{"id":7892,"date":"2024-07-31T19:58:26","date_gmt":"2024-07-31T18:58:26","guid":{"rendered":"https:\/\/pleograf.pl\/?p=7892"},"modified":"2024-09-25T23:30:40","modified_gmt":"2024-09-25T22:30:40","slug":"program-rozwoju-i-zasady-upowszechniania-wideo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/program-rozwoju-i-zasady-upowszechniania-wideo\/","title":{"rendered":"Program rozwoju i zasady upowszechniania wideo w Polsce, przygotowany przez Departament Ekonomiki i Techniki Filmowej w Ministerstwie Kultury i Sztuki, 20 lutego 1986 r. (fragment)"},"content":{"rendered":"
pobierz pdf<\/a><\/h5>\n

 <\/p>\n

Program<\/strong> rozwoju <\/strong>i <\/strong>zasady <\/strong>upowszechniania <\/strong>techniki <\/strong>video <\/strong>w Polsce[1]<\/a><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

    \n
  1. Wst\u0119p<\/li>\n<\/ol>\n

    Gwa\u0142townie rozwijaj\u0105ca si\u0119 technika video w \u015bwiecie wprowa\u00addza odmienny od dotychczasowego spos\u00f3b obiegu informacji oraz upowszechniania r\u00f3\u017cnorodnych utwor\u00f3w g\u0142\u00f3wnie filmowych i muzycznych. Umo\u017cliwia ona znacznie wi\u0119kszy zakres indywidualnego wyboru tematy\u00adki i \u0142atwo\u015b\u0107 dost\u0119pu do coraz bogatszej oferty utwor\u00f3w zarejestro\u00adwanych na videokasetach, videop\u0142ytach i innych no\u015bnikach materialnych.<\/p>\n

    Technika video jest jedn\u0105 z dziedzin najszybciej rozwijaj\u0105\u00adcych si\u0119 i doskonalonych. Niemal ka\u017cdy miesi\u0105c przynosi nowo\u015bci, coraz lepsze i coraz ta\u0144sze generacje sprz\u0119tu do odtwarzania i zapisu. Obecnie prawie powszechnie dominuje system VHS.<\/p>\n

    Wielomiliardowe nak\u0142ady finansowe, ponoszone przez wielkie koncerny elektroniczne, na prace badawcze, konstrukcyjne i automa\u00adtyzacj\u0119 linii produkcyjnych oraz dynamika wzrostu sprzeda\u017cy wska\u00adzuj\u0105 jednoznacznie, \u017ce mamy do czynienia nie z przemijaj\u0105c\u0105 mod\u0105, ale z konkretnym i trwa\u0142ym zapotrzebowaniem spo\u0142ecznym.<\/p>\n

    Powstaj\u0105 nowe zak\u0142ady o du\u017cym stopniu automatyzacji, robotyzacji i komputeryzacji, ze steryln\u0105 atmosfer\u0105, kt\u00f3re produkuj\u0105 bezawaryjnie, z wielk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 i powtarzalno\u015bci\u0105.<\/p>\n

    Dystrybucja kasetowa w krajach wysokorozwini\u0119tych stale wzrasta i przynosi coraz wi\u0119ksze zyski, np. w USA dochody netto z dystrybucji kasetowej wzros\u0142y w ci\u0105gu kilku lat z 1,5 mld dolar\u00f3w do 12 mld dolar\u00f3w rocznie.<\/p>\n

    Wed\u0142ug uzyskanych danych w\u015br\u00f3d nagranych kaset stanowi\u0105:<\/p>\n

    60% \u2013 filmy fabularne,<\/p>\n

    25% \u2013 muzyka i zespo\u0142y rozrywkowe,<\/p>\n

    8% \u2013 programy dla dzieci,<\/p>\n

    7% \u2013 inne formy (sport, o\u015bwiata).<\/p>\n

    Na W\u0119grzech szacuje si\u0119, \u017ce w chwili obecnej filmy stanowi\u0105 ok. 90% nagranych kaset. W Polsce tak\u017ce dominuj\u0105 filmy, g\u0142\u00f3wnie fabularne.<\/p>\n

    Wed\u0142ug szacunkowych danych w krajach wysokorozwini\u0119tych telewizor domowy ju\u017c obecnie wykorzystywany jest tylko w 35% do odbioru emisji telewizyjnych; pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 jego pracy to kasety lub videop\u0142yty[2]<\/a>, dystrybucja kablowa oraz r\u00f3\u017cne gry komputerowe.<\/p>\n

    Z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107 rozw\u00f3j podobnych tendencji w naszym kraju. Ju\u017c obecnie szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce istnieje od 250 tys. do 350 tys. sztuk magnetowid\u00f3w. Ostatni numer ameryka\u0144skiego czasopisma specjalistycznego \u201eTV WORLD\u201d, podaj\u0105c dane ze wszystkich kraj\u00f3w \u015bwiata, okre\u015bli\u0142 liczb\u0119 magnetowid\u00f3w w Polsce na 400 tys. sztuk[3]<\/a>.<\/p>\n

    Niezale\u017cnie od tego, ile faktycznie magnetowid\u00f3w jest na polskim rynku, zainteresowanie t\u0105 technik\u0105 jest ogromne. Setki os\u00f3b zg\u0142asza si\u0119 o wydanie koncesji na projekcje, wypo\u017cyczalnie kaset i us\u0142ugowe rejestracje na video r\u00f3\u017cnych zdarze\u0144 z \u017cycia os\u00f3b prywatnych i instytucji. Dzia\u0142a wiele videoklub\u00f3w, wypo\u017cyczalni, nielegalnych przepisywalni i studi\u00f3w dubbingowych. Wielkie zak\u0142ady pracy wyposa\u017caj\u0105 w nowoczesny sprz\u0119t do projekcji video swoje zamkni\u0119te kluby i o\u015brodki wczasowe -\u2013 demonstruj\u0105c dziesi\u0105tki film\u00f3w, w tym tak\u017ce sprowadzanych nielegalnie z zagranicy.<\/p>\n

    W posiadaniu os\u00f3b fizycznych, w wypo\u017cyczalniach i innych jednostkach s\u0105 miliony kaset z nagranymi filmami, sprowadzanych z zagranicznych wypo\u017cyczalni lub kupionych w sklepach. Filmy te zosta\u0142y nabyte wy\u0142\u0105cznie do u\u017cytku prywatnego. Mimo \u017ce \u017caden z tych film\u00f3w nie ma wykupionej licencji, a wi\u0119c prawa do publicznego rozpowszechniania (prawa takie mo\u017cna zakupi\u0107 wy\u0142\u0105cznie u producenta lub upowa\u017cnionego dystrybutora filmu), s\u0105 one wypo\u017cyczane odp\u0142atnie przez prywatne videotekiwideoteki, przynosz\u0105c ich w\u0142a\u015bcicielom ogromne wp\u0142ywy. Jest to dzia\u0142alno\u015b\u0107 trudna do zaakceptowania tak\u017ce ze wzgl\u0119du na upowszechniane tre\u015bci.<\/p>\n

    Wojewodowie zostali poinformowani przez Ministra Kultury i Sztuki o prawach rz\u0105dz\u0105cych obrotem filmami, jednak zarz\u0105dzenie i administracyjne zakazy s\u0105 w tej dziedzinie ma\u0142o skuteczne i spowoduj\u0105 zwi\u0119kszenie rynku nielegalnego[4]<\/a>. Wynika to ze stale zwi\u0119kszaj\u0105cego si\u0119 zapotrzebowania spo\u0142ecznego na t\u0119 form\u0119 rozrywki. Jedynym rozwi\u0105zaniem jest utworzenie silnego sektora pa\u0144stwowego i bogatej oferty repertuarowej[5]<\/a>. Ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j zasi\u0119g i \u0142atw\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 jest spraw\u0105 bardzo wa\u017cn\u0105, czy program prezentowany na wideo b\u0119dzie kszta\u0142to\u00adwany przez ludzi \u015bwiadomych odpowiedzialno\u015bci za rozpowszechnianie tre\u015bci, czy przez tych, dla kt\u00f3rych licz\u0105 si\u0119 tylko osi\u0105gane zyski.<\/p>\n

    \u0141atwo\u015b\u0107 obs\u0142ugi i mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania, a tak\u017ce wzgl\u0119dy ekonomiczne przemawiaj\u0105 za szerokim zastosowaniem kaset video. R\u00f3\u017cnica w cenie pomi\u0119dzy kopi\u0105 filmow\u0105 16 mm a kaset\u0105 wizyjn\u0105 wynosi 30 tys. z\u0142 \u2013 co przy tysi\u0105cach kopii daje du\u017ce oszcz\u0119dno\u015bci; jest to szczeg\u00f3lnie istotne dla programu o\u015bwiatowego w szko\u0142ach, w upowszechnianiu kultury rolnej na wsi oraz programie informacyjno-propagandowym MSZ (w plac\u00f3wkach dyplomatycznych i o\u015brod\u00adkach kultury polskiej za granic\u0105).<\/p>\n

    Nie mo\u017cna zak\u0142ada\u0107 rozwoju techniki video w Polsce wytycz\u00adnie o sprz\u0119t i kasety importowane. W dalszej cz\u0119\u015bci materia\u0142u zawarta jest informacja i opracowane nak\u0142ady przez Zak\u0142ady Radiowe im. M. Kasprzaka w Warszawie oraz zak\u0142ady Stilon w Gorzowie.<\/p>\n

      \n
    1. Zasady dystrybucji i rozpowszechniania<\/li>\n
    2. Proponuje si\u0119 utrzymanie wy\u0142\u0105czno\u015bci pa\u0144stwa na import i eksport film\u00f3w oraz innych program\u00f3w video przeznaczonych do publicznego rozpowszechniania, a tak\u017ce na ich powielanie \u2013 analogicznie jak w przypadku film\u00f3w kinowych.<\/li>\n<\/ol>\n

      Za publiczne rozpowszechnianie uznaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wypo\u017cyczanie i sprzeda\u017c kaset z nagranymi utworami.<\/p>\n

        \n
      1. Znaczna przewaga film\u00f3w w rozpowszechnianych na video utwo\u00adrach[6]<\/a> sugeruje pozostawienie kinematografii zagadnie\u0144 sterowania dystrybucj\u0105 wideo.<\/li>\n
      2. Kwalifikowania film\u00f3w zagranicznych do zakupu na wideo powinno dokonywa\u0107 Przedsi\u0119biorstwo Dystrybucji Film\u00f3w[7]<\/a> [PDF], kt\u00f3re otrzyma\u0142o odpowiednie uprawnienia od Ministra Kultury i Sztuki.<\/li>\n<\/ol>\n

        Przedsi\u0119biorstwo to powinno utrzyma\u0107 wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 na dopuszczanie film\u00f3w do publicznego rozpowszechniania. W sk\u0142ad komisji kwalifikacyjnych powinni wchodzi\u0107 tak\u017ce krytycy filmowi, przedstawiciele rozpowszechniania i cenzury.<\/p>\n

          \n
        1. Import film\u00f3w zakwalifikowanych do publicznego rozpowszech\u00adniania powinien by\u0107 realizowany przez wyspecjalizowan\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 z o.o. Film Polski na zasadach wy\u0142\u0105czno\u015bci. Import innych utwor\u00f3w na video (np. teledysk\u00f3w lub podob\u00adnych program\u00f3w dla dyskotek) powinien by\u0107 realizowany przez pa\u0144stwowe przedsi\u0119biorstwa (sp\u00f3\u0142ki) handlu zagranicz\u00adnego w ramach koncesji udzielonych przez Ministra Handlu Zagranicznego. Import tych utwor\u00f3w mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 po pozy\u00adtywnej opinii cenzury.<\/li>\n
        2. Rozpowszechnianie film\u00f3w dopuszczonych do publicznego rozpowszechniania w technice video powinno by\u0107 organizo\u00adwane przez kinematografi\u0119 w oparciu o istniej\u0105c\u0105 organi\u00adzacj\u0119 okr\u0119gowych przedsi\u0119biorstw rozpowszechniania film\u00f3w [OPRF][8]<\/a> oraz inne jednostki pa\u0144stwowe, spo\u0142eczne i przez osoby fizyczne wed\u0142ug nast\u0119puj\u0105cych zasad:<\/li>\n<\/ol>\n