_______<\/strong><\/p>\n Streszczenie<\/u><\/p>\n Artyku\u0142 prezentuje \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 zapomnianego wybitnego polskiego artysty Stefana Osieckiego. Z wykszta\u0142cenia in\u017cynier-architekt Osiecki by\u0142 grafikiem, dokumentalist\u0105, alpinist\u0105, scenografem oraz filmowcem. Tekst dotyczy g\u0142\u00f3wnie pracy Osieckiego w bran\u017cy filmowej. Opisana jest jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Biurze Filmowym Ministerstwa Informacji i Dokumentacji w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej oraz po wojnie w wytw\u00f3rni filmowej \u201eConcanen Productions Ltd.\u201d w Londynie.<\/p>\n ________<\/p>\n <\/p>\n Stefan Osiecki urodzi\u0142 si\u0119 23 listopada 1902 roku w Warszawie[1]<\/sup><\/a>. Jego ojcem by\u0142 buchalter Stanis\u0142aw Osiecki (1875-1967), syn urz\u0119dnika akcyzy w Ciechanowie Ignacego Osieckiego oraz Marii z domu Niliwodzkiej. W okresie II RP Stanis\u0142aw Osiecki by\u0142 prominentnym politykiem ruchu ludowego oraz prezesem szeregu organizacji sportowych, turystycznych i lotniczych. Pe\u0142ni\u0142 funkcje pos\u0142a (1919-1928), wicemarsza\u0142ka Sejmu (1919-1925) i senatora (1930), sprawowa\u0142 tak\u017ce urz\u0105d ministra reform rolnych (1923) oraz ministra przemys\u0142u i handlu (1925-1926). W trakcie II wojny \u015bwiatowej Osiecki zasiada\u0142 we w\u0142adzach konspiracyjnego Stronnictwa Ludowego \u201eRoch\u201d, a po wojnie nale\u017ca\u0142 do czo\u0142owych dzia\u0142aczy antykomunistycznego Polskiego Stronnictwa Ludowego. Matk\u0105 Stefana by\u0142a J\u00f3zefa z domu Filipowicz (1865-1919), c\u00f3rka maj\u0119tnego w\u0142a\u015bciciela drukarni w Warszawie J\u00f3zefa Filipowicza oraz Filipiny z domu Papczenko. Starszym bratem Stefana by\u0142 Tadeusz (1899-1920) \u2013 student in\u017cynierii na Politechnice Warszawskiej, podchor\u0105\u017cy Wojska Polskiego, zgin\u0105\u0142 w trakcie wojny polsko-bolszewickiej. Po \u015bmierci \u017cony Stanis\u0142aw Osiecki ponownie si\u0119 o\u017ceni\u0142. Z drug\u0105 ma\u0142\u017conk\u0105 Jadwig\u0105 z domu Filipowicz (1894\u20131988) mia\u0142 dw\u00f3jk\u0119 dzieci: Jacka (1921-2012) \u2013 in\u017cyniera oraz Mari\u0119 (1925-2011) \u2013 historyczk\u0119 sztuki i scenografk\u0119 filmow\u0105, \u017con\u0119 profesora ekonomii Edwarda Kuminka[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Dzieci\u0144stwo Stefan Osiecki sp\u0119dzi\u0142 w Warszawie. Od pocz\u0105tku wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 niezale\u017cnym charakterem oraz talentami artystycznymi. Du\u017cy wp\u0142yw na ukszta\u0142towanie Stefana mia\u0142 jego ojciec, kt\u00f3ry wychowywa\u0142 go w tradycji post\u0119powej i niepodleg\u0142o\u015bciowej. Ponadto poprzez liczne wyprawy po Tatrach rozbudzi\u0142 w nim upodobanie do turystyki g\u00f3rskiej i sport\u00f3w zimowych[3]<\/sup><\/a>. W 1912 roku Stefan rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w Prywatnym Gimnazjum Realnym w Zakopanem, a po powrocie do Warszawy uczy\u0142 si\u0119 w latach 1917-1920 w Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupc\u00f3w m.st. Warszawy. Po egzaminie dojrza\u0142o\u015bci wst\u0105pi\u0142 w lipcu 1920 roku ochotniczo do 20 pu\u0142ku szwole\u017cer\u00f3w oraz walczy\u0142 na froncie wschodnim w wojnie polsko-bolszewickiej[4]<\/sup><\/a>. Nast\u0119pnie studiowa\u0142 na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, w 1929 roku uzyska\u0142 z wynikiem dobrym dyplom in\u017cyniera-architekta[5]<\/a>.<\/p>\n W kolejnych latach Osiecki prowadzi\u0142 szerok\u0105 aktywno\u015b\u0107 artystyczn\u0105. By\u0142 autorem licznych plakat\u00f3w i grafik. W 1930 roku zaprojektowa\u0142 wsp\u00f3lnie z Jerzym Skolimowskim plakat na Mistrzostwa \u015awiata w Hokeju na Lodzie w Krynicy, uwa\u017cany przez znawc\u00f3w za prawdziwy prze\u0142om w \u00f3wczesnej polskiej grafice[6]<\/sup><\/a>. Jego rysunki i karykatury publikowano na \u0142amach wielu czasopism, m.in. \u201eCyrulika\u201d czy \u201eKina\u201d. Osiecki pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako architekt, wykonuj\u0105c wiele projekt\u00f3w wn\u0119trz w Warszawie. W zbiorach Muzeum Mazowieckiego w P\u0142ocku znajduje si\u0119 chocia\u017cby komplet mebli do jadalni zaprojektowany przez niego[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Powa\u017cnym sukcesem Osieckiego by\u0142o wsp\u00f3\u0142organizowanie polskiego pawilonu na Wystawie \u015awiatowej w Nowym Jorku w 1939 roku, nazywanej The World of Tomorrow<\/em> (pol. \u015awiat Jutra). Wystawa zwiedzona przez ponad 44 miliony ludzi zosta\u0142a otwarta przez prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych Franklina Delano Roosevelta oraz Alberta Einsteina 30 kwietnia, w 150. rocznic\u0119 z\u0142o\u017cenia przysi\u0119gi przez pierwszego prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 Jerzego Waszyngtona. Pawilon polski na wystawie wzniesiony zosta\u0142 na terenie o powierzchni 70 tys. st\u00f3p kwadratowych, prezentowa\u0142 liczne dzie\u0142a artystyczne polskich tw\u00f3rc\u00f3w. Akcentem wej\u015bciowym by\u0142a a\u017curowa wie\u017ca o wysoko\u015bci 50 m., wzorowana na polskich basztach \u015bredniowiecznych i przystosowana do modernistycznego charakteru wystawy. U wej\u015bcia sta\u0142 pomnik W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y d\u0142uta Stanis\u0142awa K. Ostrowskiego. Uroczysto\u015b\u0107 otwarcia pawilonu, po\u0142\u0105czona z ods\u0142oni\u0119ciem pomnika, odby\u0142a si\u0119 3 maja 1939 r., z okazji 148. rocznicy proklamowania polskiej konstytucji[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Osiecki pr\u00f3bowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoich si\u0142 w kie\u0142kuj\u0105cej bran\u017cy filmowej II RP. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z J\u00f3zefem Lejtesem, jednym z najwa\u017cniejszych tw\u00f3rc\u00f3w polskiego kina okresu mi\u0119dzywojennego. By\u0142 asystentem re\u017cysera w filmie Dzikie pola<\/em> (1932); obraz przedstawia\u0142 histori\u0119 oficer\u00f3w \u017co\u0142nierzy r\u00f3\u017cnych armii ostatkiem si\u0142 przedzieraj\u0105cych si\u0119 przez pustkowia bolszewickiej Rosji do polskiej granicy. Osiecki pr\u00f3bowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoich si\u0142 jako aktor, gra\u0142 w filmie podporucznika armii ameryka\u0144skiej Makversona. Artysta pracowa\u0142 tak\u017ce jako asystent Ryszarda Ordy\u0144skiego przy jego filmie Pa\u0142ac na k\u00f3\u0142kach<\/em> (1932). Film opowiada mi\u0142osn\u0105 histori\u0119 Fioretty, pracownicy cyrku Francesco. W filmach Lejtesa i Ordy\u0144skiego by\u0142 odpowiedzialny tak\u017ce za scenografi\u0119[9]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Najwi\u0119ksz\u0105 pasj\u0105 Stefana Osieckiego pozosta\u0142a jednak turystyka g\u00f3rska. W latach 1920-1930 uprawia\u0142 wspinaczk\u0119 wsp\u00f3lnie m.in. z Janem Ma\u0142achowskim, Adamem Karpi\u0144skim oraz Konstantym Narkiewiczem-Jodk\u0105. Na swoim koncie posiada\u0142 kilka wa\u017cnych sukces\u00f3w taterniczych. W ramach dzia\u0142alno\u015bci w Oddziale Warszawskim Polskiego Towarzystwa Tatrza\u0144skiego nakr\u0119ci\u0142 liczne filmy kr\u00f3tkometra\u017cowe podejmuj\u0105ce tematyk\u0119 g\u00f3rsk\u0105, m.in. Pi\u0119kno Tatr<\/em> (1927) oraz \u015anieg i s\u0142o\u0144ce <\/em>(1931), pozytywnie ocenione przez recenzent\u00f3w[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n W latach 1933\u20121934 i 1936\u20121937 Stefan Osiecki bra\u0142 udzia\u0142 w dw\u00f3ch polskich wyprawach g\u00f3rskich w Andy organizowanych przez Oddzia\u0142 Warszawski PTT. Uczestnik pierwszej wyprawy andyjskiej Wiktor Ostrowski w ksi\u0105\u017cce Wy\u017cej ni\u017c kondory<\/em> opisa\u0142 go nast\u0119puj\u0105co: \u201eOperator filmowy ekspedycji, in\u017cynier architekt Stefan Osiecki, by\u0142 natomiast tak d\u0142ugi i tak chudy, \u017ce twierdzono, jakoby w og\u00f3le posiada\u0142 tylko jeden wymiar, w\u0142a\u015bnie d\u0142ugo\u015b\u0107. Doskona\u0142y narciarz, zawodnik na du\u017ce dystanse i taternik obeznany z technik\u0105 wysokog\u00f3rsk\u0105 zar\u00f3wno letni\u0105, jak i zimow\u0105. Gwarancj\u0105 jego znajomo\u015bci operowania aparatem filmowym, i to w ci\u0119\u017ckich warunkach g\u00f3rskich, by\u0142y nakr\u0119cone przez niego ju\u017c poprzednie filmy narciarskie\u201d[11]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Sukcesem ekspedycji w 1934 roku by\u0142o ustanowienie \u00f3wczesnego polskiego rekordu wysoko\u015bci przy wej\u015bciu na najwy\u017cszy szczyt obu Ameryk \u2013 Aconcagu\u0119 (6960 m n.p.m.). Podczas wyprawy Osiecki nakr\u0119ci\u0142 film z jej przebiegu, a po powrocie do Polski samodzielnie go zmontowa\u0142. Obraz zatytu\u0142owany Dach Ameryki<\/em> zosta\u0142 dobrze oceniony przez recenzent\u00f3w[12]<\/sup><\/a> i zyska\u0142 popularno\u015b\u0107 w \u015brodowisku alpinistycznym. Pokazywano go r\u00f3wnie\u017c za granic\u0105 – w 1936 roku w Brazylii oraz trzy lata p\u00f3\u017aniej w Indiach. Osieckiego wysoko ceniono za mi\u0119dzynarodow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zakresie wspinaczki wysokog\u00f3rskiej[13]<\/a>. W 1935 roku zosta\u0142 uhonorowany belgijskim Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Leopolda II. Otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c chilijskie obywatelstwo. Alpini\u015bci tego kraju uczcili po latach jego pami\u0119\u0107, nazywaj\u0105c szczyt w Andach Chilijskich \u2013 Cerro Osiecki (Wzg\u00f3rze Osieckiego). Jego imieniem zosta\u0142 tak\u017ce nazwany jeden z lodowc\u00f3w w Argentynie[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Na pocz\u0105tku wrze\u015bnia 1939 roku Osiecki przebywa\u0142 we Lwowie. Wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w obron\u0119 miasta w szeregach Wojska Polskiego. P\u00f3\u017aniej przedosta\u0142 si\u0119 przez W\u0119gry do Francji, gdzie przeszed\u0142 kurs oficerski w Co\u00ebtquidan. W przeddzie\u0144 upadku Francji, w maju 1940 r. przyp\u0142yn\u0105\u0142 do Wielkiej Brytanii, pe\u0142ni\u0142 nast\u0119pnie s\u0142u\u017cb\u0119 w formuj\u0105cym si\u0119 I Korpusie Polskim. Za po\u015brednictwem znanego re\u017cysera Eugeniusza C\u0119kalskiego zosta\u0142 wyreklamowany ze s\u0142u\u017cby wojskowej i od 1941 roku. pracowa\u0142 w londy\u0144skim Biurze Filmowym Ministerstwa Informacji i Dokumentacji RP. 8 lutego 1944 roku obj\u0105\u0142 w nim kierownictwo. Osiecki wsp\u00f3lnie z C\u0119kalskim przygotowali liczne dokumenty po\u015bwi\u0119cone m.in. dzia\u0142alno\u015bci emigracyjnego rz\u0105du gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego, udziale Polskich Si\u0142 Zbrojnych w zmaganiach wojennych oraz eksterminacyjnej polityce okupanta. Odpowiednio \u0142\u0105cz\u0105c materia\u0142y archiwalne, tworzyli obrazy, do kt\u00f3rych dopasowywali komentarz s\u0142owny. Wyre\u017cyserowa\u0142 film Podnosimy kotwic\u0119<\/em> (1941), w kt\u00f3rym pokazano polskich cz\u0142onk\u00f3w za\u0142\u00f3g na niszczycielach, kt\u00f3rzy chronili brytyjskie akweny wodne. Najbardziej znan\u0105 produkcj\u0105 w kt\u00f3rej przygotowaniu uczestniczy\u0142 Osiecki by\u0142 film Opowie\u015b\u0107 o mie\u015bcie<\/em> (ang. The Tale of the City<\/em>) z 1944 roku opracowany na podstawie materia\u0142\u00f3w przywiezionych do Wielkiej Brytanii przez kurier\u00f3w polskiego podziemia. Pokazywa\u0142 tragiczn\u0105 histori\u0119 stolicy w czasie powstania warszawskiego[15]<\/sup><\/a>.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej Osiecki nie wr\u00f3ci\u0142 do kraju. Podj\u0105\u0142 w 1945 r. prac\u0119 jako dyrektor techniczny wytw\u00f3rni filmowej \u201eConcanen Productions Ltd.\u201d Firma zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1940 roku przez brytyjskiego aktora i producenta filmowego Derricka De Marneya oraz jego brata Terence’a. W trakcie wojny produkowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie dokumenty wojenne, w tym nominowany do Oscara w 1942 roku w kategorii filmu dokumentalnego \u2013 Orze\u0142 Bia\u0142y <\/em>(The White Eagle<\/em>) w re\u017cyserii C\u0119kalskiego. W ramach pracy w wytw\u00f3rni Osiecki zajmowa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie monta\u017cem. W 1949 r. na ekranach brytyjskich kin pojawi\u0142 si\u0119 wyre\u017cyserowany przez Osieckiego film kryminalny No way back<\/em> (pol. Bez drogi powrotnej<\/em>). Scenariusz by\u0142 oparty na opowiadaniu Beryl and the Croucher<\/em> autorstwa Thomasa Burke’a. Film przedstawia\u0142 histori\u0119 Johnnie Thompsona, weterana i popularnego boksera znanego jako \u201eThe Croucher\u201d, kt\u00f3ry po przegranej walce i ko\u0144cu kariery sportowej wpad\u0142 w spiral\u0119 przest\u0119pczo\u015bci.<\/p>\n Zdaniem Wojciecha Trojanowskiego praca przy produkcji film\u00f3w nie sprawia\u0142a Osieckiemu zbyt du\u017cej przyjemno\u015bci. W 1955 roku wsp\u00f3\u0142prac\u0119 zaproponowa\u0142 mu kolega Mejer, z kt\u00f3rym w kolejnych latach prowadzi\u0142 sp\u00f3\u0142k\u0119 architektoniczn\u0105. Do ko\u0144ca \u017cycia Osiecki by\u0142 aktywny. Je\u017adzi\u0142 na nartach w Alpach, odwiedza\u0142 rodzin\u0119 w Polsce, a jego now\u0105 pasj\u0105 sta\u0142o si\u0119 malarstwo. Muz\u0105 Stefana by\u0142a du\u017co m\u0142odsza \u017cona, z wykszta\u0142cenia graficzka i malarka Danuta Osiecka z domu Laskowska. Pozna\u0142 j\u0105 na emigracji w Londynie i przy jej boku sp\u0119dzi\u0142 ostatnie szesna\u015bcie lat \u017cycia.<\/p>\n Po nag\u0142ej i ci\u0119\u017ckiej chorobie Osiecki zmar\u0142 7 maja 1977 roku w wieku 75 lat. Zosta\u0142 pochowany na londy\u0144skim Cmentarzu Brompton w zaprojektowanym przez \u017con\u0119 grobowcu przypominaj\u0105cym mogi\u0142\u0119 taternicz\u0105. Mimo fatalnej pogody w uroczysto\u015bciach pogrzebowych uczestniczy\u0142o kilkaset os\u00f3b. Zosta\u0142 zapami\u0119tany nie tylko jako wybitny artysta, ale r\u00f3wnie\u017c \u201eniezawodny przyjaciel i szlachetny cz\u0142owiek\u201d[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n <\/p>\n ___<\/u><\/strong><\/p>\n Bibliografia<\/u><\/p>\n <\/p>\n Archiwum Politechniki Warszawskiej, Teczka osobowa Stefana Osieckiego, sygn. 5109.<\/p>\n Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, Spu\u015bcizna Stanis\u0142awa Osieckiego.<\/p>\n Muzeum Mazowieckie w P\u0142ocku, sygn. MMP\/S\/24272\/1-13.<\/p>\n Muzeum Tatrza\u0144skie w Zakopanem, Archiwum Towarzystwa Tatrza\u0144skiego, Oddzia\u0142 Warszawski PTT 1925 r.<\/p>\n Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Zesp\u00f3\u0142 dokument\u00f3w po rodzinie Osieckich.<\/p>\n <\/p>\n 2. Publikacje zwarte.<\/p>\n Be\u0142z W., Przegl\u0105d Film\u00f3w G\u00f3rskich \u2013 Katowice 1988<\/em>, \u201eTaternik\u201d 1988, nr 2, nr 2.<\/p>\n Chwastyk-Kowalczyk J., Film na \u0142amach londy\u0144skiego \u201eDziennika Polskiego i Dziennika \u017bo\u0142nierza\u201d w latach 1944\u20121989<\/em>, \u201eAnnales Academiae Paedagogicae Cracoviensis\u201d 2008, t. 61, s. 51\u201252.<\/p>\n Chwa\u015bci\u0144ski B., Z dziej\u00f3w taternictwa. O g\u00f3rach i ludziach<\/em>, Warszawa 1988.<\/p>\n H.K., Imponuj\u0105cy reporta\u017c<\/em>, \u201eWiadomo\u015bci Filmowe\u201d nr 24 z 15 XII 1935 r.,<\/p>\n Hu\u0142as M., Go\u015bcie czy intruzi? Rz\u0105d polski na uchod\u017astwie wrzesie\u0144 1939-lipiec 1943<\/em>, Warszawa 1996.<\/p>\n Lipo\u0144ski W., Sport, literatura, sztuka<\/em>, Warszawa 1974.<\/p>\n Ma\u015bnicki J, Stepan K., Pleograf. S\u0142ownik biograficzny filmu polskiego<\/em>, Warszawa 1996.<\/p>\n My\u015bl\u0119 o ok\u0142adce dla Mro\u017cka\u2026 Rozmowa z Danut\u0105 Laskowsk\u0105-Osieck\u0105<\/em> [w:] Sztuka polska w Wielkiej Brytanii 1940\u20122000. Antologia<\/em>, wst\u0119p i oprac. M.A. Supruniuk, Toru\u0144 2006.<\/p>\n Nowakowska K., Pawilon Polski na nowojorskiej wystawie \u015bwiatowej (1939-1940) i jego dalsze dzieje<\/em>, Warszawa 2013.<\/p>\n Ostrowski W., Wy\u017cej ni\u017c kondory<\/em>, Warszawa 2015.<\/p>\n Ozimek S., Film polski w wojennej potrzebie<\/em>, Warszawa 1974.<\/p>\n Paryscy Z. i W.H., Wielka encyklopedia tatrza\u0144ska<\/em>, Poronin 1995.<\/p>\n Raty\u0144ski M., Stanis\u0142aw Osiecki (1875-1967). Polityk z pasj\u0105<\/em>, Warszawa 2020.<\/p>\n Solarzowa Z., M\u00f3j pami\u0119tnik<\/em>, Warszawa 1985.<\/p>\n Suchcitz A., Non omnis moriar… <\/em>Polacy na londy\u0144skim cmentarzu Brompton<\/em>, Warszawa 1992.<\/p>\n Trojanowski W., Stefan Osiecki<\/em> [w:] Sztuka polska w Wielkiej Brytanii 1940\u20122000<\/em>. Antologia,<\/em> wst\u0119p i oprac. M.A. Supruniuk, Toru\u0144 2006.<\/p>\n <\/p>\n ___<\/p>\n Stefan Osiecki (1902-1977) \u2013 an attempted biography of the forgotten graphic designer and filmmaker<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Keywords<\/u><\/p>\n Stefan Osiecki; film production; mountaineering; war film<\/p>\n <\/p>\n Summary<\/u><\/p>\n The article presents the life and activity of the forgotten outstanding Polish artist Stefan Osiecki. An engineer-architect by education, Osiecki was a graphic designer, documentary filmmaker, mountaineer, scenographer and filmmaker. The text is especially devoted to Osiecki’s work in the cinematographic industry. His activities in the Film Office of the Ministry of Information and Documentation during the Second World War and after the war in the film studio „Concanen Productions Ltd.” in London.<\/p>\n ___<\/p>\n Biogram<\/u><\/p>\n Mateusz Raty\u0144ski \u2013 doktor historii, kierownik Dzia\u0142u Naukowo-Badawczego Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Interesuje si\u0119 histori\u0105 \u017cycia politycznego w XX w. ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem problematyki ruchu ludowego, historii prasy i biografistyki. Autor ksi\u0105\u017cek Jan D\u0119bski (1889\u20121976). Polityk kompromisu<\/em> (Warszawa 2019), Stanis\u0142aw Osiecki (1875\u20121967). Polityk z pasj\u0105<\/em> (Warszawa 2020) oraz ponad stu artyku\u0142\u00f3w naukowych. Redaktor naukowy kilku monografii \u017ar\u00f3d\u0142owych, m.in. Pami\u0119tnik\u00f3w<\/em> Macieja Rataja (Warszawa 2021), Pokoju ryskiego<\/em> Jana D\u0105bskiego (Warszawa 2021) oraz Wspomnie\u0144<\/em> Jana D\u0119bskiego (Warszawa 2022).<\/p>\n ___<\/p>\n [1]<\/sup><\/a> Na temat Stefana Osieckiego nie powsta\u0142o zbyt wiele publikacji. Jego sylwetk\u0119 przedstawiaj\u0105 syntetycznie chocia\u017cby: W. Trojanowski, Stefan Osiecki <\/em>[w:] Sztuka polska w Wielkiej Brytanii 1940\u20122000. Antologia<\/em>, wst\u0119p i oprac. M.A. Supruniuk, Toru\u0144 2006, s. 189; Z. i W.H. Paryscy, Wielka encyklopedia tatrza\u0144ska<\/em>, Poronin 1995, s. 858; A. Suchcitz, Non omnis moriar… Polacy na londy\u0144skim cmentarzu Brompton<\/em>, Warszawa 1992, s. 22, 24 i 61\u201262; My\u015bl\u0119 o ok\u0142adce dla Mro\u017cka\u2026 Rozmowa z Danut\u0105 Laskowsk\u0105-Osieck\u0105<\/em> [w:] Sztuka polska w Wielkiej Brytanii 1940\u20122000. Antologia<\/em>, wst\u0119p i oprac. M.A. Supruniuk, Toru\u0144 2006, s. 392\u2012394. Zob. r\u00f3wnie\u017c: J. Ma\u015bnicki, K. Stepan, Pleograf. S\u0142ownik biograficzny filmu polskiego<\/em>, Warszawa 1996.<\/p>\n [2]<\/sup><\/a> Wi\u0119cej informacji na temat rodziny Osieckich, zob.: M. Raty\u0144ski, Stanis\u0142aw Osiecki (1875-1967). Polityk z pasj\u0105<\/em>, Warszawa 2020.<\/em><\/p>\n [3]<\/sup><\/a> Z. Solarzowa, M\u00f3j pami\u0119tnik<\/em>, Warszawa 1985, s. 76-77. Na temat edukacji i m\u0142odo\u015bci Stefana, zob. r\u00f3wnie\u017c: Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie [dalej: MWP], Zesp\u00f3\u0142 dokument\u00f3w po rodzinie Osieckich.<\/p>\n [4]<\/sup><\/a> Listy wojenne Stefana Osieckiego do rodziny, zob. Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, Spu\u015bcizna Stanis\u0142awa Osieckiego; MWP, Zesp\u00f3\u0142 dokument\u00f3w po rodzinie Osieckich.<\/p>\n [5]<\/a> Archiwum Politechniki Warszawskiej, Teczka osobowa Stefana Osieckiego, sygn. 5109.<\/p>\n [6]<\/sup><\/a> W. Lipo\u0144ski, Sport, literatura, sztuka<\/em>, Warszawa 1974, s. 230.<\/p>\n [7]<\/sup><\/a> Muzeum Mazowieckie w P\u0142ocku, sygn. MMP\/S\/24272\/1-13.<\/p>\n [8]<\/sup><\/a> Zob. szerzej: K. Nowakowska, Pawilon Polski na nowojorskiej wystawie \u015bwiatowej (1939-1940) i jego dalsze dzieje<\/em>, Warszawa 2013.<\/p>\n [9]<\/sup><\/a> S. Ozimek, Film polski w wojennej potrzebie<\/em>, Warszawa 1974, s. 74.<\/p>\n [10]<\/sup><\/a> B. Chwa\u015bci\u0144ski, Z dziej\u00f3w taternictwa. O g\u00f3rach i ludziach<\/em>, Warszawa 1988, s. 157.<\/p>\n [11]<\/sup><\/a> W. Ostrowski, Wy\u017cej ni\u017c kondory<\/em>, Warszawa 2015, s. 31.<\/p>\n [12]<\/sup><\/a> Jak oceni\u0142 recenzent \u201eWiadomo\u015bci Filmowych\u201d: \u201eZ punktu widzenia filmowego reporta\u017c godny jest najwy\u017cszej pochwa\u0142y, tem bardziej, \u017ce wszystkie zdj\u0119cia zrobi\u0142 in\u017c. Osiecki na aparacie r\u0119cznym \u2013 mimo to jednak \u2013 obrazy s\u0105 pi\u0119kne i w ca\u0142ej pe\u0142ni oddaj\u0105 groz\u0119 niebotycznych olbrzym\u00f3w. Monta\u017c jest inteligentny, pe\u0142en dynamiki, a ca\u0142o\u015b\u0107 filmu, jako warto\u015b\u0107 dokumentalna, s\u0142awi\u0105ca bohaterski wyczyn polskich uczonych \u2013 jest ponad wszelk\u0105 pochwa\u0142\u0119\u201d, H.K., Imponuj\u0105cy reporta\u017c<\/em>, \u201eWiadomo\u015bci Filmowe\u201d nr 24 z 15 XII 1935 r., s. 4. Podobnie pisa\u0142 publicysta \u201eCzasu\u201d: \u201eInteresuj\u0105ce zdj\u0119cia in\u017c. Osieckiego daj\u0105 znakomite poj\u0119cie o wyprawie, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 d\u0142ugie podej\u015bcie przez pola piar\u017cyste, a w ko\u0144cu przebywanie lodowc\u00f3w oraz tzw. penitent\u00f3w czyli mnich\u00f3w \u015bnie\u017cnych, oblodzonych, zast\u0119puj\u0105cych zwartym t\u0142umem drog\u0119 wyprawie\u201d, J., Film z wyprawy w Andy<\/em>, \u201eCzas\u201d nr 339 z 10 XII 1935 r., s. 9. Obraz filmowy autorstwa Stefana Osieckiego by\u0142 bardzo ceniony w \u015brodowisku r\u00f3wnie\u017c w du\u017co p\u00f3\u017aniejszych czasach zob.: W. Be\u0142z, Przegl\u0105d Film\u00f3w G\u00f3rskich \u2013 Katowice 1988<\/em>, \u201eTaternik\u201d 1988, nr 2, s. 53.<\/p>\n [13]<\/a> Po wojnie film Osieckiego uchodzi\u0142 za zaginiony. W 1986 roku zosta\u0142 odnaleziony przez Aleksandra Kwiatkowskiego w Londynie, a w 1988 roku po raz pierwszy pokazany na festiwalu film\u00f3w g\u00f3rskich w Katowicach. Zob. https:\/\/www.kw.warszawa.pl\/dach-ameryki-film-stefana-osieckiego<\/p>\n [14]<\/sup><\/a> Materia\u0142y dotycz\u0105ce cz\u0142onkostwa Stefana Osieckiego w PTT w: Muzeum Tatrza\u0144skie w Zakopanem, Archiwum Towarzystwa Tatrza\u0144skiego, Oddzia\u0142 Warszawski PTT 1925 r., sygn. AR\/NO\/271, k. 337. Drugiej wyprawie andyjskiej po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 specjalny zeszyt \u201eTaternika\u201d. Znajduj\u0105 si\u0119 w nim teksty autorstwa uczestnik\u00f3w wyprawy: Jana Alfreda Szczepa\u0144skiego, Justyna Wojsznisa, Witolda Henryka Paryskiego. Wielokrotnie wymieniaj\u0105 oni Stefana jako \u201egwaranta powodzenia wyprawy\u201d, \u201eTaternik\u201d 1956, nr 3\u20124.<\/p>\nStefan Osiecki (1902-1977). Szkic do biografii zapomnianego grafika i filmowca<\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1-300x240.jpeg\")
<\/p>\nIl. 1. Jan Alfred Szczepa\u0144ski, Justyn Wojsznis, Witold Paryski i Stefan Osiecki (stoj\u0105 od lewej) \u2013 uczestnicy wyprawy andyjskiej w 1937 r. \u2013 na pok\u0142adzie statku s\/s Ko\u015bciuszko. \u0179r\u00f3d\u0142o: Ilustrowany Kurier Codzienny, zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego<\/h6>\n
![\"\"](\"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/2-300x225.jpg\")
<\/p>\nIl. 2. Kadr z filmu Podnosimy kotwic\u0119<\/em> (re\u017c. Stefan Osiecki, 1941), surowy skan ta\u015bmy. \u0179r\u00f3d\u0142o: archiwum FINA<\/h6>\n
\n