{"id":6504,"date":"2023-04-18T15:25:34","date_gmt":"2023-04-18T14:25:34","guid":{"rendered":"https:\/\/pleograf.pl\/?p=6504"},"modified":"2024-08-07T20:53:50","modified_gmt":"2024-08-07T19:53:50","slug":"kobieta-obraz-po-sezonie-janusza-majewskiego-jako-kino-wzrokowej-przyjemnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/kobieta-obraz-po-sezonie-janusza-majewskiego-jako-kino-wzrokowej-przyjemnosci\/","title":{"rendered":"Kobieta – obraz. „Po sezonie” Janusza Majewskiego jako kino wzrokowej przyjemno\u015bci"},"content":{"rendered":"\r\n

Kiedy si\u0119 pochyli\u0142a, ujrza\u0142 jej piersi pe\u0142ne, \u015bci\u015bni\u0119te stanikiem, z ciasn\u0105 szpar\u0105 mi\u0119dzy dwiema p\u00f3\u0142kulami, w kt\u00f3r\u0105 nurkowa\u0142a bozia na srebrnym \u0142a\u0144cuszku. Kiedy\u015b kr\u0119ci\u0142y go takie niby przypadkowe prowokacje, teraz patrzy\u0142 na jej cia\u0142o jak na pust\u0105 kartk\u0119 papieru, na kt\u00f3rej nie chcia\u0142o mu si\u0119 napisa\u0107 nawet jednego zdania<\/em>[1]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

J. Majewski<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kino g\u0142\u00f3wnego nurtu jawnie adaptuje na ekran obowi\u0105zuj\u0105ce wzorce spo\u0142eczno-kulturowe. Zgodnie z my\u015bl\u0105 feministyczn\u0105, jednym z dominuj\u0105cych wytwor\u00f3w patriarchatu jest narzucone okre\u015blone postrzeganie kobiet. Jawi\u0105 si\u0119 one jako obrazy m\u0119skiej \u017c\u0105dzy, kt\u00f3rych podziwianie rodzi satysfakcj\u0119. Film zdaje si\u0119 ch\u0119tnie propagowa\u0107 \u00f3w wizerunek. Magia stylu hollywoodzkiego i wszystkich kinematografii, kt\u00f3re pozostawa\u0142y pod jego wp\u0142ywem, wyros\u0142a (i rozkwit\u0142a) w g\u0142\u00f3wnej mierze za spraw\u0105 umiej\u0119tnej manipulacji przyjemno\u015bci\u0105 wzrokow\u0105<\/em>. Niemaj\u0105cy konkurent\u00f3w film g\u0142\u00f3wnego nurtu kodowa\u0142 to, co erotyczne, j\u0119zykiem dominuj\u0105cego uk\u0142adu patriarchalnego<\/em>[2]<\/a><\/sup><\/sup> \u2013 konstatowa\u0142a Laura Mulvey w swoim prekursorskim tek\u015bcie Przyjemno\u015b\u0107 wzrokowa a kino narracyjne<\/em>. R\u00f3wnie\u017c Polska, po prze\u0142omie 1989 roku, prezentuje si\u0119 jako pa\u0144stwo przesi\u0105kni\u0119te kultur\u0105 zachodni\u0105, zatem ta tendencja mo\u017ce dotyczy\u0107 tak\u017ce rodzimej kinematografii. Poczynaj\u0105c od hegemoni p\u0142ci m\u0119skiej w samym \u015brodowisku filmowym. Jak wynika z raportu z 2023 roku \u2013 sporz\u0105dzonego w oparciu o badania Box Office Lab \u2013 w latach 2017-2022 obecno\u015b\u0107 re\u017cyserek w polskiej kinematografii oszacowano na 20%. Za\u015b autorki zdj\u0119\u0107 stanowi\u0105 zaledwie 6%[3]<\/a><\/sup><\/sup>. S\u0105 to zatem obszary niezmiennie zmaskulinizowane. Taki stan rzeczy mo\u017ce t\u0142umaczy\u0107 przyjmowan\u0105 r\u00f3wnie\u017c w polskich filmach \u2013 z regu\u0142y \u2013 fallocentryczn\u0105 perspektyw\u0119[4]<\/a><\/sup><\/sup>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cel, metodologia i za\u0142o\u017cenia teoretyczne<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Niniejszy artyku\u0142 stanowi pr\u00f3b\u0119 odczytania filmu Po sezonie<\/em> (2006) w re\u017cyserii Janusza Majewskiego z perspektywy feministycznej[5]<\/a><\/sup><\/sup>. Celem jest scharakteryzowanie wizerunku kobiet jaki re\u017cyser upowszechni\u0142 w swoim dziele. Zamiarem jest tak\u017ce zbadanie czy istniej\u0105 na rodzimym gruncie przes\u0142anki pozwalaj\u0105ce na interpretacj\u0119 polskiej produkcji wed\u0142ug koncepcji Laury Mulvey. Trzeba zaatakowa\u0107 satysfakcj\u0119 i utwierdzenie ego <\/em>\u2013 postulowa\u0142a \u2013 stanowi\u0105ce dotychczas szczytowy punkt historii kina.<\/em> Trzeba to zrobi\u0107 nie gwoli tworzenia nowej przyjemno\u015bci, kt\u00f3ra nie mo\u017ce istnie\u0107 jako abstrakcja, i nie w imi\u0119 intelektualnej nieprzyjemno\u015bci, ale po to, by otworzy\u0107 drog\u0119 do totalnej negacji rozkoszy i bogactwa narracyjnego filmu fabularnego<\/em>[6]<\/a><\/sup><\/sup>. <\/em>Zagadnienie wydaje si\u0119 na tyle istotne, \u017ce warto je zg\u0142\u0119bi\u0107 w my\u015bl poszerzenia mo\u017cliwo\u015bci nowych interpretacji[7]<\/a><\/sup><\/sup>. Podsumowanie zawiera badanie recepcji prasowej, by ukaza\u0107 stanowisko recenzentek wobec sposobu przedstawienia p\u0142ci \u017ce\u0144skiej w Po sezonie<\/em>. Tytu\u0142 ten mimo licznych opracowa\u0144 tw\u00f3rczo\u015bci re\u017cysera, wci\u0105\u017c pozostaje na marginesie. Jak spuentowa\u0142 \u0141ukasz Maciejewski: Mniej znany film Janusza Majewskiego, rzadko powtarzany, prawie nieobecny w telewizji. Tym bardziej wart przypomnienia<\/em>[8]<\/a><\/sup><\/sup>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Warto przywo\u0142a\u0107 g\u0142\u00f3wne tezy jakie wysnu\u0142a Laura Mulvey. Jedn\u0105 z przyjemno\u015bci jakie oferuje X muza jest skopofilia. Kobieta funkcjonuje w filmie jako obraz, za\u015b m\u0119\u017cczyzna jako w\u0142adca spojrzenia. W \u015bwiecie rz\u0105dzonym przez nier\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci przyjemno\u015b\u0107 patrzenia dzieli si\u0119 na aktywn\u0105 \u2013 m\u0119sk\u0105, i biern\u0105 \u2013 \u017ce\u0144sk\u0105. Zdecydowane oczy m\u0119\u017cczyzny rzutuj\u0105 swe fantazje na posta\u0107 kobiec\u0105 odpowiednio stylizowan\u0105<\/em>[9]<\/a><\/sup><\/sup> \u2013 pisa\u0142a Mulvey. P\u0142e\u0107 \u017ce\u0144ska jest wi\u0119c jedynie projekcj\u0105 fantazji p\u0142ci m\u0119skiej. Trafnie skonstatowa\u0142a to Alicja Helman pisz\u0105c: Filmy<\/em> realizowane z tego rodzaju inspiracji, cz\u0119\u015bciej nie\u015bwiadomej ni\u017c u\u015bwiadomionej, b\u0119d\u0105 nam oferowa\u0107 obrazy kobiet takich, jakimi pragn\u0105\u0142by je widzie\u0107 m\u0119\u017cczyzna<\/em>[10]<\/a><\/sup><\/sup>. Mulvey zaznacza, \u017ce kobiety poddawane s\u0105 fetyszyzacji i seksualizacji. Istniej\u0105 jako \u201einny\u201d p\u0142ci m\u0119skiej i s\u0105 jej podporz\u0105dkowane. W my\u015bl feministycznej teorii kina, spojrzenie widza zbiega si\u0119 ze spojrzeniem ekranowego m\u0119\u017cczyzny. Pokazana kobieta <\/em>\u2013 zauwa\u017ca Mulvey \u2013 funkcjonuje tradycyjnie na dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach: jako przedmiot erotyczny dla postaci ekranowych i jako przedmiot erotyczny dla widza siedz\u0105cego na sali kinowej, przy czym napi\u0119cie p\u0142ynie po linii spojrze\u0144 biegn\u0105cych w obu kierunkach<\/em>[11]<\/a><\/sup><\/sup>. Widz niezale\u017cnie od p\u0142ci winien identyfikowa\u0107 si\u0119 (nie)\u015bwiadomie z podyktowanym przez patriarchat percypowaniem.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Przed sezonem<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Po filmie Z\u0142oto dezerter\u00f3w<\/em> (1998) na Janusza Majewskiego spad\u0142a fala krytyki. O ile \u2013 wed\u0142ug wspomnie\u0144 tw\u00f3rcy \u2013 widownia pozytywnie odebra\u0142a dzie\u0142o, o tyle krytyka przyj\u0119\u0142a je mniej entuzjastycznie. Zniech\u0119ci\u0142o to Majewskiego do profesji re\u017cysera filmowego[12]<\/a><\/sup><\/sup>. Postanowi\u0142em si\u0119 wycofa\u0107 z zawodu, niekt\u00f3rzy m\u00f3wili, \u017ce obrazi\u0142em si\u0119 na film, ale to nie by\u0142a prawda. Nie mog\u0142em obrazi\u0107 si\u0119 na ca\u0142e swoje \u017cycie<\/em>[13]<\/a><\/sup><\/sup> \u2013 wspomina\u0142. Niemniej artysta obserwowa\u0142 rozwijaj\u0105cy si\u0119 przemys\u0142 kinematograficzny. Zobaczy\u0142em<\/em> \u2013 wspomina \u2013 \u017ce taki obra\u017cony ton w<\/em> recenzjach, kt\u00f3ry tak wzi\u0105\u0142em do siebie, to norma, zasada, a mo\u017ce moda, w ka\u017cdym razie co chwila go gdzie\u015b s\u0142ysz\u0119, zobaczy\u0142em, \u017ce widownia radykalnie si\u0119 zmieni\u0142a i ma inne oczekiwania (\u2026)<\/em>[14]<\/a><\/sup><\/sup>. Z uwagi na nieprzyjemne do\u015bwiadczenia ze Z\u0142otem dezerter\u00f3w<\/em> re\u017cyser postanowi\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 w owym czasie spektaklom telewizyjnym. Zrealizowa\u0142 I dzi\u0119ki Bogu!<\/em> (2002) oraz Si\u0142\u0119 komiczn\u0105<\/em> (2003). Wyre\u017cyserowa\u0142em te\u017c <\/em>\u2013 pisze Majewski \u2013 w warszawskim teatrze Kwadrat dwa przedstawienia: Z\u0142odzieja Erica Chappela (2002) i Szczeg\u00f3ln\u0105 propozycj\u0119 Pierre\u2019a Sauville\u2019a (2004) (\u2026)<\/em>[15]<\/a><\/sup><\/sup>.<\/em> Po sukcesach w sferze teatralnej zdecydowa\u0142 si\u0119 na powr\u00f3t do filmu fabularnego. Po siedmiu latach nakr\u0119ci\u0142 Po sezonie<\/em>, kt\u00f3re \u2013 jak w\u00f3wczas twierdzi\u0142 \u2013 winno by\u0107 jego ostatnim dzie\u0142em filmowym[16]<\/a><\/sup><\/sup>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Janusz Majewski powr\u00f3ci\u0142 do kinematografii na w\u0142asnych zasadach. Zrealizowa\u0142 autorski film kameralny, pozostaj\u0105c w stylistyce teatralnej. W Po sezonie<\/em> panuje zasada trzech jedno\u015bci: miejsca, czasu i akcji. Majewski odpowiedzialny by\u0142 za scenariusz, dialogi, re\u017cyseri\u0119 oraz scenografi\u0119. Produkcja finansowana by\u0142a g\u0142\u00f3wnie we w\u0142asnym zakresie. Autor otrzyma\u0142 jedynie dotacj\u0119 z Ministerstwa Kultury, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a na pokrycie koszt\u00f3w zdj\u0119\u0107, transportu oraz ewentualnych us\u0142ug zewn\u0119trznych[17]<\/a><\/sup><\/sup>. Po sezonie<\/em> nakr\u0119ci\u0142 w swoim prywatnym domu na Mazurach, z siedmioosobow\u0105 obsad\u0105, z pomoc\u0105 najbli\u017cszych os\u00f3b. Z Zofi\u0105 Nasierowsk\u0105 (\u017con\u0105) kt\u00f3ra by\u0142a odpowiedzialna za dekoracj\u0119 wn\u0119trz oraz z Ann\u0105 Kwapi\u0144sk\u0105 (c\u00f3rk\u0105), autork\u0105 kostium\u00f3w. Re\u017cyser t\u0142umaczy: (\u2026) da\u0142em do przeczytania scenariusz tr\u00f3jce wiod\u0105cych aktor\u00f3w, dla kt\u00f3rych (czy jak to si\u0119 potocznie m\u00f3wi: pod kt\u00f3rych) napisa\u0142em g\u0142\u00f3wne role, da\u0142em te\u017c tekst moim bliskim i wieloletnim wsp\u00f3\u0142pracownikom, operatorowi i kierownikowi produkcji i uzyska\u0142em od nich wszystkich deklaracj\u0119 pracy na kredyt<\/em>[18]<\/a><\/sup><\/sup>. Tw\u00f3rca zawar\u0142 z ekip\u0105 filmow\u0105 umowy, kt\u00f3re zak\u0142ada\u0142y prawdopodobn\u0105 \u2013 cho\u0107 niepewn\u0105 \u2013 wyp\u0142at\u0119 honorarium w przysz\u0142o\u015bci. Okres zdj\u0119ciowy<\/em> \u2013 jak wskazuje re\u017cyser \u2013 musia\u0142 si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w pi\u0119tnastu dniach, co oznacza\u0142o mordercze tempo i prac\u0119 czterna\u015bcie godzin na dob\u0119, a by\u0142o mo\u017cliwe tylko przy tak \u015bwietnych i do\u015bwiadczonych aktorach, profesjonalnej ekipie i precyzyjnym przygotowaniu produkcji<\/em>[19]<\/a><\/sup><\/sup>. W wywiadzie z Iz\u0105 G\u0142owack\u0105, Majewski wyzna\u0142: Drugi raz tak bym nie chcia\u0142 realizowa\u0107 filmu<\/em>[20]<\/a><\/sup><\/sup>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Janusz Majewski, Autor: Jerzy Troszczy\u0144ski, Prawa: Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Po sezonie <\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Akcja filmu rozgrywa si\u0119 w mazurskim pensjonacie po sezonie. Krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 tam losy trzech kobiet w r\u00f3\u017cnym wieku oraz Leona \u2013 m\u0119\u017cczyzny po osiemdziesi\u0105tce. W\u0142a\u015bcicielka Rita (Ewa Wi\u015bniewska) i pracuj\u0105ca u niej m\u0142oda Dasia (Ma\u0142gorzata Socha) zajmuj\u0105 si\u0119 przybytkiem. Natomiast Leon i trzydziestoletnia Emilia (Magdalena Cielecka) \u2013 lub Imelia, od wysy\u0142ania du\u017cej ilo\u015bci e-maili \u2013 przybywaj\u0105 do pensjonatu. Oboje szukaj\u0105 ucieczki od przygn\u0119biaj\u0105cej na r\u00f3\u017cne sposoby rzeczywisto\u015bci. Rodzi si\u0119 mi\u0119dzy nimi g\u0142\u0119bsza wi\u0119\u017a. Autoironia zaostrza apetyt na \u017cycie, co doprowadza do romansu. \u0141\u0105czy ich r\u00f3wnie\u017c my\u015bl o schy\u0142ku \u017cycia. Emilia obawia si\u0119 raka piersi, natomiast Leon nieuchronnej staro\u015bci i przemijania. Nade wszystko Majewski tworzy jednak kino przyjemno\u015bci \u2013 przede wszystkim wzrokowej \u2013 w akompaniamencie komediowych dialog\u00f3w. Co sam podkre\u015bla: Gdybym chcia\u0142 co\u015b og\u0142osi\u0107 \u015bwiatu, zosta\u0142bym kaznodziej\u0105 albo politykiem. A ja chcia\u0142em robi\u0107 filmy dla przyjemno\u015bci mojej i widza<\/em>[21]<\/a><\/sup><\/sup>. <\/em>Ca\u0142a fabu\u0142a koncentruje si\u0119 na r\u00f3\u017cnego rodzaju relacjach damsko-m\u0119skich. Ka\u017cda z kobiet na sw\u00f3j spos\u00f3b adoruje Leona, kt\u00f3ry nomen omen<\/em> ze swej natury jest podrywaczem, do\u015bwiadczonym w sferze zwi\u0105zkowej. Re\u017cyser zawar\u0142 w filmie wiele w\u0105tk\u00f3w biograficznych z \u017cycia Leona Niemczyka, na co mo\u017ce wskazywa\u0107 cho\u0107by imi\u0119 g\u0142\u00f3wnego bohatera. Pomys\u0142 na film zrodzi\u0142 si\u0119 ze spotkania pan\u00f3w w Nowogardzie i towarzysz\u0105cej temu rozmowy na temat \u017cyciorysu aktora. I z tych opowie\u015bci zrodzi\u0142 si\u0119 scenariusz filmu \u00bbPo sezonie\u00ab<\/em>[22]<\/a><\/sup><\/sup> \u2013 wspomina Niemczyk. Scenariusz zosta\u0142 przez re\u017cysera wzbogacony i wydrukowany w formie ksi\u0105\u017cki. Na pomys\u0142, aby wyda\u0107 go drukiem, wpad\u0142 Jacek Santorski i to mnie zmobilizowa\u0142o, aby doda\u0107 scenariuszowi charakteru beletrystycznego. Rozszerzy\u0142em go wi\u0119c o opisy tego, czego na ekranie nie wida\u0107 \u2013 o my\u015bli, refleksje i wspomnienia Leona<\/em>[23]<\/a><\/sup><\/sup>. Zawarto\u015b\u0107 publikacji stanowi zatem uzupe\u0142nienie filmu i w kontek\u015bcie postrzegania kobiet jest o tyle istotne, \u017ce rozbudowuje subiektywizacje g\u0142\u00f3wnego bohatera obecne ju\u017c na ekranie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Laura Mulvey powo\u0142uje si\u0119 w swoim tek\u015bcie na teori\u0119 psychoanalizy Freuda, kt\u00f3ra \u2013 upraszczaj\u0105c \u2013 zak\u0142ada, \u017ce m\u0119\u017cczyzna postrzega kobiet\u0119 jako nie-m\u0119\u017cczyzn\u0119[24]<\/a><\/sup><\/sup>. Alicja Helman wyja\u015bnia: Ta inno\u015b\u0107, widziana w kategoriach fizjologii, deprecjonuje kobiet\u0119 jako istot\u0119 pozbawion\u0105 penisa, a wi\u0119c atrybutu przewagi i w\u0142adzy<\/em>[25]<\/a><\/sup><\/sup>, czego skutkiem jest l\u0119k przed kastracj\u0105, maj\u0105cy charakter bardziej metaforyczny. Kobieta funkcjonuje jako p\u0142e\u0107 gorsza bowiem pozbawiona jest fallusa. Mo\u017ce jawi\u0107 si\u0119 tak\u017ce jako gro\u017ana, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do kastracji m\u0119\u017cczyzny. Taki te\u017c jawi si\u0119 obraz kobiet u Janusza Majewskiego. Sam re\u017cyser w jednym z wywiad\u00f3w przyzna\u0142 si\u0119 do takiego postrzegania p\u0142ci przeciwnej: Moim zdaniem my, m\u0119\u017cczy\u017ani, jeste\u015bmy tylko \u015bmiesznymi kukie\u0142kami poruszanymi przez kobiety. Natura da\u0142a im nad nami przewag\u0119, a one, korzystaj\u0105c z niej, tworz\u0105 sie\u0107, w kt\u00f3r\u0105 my si\u0119 wpl\u0105tujemy<\/em>[26]<\/a><\/sup><\/sup>. W Po sezonie<\/em> Janusz Majewski zaczyna od przedstawienia kobiety jako \u201einnej\u201d w spos\u00f3b dos\u0142owny, cho\u0107by w warstwie dialogowej. W scenie, gdy Emilia i Leon siedz\u0105 przy rozpalonym kominku, m\u0119\u017cczyzna m\u00f3wi: Kiedy cz\u0142owiek jest m\u0142ody, nie zna kobiet, nie umie z nimi rozmawia\u0107. Nie docenia ich. Nie potrafi zafascynowa\u0107 si\u0119 ich inno\u015bci\u0105<\/em>[27]<\/a><\/sup><\/sup>.<\/em> W kontek\u015bcie \u201ekastracji\u201d nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na relacj\u0119 Leona i Emilii. Kobieta pocz\u0105tkowo nie wzbudza romantycznego zainteresowania m\u0119\u017cczyzny. Nie jest dla niego atrakcyjna. Jak wskazuje opis w ksi\u0105\u017cce \u2013 by\u0142a wr\u0119cz aseksualna. Leon, kt\u00f3ry przywyk\u0142 segregowa\u0107 i ocenia\u0107 kobiety pod k\u0105tem ich atrakcyjno\u015bci seksualnej, co niekoniecznie pokrywa\u0142o si\u0119 z ich urod\u0105, a prawie nigdy z osobowo\u015bci\u0105, tu z miejsca zawyrokowa\u0142, \u017ce ma do czynienia z jakim\u015b aseksualnym tworzywem, i to by\u0107 mo\u017ce niebezpiecznym<\/em>[28]<\/a><\/sup><\/sup>. Brak seksualnego poci\u0105gu do Emilii, Leon uto\u017csami\u0142 z jej homoseksualizmem lub feminizmem. Mia\u0142a wyraz nieprzyst\u0119pnej, wr\u0119cz odpychaj\u0105cej, odgradzaj\u0105cej si\u0119 od otoczenia i wynios\u0142ej. Ale tak\u017ce jakby cierpi\u0105cej. Mo\u017ce z powodu choroby, skoro za\u017cywa\u0142a leki? A mo\u017ce tylko programow\u0105 niech\u0119ci\u0105 odnosi\u0142a si\u0119 do nowych znajomo\u015bci? Albo co gorsza, nie cierpia\u0142a m\u0119\u017cczyzn? Mo\u017ce lesbijka? Nie, to jasne: feministka!<\/em>[29]<\/a><\/sup><\/sup>. Jej kobieco\u015b\u0107 nie jest te\u017c specjalnie eksponowana na ekranie. Jednak najistotniejsze \u2013 zdaje si\u0119 \u2013przej\u0119cie przez Emilii roli Leona. Jest on kreowany na don\u017cuana. Opowiada rezydentkom o swoich licznych mi\u0142osnych przygodach. Kobiety traktuje i postrzega przedmiotowo. Emilia wytr\u0105ca Leona z jego przekonania o przewadze i wy\u017cszo\u015bci pokazuj\u0105c, \u017ce by\u0107 mo\u017ce przez sw\u00f3j wiek przesta\u0142 by\u0107 osob\u0105 dominuj\u0105c\u0105. Znamienna jest scena, w kt\u00f3rej bohaterowie ta\u0144cz\u0105 tango. Leon w\u00f3wczas proponuje kobiecie, by poszli do jego pokoju. Emilia odmawia, jednocze\u015bnie zapraszaj\u0105c go do siebie. \u201eKastracja\u201d dokonuje si\u0119 w pe\u0142ni, gdy to ona wyje\u017cd\u017ca, porzucaj\u0105c Leona. Podczas ich romansu szuka\u0142a u niego wsparcia z powodu podejrzenia raka piersi. Gdy ich relacja znajduje rozwi\u0105zanie, znika r\u00f3wnie\u017c widmo choroby. Leon przestaje by\u0107 jej potrzebny i kobieta go porzuca. Jak pisze Mulvey: Zgodnie z zasadami panuj\u0105cej ideologii i ukrytych za ni\u0105 struktur psychicznych posta\u0107 m\u0119ska nie mo\u017ce unie\u015b\u0107 ci\u0119\u017caru uprzedmiotowienia seksualnego<\/em>[30]<\/a><\/sup><\/sup>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

W Po sezonie<\/em> wyra\u017anie dostrzegalne jest tak\u017ce fragmentaryczne ukazanie cia\u0142a kobiety. Zbli\u017cenia i detale na cechy kobieco\u015bci stanowi\u0105 fetyszyzacj\u0119 owej p\u0142ci i jej uprzedmiotowienie[31]<\/a><\/sup><\/sup>. Jak podkre\u015bla Alicja Helman: Wyeksponowanie oczu (kusz\u0105ce spojrzenie wampa), bujnych w\u0142os\u00f3w, podkre\u015blenie bioder i piersi, ods\u0142oni\u0119cie n\u00f3g czyni z nich przedmioty seksualne, \u201ewystawione\u201d, by mo\u017cna je by\u0142o podziwia\u0107 jak w witrynie sklepu<\/em>[32]<\/a><\/sup><\/sup>. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie najm\u0142odszej rezydentki pensjonatu. Ju\u017c pierwszego dnia pobytu m\u0119\u017cczyzny w pensjonacie, o poranku Dasia przynosi mu \u015bniadanie. Dziewczyna wchodzi na krzes\u0142o, by si\u0119gn\u0105\u0107 po rozk\u0142adany stolik. Z pozycji Leona jej nogi, ods\u0142oni\u0119te a\u017c do zgrabnych po\u015bladk\u00f3w, wygl\u0105da\u0142y imponuj\u0105co. Je\u017celi mia\u0142a na sobie majtki to bardzo sk\u0105pe<\/em>[33]<\/a><\/sup><\/sup>. Wzrok zaspanego m\u0119\u017cczyzny \u2013 widza \u2013 kieruje si\u0119 od n\u00f3g Dasi, ku g\u00f3rze, co kamera ukazuje pionowym ruchem wzd\u0142u\u017c osi. W tej samej sekwencji nast\u0119puje r\u00f3wnie\u017c subiektywizacja na biust schylaj\u0105cej si\u0119 Dasi. Sugestywny opis owej sceny znajduje si\u0119 w ksi\u0105\u017cce: Kiedy si\u0119 pochyli\u0142a, ujrza\u0142 jej piersi pe\u0142ne, \u015bci\u015bni\u0119te stanikiem, z ciasn\u0105 szpar\u0105 mi\u0119dzy dwiema p\u00f3\u0142kulami, w kt\u00f3r\u0105 nurkowa\u0142a bozia na srebrnym \u0142a\u0144cuszku<\/em>[34]<\/a><\/sup><\/sup>. Kolejny tego typu zabieg ma miejsce, gdy Leon otwiera butelk\u0119 szampana podczas uroczystej kolacji z trzema kobietami, a wystrzelony korek l\u0105duje w biu\u015bcie Dasi, na kt\u00f3rym zatrzymuje si\u0119 kamera. Nieco inaczej zobrazowano zainteresowanie cielesno\u015bci\u0105 dziewczyny podczas obiadu Leona i Emilii. M\u0119\u017cczyzna prosi j\u0105 o przyniesienie bia\u0142ego wina. Dasia ruszy\u0142a, Leon zmierzy\u0142 obw\u00f3d jej bioder wzrokiem, w kt\u00f3rym zatli\u0142a si\u0119 iskierka zainteresowania dziewcz\u0119c\u0105 figur\u0105, a mo\u017ce tylko nawyk starego znawcy<\/em>[35]<\/a><\/sup><\/sup>. Tym razem gest m\u0119\u017cczyzny zasugerowany jest poprzez sportretowanie i monta\u017cowe zestawienie jego spojrzenia na Dasi\u0119 oraz kpi\u0105cego wzroku Emilii w jego kierunku. Natomiast ca\u0142e nagie cia\u0142o m\u0142odej dziewczyny zostaje bezpardonowo pokazane Leonowi \u2013 widzowi \u2013 w scenie k\u0105pieli. Pocz\u0105tkowo tylko zza zaparowanej szyby. Jednak, gdy ujawnia si\u0119 obecno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzny, Dasia w pop\u0142ochu ucieka z wanny. W\u00f3wczas kamera pokazuje jej cia\u0142o bez \u017cadnego zapo\u015bredniczenia. Objawia si\u0119 w tej scenie tak\u017ce voyeurystyczny<\/em> wymiar dzie\u0142a. Bowiem m\u0119\u017cczyzna podgl\u0105da Dasi\u0119 przez okno. Podgl\u0105dactwo i k\u0105piel pe\u0142ni\u0105 w og\u00f3le istotn\u0105 rol\u0119 w Po sezonie<\/em>. Mycie si\u0119 stanowi z kolei g\u0142\u00f3wny w\u0105tek seksualizacji Emilii. Leon kilkukrotnie pods\u0142uchuje kobiet\u0119 bior\u0105c\u0105 prysznic za \u015bcian\u0105. Ta z kolei ukazana jest w sk\u0105pej bieli\u017anie, co Leonowi nie zostaje zademonstrowane wprost lub zachodzi w jego wyobra\u017ani. Przy\u0142o\u017cy\u0142 do niej ucho i pilnie \u0142owi\u0142 ka\u017cdy d\u017awi\u0119k dobiegaj\u0105cy z \u0142azienki. Wyobra\u017ca\u0142 sobie, \u017ce jego s\u0105siadka Imelia \u2013 c\u00f3\u017c to za dziwaczne imi\u0119? \u2013 krz\u0105ta si\u0119 tam w bieli\u017anie i za chwil\u0119 zacznie si\u0119 rozbiera\u0107<\/em>[36]<\/a><\/sup><\/sup>. Co\u015b co w filmie nie wybrzmiewa, a co t\u0142umaczy ksi\u0105\u017cka to psychologiczne motywacje Leona i korzenie tych zachowa\u0144. M\u0119\u017cczyzna b\u0119d\u0105c jeszcze dzieckiem pods\u0142uchiwa\u0142 i podgl\u0105da\u0142 swoj\u0105 kuzynk\u0119 bior\u0105c\u0105 k\u0105piel[37]<\/a><\/sup><\/sup>. Voyeurystyczny<\/em> nawyk pozosta\u0142 z nim \u2013 jak wynika z powy\u017cszego \u2013 do p\u00f3\u017anej staro\u015bci. Podgl\u0105danie Emilii towarzyszy widzom od wprowadzenia bohaterki na ekran. Leon obserwuje kobiet\u0119 najpierw z okna, p\u00f3\u017aniej podczas spaceru przez lornetk\u0119. Popatrzy\u0142 przez lornetk\u0119 i rozpozna\u0142 m\u0142od\u0105 w\u0142a\u015bcicielk\u0119 toyoty, kt\u00f3r\u0105 rano obserwowa\u0142 przez okno. Zboczy\u0142 z drogi i staraj\u0105c si\u0119, aby go nie zobaczy\u0142a, dotar\u0142 do k\u0119py krzak\u00f3w blisko pla\u017cy. St\u0105d widzia\u0142 j\u0105 ju\u017c bardzo dobrze, a przez lornetk\u0119 nawet szczeg\u00f3\u0142y jej twarzy<\/em>[38]<\/a><\/sup><\/sup>. W filmie obserwacja kobiety pokazana jest wielokrotnie z perspektywy pierwszej osoby, z na\u0142o\u017con\u0105 na obraz ramk\u0105 wizjera lornetki. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce fascynacja cia\u0142em Dasi znika dopiero, gdy m\u0119\u017cczyzna zaczyna budowa\u0107 g\u0142\u0119bsz\u0105 relacj\u0119 z Emili\u0105. Niemniej obie kobiety zostaj\u0105 uprzedmiotowione, cho\u0107 odbywa si\u0119 to na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Leon Niemczyk, Autor: Tadeusz Kubiak, Prawa: Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Konkluzja<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

W ramach podsumowania nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na prasowy odbi\u00f3r filmu. Zw\u0142aszcza przez \u017ce\u0144sk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 widowni. Recenzencka perspektywa kobiet stanowi 26% ze zgromadzonych 50 tekst\u00f3w krytycznych. Jak si\u0119 okazuje, recenzje by\u0142y niejednoznaczne. Przyjmowano r\u00f3\u017cne strategie deprecjacji lub aprecjacji Po sezonie[39]<\/a><\/sup><\/sup><\/em> co oznacza, \u017ce nie ka\u017cdy odczuwa\u0142 wspominan\u0105 przyjemno\u015b\u0107 wzrokow\u0105, mimo obecno\u015bci roznegli\u017cowanych kobiet-obraz\u00f3w. Barbara Hollender nie odnios\u0142a si\u0119 do wizerunku p\u0142ci \u017ce\u0144skiej w obrazie Janusza Majewskiego, pisa\u0142a natomiast niepochlebnie o Leonie Niemczyku i samym re\u017cyserze. Po dw\u00f3ch dniach znajomo\u015bci i jednym spacerze (!) jurny osiemdziesi\u0119ciolatek wci\u0105ga m\u0142od\u0105 kobiet\u0119 do \u0142\u00f3\u017cka. Zamiast magii i t\u0119sknoty mamy oble\u015bn\u0105 dos\u0142owno\u015b\u0107, na dodatek okraszon\u0105 ekshibicjonistycznymi wynurzeniami aktora Leona Niemczyka, kt\u00f3remu ju\u017c wida\u0107 zabrak\u0142o \u0142am\u00f3w brukowc\u00f3w do opowie\u015bci o sze\u015bciu \u017conach i teraz \u2013 na \u017cyczenie re\u017cysera \u2013 te same historie z w\u0142asnego intymnego \u017cycia upublicznia na ekranie, u\u017cyczaj\u0105c ich g\u0142\u00f3wnemu bohaterowi<\/em>[40]<\/a><\/sup><\/sup>. W kwestii irracjonalnego \u2013 z perspektywy recenzentek \u2013 romansu Leona i Emilii wypowiada\u0142a si\u0119 tak\u017ce Katarzyna D\u0142ugosz: Troch\u0119 tylko trudno uwierzy\u0107 we wzajemn\u0105 fascynacj\u0119 Emilii i Leona \u2013 tutaj zabrak\u0142o jakiej\u015b iskry<\/em>[41]<\/a><\/sup><\/sup>. Podobnie pisa\u0142a Renata Sas: Trudno uwierzy\u0107 w dosadno\u015b\u0107 przypadkowego zwi\u0105zku, na jak\u0105 zdecydowa\u0142 si\u0119 re\u017cyser<\/em>[42]<\/a><\/sup><\/sup>. Z kolei Maria Malaty\u0144ska w swoim tek\u015bcie nazwa\u0142a romans prowokacyjnym wydarzeniem mi\u0142osnym<\/em>: Wydarzenie, i do tego mi\u0142osne, jest prowokacyjne, ale i ironiczne, bo przynajmniej dla jednej strony prowokacja jest niespodziewanym u\u015bmiechem losu<\/em>[43]<\/a><\/sup><\/sup>. Bardziej pozytywnie do ca\u0142okszta\u0142tu produkcji odnosi\u0142a si\u0119 w swojej kr\u00f3tkiej recenzji \u2013 opublikowanej obok przeprowadzonego z re\u017cyserem wywiadu \u2013 Katarzyna Pachelska stwierdzaj\u0105c: Niespiesznie opowiadany, nie epatuj\u0105cy golizn\u0105, sk\u0142ania do zadumy<\/em>[44]<\/a><\/sup><\/sup>. Za\u015b kwesti\u0119 nago\u015bci nieco inaczej uj\u0119\u0142a Anna Janiak: Na sw\u00f3j spos\u00f3b troszczy si\u0119 o to r\u00f3wnie\u017c g\u0142upiutka kelnerka (Ma\u0142gorzata Socha) \u2013 pokazuje dekolt i wypina pup\u0119, pr\u0119\u017c\u0105c si\u0119 przy tym jak kotka<\/em>[45]<\/a><\/sup><\/sup>. W podobnym tonie pisa\u0142a Renata Sas: W pensjonacie jest jeszcze m\u0142odziutka pokoj\u00f3wka (Ma\u0142gorzata Socha), kt\u00f3r\u0105 bawi zainteresowanie starszego jegomo\u015bcia i bezinteresownie kusi go swoimi wdzi\u0119kami<\/em>[46]<\/a><\/sup><\/sup>. Jak wynika z zacytowanych recenzji, \u017ce\u0144ska publiczno\u015b\u0107 w wi\u0119kszo\u015bci zaakceptowa\u0142a narzucon\u0105 patriarchaln\u0105 perspektyw\u0119. Percepcja g\u0142\u00f3wnego bohatera zosta\u0142a zespolona ze spojrzeniem widza. Jak podkre\u015bla\u0142a Laura Mulvey: Kobieta gra w ramach opowiadania, wzrok widza i wzrok m\u0119\u017cczyzny z filmu biegn\u0105 w jednym kierunku, nie burz\u0105c prawdopodobie\u0144stwa narracji<\/em>[47]<\/a><\/sup><\/sup>. Potwierdzaj\u0105 to zw\u0142aszcza opinie na temat wizerunku Dasi. Dziewczyna nawet w oczach innych, ogl\u0105daj\u0105cych j\u0105 na ekranie kobiet, nie stanowi autonomicznej jednostki, kt\u00f3ra cho\u0107by z racji m\u0142odego wieku mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie na noszenie kr\u00f3tkich sp\u00f3dniczek. Postrzegana jest jako kusicielka. Definiowana jest wy\u0142\u0105cznie w kontek\u015bcie istnienia m\u0119\u017cczyzny. Owa sytuacja nie jest odosobnionym przypadkiem, bowiem tak\u0105 tendencj\u0119 aprobowania kobiety jako obrazu zauwa\u017cy\u0142a tak\u017ce Alicja Helman pisz\u0105c o wizerunku Marleny Dietrich: Ostatecznie jednak na ekranie triumfuje wielka mi\u0142o\u015b\u0107 i bezgraniczne po\u015bwi\u0119cenie, a na widowni lej\u0105 si\u0119 \u0142zy. Kobiety zdaj\u0105 si\u0119 ch\u0119tnie akceptowa\u0107 wizerunki, kt\u00f3re podsuwa im kino, wierz\u0105, i\u017c fetyszystyczne obrazy s\u0105 nimi samymi, a one tymi obrazami. S\u0105 przecie\u017c takie pi\u0119kne…<\/em>[48]<\/a><\/sup><\/sup>. W Po sezonie<\/em> patriarchalna perspektywa r\u00f3wnie\u017c triumfuje.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jak wynika z powy\u017cszego wywodu Po sezonie<\/em> spe\u0142nia wi\u0119kszo\u015b\u0107 za\u0142o\u017ce\u0144 teoretycznych jakie Laura Mulvey wysnu\u0142a wobec patriarchalnego kina hollywoodzkiego. Kobiety jawi\u0105 si\u0119 u Janusza Majewskiego jako obrazy, poddane fetyszyzacji i seksualizacji. Istniej\u0105 wy\u0142\u0105cznie jako \u201einny\u201d p\u0142ci m\u0119skiej i s\u0105 jej podporz\u0105dkowane. Stanowi\u0105 uosobienie l\u0119ku m\u0119\u017cczyzn przed kobiec\u0105 dominacj\u0105 i metaforyczn\u0105 \u201ekastracj\u0105\u201d. Na ich uprzedmiotowieniu jednoczy si\u0119 wzrok widza i ekranowego m\u0119\u017cczyzny. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa tu tak\u017ce wszechobecna przyjemno\u015b\u0107 z podgl\u0105dania kobiecego cia\u0142a. Film Janusza Majewskiego nie zosta\u0142 w pe\u0142ni odczytany w chwili premiery, gdy\u017c uwag\u0119 skupiono g\u0142\u00f3wnie na aspektach mi\u0142osnych i wiekowych. Wsp\u00f3\u0142czesna reinterpretacja dzie\u0142a ujawnia tkwi\u0105c\u0105 w filmie wielo\u015b\u0107 znacze\u0144. Refleksja jest taka, by problematyk\u0119 feministyczn\u0105 eksplorowa\u0107, bowiem nie tylko Po sezonie<\/em> przejawia aktywn\u0105 rol\u0119 m\u0119skiego spojrzenia.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
  1. \r\n

    J. Majewski, Po sezonie<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2006, s. 15. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  2. \r\n

    L. Mulvey, Do utraty wzroku. Wyb\u00f3r tekst\u00f3w<\/em>, red. K. Kuc, L. Thompson, Ha!art, Krak\u00f3w 2010, s. 35. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  3. \r\n

    Wyniki na pewno s\u0105\u0328 lepsze ni\u017c w raporcie dr Talarczyk-Guba\u0142y, kt\u00f3ry wskazywa\u0142, \u017ce w latach 2006\u20132017 tylko 14 procent film\u00f3w fabularnych wyre\u017cyserowa\u0142y kobiety. Trzeba tu wspomniec\u0301, z\u0307e nasz raport uwzgle\u0328dnia takz\u0307e wyniki badan\u0301 dotycza\u0328ce filmo\u0301w dokumentalnych i animowanych (juz\u0307 raport dr Talarczyk-Guba\u0142y wskazywa\u0142, z\u0307e w tych gatunkach jest wie\u0328cej kobiet-rez\u0307yserek), czyli wszystkie te, kto\u0301re trafi\u0142y do oficjalnej dystrybucji kinowej<\/em>, Box Office Lab, R\u00f3wne szanse w kinematografii w Polsce<\/em>, https:\/\/pisf.pl\/wpcontent\/uploads\/2023\/02\/rowneszanse_raport_PL-EN_9-12-1.pdf?fbclid=IwAR3t6OrLzEKkxyE4yaHBgAmKoeUUOcu-MbCk2Lu-myvJKnr_zXTtEdtwrvc<\/a> [dost\u0119p: 07.02.2023] \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  4. \r\n

    Zgodnie z raportem wyimek specjalizacji filmowych, w kt\u00f3rych dominuj\u0105 kobiety stanowi\u0105 kostiumy (92%) czy charakteryzacja (82%). Tam\u017ce. Przy pomocy kt\u00f3rych p\u0142e\u0107 \u017ce\u0144ska sprowadzona zostaje \u2013 jak okre\u015bli\u0142a to niegdy\u015b Alicja Helman \u2013 do wyznacznik\u00f3w swej seksualnej osobowo\u015bci<\/em>. A. Helman, Szuka interpretacji klasycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych dzie\u0142 filmowych<\/em>, \u0141\u00f3d\u017a 1995, https:\/\/edukacjafilmowa.pl\/kobiety-jako-obrazy\/<\/a> [dost\u0119p: 15.02.2023]. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  5. \r\n

    O innych r\u00f3wnie istotnych znaczeniach (jak staro\u015b\u0107, m\u0142odo\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107 czy \u015bmier\u0107), kt\u00f3re bez w\u0105tpienia pojawiaj\u0105 si\u0119 w filmie Majewskiego wypowiada\u0142 si\u0119 sam re\u017cyser, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy czy autorzy recenzji. Np. wywiad Jacka Szczerby z Januszem Majewskim, Gdyby m\u0142odo\u015b\u0107 wiedzia\u0142a, gdyby staro\u015b\u0107 mog\u0142a<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza\u201d 2006, nr 76 lub G. Merchelska, Mi\u0142o\u015b\u0107 po sezonie<\/em>, \u201eGazeta Olszty\u0144ska\u201d 2006, nr 146. W mojej analizie \u015bwiadomie je pomijam, koncentruj\u0105c si\u0119 przede wszystkim na interesuj\u0105cym mnie obrazie kobiety. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  6. \r\n

    L. Mulvey, dz. cyt., s. 35. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  7. \r\n

    Publikacje w podobnej perspektywie pojawia\u0142y si\u0119 na gruncie polskim, np. A. Helman, Szuka interpretacji klasycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych dzie\u0142 filmowych<\/em>, \u0141\u00f3d\u017a 1995, A. Eichhorst, Cia\u0142o i p\u0142e\u0107 w kinie V\u011bry Chytilovej, <\/em>\u201eTekstura\u201d tom 1, 2015, czy ksi\u0105\u017cka Sebastiana Jagielskiego pt. Przerwane emancypacje. Polityka ekscesu w kinie polskim lat 1968-1982<\/em>, Universitas, Krak\u00f3w 2021. Aczkolwiek teksty nie dotyczy\u0142y kina polskiego lub film\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  8. \r\n

    \u0141. Maciejewski,<\/p>\r\n

    https:\/\/www.facebook.com\/lukuniu\/posts\/pfbid035KC1vMX5FK3uehBN3NsoPiZS5xTp1EQ1s5vQ5NRdCNXLUeKYmKa45aZQH1Lv496Ll<\/a> [dost\u0119p: 15.02.2023]. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  9. \r\n

    Tam\u017ce, s. 39. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  10. \r\n

    A. Helman, dz. cyt. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  11. \r\n

    L. Mulvey, dz. cyt., s. 39. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  12. \r\n

    J. Majewski, Ostatni klaps. Pami\u0119tnik moich film\u00f3w<\/em>, Wydawnictwo Autorskie, Warszawa 2006. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  13. \r\n

    Tam\u017ce, s. 385. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  14. \r\n

    Tam\u017ce. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  15. \r\n

    Tam\u017ce, s. 389. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  16. \r\n

    Tam\u017ce. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  17. \r\n

    Tam\u017ce. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  18. \r\n

    Tam\u017ce. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  19. \r\n

    Tam\u017ce, s. 390. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  20. \r\n

    I. G\u0142owacka, Wywiad z Januszem Majewskim.<\/em> Kino czystej przyjemno\u015bci<\/em>, \u201eMetropol \u2013 Warszawa\u201d 2006, nr 63, s. 20. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  21. \r\n

    Tam\u017ce. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  22. \r\n

    J. Majewski, Po sezonie<\/em>, dz. cyt., s. 100. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  23. \r\n

    MD, Po sezonie<\/em>, \u201eDziennik Polski\u201d 2006, nr 76. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  24. \r\n

    L. Mulvey, dz. cyt., s. 41\u201342. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  25. \r\n

    A. Helman, dz. cyt. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  26. \r\n

    Brak autora, \u201ePo sezonie\u201d: Film prowokuj\u0105cy i troch\u0119 nieprawdopodobny<\/em>, https:\/\/kultura.onet.pl\/film\/wiadomosci\/po-sezonie-film-prowokujacy-i-troche-nieprawdopodobny\/l50x90p<\/a> [dost\u0119p: 14.02.2023]. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  27. \r\n

    Cytat z filmu Po sezonie<\/em> (re\u017c. J. Majewski, 2006). \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  28. \r\n

    J. Majewski, Po sezonie<\/em>, dz. cyt., s. 21. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  29. \r\n

    Tam\u017ce. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  30. \r\n

    L. Mulvey, dz. cyt., s. 40. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  31. \r\n

    Tam\u017ce, s. 41\u201342. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  32. \r\n

    A. Helman, dz. cyt. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  33. \r\n

    J. Majewski, Po sezonie<\/em>, dz. cyt., s. 15. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  34. \r\n

    Tam\u017ce. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  35. \r\n

    Tam\u017ce, s. 26. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  36. \r\n

    Tam\u017ce, s. 22. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  37. \r\n

    Tam\u017ce, s. 22-23. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  38. \r\n

    Tam\u017ce, s. 20. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  39. \r\n

    M\u0119ska cz\u0119\u015b\u0107 krytyki filmowej r\u00f3wnie\u017c by\u0142a spolaryzowana. R. Wilkosz, Czar Leona<\/em>, \u201eSuper Express\u201d 2006, nr 77, pisa\u0142: Lecz wydarzenia, kt\u00f3rych uczestnikiem jest tak ciekawie pomy\u015blany bohater, s\u0105 zbyt \u0142atwe do przewidzenia, a postaci otaczaj\u0105cych kobiet tylko pocz\u0105tkowo intryguj\u0105, by za moment popa\u015b\u0107 w bana\u0142<\/em>. P. T. Felis, Po sezonie<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza\u201d 2006, nr 77, wspomina\u0142 z kolei o nieprzychylnym przyj\u0119ciu filmu Majewskiego na Festiwalu Film\u00f3w Fabularnych w Gdyni: Na festiwalu w Gdyni pomys\u0142 scen erotycznych mi\u0119dzy Magdalen\u0105 Cieleck\u0105 a Leonem Niemczykiem wyda\u0142 si\u0119 niekt\u00f3rym perwersyjny<\/em>. Innego zdania by\u0142 np. P. Kletowski, Po sezonie<\/em>, \u201eArte\u201d 2006, nr 4: (\u2026) to naprawd\u0119 \u015bwietnie zrobiony i zagrany film, emanuj\u0105cy niepowtarzaln\u0105 atmosfer\u0105 jak z prozy Iwaszkiewicza<\/em>. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  40. \r\n

    B. Hollender, Zaloty starego playboya<\/em>, \u201eRzeczpospolita\u201d 2006, nr 77. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  41. \r\n

    K. D\u0142ugosz, Po sezonie. Bezbarwny film<\/em>, \u201ePrzegl\u0105d\u201d 2006, nr 13. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  42. \r\n

    R. Sas, Trzy na jednego<\/em>, \u201eExpress Ilustrowany\u201d 2006, nr 79. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  43. \r\n

    M. Malaty\u0144ska, Po sezonie<\/em>, \u201eGazeta Krakowska\u201d 2006, nr 84. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  44. \r\n

    K. Pachelska, Kameralny film o mi\u0142o\u015bci niemo\u017cliwej<\/em>, \u201eDziennik Zachodni\u201d 2006, nr 82. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  45. \r\n

    A. Janiak, Na pociech\u0119 starszym panom<\/em>, \u201eFakt\u201d 2006, nr 76. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  46. \r\n

    R. Sas, dz. cyt. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  47. \r\n

    L. Mulvey, dz. cyt., s. 39. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n\r\n\r\n\r\n

  48. \r\n

    A. Helman, dz. cyt. \u2191<\/a><\/p>\r\n<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n\r\n

    \r\n

    Anna Krakowiak<\/strong> \u2013 absolwentka filmoznawstwa na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim. Interesuje si\u0119 kinem polskim, w szczeg\u00f3lno\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 dokumentaln\u0105 i awangardow\u0105. Jest autork\u0105 pracy dyplomowej pt. Trylogia \u201eWitajcie w\u2026\u201d Henryka Dederki. Przyczynek do monografii<\/em>.<\/p>\r\n

    Streszczenie:<\/strong><\/p>\r\n

    Po sezonie<\/em> (2006) to fabularny film o relacjach damsko-m\u0119skich w re\u017cyserii Janusza Majewskiego. W tym kameralnym komedio-dramacie kobiety jawi\u0105 si\u0119 jako atrakcyjne obrazy m\u0119skiej \u017c\u0105dzy, a skopofilia odgrywa niezwykle istotn\u0105 rol\u0119. Artyku\u0142 stanowi pr\u00f3b\u0119 odczytania filmu z perspektywy feministycznej. W analizie tekstualnej dzie\u0142a Majewskiego autorka pos\u0142uguje si\u0119 koncepcj\u0105 Laury Mulvey. Celem jest wykazanie, \u017ce w kinie polskim r\u00f3wnie\u017c odnale\u017a\u0107 mo\u017cna patriarchalne spojrzenie utrwalaj\u0105ce okre\u015blony wizerunek p\u0142ci \u017ce\u0144skiej. W konkluzji autorka postuluje, by ow\u0105 problematyk\u0119 eksplorowa\u0107, bowiem nie tylko Po sezonie<\/em> przejawia aktywn\u0105 rol\u0119 m\u0119skiego spojrzenia.<\/p>\r\n

    Summary:<\/strong><\/p>\r\n

    After the Season<\/em> (2006) is a feature film about male-female relations directed by Janusz Majewski. In this intimate comedy-drama, women appear as attractive images of male lust, and scopophilia plays an extremely important role. The article attempts to read the film from a feminist perspective. In the textual analysis of Majewski’s work, the author uses Laura Mulvey’s concept. The aim is to show that in Polish cinema one can also find a patriarchal outlook perpetuating a certain image of the female gender. In conclusion, the author postulates that this issue should be explored, as not only After the Season<\/em> manifests the active role of the male gaze.<\/p>\r\n

    Bibliografia:<\/strong><\/p>\r\n

    D\u0142ugosz Katarzyna, Po sezonie. Bezbarwny film<\/em>, \u201ePrzegl\u0105d\u201d 2006, nr 13.<\/p>\r\n

    Felis Pawe\u0142 T., Po sezonie<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza\u201d 2006, nr 77.<\/p>\r\n

    G\u0142owacka Iza, Wywiad z Januszem Majewskim. Kino czystej przyjemno\u015bci<\/em>, \u201eMetropol \u2013 Warszawa\u201d 2006, nr 63, s. 20.<\/p>\r\n

    Hollender Barbara, Zaloty starego playboya<\/em>, \u201eRzeczpospolita\u201d 2006, nr 77.<\/p>\r\n

    Janiak Anna, Na pociech\u0119 starszym panom<\/em>, \u201eFakt\u201d 2006, nr 76.<\/p>\r\n

    Kletowski Piotr, Po sezonie<\/em>, \u201eArte\u201d 2006, nr 4.<\/p>\r\n

    Majewski Janusz, Po sezonie<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2006.<\/p>\r\n

    Majewski, Janusz, Ostatni klaps. Pami\u0119tnik moich film\u00f3w<\/em>, Wydawnictwo Autorskie, Warszawa 2006.<\/p>\r\n

    Malaty\u0144ska Maria, Po sezonie<\/em>, \u201eGazeta Krakowska\u201d 2006, nr 84.<\/p>\r\n

    MD, Po sezonie<\/em>, \u201eDziennik Polski\u201d 2006, nr 76.<\/p>\r\n

    Mulvey Laura, Do utraty wzroku. Wyb\u00f3r tekst\u00f3w<\/em>, red. K. Kuc, L. Thompson, Ha!art, Krak\u00f3w 2010.<\/p>\r\n

    Pachelska Katarzyna, Kameralny film o mi\u0142o\u015bci niemo\u017cliwej<\/em>, \u201eDziennik Zachodni\u201d 2006, nr 82.<\/p>\r\n

    Sas Renata, Trzy na jednego<\/em>, \u201eExpress Ilustrowany\u201d 2006, nr 79.<\/p>\r\n

    Wilkusz Rafa\u0142, Czar Leona<\/em>, \u201eSuper Express\u201d 2006, nr 77.<\/p>\r\n

    \u0179r\u00f3d\u0142a internetowe:<\/strong><\/p>\r\n

    Box Office Lab, R\u00f3wne szanse w kinematografii w Polsce<\/em>, https:\/\/pisf.pl\/wpcontent\/uploads\/2023\/02\/rowneszanse_raport_PL-EN_9-12-1.pdf?fbclid=IwAR3t6OrLzEKkxyE4yaHBgAmKoeUUOcu-MbCk2Lu-myvJKnr_zXTtEdtwrvc<\/a> [dost\u0119p: 07.02.2023]<\/p>\r\n

    Brak autora, \u201ePo sezonie\u201d: Film prowokuj\u0105cy i troch\u0119 nieprawdopodobny<\/em>, https:\/\/kultura.onet.pl\/film\/wiadomosci\/po-sezonie-film-prowokujacy-i-troche-nieprawdopodobny\/l50x90p<\/a> [dost\u0119p: 14.02.2023].<\/p>\r\n

    Helman Alicja, Szuka interpretacji klasycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych dzie\u0142 filmowych<\/em>, \u0141\u00f3d\u017a 1995, https:\/\/edukacjafilmowa.pl\/kobiety-jako-obrazy\/<\/a> [dost\u0119p: 15.02.2023].<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Kiedy si\u0119 pochyli\u0142a, ujrza\u0142 jej piersi pe\u0142ne, \u015bci\u015bni\u0119te stanikiem, z ciasn\u0105 szpar\u0105 mi\u0119dzy dwiema p\u00f3\u0142kulami, w kt\u00f3r\u0105 nurkowa\u0142a bozia na srebrnym \u0142a\u0144cuszku. Kiedy\u015b kr\u0119ci\u0142y go takie niby przypadkowe prowokacje, teraz patrzy\u0142 na jej cia\u0142o jak na pust\u0105 kartk\u0119 papieru, na kt\u00f3rej nie chcia\u0142o mu si\u0119 napisa\u0107 nawet jednego zdania[1] J. Majewski Kino g\u0142\u00f3wnego nurtu jawnie… Czytaj wi\u0119cej »Kobieta – obraz. „Po sezonie” Janusza Majewskiego jako kino wzrokowej przyjemno\u015bci<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"off","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[1679],"tags":[1822,1824,1827,1477,1828,1823,1083,1826,1825,1830,1829],"ppma_author":[1038],"class_list":["post-6504","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pleograf-historyczno-filmowy-kwartalnik-filmoteki-narodowej-nr-1-2023","tag-po-sezonie","tag-alicja-helman","tag-ewa-wisniewska","tag-feminism","tag-frminizm","tag-laura-mulvey","tag-leon-niemczyk","tag-malgorzata-cielecka","tag-malgorzata-socha","tag-scopophilia","tag-skopofilia"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t