{"id":6316,"date":"2023-04-02T13:39:19","date_gmt":"2023-04-02T12:39:19","guid":{"rendered":"https:\/\/pleograf.pl\/?p=6316"},"modified":"2023-06-21T10:22:41","modified_gmt":"2023-06-21T09:22:41","slug":"c-k-dezerterzy-stenogram-z-posiedzenia-komisji-kolaudacyjnej-filmow-fabularnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/c-k-dezerterzy-stenogram-z-posiedzenia-komisji-kolaudacyjnej-filmow-fabularnych\/","title":{"rendered":"„C.K. Dezerterzy”. Stenogram z posiedzenia Komisji Kolaudacyjnej Film\u00f3w Fabularnych"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

STENOGRAM<\/p>\n\n\n\n

z posiedzenia Komisji Kolaudacyjnej Film\u00f3w Fabularnych<\/p>\n\n\n\n

w dniu 18 listopada 1985 r.[1]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Obecni:<\/p>\n\n\n\n

Dyr. Schonborn[2]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Red. Bajer[3]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Dyr. Bach[4]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Bossak[5]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Red. Dondzi\u0142\u0142o[6]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Chmielewski[7]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Prof. Jackiewicz[8]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Prof. Jankowski[9]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

P\u0142k Jurek[10]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Hoffman[11]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Kawalerowicz[12]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Red. Ko\u017aniewski[13]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Red. Kuszewski[14]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Ob. Jesionowski[15]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

P\u0142k Lang[16]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Majewski[17]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Prof. Go\u0142\u0119biowski[18]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Red. Gazda[19]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Red. Mularczyk[20]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

P\u0142k Majchrowski[21]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Ob. Ola\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Rybkowski[22]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Red. Wielu\u0144ski[23]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Zanussi[24]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Przedst. Kinematografii<\/p>\n\n\n\n

W\u0119gierskiej[25]<\/a><\/sup><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Na porz\u0105dku dziennym: om\u00f3wienie filmu p.t. „CK dezerterzy\u201d – zrealizowanego przez re\u017c. Janusza Majewskiego w koprodukcji z kinematografi\u0105 w\u0119giersk\u0105. Film zrealizowany zosta\u0142 w Zespole ” Zodiak\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Przewodniczy \u2013 Dyr. Schonborn<\/p>\n\n\n\n

Przewodnicz\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n

Najpierw chcia\u0142em przeprosi\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Komisji Kolaudacyjnej za nietypow\u0105 por\u0119 kolaudacji i nietypowy jej przebieg i mam tutaj na my\u015bli sprawy d\u017awi\u0119ku, ale nikt z nas nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107 tego rodzaju efekt\u00f3w. To te\u017c prosi\u0142bym, a\u017ceby Pa\u0144stwo zapomnieli o tego rodzaju niedoskona\u0142o\u015bciach. Przyst\u0119pujemy do dyskusji nad filmem.<\/p>\n\n\n\n

Red. Ko\u017aniewski<\/p>\n\n\n\n

Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce film bardzo mnie znudzi\u0142, bo jest w nim mas\u0119 skecz\u00f3w, ale brak mi jest ci\u0105g\u0142ej dramaturgii. Film niew\u0105tpliwie i bardzo wyra\u017anie rozpada si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci. W sumie trzeba powiedzie\u0107, \u017ce realizacja tej pozycji ekranowej pomy\u015blana by\u0142a jako film rozrywkowy. Oczywi\u015bcie, \u017ce ogl\u0105daj\u0105c ten film nie ma \u017cadnych powod\u00f3w do zg\u0142aszania zastrze\u017ce\u0144 merytorycznych, czy te\u017c zastrze\u017ce\u0144 natury politycznej, bo jest to pozycja czysto rozrywkowa, ale jest to film ma\u0142o dramatyczny, chocia\u017c trzeba powiedzie\u0107, \u017ce ma on bardzo pi\u0119kn\u0105 scenografi\u0119 i bardzo dobrze jest zagrany ka\u017cdy z tych skecz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W sumie uwa\u017cam, \u017ce by\u0142oby o wiele lepiej, gdyby ten film zosta\u0142 znacznie skr\u00f3cony, gdyby ukaza\u0142 si\u0119 na ekranie w postaci jednej cz\u0119\u015bci, a nie dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci, gdyby trwa\u0142 on nieca\u0142e dwie godziny. Je\u017celi mo\u017cna by\u0142oby p\u00f3j\u015b\u0107 w tym kierunku, to wydaje mi si\u0119, \u017ce film zosta\u0142by udoskonalony i by\u0142oby to dla niego po\u017cyteczne.<\/p>\n\n\n\n

Ob. Jesionowski:<\/p>\n\n\n\n

Nie zgadzam si\u0119 z t\u0105 ocen\u0105 Kolegi Ko\u017aniewskiego. Czyta\u0142em powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 podstaw\u0105 do scenariusza 50 lat temu i na pewno pami\u0119\u0107 ludzka jest zawodna, ale pozosta\u0142o mi przekonanie, \u017ce jest to materia\u0142 zwietrza\u0142y i dlatego s\u0105dzi\u0142em, \u017ce trudno jest zrobi\u0107 z niego co\u015b do ogl\u0105dania, a tymczasem spotka\u0142a mnie przyjemna niespodzianka i przez 3 godziny z przyjemno\u015bci\u0105 patrzy\u0142em na ekran, bez znudzenia i jestem pe\u0142en uznania dla re\u017cysera, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 w ten zwietrza\u0142y materia\u0142 literacki tchn\u0105\u0107 tyle \u017cycia ekranowego.<\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142bym uwag\u0119 tego rodzaju, \u017ce jednak druga cz\u0119\u015b\u0107 filmu jest gorsza od pierwszej, bo jest niezborna, s\u0105 w niej skecze, kt\u00f3re nie posuwaj\u0105 akcji naprz\u00f3d. Tym niemniej uwa\u017cam, \u017ce w tym gatunku film ten jest osi\u0105gni\u0119ciem, \u017ce nie przypominam sobie, a\u017ceby\u015bmy w naszej kinematografii ogl\u0105dali taki film i wysun\u0105\u0142bym tutaj jeszcze jeden argument, a mianowicie – sprawy, o jakich jest mowa w filmie, b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 z powodzeniem ogl\u0105dane r\u00f3wnie\u017c i za 10 lat. W ka\u017cdym razie niew\u0105tpliwie jest to film do ogl\u0105dania i to do ogl\u0105dania z przyjemno\u015bci\u0105 i jestem przekonany, \u017ce takie wra\u017cenia s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci kolaudant\u00f3w. Jestem przekonany, \u017ce nie b\u0119dzie to film ogl\u0105dany przy pustych salach i dlatego chcia\u0142bym pogratulowa\u0107 re\u017c. Majewskiemu.<\/p>\n\n\n\n

Red. Wielu\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

Popieram to, co powiedzia\u0142 Pan Jasionowski i chcia\u0142bym polemizowa\u0107 z g\u0142osem Pana Ko\u017aniewskiego, bo wbrew pozorom nie jest to film o niczym. Jest to film o rodz\u0105cej si\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stw, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 pod okupacj\u0105 austriack\u0105 i sprawy te dotycz\u0105 zar\u00f3wno Czechos\u0142owacji, Polski, jak i W\u0119gier, to jest film o rewolucji, o prze\u0142omie, jaki nast\u0105pi\u0142 w roku w 1918, kiedy dosz\u0142o do upadku imperium habsburskiego. Dlatego poza elementami komediowymi, kt\u00f3re s\u0105 w tym filmie niew\u0105tpliwe – jest tutaj o wiele wi\u0119cej, bo mamy sceny groteskowe, mamy sceny m\u00f3wi\u0105ce bardzo wiele o obyczajach, jakie panowa\u0142y w wojsku CK i jest tutaj co\u015b z Haska i na pewno wiele z Sejdy i w moim przekonaniu jest to film bardzo istotny w\u0142a\u015bnie z tych wzgl\u0119d\u00f3w r\u00f3wnie\u017c dla naszej kinematografii.<\/p>\n\n\n\n

Czyta\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra stanowi\u0142a podstaw\u0119 scenariusza te\u017c bardzo dawno, bo chyba 40 lat temu i doskonale pami\u0119tam te ko\u0144cowe sytuacje, kt\u00f3re dla mnie w spos\u00f3b niew\u0105tpliwy m\u00f3wi\u0142y o rewolucji, bo nie bez powodu zostaje wniesiony czerwony sztandar, kt\u00f3ry m\u00f3wi bardzo wiele o ruchach niepodleg\u0142o\u015bciowych i o ich zabarwieniu politycznym. Dotyczy ta sytuacja w\u0142a\u015bnie tych trzech kraj\u00f3w, jak Polska, Czechos\u0142owacja i W\u0119gry. Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce film ten znajdzie swoj\u0105 widowni\u0119, bo jest bardzo dobrze i sprawnie zrobiony, bo jest znakomicie zagrany i dlatego wypada mi pogratulowa\u0107 Panu Januszowi Majewskiemu i zaapelowa\u0107 do zebranych, a\u017ceby nie traktowali tego filmu wy\u0142\u0105cznie jako komedii, jako filmu rozrywkowego, bo re\u017cyser powiedzia\u0142 tutaj co\u015b wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n

Prof. Go\u0142\u0119biowski:<\/p>\n\n\n\n

Ten film jest dla mnie przede wszystkim komedi\u0105, jest \u0142a\u0144cuchem nanizanych skecz\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 doskonale zmontowane, ale rzeczywi\u015bcie by\u0142oby lepiej, gdyby film ten mia\u0142 wi\u0119ksze tempo i tu zgadzam si\u0119 z Panem Ko\u017aniewskim, ale nie mog\u0119 si\u0119 z nim zgodzi\u0107, \u017ce jest to film nudny, chocia\u017c pewne jego partie s\u0105 mo\u017ce nadmiernie przeci\u0105gni\u0119te i tych r\u00f3\u017cnorodnych sekwencji jest za du\u017co. Rzeczywi\u015bcie by\u0142oby lepiej, gdyby dokona\u0107 pewnych skr\u00f3t\u00f3w w filmie i mia\u0142bym pomys\u0142, aby te skr\u00f3ty dotyczy\u0142y podr\u00f3\u017cy tych dezerter\u00f3w, bo tam dziej\u0105 si\u0119 rzeczy mniej istotne dla ca\u0142o\u015bci filmu. Je\u017celi chodzi o scen\u0119 tej bitki na stacji kolejowej, to jest ona chyba nadmiernie wyd\u0142u\u017cona, chocia\u017c nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ta scena b\u0119dzie si\u0119 podoba\u0107 widowni i dlatego decyzja jednoznaczna co do skr\u00f3cenia tej sceny jest bardzo trudna.<\/p>\n\n\n\n

Nie odebra\u0142em tego filmu, jako filmu o niczym, bo jest to przede wszystkim film o ludziach, o czasach wojny, o stosunkach panuj\u0105cych w wojsku, o obyczajowo\u015bci, jaka panowa\u0142a w garnizonie austriackim. Dla mnie rzecz\u0105 zupe\u0142nie jasn\u0105 jest to, \u017ce ci wojskowi, ci \u017co\u0142nierze chc\u0105 \u017cy\u0107 normalnie, pragn\u0105, aby jak najszybciej zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna, ale tej wielkiej ideologii nie dorabia\u0142bym do tych scen, chocia\u017c ten akcent ko\u0144cowy jest bardzo dobry i jednoznaczny.<\/p>\n\n\n\n

Dla mnie jaka\u015b bardzo pi\u0119kna jest solidarno\u015b\u0107 panuj\u0105ca mi\u0119dzy tymi \u017co\u0142nierzami, nie ma tam mowy o podzia\u0142ach nie tylko natury profesjonalnej, ale nawet i narodowo\u015bciowej. Te sceny m\u00f3wi\u0105 bardzo wiele o \u00f3wczesnej rzeczywisto\u015bci, jaka panowa\u0142a na terenach dawnej Austrii. Na pewno wi\u0119cej na ten temat mogliby powiedzie\u0107 historycy wojskowo\u015bci, ale jest tu wiele scen obyczajowych, kt\u00f3re interesuj\u0105 wszystkich. Wydaje mi si\u0119, \u017ce ten film powinien by\u0107 nieco skr\u00f3cony, ale nie wiem te\u017c, czy po dokonaniu pewnych zabieg\u00f3w monta\u017cowych w odniesieniu do wersji kinowej, ten film w wersji d\u0142u\u017cszej nie m\u00f3g\u0142by si\u0119 ukaza\u0107 w postaci serialu telewizyjnego. Moim zdaniem jest to film potrzebny widowni, \u017ce mo\u017ce on pos\u0142u\u017cy\u0107 do pewnej refleksji natury historycznej, ale r\u00f3wnie\u017c i wsp\u00f3\u0142czesnej bo niew\u0105tpliwie mamy do czynienia z momentem rodzenia si\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, ale jest to wszystko troch\u0119 za d\u0142ugie. Dzi\u0119kuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Red. Peltz:<\/p>\n\n\n\n

Bardzo trudno jest po Hasku zrobi\u0107 co\u015b lepszego zar\u00f3wno, je\u017celi chodzi o posta\u0107 Szwejka, jak te\u017c r\u00f3\u017cnego rodzaju sytuacje zaistnia\u0142e w wojsku austriackim. Nie znam powie\u015bci Sejdy, ale dla mnie niew\u0105tpliwe jest to, \u017ce jest ona obrachunkiem z pewnym okresem historycznym, jak te\u017c z pewn\u0105 obyczajowo\u015bci\u0105, jaka panowa\u0142a wtedy w wojsku austriackim. Ten obrachunek niejako jest dokonywany tutaj przez Polak\u00f3w i W\u0119gr\u00f3w. Chocia\u017c mo\u017cna mie\u0107 pretensj\u0119 do dramaturgii filmu, bo jest on podzielony na dwie cz\u0119\u015bci, to dla mnie jest ciekawsza cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza, kt\u00f3ra rozgrywa si\u0119 w koszarach, gdzie widzimy r\u00f3\u017cne typy austriackich oficer\u00f3w i orientujemy si\u0119 w nastawieniu do wojska i do wojny \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\n

Druga cze\u015b\u0107 rzeczywi\u015bcie jest pozbawiona dramaturgii, sk\u0142ada si\u0119 z odr\u0119bnych sekwencji i orientujemy si\u0119, \u017ce akcja tych wydarze\u0144 dzieje si\u0119 na wiosn\u0119 w 1918 roku, a wiadomo, \u017ce na jesieni tego roku wojna si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Tote\u017c wydarzenia na froncie wojennym wp\u0142ywaj\u0105 na mentalno\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy, na ich zachowanie. Ta druga cz\u0119\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona jest z sekwencji o r\u00f3\u017cnych warto\u015bciach, jedne z nich s\u0105 gorsze, a drugie lepsze, tym niemniej ogl\u0105da si\u0119 to wszystko z zainteresowaniem, bo nikomu nie przeszkadza ten koszarowy dowcip, bo jest tam wiele scen, kt\u00f3re powinny pobudzi\u0107 widowni\u0119 do \u015bmiechu.<\/p>\n\n\n\n

Jak powiedzia\u0142em – niestety druga cz\u0119\u015b\u0107 filmu jest s\u0142absza, a je\u017celi chodzi o g\u0142\u0119bsze walory tej cz\u0119\u015bci filmu, to ich si\u0119 nie dopatrzy\u0142em i nie s\u0105dz\u0119, a\u017ceby z punktu widzenia wsp\u00f3\u0142czesnego odbioru mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o tych g\u0142\u0119bszych warto\u015bciach. Natomiast uwa\u017cam, \u017ce film taki, kt\u00f3ry jest rozrywk\u0105, kt\u00f3ry doskonale zarysowuje stron\u0119 obyczajow\u0105, kt\u00f3ry ukazuje znakomite postaci z okresu I wojny, jest na pewno potrzebny i po\u017cyteczny i dopatrywa\u0142bym si\u0119 du\u017cych walor\u00f3w tego filmu zw\u0142aszcza, je\u017celi chodzi o jego odbi\u00f3r przez m\u0142od\u0105 widowni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Mnie si\u0119 wydaje, \u017ce jest to rzecz do\u015b\u0107 udana, aczkolwiek re\u017c. Majewski robi\u0142 dotychczas filmy g\u0142\u0119bsze, a jest to jaka\u015b zupe\u0142nie nowa gatunkowo pozycja w jego dorobku. Wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to pozycja interesuj\u0105ca i gdybym dopasowa\u0142 do niej oceny obowi\u0105zuj\u0105ce w szko\u0142ach, to da\u0142bym filmowi mniej wi\u0119cej czw\u00f3rk\u0119. Jednocze\u015bnie chcia\u0142bym podzi\u0119kowa\u0107 tw\u00f3rcom za du\u017cy wysi\u0142ek w\u0142o\u017cony przez nich w ten film, bo warta jest podkre\u015blenia cenna wsp\u00f3\u0142praca ze stron\u0105 w\u0119giersk\u0105 i wiem, \u017ce ta wsp\u00f3\u0142praca uk\u0142ada\u0142a si\u0119 harmonijnie, \u017ce by\u0142a po\u017cyteczna, a wi\u0119c jest to jakim\u015b sygna\u0142em na przysz\u0142o\u015b\u0107, \u017ce powinni\u015bmy t\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 kontynuowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Red. Dondzi\u0142\u0142o<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym doda\u0107 dwa s\u0142owa do tego, co zosta\u0142o tutaj ju\u017c powiedziane. Nie jest to oczywi\u015bcie film o rodzeniu si\u0119 pa\u0144stwowo\u015b\u0107 polskiej, w\u0119gierskiej i czechos\u0142owackiej, a wr\u0119cz przeciwnie – jest to opowie\u015b\u0107 o destrukcji imperium, o ko\u0144cu pewnej epoki, o zmierzchu tej epoki i to opowie\u015b\u0107, kt\u00f3ra m\u00f3wi o odchodz\u0105cej epoce w formie parodystycznej, farsowej. Nikt z nas nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest to koniec pewnej epoki i nie m\u00f3g\u0142 on by\u0107 ukazany w innej formie, jak w\u0142a\u015bnie w formie parodii i farsy. Dlatego te\u017c uwa\u017cam, \u017ce tego rodzaju poetyka, zastosowana przez re\u017cysera, a r\u00f3wnie\u017c i przez autora tej opowie\u015bci jest najbardziej adekwatna i w dodatku ten przewr\u00f3t mia\u0142 miejsce na oczach ca\u0142ego \u015bwiata. Nast\u0119puje degradacja tych poprzednio uznawanych warto\u015bci i dlatego z ca\u0142ym przekonaniem twierdz\u0119, \u017ce do tego rodzaju tematyki nie mo\u017cna by\u0142o zastosowa\u0107 innej poetyki, ni\u017c ta, po jak\u0105 si\u0119gn\u0105\u0142 re\u017cyser filmu.<\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105 racj\u0119 moi przedm\u00f3wcy, \u017ce film ten rozpada si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci, \u017ce one od strony dramaturgicznej s\u0105 zupe\u0142nie inne, bo inaczej szacujemy to, co si\u0119 dzieje w koszarach, a inaczej to, co si\u0119 dzieje po drodze, kiedy dezerterzy uciekaj\u0105 z koszar. Zreszt\u0105 tak r\u00f3\u017cne sprawy nie mog\u0105 by\u0107 sp\u00f3jne dramaturgicznie. Domy\u015blam si\u0119 intencji re\u017cysera, ale osobi\u015bcie wola\u0142bym, aby te dwie cz\u0119\u015bci by\u0142y ze sob\u0105 silniej powi\u0105zane, w\u0142a\u015bnie w czasie tych przyg\u00f3d dezerter\u00f3w mo\u017cemy si\u0119 zorientowa\u0107, jak dalece dosz\u0142o ju\u017c do upadku tego imperium i przejawy tego s\u0105 ukazane na przestrzeni wielu kilometr\u00f3w. To te\u017c w tym sensie re\u017cyser post\u0105pi\u0142 s\u0142usznie. Je\u017celi mia\u0142bym jednak co\u015b do zarzucenia filmowi, to uwa\u017cam, \u017ce re\u017cyser nie utrzyma\u0142 w r\u00f3wnym stopniu tej poetyki farsowej, bo zaczynaj\u0105c od pocz\u0105tku drugiej cz\u0119\u015bci filmu te elementy farsowe przeradzaj\u0105 si\u0119 w kabaret, bo tak odbieram stylistyk\u0119 tej ucieczki i s\u0105 tu rzeczywi\u015bcie lu\u017ane skecze, kt\u00f3re zbyt s\u0142abo podporz\u0105dkowane s\u0105 my\u015bli przewodniej filmu. S\u0105 tam elementy z nieco innej epoki, aczkolwiek s\u0105 to elementy farsowe i chwilami dochodz\u0119 do wniosku, \u017ce jest to co\u015b innego, \u017ce jest to hipertrofia do kwadratu. My\u015bl\u0119, \u017ce film o podobnym przes\u0142aniu, o ko\u0144cu pewnej epoki, ukazany w formie farsowej – jest filmem m\u0105drze rozgrywaj\u0105cym te problemy i my\u015bl\u0119, \u017ce b\u0119dzie on szeroko ogl\u0105dany.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Kawalerowicz:<\/p>\n\n\n\n

Mnie si\u0119 wydaje, \u017ce re\u017c. Majewski znalaz\u0142 odpowiedni\u0105 konwencj\u0119 dla zaadoptowania tej powie\u015bci i tego przes\u0142ania, natomiast wydaje mi si\u0119, \u017ce maj\u0105 racj\u0119 ci, kt\u00f3rzy m\u00f3wili, \u017ce jest to przeci\u0105gni\u0119te, \u017ce jest to nieco za d\u0142ugie. Mnie si\u0119 wydaje, \u017ce s\u0105 w tym filmie bardzo dobre sceny, kt\u00f3re s\u0105 tzw. scenami z udzia\u0142em bohater\u00f3w tej opowie\u015bci, ale mamy te\u017c tak zwane sceny anonimowe, sceny farsowe, gdzie nie wyst\u0119puj\u0105 nasi bohaterzy i one s\u0105 mi nie bardzo potrzebne i jako przyk\u0142ad m\u00f3g\u0142bym poda\u0107 scen\u0119 w tym basenie p\u0142ywackim, bo bohaterem tej sceny jest przypadkowo spotkany cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie jest bohaterem filmu, a kt\u00f3rego tylko w trakcie sytuacji farsowej spotkali dezerterzy. To jest ta scena anonimowa, kt\u00f3rej bez \u017calu dla filmu mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 pozby\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Druga scena anonimowa – to scena bijatyki w tym kinematografie, gdzie w jawnym momencie nie wiadomo ju\u017c kto kogo bije i za co. Zupe\u0142nie wystarczy\u0142aby mi scenka, kiedy ci ch\u0142opcy nie mog\u0105 dojrze\u0107 ekranu, bo zosta\u0142 zas\u0142oni\u0119ty przez olbrzymi kapelusz pani siedz\u0105cej przed nimi. Ta scena jest nadmiernie rozbudowana, a nie ma ona wielkiej wagi od strony znaczeniowej.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142oby bardzo dobrze, gdyby mo\u017cna by\u0142o tego rodzaju sceny wyeliminowa\u0107 z filmu, nieco inaczej trzeba by\u0142oby niekt\u00f3re partie filmu zmontowa\u0107, co wp\u0142yn\u0119\u0142oby na jego dramaturgi\u0119, bo w tej chwili w niekt\u00f3rych partiach filmu dramatu w og\u00f3le nie ma. Zgadzam si\u0119, \u017ce szczeg\u00f3lnie druga cze\u015b\u0107 jest zbudowana ze skecz\u00f3w nast\u0119puj\u0105cych po sobie i wydaje mi si\u0119, gdyby te poszczeg\u00f3lne skecze, z udzia\u0142em anonimowych postaci zosta\u0142y znacznie ograniczone, czy wyeliminowane, to wtedy film by\u0142by p\u0142ynniejszy w odbiorze. Jest tu niew\u0105tpliwie wiele scen dobrych, kt\u00f3re wci\u0105gn\u0119\u0142y mnie w konwencj\u0119 filmu, ale niekt\u00f3re z nich w spos\u00f3b nieoczekiwany ko\u0144cz\u0105 si\u0119 i wtedy wchodzimy w zupe\u0142nie inn\u0105 poetyk\u0119 i to przechodzenie chwilami mnie nudzi\u0142o, bo jeste\u015bmy \u015bwiadkami jakich\u015b owych zjawisk, nowych scen, kt\u00f3re nie bardzo \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze scenami poprzednimi.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego wydaje mi si\u0119, \u017ce mo\u017cna by\u0142oby tego rodzaju anonimowe sceny wyeliminowa\u0107 z filmu, bo ona ci\u0105\u017c\u0105 na odbiorze ca\u0142o\u015bci, bo jest tych scen za du\u017co, nawet powoduj\u0105 dezorientacj\u0119 i w dodatku widz\u0119 w nich jakie\u015b zupe\u0142nie nowe postaci, kt\u00f3re mnie absolutnie nie obchodz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Red. Mularczyk<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym poprze\u0107 fachowy g\u0142os Pana Kawalerowicza. Zalet\u0105 filmu jest niew\u0105tpliwie jago strona inscenizacyjna, aktorstwo, kt\u00f3re w ca\u0142o\u015bci wype\u0142nia niekt\u00f3re sceny. Rzeczywi\u015bcie mnie razi\u0142a ta zmiana stylistyki w drugiej cz\u0119\u015bci filmu i zgadzam si\u0119, \u017ce te poszczeg\u00f3lne sekwencje s\u0105 przeci\u0105gni\u0119te, ale zwraca\u0142em uwag\u0119 przede wszystkim na bardzo dobre aktorstwo, na pi\u0119kn\u0105 sceneri\u0119 i niew\u0105tpliwie t\u0142o filmu jest bardzo ciekawe z punktu widzenia historycznego i obyczajowego.<\/p>\n\n\n\n

Zgadzam si\u0119 z mymi przedm\u00f3wcami, \u017ce film jest nieco za d\u0142ugi i dlatego bardzo przem\u00f3wi\u0142y do mnie uwagi Pana Kawalerowicza dotycz\u0105ce rezygnacji z niekt\u00f3rych scen, kt\u00f3re nie wnosz\u0105 do filmu nic istotnego, a nawet uwa\u017cam, \u017ce w\u0142a\u015bnie one by\u0142y najs\u0142absz\u0105 stron\u0105 scenariusza, bo os\u0142abia\u0142y rytm filmu i nic nie wnosi\u0142y nowego od strony jego dramaturgii. Rzeczywi\u015bcie w trakcie podr\u00f3\u017cy tych dezerter\u00f3w wyst\u0119puje mn\u00f3stwo scen, kt\u00f3re nic nowego do filmu nie wnosz\u0105 i nawet te przygody w pewnym momencie przestaj\u0105 nas obchodzi\u0107 szczeg\u00f3lnie wtedy, kiedy w tych scenach wyst\u0119puj\u0105 postaci, kt\u00f3rych nie znam. Wiadomo, \u017ce celem tej grupy dezerter\u00f3w by\u0142o dotarcie do pewnego miejsca, ich celem by\u0142 Wiede\u0144, ale po drodze dzia\u0142o si\u0119 bardzo wiele i dos\u0142ownie jedna scena nak\u0142ada si\u0119 na drug\u0105.<\/p>\n\n\n\n

My\u015bl\u0119, \u017ce film mo\u017ce spotka\u0107 si\u0119 z sympatycznym przyj\u0119ciem przez widowni\u0119, chocia\u017c nie bardzo mo\u017cna liczy\u0107 na wybuchy \u015bmiechu, ale nie ma \u017cadnych powod\u00f3w, aby podchodzi\u0107 do tych spraw rygorystycznie. Powinni\u015bmy si\u0119 jednak zastanowi\u0107 nad tym, w jaki spos\u00f3b filmowi pom\u00f3c i widzia\u0142bym tutaj drog\u0119 poprzez dokonanie skr\u00f3t\u00f3w, bo uwa\u017cam, \u017ce film nie powinien mie\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c dwie godziny 20 minut, a wtedy te wszystkie prze\u017cycia grupy dezerter\u00f3w stan\u0105 si\u0119 bardziej dramatyczne.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Bossak<\/p>\n\n\n\n

Czeka\u0142em przez jaki\u015b czas z zabraniem g\u0142osu, poniewa\u017c mam te\u017c uwagi krytyczne, ale nie chcia\u0142em niczego tutaj sugerowa\u0107. Respektuj\u0119 konwencj\u0119, jak\u0105 przyj\u0105\u0142 re\u017c. Majewski i wiem, \u017ce w filmie jest bardzo du\u017co rzeczy, kt\u00f3re zostan\u0105 zaakceptowane, ale trzeba sobie powiedzie\u0107 tutaj wyra\u017anie, \u017ce to nie jest sp\u00f3jne, \u017ce to nie jest naszyjnik z bursztyn\u00f3w i to jest powodem, dla kt\u00f3rego trzeba pomy\u015ble\u0107 o zintegrowaniu tych dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci filmu, bo uwa\u017cam, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 koszarowa ma okre\u015blony klimat, natomiast w momencie ucieczki ten klimat si\u0119 rozpada, nie wszystkie sekwencje s\u0105 udane i st\u0105d mo\u017ce wynika\u0107 uczucie nudy, ale nikt z nas nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ta ucieczka sko\u0144czy si\u0119 powrotem do koszar. Wiadomo by\u0142o, \u017ce ta ucieczka b\u0119dzie nieudana, chocia\u017c zosta\u0142a ona wyposa\u017cona w atrakcyjne elementy ucieczki z sytuacji, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c beznadziejne. By\u0142bym za tym, a\u017ceby co\u015b w tych scenach uci\u0105\u0107, a\u017ceby je skr\u00f3ci\u0107, a nawet z niekt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142oby zrezygnowa\u0107, bo s\u0105 one znacznie za d\u0142ugie i lepiej by\u0142oby dla filmu, a\u017ceby takie sceny zosta\u0142y przemy\u015blane i skr\u00f3cone i jak to si\u0119 m\u00f3wi – wygospodarowane<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wi\u0142 ju\u017c o tych sprawach kol. Kawalerowicz i w pe\u0142ni z jego g\u0142osem si\u0119 zgadzam, bo musimy przez ca\u0142y czas pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce film ten b\u0119d\u0105 ogl\u0105da\u0107 nowocze\u015bni widzowie, kt\u00f3rzy s\u0105 nastawieni na dobr\u0105 zabaw\u0119 i dlatego powinni\u015bmy unika\u0107 scen, kt\u00f3re mog\u0142yby ich razi\u0107, czy nudzi\u0107. Rzeczywi\u015bcie bardzo mocno jest wyeksponowana posta\u0107 grana przez Wojciecha Pokor\u0119. Wiadomo, \u017ce zostaje on ukarany, \u017ce ten jego spos\u00f3b post\u0119powania jest nie do przyj\u0119cia, ale nie wiem, czy. nie ma w tych scenach nadmiaru przesady, bo jednak te wydarzenia musz\u0105 mie\u0107 miejsce w ramach pewnych norm. Chcia\u0142em zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na scen\u0119, kiedy nasi m\u0142odzi bohaterowie postanawiaj\u0105 si\u0119 na tym oficerze zem\u015bci\u0107 i tutaj okazuj\u0105 si\u0119, \u017ce w czasie przewodu s\u0105dowego on nic nie wie, czy te\u017c udaje, \u017ce nic nie wie, kto to zrobi\u0142. Nie wiem, czy widz musi w to uwierzy\u0107 i dlatego proponowa\u0142bym re\u017cyserowi zastanowi\u0107 si\u0119 nad tymi scenami, bo powinny by\u0107 one rozegrane w takiej samej konwencji, w jakiej jest ca\u0142y film. Tymczasem te sceny s\u0105 nieprzygotowane, ci m\u0142odzi ludzie ustalaj\u0105 na migi sw\u00f3j spos\u00f3b post\u0119powania i dotyczy to r\u00f3wnie\u017c wrzucenia go do tej studni i dla mnie te partie nie pasuj\u0105 po prostu do tego filmu.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym te\u017c, a\u017ceby re\u017cyser zastanowi\u0142 si\u0119 nad sam\u0105 ucieczk\u0105 z koszar, bo je\u017celi ci uciekinierzy podpalili koszary po to, aby \u0142atwiej by\u0142o ucieka\u0107, to nie mog\u0119 zrozumie\u0107 dlaczego w koszarach nie zarz\u0105dzono alarmu. To jest rzecz, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna \u0142atwo poprawi\u0107, ale trzeba te\u017c i nad t\u0105 scen\u0105 pomy\u015ble\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi chodzi o drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego filmu, to nie jestem zachwycony rol\u0105, jak\u0105 gra Niemczyk i wydaje mi si\u0119, \u017ce gdyby jego by\u0142o mniej, to by\u0142oby to z korzy\u015bci\u0105 dla filmu. Rozumiem, \u017ce decyzja o zrezygnowaniu z pewnych scen nie jest \u0142atwa, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce w tym przypadku jest to konieczno\u015bci\u0105, \u017ce trzeba by\u0142oby zrezygnowa\u0107 z niekt\u00f3rych epizod\u00f3w. Je\u017celi chodzi o atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 w koszarach, to wydaje nam si\u0119 ona wr\u0119cz fantastyczna, ale wiadomo, \u017ce to wszystko rozgrywa\u0142o si\u0119 w czasach odleg\u0142ych. Nie wiem jednak, czy pewnych scen nie nale\u017ca\u0142oby z\u0142agodzi\u0107 po to, aby nie by\u0142y one a\u017c tak uderzaj\u0105ce. Wyczuwam bardzo \u0142atwo, \u017ce niekt\u00f3re sceny zosta\u0142y nadmiernie przed\u0142u\u017cone i mam tutaj na my\u015bli r\u00f3wnie\u017c scen\u0119 z udzia\u0142em tego krawca -Habera. Chodzi mi o scen\u0119 z udzia\u0142em tych weso\u0142ych panienek i uwa\u017cam, \u017ce gdyby by\u0142a ona o 1\/3 kr\u00f3tsza, to by\u0142aby lepsza i nie wiem, czy ten epizod nie powinien zosta\u0107 nagle przerwany.<\/p>\n\n\n\n

Jestem g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce tego rodzaju zabiegi przydadz\u0105 filmowi blasku i dlatego namawia\u0142bym re\u017cysera, a\u017ceby zrezygnowa\u0142 z pewnych epizod\u00f3w, albo chocia\u017c z ich cz\u0119\u015bci, bo s\u0105 one wyd\u0142u\u017cane na si\u0142\u0119. Jako przyk\u0142ad poda\u0142em te sceny z udzia\u0142em Pokory. Nie mo\u017cemy uwierzy\u0107, \u017ce po zako\u0144czeniu tych jego perypetii on nikogo nie rozpoznaje i nie wie, kto bra\u0142 udzia\u0142 w scenie jego upokorzenia. Stanowczo nale\u017cy pomy\u015ble\u0107 nad drug\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 filmu, nad dokonaniem skr\u00f3t\u00f3w w tych przygodach poza koszarowych i do powrotu do koszar powinno doj\u015b\u0107 wcze\u015bniej. By\u0142bym za wi\u0119kszym wyeksponowaniem sceny ich powrotu do koszar.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Rybkowski<\/p>\n\n\n\n

Sytuacja jest bardzo trudna, bo film wyszed\u0142 spod r\u0119ki cz\u0142owieka bardzo do\u015bwiadczonego i trudno czyni\u0107 mu zarzuty z powodu jakichkolwiek niedomaga\u0144 warsztatowych. Absolutnie jest racj\u0105 to, \u017ce film si\u0119 d\u0142u\u017cy i czym mamy wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 epizod\u00f3w, tym bardziej zaczyna si\u0119 on d\u0142u\u017cy\u0107(?) i zgadzam si\u0119, \u017ce z niekt\u00f3rych epizod\u00f3w trzeba zrezygnowa\u0107, trzeba je wyci\u0105\u0107, ale takie rady zarazem odznaczaj\u0105, \u017ce film trzeba zmontowa\u0107 na nowo. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce niekt\u00f3re epizody s\u0105 niesp\u00f3jne z akcj\u0105 ca\u0142ego filmu i to si\u0119 wyczuwa szczeg\u00f3lnie w jego drugiej cz\u0119\u015bci, st\u0105d wynika okre\u015blanie, \u017ce film jest nudny, wp\u0142ywa na to druga cz\u0119\u015b\u0107 filmu, podczas kiedy pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 jest bardzo interesuj\u0105ca. Z biegiem czasu ten film, jakby wymyka\u0142 si\u0119 z mego odbioru.<\/p>\n\n\n\n

Nie chcia\u0142bym dawa\u0107 \u017cadnych rad, ale my\u015bl\u0119, \u017ce trzeba si\u0119 zastanowi\u0107 nad ca\u0142o\u015bci\u0105 filmu.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Bossak:<\/p>\n\n\n\n

Jestem przekonany, \u017ce po dokonaniu skr\u00f3t\u00f3w film ten b\u0119dzie mia\u0142 o wiele wi\u0119ksze powodzenie.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Rybkowski:<\/p>\n\n\n\n

S\u0105 takie momenty, kiedy film si\u0119 nu\u017cy i mam na my\u015bli te wszystkie przygody dezerter\u00f3w, jakie spotykaj\u0105 ich w trakcie ucieczki. To jest rzeczywi\u015bcie naszyjnik z bursztyn\u00f3w, ale nie jest to naszyjnik sp\u00f3jny, ale nie b\u0119d\u0119 nic radzi\u0142, bo re\u017cyser jest dojrza\u0142ym tw\u00f3rc\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Przewodnicz\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n

W naszej kolaudacji uczestnicz\u0105 go\u015bcie z W\u0119gier, kt\u00f3rzy wys\u0142uchali ocen strony polskiej i by\u0142oby nam bardzo mi\u0142o, gdyby teraz zabrali g\u0142os nasi go\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Przedstawiciel strony w\u0119gierskiej<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce swoj\u0105 wypowied\u017a zaczn\u0119 od tego, \u017ce uczestnicz\u0119 w kolaudacji jako kierownik artystyczny Zespo\u0142u \u201eHunnia”, poniewa\u017c nasz Zesp\u00f3\u0142 \u201eHunnia\u201d podj\u0105\u0142 si\u0119 realizacji tego filmu razem ze stron\u0105 polsk\u0105. Razem te\u017c ustalili\u015bmy konwencj\u0119 tego filmu. Widzia\u0142em poprzednio fragmenty tego filmu, widzia\u0142em zdj\u0119cia przygotowane na bie\u017c\u0105co i mog\u0119 tutaj zaznaczy\u0107, \u017ce czujemy si\u0119 organicznymi wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcami tego zamierzenia filmowego.<\/p>\n\n\n\n

Jestem w troch\u0119 dziwnej sytuacji, poniewa\u017c kolaudacje w\u0119gierskie wygl\u0105daj\u0105 nieco inaczej. Kiedy film jest w stadium przygotowania go do oceny, jak to ma miejsce dzisiaj, kiedy jest przygotowany technicznie, to wtedy dostaje si\u0119 na kolaudacj\u0119, ale w tej projekcji bior\u0105 udzia\u0142 przedstawiciele Zespo\u0142u, czy te\u017c s\u0105 dopraszani przedstawiciele innych zespo\u0142\u00f3w. Chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce film w takim stadium ogl\u0105dany jest przez ca\u0142y Zesp\u00f3\u0142, przez wszystkich jego re\u017cyser\u00f3w, \u017ce wtedy padaj\u0105 uwagi o charakterze warsztatowym i po ich uwzgl\u0119dnieniu i prze\u0142amaniu r\u00f3\u017cnego typu barier, film nasz jest pokazywany naszemu Ministerstwu, czyli odpowiednikowi Naczelnego Zarz\u0105du Kinematografii. W zwi\u0105zku z takimi uk\u0142adami organizacyjnymi, zawsze mamy czas przed oficjaln\u0105 kolaudacj\u0105 na to, a\u017ceby nasz film obejrzeli inni realizatorzy. Poniewa\u017c zak\u0142adamy z g\u00f3ry, \u017ce po spotkaniu z re\u017cyserami, jak te\u017c przedstawicielami innych zawod\u00f3w tw\u00f3rczych, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do dokonania pewnych poprawek.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3j niepok\u00f3j pochodzi st\u0105d, \u017ce tutaj odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce jakby zbieg\u0142y si\u0119 ta dwie projekcje filmu, kt\u00f3re s\u0105 przeprowadzane na W\u0119grzech. Przys\u0142uchuj\u0105c si\u0119 tej dyskusji odnosz\u0119 wra\u017cenie, jakbym uczestniczy\u0142 w kolaudacji zespo\u0142owej. Gdyby\u015bmy mieli jeszcze du\u017co czasu przed sob\u0105, to zacz\u0119liby\u015bmy si\u0119 zastanawia\u0107 nad tym, jakie poprawki wnie\u015b\u0107 do filmu. Chcia\u0142em te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce kiedy ogl\u0105da\u0142em poszczeg\u00f3lne fragmenty zdj\u0119\u0107, poszczeg\u00f3lne sceny, kiedy mia\u0142o to miejsce przed zmontowaniem filmu, to te fragmenty bardziej mi si\u0119 podoba\u0142y, ni\u017c to ma miejsce obecnie. Tak si\u0119 sta\u0142o dlatego, \u017ce poszczeg\u00f3lne sceny mog\u0142em bardziej doceni\u0107 od strony warsztatowej i bardziej one do mnie trafi\u0142y. Teraz, kiedy zobaczy\u0142em jakby stopienie tych poszczeg\u00f3lnych scen, jakie poprzednio ogl\u0105da\u0142am oddzielnie, to zabrak\u0142o mi czego\u015b sp\u00f3jnego i szczeg\u00f3lnie takie wra\u017cenie odnosz\u0119 w odniesieniu do drugiej cz\u0119\u015bci filmu.<\/p>\n\n\n\n

W pierwszej cz\u0119\u015bci filmu, o czym kto\u015b tutaj m\u00f3wi\u0142 w dyskusji, trudno jest dopatrze\u0107 si\u0119 scen zbli\u017conych do Haska, ale s\u0105 tutaj sceny absurdalne, \u015bwiadcz\u0105ce o obyczajach w armii austriackiej, \u015bwiadcz\u0105ce o \u017cyciu w koszarach, o obyczajach, jakie mia\u0142y miejsce w tej soldatesce. Dla mnie pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 filmu jest bardziej jednorodna i to nie tylko z punktu widzenia miejsca, ale chcia\u0142bym wspomnie\u0107 o kilku momentach dotycz\u0105cych drugiej cz\u0119\u015bci filmu i chcia\u0142bym, aby by\u0142y one przeprowadzone w spos\u00f3b bardziej jednorodny, ni\u017c ma to miejsce obecnie i mam tutaj na my\u015bli te sceny, kt\u00f3re dotycz\u0105 ucieczki z koszar.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142em zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na scen\u0119 w burdelu i na udzia\u0142 w niej tego profesora, bo nie wydaje mi si\u0119, aby by\u0142a to scena przekonywuj\u0105ca i my\u015bl\u0119 o scenie z udzia\u0142em Nogaya. W moim odczuciu kto\u015b, kto ucieka, stara si\u0119 jak najbardziej ukrywa\u0107, a tymczasem ci m\u0142odzi dezerterzy nie uciekaj\u0105 od ryzyka, z niczym si\u0119 nie kryj\u0105, naiwnie wierz\u0105c, \u017ce wszystko im si\u0119 uda.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi m\u00f3wi\u0119 o swoich zastrze\u017ceniach pod adresem drugiej cz\u0119\u015bci filmu, to chc\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce i w tej drugiej partii filmu jest wiele scen, kt\u00f3re mi si\u0119 podoba\u0142y, a w\u015br\u00f3d nich scena bardzo dobrze zainscenizowana i zagrana, kt\u00f3ra ukazuje nastr\u00f3j euforii. Chodzi mi o reakcj\u0119 ze strony tych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy na wie\u015b\u0107 o zako\u0144czeniu wojny, jak najszybciej uciekaj\u0105 z koszar. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w stanie euforii znajduj\u0105 si\u0119 nie tylko uciekaj\u0105cy \u017co\u0142nierze, ale ten nastr\u00f3j udziela si\u0119 ca\u0142emu miasteczku. Jest to scena naprawd\u0119 interesuj\u0105ca i nie mam zamiaru twierdzi\u0107, \u017ce ma ona charakter rozrywkowy. To te\u017c nastr\u00f3j tych scen ko\u0144cowych odbieram bardzo dobrze.<\/p>\n\n\n\n

Stara\u0142em si\u0119 patrze\u0107 na ekran w taki spos\u00f3b, jak b\u0119d\u0105 patrzyli widzowie w\u0119gierscy, w jaki spos\u00f3b b\u0119d\u0105 si\u0119 oni odnosi\u0107 do spraw zwi\u0105zanych z okresem Austro-W\u0119gier. Obawiam si\u0119 \u017ce b\u0119dzie tam szereg element\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 widz\u00f3w w\u0119gierskich razi\u0107 i obawiam si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie te sprawy b\u0119d\u0105 wp\u0142ywa\u0142y niekorzystnie na odbi\u00f3r tego filmu. Mo\u017ce by\u0142oby lepiej, gdyby w drugiej partii filmu wyczuwane by\u0142o wi\u0119ksze zagro\u017cenie, w jakim znale\u017ali si\u0119 ci m\u0142odzi dezerterzy. Tymczasem przez ca\u0142y czas nie odczuwa\u0142em tego zagro\u017cenia, a wr\u0119cz odwrotnie – mia\u0142em przekonanie, \u017ce z ka\u017cdej opresji wyjd\u0105 oni zwyci\u0119sko. Wydaje mi si\u0119, \u017ce na takie odczucia w ogromnej mierze wp\u0142yn\u0119\u0142y dialogi. Je\u017celi dobrze zrozumia\u0142em, to do obecnego tekstu dialogu wprowadzone zosta\u0142y pewne zmiany.<\/p>\n\n\n\n

Nie chcia\u0142bym przed\u0142u\u017ca\u0107 mojego wyst\u0105pienia, bo jest ju\u017c do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano, ale my\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142oby lepiej, aby\u015bmy mogli m\u00f3wi\u0107 w tym przypadku o wi\u0119kszej wiarygodno\u015bci historycznej. W scenie ko\u0144cowej pojawiaj\u0105 si\u0119 Niemcy w koszarach, a trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce akcja filmu \u0142\u0105cznie z jego ko\u0144cowymi scenami rozgrywa si\u0119 na W\u0119grzech. W\u0142a\u015bnie w tym czasie wybuch\u0142a na W\u0119grzech rewolucja Aster (sic!) i w tej sytuacji na W\u0119grzech nie mog\u0142o doj\u015b\u0107 do tego, aby \u017candarmi niemieccy weszli na teren koszar. Przyznam si\u0119, \u017ce mam k\u0142opoty z tymi scenami, bo nie wiem, czy w takim kszta\u0142cie b\u0119dziemy mogli przekaza\u0107 film do naszego Ministerstwa na W\u0119grzech, bo musieliby\u015bmy powiedzie\u0107, jak sobie w ostatecznym kszta\u0142cie wyobra\u017camy film i jakie musieliby\u015bmy wnie\u015b\u0107 konkretne poprawki. To s\u0105 ju\u017c sprawy natury praktycznej, ale sprawy bardzo konkretne.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym podzi\u0119kowa\u0107 za to, \u017ce w spos\u00f3b demokratyczny mogli\u015bmy si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 do dyskusji nad tym filmem w trakcie kolaudacji. Chcia\u0142bym zako\u0144czy\u0107 swoje wyst\u0105pienie bardzo prostym zdaniem, bo taki mamy zwyczaj w naszym Zespole i to m\u00f3wimy swoim re\u017cyserom, kt\u00f3rych filmy ogl\u0105damy, bo wymieniamy poprawki, jakie chcemy wprowadzi\u0107, ale zarazem wiemy, \u017ce ka\u017cdy re\u017cyser nie ma serca, aby czegokolwiek ze swego filmu uci\u0105\u0107 i zmieni\u0107 jego d\u0142ugo\u015b\u0107, a wi\u0119c i w tym wypadku trudno jest mi z tak\u0105 propozycj\u0105 wyst\u0119powa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Przedstawiciel Kinemat. W\u0119gier. – ob. Ondras:<\/p>\n\n\n\n

Szanowni Pa\u0144stwo!<\/p>\n\n\n\n

Ogromnie si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce mog\u0142em wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w tej dyskusji, bo dla mnie to spotkanie by\u0142o bardzo po\u017cyteczne i prosz\u0119 mi wybaczy\u0107, je\u017celi zapo\u017cycz\u0119 sobie od Pa\u0144stwa niekt\u00f3re my\u015bli dotycz\u0105ce oceny tego filmu. Zanim zaczn\u0119 m\u00f3wi\u0107 o samym filmie, chcia\u0142bym przedstawi\u0107 warunki, w jakich dosz\u0142o do tej koprodukcji. Zar\u00f3wno Naczelny Zarz\u0105d Kinematografii, jaki Kinematografia W\u0119gierska uwa\u017cali, \u017ce realizacja tego filmu jest nadzwyczajnie wa\u017cnym zadaniem. Kinematografia w\u0119gierska w tej chwili znajduje si\u0119 w nie\u0142atwej sytuacji ekonomicznej. Mimo to Naczelny Zarz\u0105d Kinematografii i Kinematografia W\u0119gierska znalaz\u0142y \u015brodki finansowe z bud\u017cetu centralnego na dotowanie tego filmu, poniewa\u017c uwa\u017camy za bardzo istotne zbli\u017cenie pomi\u0119dzy obu naszymi kinematografiami i ten film jest tego konkretnym przyk\u0142adem, bo na pewno nie chodzi o jakiekolwiek zbli\u017cenie formalne, ale zale\u017cy nam na tym, a\u017ceby nie tylko dosz\u0142o do zbli\u017cenia mi\u0119dzy tw\u00f3rcami, ale r\u00f3wnie\u017c pomi\u0119dzy widzami, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 ogl\u0105da\u0107 ten film i kt\u00f3rym sprawy widziane na ekranie zostan\u0105 przybli\u017cone. Zale\u017ca\u0142o nam r\u00f3wnie\u017c na tym a\u017ceby widzom zademonstrowa\u0107 spos\u00f3b my\u015blenia tw\u00f3rc\u00f3w filmowych i dlatego chcieli\u015bmy, aby ten spos\u00f3b my\u015blenia by\u0142 bliski zar\u00f3wno widzom w\u0119gierskim, jak i polskim.<\/p>\n\n\n\n

Dlatego doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce najbardziej odpowiednim rodzajem filmu b\u0119dzie komedia, \u017ce jest to najw\u0142a\u015bciwsza stylistyka, kt\u00f3ra trafi do widowni, a zarazem uznali\u015bmy, \u017ce komedia mo\u017ce liczy\u0107 na uzyskanie najszerszej publiczno\u015bci. Dlatego chcia\u0142bym teraz poczyni\u0107 uwagi krytyczne, bo chcia\u0142bym, a\u017ceby ten film w formie najbardziej doskona\u0142ej trafi\u0142 do kin. Na pocz\u0105tku chcia\u0142bym zaznaczy\u0107, \u017ce wed\u0142ug mnie film ma wiele doskona\u0142ych scen i szczeg\u00f3lnie wspania\u0142e sceny s\u0105 wtedy, kiedy czujemy, \u017ce dochodzi do rozpadu imperium, kiedy czujemy, \u017ce to co ogl\u0105damy i to w\u0142\u0105cznie z tymi dzia\u0142aniami wojskowymi, prowadzi do agonii tego imperium i pozw\u00f3lcie, \u017ce tutaj zacytuj\u0119 Marksa, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce ludzko\u015b\u0107 pot\u0119pia swoich poprzednik\u00f3w. W filmie re\u017cyser potrafi\u0142 w spos\u00f3b trafny zarejestrowa\u0107 szereg sytuacji o charakterze spo\u0142ecznym i to w\u0142\u0105cznie z tymi rozruchami, jakie maj\u0105 miejsce na ko\u0144cu filmu,<\/p>\n\n\n\n

Niew\u0105tpliwie jest tu ca\u0142y szereg spraw nanizanych na sznurek, ale mo\u017ce nie zawsze ten sznurek jest dostatecznie widoczny. Chcia\u0142bym tutaj powt\u00f3rzy\u0107 za innymi dyskutantami, za film jest d\u0142ugi, a w jego drugiej cz\u0119\u015bci wyczuwam braki dramaturgiczne. Wydaje mi si\u0119, \u017ce godne uwagi jest to, \u017ce co m\u00f3wi\u0142 tutaj Pan Kawalerowicz, \u017ce s\u0105 tutaj sceny anonimowe, sceny bez bohater\u00f3w i one os\u0142abiaj\u0105 te partie filmu, kt\u00f3ra powinny by\u0107 szczeg\u00f3lnie dynamiczne. My\u015bl\u0105c o filmie w kategoriach wielkiej dramaturgii, uderza mnie zako\u0144czenia filmu i braki, palcie w tym zako\u0144czeniu wyst\u0119puj\u0105. Uwa\u017cam, \u017ce od zako\u0144czenia filmu zawsze oczekujemy wprowadzania pewnych element\u00f3w, kt\u00f3re by to zako\u0144czenie usprawiedliwia\u0142y. Tymczasem takich element\u00f3w mnie w zako\u0144czeniu zabrak\u0142o i nie wiem, czy nie nale\u017ca\u0142oby doprowadzi\u0107 do jaki\u015b nawi\u0105za\u0144 z poprzedniej cz\u0119\u015bci filmu, a poza tym wypowiadam si\u0119 za zastosowaniem skr\u00f3t\u00f3w w drugiej cz\u0119\u015bci. Dotyczy to tej partii filmu, poczynaj\u0105c od sceny b\u00f3jki do ko\u0144ca. Wed\u0142ug mnie w tej partii filmu wyst\u0119puj\u0105 pewne niedopracowania w\u0142a\u015bnie od oceny dramaturgicznej[.<\/p>\n\n\n\n

Dla przyk\u0142adu podam, \u017ce scena b\u00f3jki nie jest podsumowana. Pojawiaj\u0105 si\u0119 jakie\u015b nowe postacie, jacy\u015b nowi bohaterowie, kt\u00f3rzy od pocz\u0105tku nie byli wprowadzeni do filmu. Dziwi mnie dlaczego te postacie si\u0119 pojawiaj\u0105 dopiero p\u00f3\u017aniej, bo nie by\u0142y one zaznaczone w \u017cadnych z pocz\u0105tkowych scen filmu. Na przyk\u0142ad dziwi mnie – dlaczego nagle przy tym ognisku pojawia si\u0119 S\u0142owak, orientujemy si\u0119, \u017ce on jest r\u00f3wnie\u017c dezerterem i kiedy dochodzi do s\u0105du wojennego, to jego nie ma pomi\u0119dzy tymi dezerterami. Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce re\u017cyser umy\u015blnie w taki spos\u00f3b podszed\u0142 do tych migawkowo pojawiaj\u0105cych si\u0119 postaci, \u017ce za tym kryje si\u0119 jaka\u015b jego my\u015bl. Rzeczywi\u015bcie, je\u017celi chodzi o pojawienie si\u0119 \u017candarm\u00f3w niemieckich w koszarach, to nie jest to mo\u017cliwe pod wzgl\u0119dem historycznym. Dlatego my\u015bl\u0119, \u017ce w kategoriach ma\u0142ej dramaturgii trzeba by\u0142oby zmieni\u0107 pewne sprawy, kt\u00f3re mog\u0142yby przeszkodzi\u0107 widzom w odbiorze filmu. Chcia\u0142bym przyk\u0142adowo zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dialogi i na scen\u0119, w kt\u00f3rej jest mowa o eterze i o morfinie. W tej scenie bierze udzia\u0142 dziewczyna i scena ta nie zosta\u0142a zako\u0144czona. Potem jest scena na stacji, kiedy do poci\u0105gu, jakim jad\u0105 dezerterzy, wsiadaj\u0105 siostry Czerwonego Krzy\u017ca i ta scena ma te\u017c sw\u00f3j pocz\u0105tek, ale nie ma zako\u0144czenia. To s\u0105 tego rodzaju drobiazgi, na jakie jednak nale\u017cy patrze\u0107 w kategoriach odbioru filmu przez publiczno\u015b\u0107 i mam tutaj na my\u015bli publiczno\u015b\u0107 w\u0119giersk\u0105 i musimy si\u0119 liczy\u0107 z jej gustami.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi chodzi o scen\u0119 z latryn\u0105 i Nogayem, to s\u0105dz\u0119, \u017ce ta sekwencja wymaga te\u017c zastanowienia, bo obok kwestii wymienionych tu w dyskusji, wyst\u0119puj\u0105 jeszcze inne kwestie. Wiadomo, \u017ce Nogay jest zanurzony w latrynie, \u017ce nasi bohaterowie dokonali tego czynu, ale wiadomo, \u017ce nie jest to czyn bezkarny i dlatego powinno si\u0119 to odbywa\u0107 dos\u0142ownie w u\u0142amku sekundy, a nie mog\u0105 takie rzeczy trwa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Nie podoba mi si\u0119 te\u017c ta wtr\u0105cona scena wymiot\u00f3w. Osobi\u015bcie by\u0142bym za tym, aby nie ci\u0105gn\u0105\u0107 do ko\u0144ca sceny z udzia\u0142em tego profesora w burdelu, bo to nie jest dowcipne, nie dodaje ta scena \u017cadnych nowych element\u00f3w do filmu, a zupe\u0142nie niepotrzebne odwraca uwag\u0119 widza od tych m\u0142odych bohater\u00f3w. By\u0142bym za tym, a\u017ceby re\u017cyser bardziej zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na dziewczyn\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 w tym momencie pokazuje. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce motyw tej dziewczyny b\u0119dzie si\u0119 bardziej podoba\u0107 publiczno\u015bci w\u0119gierskiej, ni\u017c te nie bardzo wybredne sceny erotyczne.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142bym za tym, a\u017ceby ta strona humanistyczna filmu od pocz\u0105tku do ko\u0144ca by\u0142a zachowana, aby by\u0142 to film pogodny. Mia\u0142bym jeszcze ca\u0142y szereg uwag, ale nie wiem, czy jest tu miejsce, aby je wymienia\u0107, bo s\u0105 to sprawy o charakterze roboczym. Na zako\u0144czenia prosi\u0142bym bardzo, aby re\u017cyser zastanowi\u0142 si\u0119 nad metra\u017cem swego filmu i na pewno jest to kwestia gustu, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce gdyby film zosta\u0142 skr\u00f3cony, to znacznie by na tym zyska\u0142 i bardziej by si\u0119 podoba\u0142 publiczno\u015bci, bo jednak tak d\u0142ugi okres trwania projekcji mo\u017ce doprowadzi\u0107 do znu\u017cenia. Chcia\u0142am te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce czas trwania filmu zosta\u0142 okre\u015blony w umowie produkcyjnej. Na podstawie ogl\u0105danego materia\u0142u filmowego mog\u0142em stwierdzi\u0107, \u017ce film ma du\u017ce warto\u015bci, bo mamy bez w\u0105tpienia do czynienia z filmem profesjonalnym, ale jestem przekonany, \u017ce by\u0142oby lepiej, gdyby uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 jego optymaln\u0105 form\u0119. Dzi\u0119kuj\u0119 za uwag\u0119 i za to, \u017ce mog\u0142em zabra\u0107 g\u0142os.<\/p>\n\n\n\n

Przewodnicz\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo. Czy kto\u015b jeszcze chcia\u0142by zabra\u0107 g\u0142os w dyskusji?<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Bossak<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym nawi\u0105za\u0107 do wypowiedzi naszych w\u0119gierskich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy maj\u0105 k\u0142opoty ekonomiczne i wiadomo, \u017ce takie k\u0142opoty wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c u nas, ale chcieliby\u015bmy razem robi\u0107 filmy, kt\u00f3re by s\u0142u\u017cy\u0142y publiczno\u015bci polskiej i w\u0119gierskiej. Ten film daje du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci do przemy\u015ble\u0144 ze strony re\u017cysera, bo jednak nasze uwagi powinny mu sporo powiedzie\u0107, bo jakby nie by\u0142o jeste\u015bmy pierwsz\u0105 widowni\u0105 filmu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Witold Adamek, Janusz Majewski, Pieszka Jerzy, C. K. Dezerterzy <\/em>(1985), Autor: Henryk Jedynak, Prawa: Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Re\u017c. Majewski<\/p>\n\n\n\n

Prosz\u0119 Pa\u0144stwa! Z ogromn\u0105 niecierpliwo\u015bci\u0105 czeka\u0142em na zako\u0144czenie dyskusji, poniewa\u017c gdybym powiedzia\u0142 na pocz\u0105tku to, co chcia\u0142bym powiedzie\u0107 obecnie, to nie trzeba by\u0142oby u\u017cywa\u0107 tylu s\u0142\u00f3w i czasu. My\u015bmy zrobili dwa filmy, oddzielaj\u0105c pierwsz\u0105 i drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Postanowili\u015bmy od pocz\u0105tku zrobi\u0107 dwa filmy i o tym \u015bwiadcz\u0105 dwa opracowane scenopisy. Pierwszy film trwa jedn\u0105 godzin\u0119 i 32 minuty, natomiast drugi film \u2013 jedn\u0105 godzin\u0119 i 21 minut. W\u0142\u0105cznie z napisami potraktowali\u015bmy t\u0119 produkcj\u0119 jako produkcj\u0119 dw\u00f3ch film\u00f3w i dlatego zapyta\u0142em czy nale\u017cy robi\u0107 przerw\u0119, czy nie? Nasze za\u0142o\u017cenie zmierza\u0142o do tego, aby jednocze\u015bnie pokaza\u0107 dwa filmy, kt\u00f3ra zgodnie z ich za\u0142o\u017ceniem maj\u0105 co prawda tych samych bohater\u00f3w, ale s\u0105 to filmy odr\u0119bne. Zastanawiali\u015bmy si\u0119 nad tym, \u017ce jednak nale\u017ca\u0142oby zorganizowa\u0107 jeden spektakl i to jest drugie wyj\u015bcie z sytuacji, ale wtedy ten jeden spektakl nie m\u00f3g\u0142by trwa\u0107 tak d\u0142ugo. Istnia\u0142aby te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 ogl\u0105dania ka\u017cdego z tych film\u00f3w oddzielnie. W zwi\u0105zku z tym ju\u017c na pocz\u0105tku powinni\u015bmy podj\u0105\u0107 decyzj\u0119, co do tego – czy chcemy mie\u0107 dwa filmy, czy chcemy mie\u0107 jeden film i w tym drugim wypadku jest oczywiste i zrozumia\u0142e, \u017ce powinno wylecie\u0107 przynajmniej p\u00f3\u0142 godziny. Trzeba by\u0142oby wyrzuci\u0107 wtedy ca\u0142e sekwencje, a niekt\u00f3re trzeba by\u0142oby skr\u00f3ci\u0107. Oczywi\u015bcie wyobra\u017cam sobie, \u017ce trzeba by\u0142oby wyrzuci\u0107 rzeczy gorsze, ale musimy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce napotkamy na pewne trudno\u015bci, bior\u0105c pod uwag\u0119 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 informacyjn\u0105. Je\u017celi jednak taka decyzja zapadnie, to do niej si\u0119 dostosujemy.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142em poda\u0107 dla przyk\u0142adu scen\u0119, w kt\u00f3rej ci dezerterzy uciekaj\u0105 wsiadaj\u0105c do tramwaju. Ma to miejsce wtedy, kiedy dowiaduj\u0105 si\u0119, \u017ce nie mog\u0105 wsi\u0105\u015b\u0107 do poci\u0105gu. By\u0107 mo\u017ce, \u017ce i do tej sceny nale\u017cy si\u0119 ustosunkowa\u0107, jak te\u017c do sceny z udzia\u0142em si\u00f3str PCK, czy te\u017c z wyst\u0119pami w tym ma\u0142ym miasteczku cz\u0142owieka-gumy. Jednak te sceny s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane i dlatego rezygnacja z nich nie b\u0119dzie taka \u0142atwa.<\/p>\n\n\n\n

Tutaj kol. Kawalerowicz m\u00f3wi\u0142 o scenach anonimowych i to do mnie bardziej przem\u00f3wi\u0142o. Przy zastosowaniu skr\u00f3t\u00f3w trzeba si\u0119 b\u0119dzie z niekt\u00f3rymi scenami tego typu rozsta\u0107. Musz\u0119 te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce traktowa\u0142em dzisiejsz\u0105 kolaudacj\u0119 na zasadzie pokazu zamkni\u0119tego i z du\u017c\u0105 uwag\u0105 wys\u0142ucha\u0142em wszystkich propozycji zmian, a w tym r\u00f3wnie\u017c propozycji dotycz\u0105cych zastosowania ci\u0119\u0107. Je\u017celi b\u0119dzie chodzi\u0107 tylko o wyci\u0119cie jednej klatki, to nam to nic nie da.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce pewne ci\u0119cia mog\u0105 by\u0107 szkodliwe dla filmu, ale nie chc\u0119 sprawy przes\u0105dza\u0107. Chcia\u0142em doda\u0107, \u017ce zawsze ulegamy presjom produkcyjnym, \u017ce goni\u0105 nas terminy i nie mamy czasu przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej filmowi, zorganizowa\u0107 pokaz\u00f3w po to, aby film skonfrontowa\u0107 z widowni\u0105, bo wiadomo, \u017ce jest to film przeznaczony dla szerszej widowni i wierz\u0119, \u017ce mo\u017cna go by\u0142o pokaza\u0107 zupe\u0142nie przypadkowym widzom i wtedy prze\u015bledzi\u0107 ich reakcj\u0119. By\u0142oby to dla nas bardzo po\u017cyteczne, gdy\u017c z reakcji widz\u00f3w mogliby\u015bmy wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski. W momencie, kiedy robimy film artystyczny, czy tzw. film autorski, to wiadomo, \u017ce tego rodzaju reakcje widowni tak bardzo nas nie interesuj\u0105. Je\u017celi jednak zak\u0142adamy, \u017ce to jest film dla szerokiej publiczno\u015bci, to na pewno widzowie nie mog\u0105 si\u0119 nudzi\u0107 przez dwie godziny. W tym wypadku zrobi\u0142em film dla szerokiej widowni i jest dla mnie rzecz\u0105 niezwykle ciekaw\u0105 prze\u015bledzenie jej reakcji.<\/p>\n\n\n\n

Rzeczywi\u015bcie dzisiejsza projekcja jest zademonstrowaniem filmu widowni i tak si\u0119 sta\u0142o, \u017ce do kolaudacji doprowadzamy w warunkach po\u015bpiechu i nie mia\u0142em czasu na to, aby film skonfrontowa\u0107 z widowni\u0105. Zesp\u00f3\u0142 nasz podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 w porozumieniu z naszymi Kolegami w\u0119gierskimi, aby w\u0142a\u015bnie dzi\u015b zrobi\u0107 pokaz kolaudacyjny i pos\u0142ucha\u0107 uwagi Pa\u0144stwa. Z g\u00f3ry chcia\u0142em zaznaczy\u0107, \u017ce nie jestem przywi\u0105zany do \u017cadnej sceny i nie b\u0119d\u0119 stawia\u0142 oporu, je\u017celi zapadnie decyzja usuni\u0119cia jej, ale jak ka\u017cdy tw\u00f3rca do niekt\u00f3rych partii filmu jestem bardziej przywi\u0105zany. To, co powiedzieli\u015bcie Pa\u0144stwo w dyskusji w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest \u0142atwe do zrobienia. Rozumiem, \u017ce druga cz\u0119\u015b\u0107 filmu jest nudna, \u017ce jest tam zbyt wielkie zgrupowanie r\u00f3\u017cnych przyg\u00f3d i wydarze\u0144 i dlatego szybciej trzeba doprowadzi\u0107 do powrotu dezerter\u00f3w do koszar.<\/p>\n\n\n\n

Natomiast, je\u017celi chodzi o pewne szczeg\u00f3\u0142y, to wydaje mi si\u0119, \u017ce je\u017celi z g\u00f3ry byli\u015bmy nastawieni na film koszarowy, to musz\u0105 by\u0107 naruszone pewne granice dobrego smaku i s\u0105dz\u0119, \u017ce ma to miejsce w niekt\u00f3rych scenach filmu. Widzowie moich film\u00f3w wiedz\u0105, \u017ce nigdy takich scen w innych moich filmach nie by\u0142o, ale bra\u0142em pod uwag\u0119 okre\u015blon\u0105 konwencj\u0119 i tym usprawiedliwiam te pewne brutalizmy, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105. Czy w jakich\u015b partiach dobry smak zosta\u0142 przekroczony? By\u0107 mo\u017ce, \u017ce do tego dosz\u0142o i zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad ca\u0142o\u015bci\u0105 filmu wezm\u0119 te sprawy pod uwag\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dla mnie najwa\u017cniejsza jest decyzja naczelna – czy mam zrobi\u0107 film jednospektaklowy, czy mam zrobi\u0107 dwa oddzielne filmy. W tym pierwszym wypadku trzeba b\u0119dzie dokona\u0107 skr\u00f3t\u00f3w p\u00f3\u0142godzinnych, bo na pewno nie mo\u017ce to by\u0107 film, kt\u00f3ry si\u0119 d\u0142u\u017cy widowni. Je\u017celi wyst\u0119puj\u0105 nadmierne wyd\u0142u\u017cenia scen i sekwencji, to chcia\u0142em nadmieni\u0107, \u017ce tak zosta\u0142y one zaprezentowane ju\u017c w scenopisie. Wszystko co znajduje si\u0119 w tym filmie jest zrealizowane na podstawie scenopisu, uwzgl\u0119dnia\u0142em r\u00f3\u017cnego rodzaju sugestie jednej i drugiej strony. Mieli\u015bmy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 filmu jest lepiej ogl\u0105dana i s\u0105dz\u0119, \u017ce jest ona znakomicie zagrana, a w ka\u017cdym razie takie odnosz\u0119 wra\u017cenie. Wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 zarzut\u00f3w dotyczy\u0142a drugiego filmu. Na pewno te dwa filmy s\u0105 dostatecznie r\u00f3\u017cne, ale to absolutnie nie wyklucza, \u017ce mog\u0105 by\u0107 one pokazywane jako ca\u0142o\u015b\u0107, ale potrzebna jest do tego decyzja. To jest tego historia, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna uzupe\u0142nia\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, wyobra\u017cam sobie, \u017ce mo\u017cna by\u0142oby wymy\u015bli\u0107 jeszcze ca\u0142\u0105 mas\u0119 r\u00f3\u017cnych przyg\u00f3d, bo kiedy nasi dezerterzy znale\u017ali si\u0119 w lesie, to mogli si\u0119 zgubi\u0107 i wtedy mo\u017cna by\u0142oby nakr\u0119ci\u0107 szereg scen po\u015bwi\u0119conych losom ka\u017cdego z nich. Mo\u017cna by\u0142oby te\u017c doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce dopiero wszyscy nasi bohaterowie spotykaj\u0105 si\u0119 na ko\u0144cu filmu. To co powiedzia\u0142em nie wyklucza, aby powsta\u0142 z tego materia\u0142u plus dokr\u0119tki serial telewizyjny, ale to jest kwestia przysz\u0142o\u015bci i dzisiaj nie b\u0119dziemy o tym m\u00f3wi\u0107, chocia\u017c wydaje mi si\u0119, \u017ce kiedy doprowadzimy do skr\u00f3cenia wersji ekranowej, to szkoda by\u0142oby tego materia\u0142u. Wyobra\u017cam sobie, \u017ce na ekrany mo\u017cna zrobi\u0107 film bardziej zwarty, \u017ce mo\u017cna zastosowa\u0107 skr\u00f3ty, ale w tej chwili nie potrafi\u0119 powiedzie\u0107 na ten temat nic wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Hoffman:<\/p>\n\n\n\n

Dyskusja by\u0142a bardzo interesuj\u0105ca i jest w tej chwili sprawa konfliktowa – czy mamy robi\u0107 jeden film, czy dwa filmy? Poniewa\u017c nie chcieli\u015bmy podejmowa\u0107 ostatecznej decyzji w gronie Zespo\u0142u, wi\u0119c doprowadzili\u015bmy do kolaudacji po to, aby mie\u0107 szersze spojrzenie, aby wys\u0142ucha\u0107 g\u0142os\u00f3w w dyskusji ze strony uczestnik\u00f3w i pierwszych widz\u00f3w. Oczywi\u015bcie, \u017ce zanegowana tutaj scena niemieckich \u017candarm\u00f3w, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w koszarach, jest wa\u017cna dla strony w\u0119gierskiej, kt\u00f3ra twierdzi, \u017ce utrzymanie tej sceny nie jest mo\u017cliwe, ale szkoda, \u017ce te uwagi pojawi\u0142y si\u0119 dopiero dzisiaj, a nie na etapie scenariusza, poniewa\u017c jest to troch\u0119 za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Majewski:<\/p>\n\n\n\n

Sceny te by\u0142y konsultowane ze stron\u0105 w\u0119giersk\u0105 i zosta\u0142y zaakceptowane. To nie s\u0105 Niemcy, bo mamy takie nawyki po ogl\u0105daniu wielu film\u00f3w z okresu II wojny \u015bwiatowej, a to jest oddzia\u0142 \u017candarmerii, kt\u00f3ra jest ubrana zgodnie ze wskaz\u00f3wkami konsultanta w\u0119gierskiego, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce tak wygl\u0105da\u0142a \u017candarmeria z okresu Austro-W\u0119gier, a wi\u0119c z tego wynika, \u017ce nie jest to oddzia\u0142 Niemc\u00f3w i sprawa przez to ma inny wyd\u017awi\u0119k.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Hoffman:<\/p>\n\n\n\n

My\u015bmy nie odbierali sceny w ten spos\u00f3b, \u017ce s\u0105 to Niemcy.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Bossak:<\/p>\n\n\n\n

Dow\u00f3dca tego oddzia\u0142u ma uniform w\u0119gierski.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Hoffman:<\/p>\n\n\n\n

Podstawowa sprawa polega na tym – czy ma to by\u0107 film jednospaktaklowy, czy dwa filmy. Od tego zale\u017c\u0105 ro\u017cnego rodzaju zmiany, uzupe\u0142nienia, skr\u00f3ty. Od tego powinna zapa\u015b\u0107 decyzja w tej sprawie, aby\u015bmy wiedzieli, czy nastawiamy si\u0119 na jeden spektakl, czy na dwie cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Bossak:<\/p>\n\n\n\n

By\u0142bym za d\u0142u\u017cszym filmem- ale za jednym filmem.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Majewski:<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna zrobi\u0107 film, kt\u00f3ry b\u0119dzie trwa\u0107 dwie godziny i 20 minut.<\/p>\n\n\n\n

Przedstawiciel strony w\u0119gierskiej:<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi m\u00f3wimy o dw\u00f3ch godzinach i 20 minutach, to wtedy b\u0119dzie to film dwucz\u0119\u015bciowy.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Majewski:<\/p>\n\n\n\n

Film od strony produkcyjnej ma dwie cz\u0119\u015bci, ale chodzi o to, \u017ce powinna zapa\u015b\u0107 decyzja co do tego, czy na ekranie b\u0119dzie wy\u015bwietlany na zasadzie jednego spektaklu, a wtedy o cz\u0119\u015bciach nie b\u0119dziemy ju\u017c m\u00f3wili.<\/p>\n\n\n\n

Red. Wielu\u0144ski:<\/p>\n\n\n\n

Optuj\u0119 za postawieniem filmu w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach, poniewa\u017c wydaje mi si\u0119, \u017ce film ten znajdzie swoich widz\u00f3w. Je\u017celi nast\u0105pi przerwa, to druga cz\u0119\u015b\u0107 b\u0119dzie ogl\u0105dana inaczej, a pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 jest bardziej zwarta i mo\u017cna mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce widownia p\u00f3jdzie na drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 filmu, niew\u0105tpliwie pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 jest lepsza. Wypowiadam si\u0119 za pozostawieniem dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci i mo\u017ce warto si\u0119 zastanowi\u0107 nad tym?<\/p>\n\n\n\n

Przedstawiciel strony w\u0119gierskiej – ob. Ondras<\/p>\n\n\n\n

Na W\u0119grzech b\u0119dziemy chcieli ten film rozpowszechnia\u0107 jako film dwucz\u0119\u015bciowy, ale jestem przekonany, \u017ce te dwie cz\u0119\u015bci filmu mo\u017cna pokaza\u0107 razem. Jestem zdania, \u017ce te dwie cz\u0119\u015bci s\u0105 ze sob\u0105 organicznie powi\u0105zane. Na W\u0119grzech nie mo\u017cemy liczy\u0107 na to, \u017ce je\u017celi kto\u015b przyjdzie na pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 filmu, to potem w drugim terminie przyjdzie na drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 filmu, poniewa\u017c ka\u017cdy film jest prze\u017cyciem estetycznym i emocjonalnym. Niezale\u017cnie od tego – czy przyjmiemy film jako dwucz\u0119\u015bciowy czy jednocz\u0119\u015bciowy, zale\u017cy nam na tym, a\u017ceby to by\u0142 jeden spektakl, a\u017ceby widzowie mogli ten film obejrze\u0107 w czasie jednego seansu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Kondrat, Jacek Sas-Uhrynowski, Robert Koltai, Wiktor Zborowski, Zolt\u00e1n Bezer\u00e9dy, C. K. Dezerterzy <\/em> (1985), Autor: Henryk Jedynak, Prawa: Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przewodnicz\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n

Spr\u00f3buj\u0119 doj\u015b\u0107 do jakiej\u015b konkluzji, bo nasza kolaudacja przerodzi\u0142a si\u0119 w narad\u0119 i zastanawiamy si\u0119 nad tym, czy film potraktowa\u0107 jako jednocz\u0119\u015bciowy, czy jako dwucz\u0119\u015bciowy. Mnie si\u0119 wydaje, \u017ce na kolaudacji przedstawiony zosta\u0142 jeden film w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach, a nie dwa filmy. Ten jeden film w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach zosta\u0142 poddany bardzo wnikliwej i \u017cyczliwej analizie, w trakcie dyskusji podkre\u015blano zalety filmu, ale m\u00f3wiono te\u017c o jego pewnych niedostatkach. Stwierdzono, \u017ce to jest film zrobiony w duchu Haska, \u017ce by\u0142o to bardzo trudne przedsi\u0119wzi\u0119cie z tym, \u017ce pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 filmu spotka\u0142a si\u0119 z bardziej \u017cyczliwym przyj\u0119ciem, ni\u017c druga. Wyra\u017anie podkre\u015blano w dyskusji, \u017ce pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 jest bardziej zwarta, lepsza od strony dramaturgicznej, natomiast druga cz\u0119\u015b\u0107 jest s\u0142absza, mniej zintegrowana.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy Pa\u0144stwo stali na stanowisku skr\u00f3cenia filmu i s\u0105dz\u0119, \u017ce to powinni\u015bmy przyj\u0105\u0107 jako konkluzj\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z naszej dyskusji. Je\u017celi za\u0142o\u017cone by\u0142o przedsi\u0119wzi\u0119cie, maj\u0105ce na celu zrealizowanie dw\u00f3ch film\u00f3w, to ono si\u0119 nie uda\u0142o i dlatego jedynym wyj\u015bciem jest stworzenie z tych dw\u00f3ch film\u00f3w jednego filmu, oboj\u0119tne, czy b\u0119dzie on podzielony na dwie cz\u0119\u015bci, czy nie, ale rzecz polega na tym, aby to by\u0142 jeden spektakl, natomiast decyzje natury produkcyjnej zale\u017c\u0105 od Zespo\u0142u i Przedsi\u0119biorstwa. Nie mniej wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to film, kt\u00f3ry powinien by\u0107 potraktowany jako jeden spektakl. Je\u017celi chodzi o rozpowszechnianie, to gdyby by\u0142y wyra\u017ane dwie cz\u0119\u015bci, to wtedy mog\u0142yby by\u0107 one wy\u015bwietlane oddzielnie. Wydaje mi si\u0119, \u017ce jednak o wiele lepszy efekt przyniesie film w momencie, kiedy b\u0119dzie traktowany jako jeden spektakl i niew\u0105tpliwie trzeba b\u0119dzie dokona\u0107 skr\u00f3t\u00f3w, ale mamy do czynienia z do\u015bwiadczonym re\u017cyserem i nie b\u0119dziemy dawa\u0107 mu zalece\u0144 co do tego – co nale\u017cy wyrzuci\u0107, a co pozostawi\u0107. Skr\u00f3ty ca\u0142kowicie pozostawiamy w r\u0119ku re\u017cysera i Zespo\u0142u. Pozostawa\u0142aby tylko kwestia ostatecznej formu\u0142y i chyba uznamy, \u017ce film przyjmujemy wraz ze skr\u00f3tami.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Bossak:<\/p>\n\n\n\n

Ba\u0142bym si\u0119 przyjmowania alternatywy, \u017ce film sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci, bo raczej te cz\u0119\u015bci trzeba by\u0142oby zintegrowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Przewodnicz\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n

Dopuszczamy tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, ale to jest dzia\u0142o tak integralne, \u017ce trudno jest m\u00f3wi\u0107 o podziale, na pierwsz\u0105 i drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, bo nie uwa\u017cam, \u017ce miejsce akcji pierwszej cz\u0119\u015bci – koszary wp\u0142ywaj\u0105 na zr\u00f3\u017cnicowanie poetyki. Dlatego zar\u00f3wno pierwsz\u0105, jak i drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powinni\u015bmy pokazywa\u0107 razem. Dla mnie jest to sprawa jasna i w momencie kiedy zostan\u0105 dokonane skr\u00f3ty w cz\u0119\u015bci drugiej, to ten podzia\u0142 na cz\u0119\u015b\u0107 pierwsz\u0105 i drug\u0105 stanie si\u0119 czym\u015b sztucznym. Tak, jak powiedzia\u0142em – decyzje co do skr\u00f3t\u00f3w podejmie re\u017cyser wraz z Zespo\u0142em. S\u0105dzimy, \u017ce po dokonaniu tych zmian otrzymamy dzia\u0142o jednolite.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym si\u0119 zapyta\u0107 jeszcze o jedn\u0105 spraw\u0119, bo nie wiem, czy mamy przyjmowa\u0107 oceny, jakie zosta\u0142y dzisiaj podane na arkuszach, czy te\u017c od\u0142o\u017cymy oceny do tego czasu, jak Zesp\u00f3\u0142 przedstawi nam film skr\u00f3cony i wtedy odbyliby\u015bmy jego kolaudacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Re\u017c. Majewski:<\/p>\n\n\n\n

To jest konieczne.<\/p>\n\n\n\n

Przewodnicz\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n

Zorientowa\u0142em si\u0119 z przebiegu dyskusji, \u017ce film m\u00f3g\u0142by uzyska\u0107 ni\u017csz\u0105 ocen\u0119, a po jego skr\u00f3ceniu m\u00f3g\u0142by uzyska\u0107 oceny wy\u017csze. Dlatego przyjmujemy formu\u0142\u0119 tego rodzaju, \u017ce zakres skr\u00f3t\u00f3w pozostawiamy w r\u0119kach re\u017cysera i Zespo\u0142u, a Zesp\u00f3\u0142 film przedstawi na nast\u0119pn\u0105 jego kolaudacj\u0119. S\u0105dz\u0119, \u017ce takie rozwi\u0105zanie b\u0119dzie najs\u0142uszniejsze, bior\u0105c pod uwag\u0119 g\u0142osy w dyskusji, jak te\u017c zg\u0142oszone uwagi. Dzi\u0119kuj\u0119 Pa\u0144stwu bardzo.<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Archiwum FINA, sygn. A-344, poz. 419. W publikowanym tek\u015bcie wprowadzono jedynie niewielkie zmiany interpunkcyjne i ortograficzne. Transkrypcja i opracowanie: Tomasz Romanowicz. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  2. Jerzy Schonborn (1932-2007) \u2013 krytyk filmowy, dyrektor Departamentu Programowego Naczelnego Zarz\u0105du Kinematografii. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  3. Les\u0142aw Bajer (1934-1991) \u2013 nauczyciel akademicki, krytyk filmowy. W latach 1967-1973 dyrektor Programu 2 w Komitecie ds. Radia i Telewizji. Od 1980 do 1982 r. redaktor naczelny miesi\u0119cznika \u201eKino\u201d oraz kierownik literacki w Studiu Filmowym \u201eZodiak\u201d ( 1982-1991). \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  4. Leon Bach \u2013 kierownik literacki Zespo\u0142u Filmowego \u201ePerspektywa\u201d. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  5. Jerzy Bossak (1910-1989) \u2013 krytyk filmowy, dokumentalista. Uznawany za jednego z tw\u00f3rc\u00f3w powojennej, polskiej kinematografii. Redaktor naczelny Polskiej Kroniki Filmowej i dyrektor \u201eFilmu Polskiego\u201d (1944-1949), za\u0142o\u017cyciel i pierwszy redaktor naczelny tygodnika \u201eFilm\u201d (1946), a tak\u017ce tw\u00f3rca i pierwszy dyrektor Wytw\u00f3rni Film\u00f3w Dokumentalnych w Warszawie (1949). \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  6. Czes\u0142aw Dondzi\u0142\u0142o (1943-2018) \u2013 dziennikarz, krytyk filmowy, redaktor tygodnika ,,Film\u201d. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  7. Tadeusz Chmielewski (1927-2016) \u2013 re\u017cyser, scenarzysta oraz producent filmowy specjalizuj\u0105cy si\u0119 w polskich komediach wojennych. W latach 1983-1987 wiceprezes Stowarzyszenia Filmowc\u00f3w Polskich. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  8. Aleksander Jackiewicz (1915-1988) \u2013 krytyk filmowy, literat, naukowiec zwi\u0105zany z Instytutem Sztuki Polskiej Akademii Nauk i <\/a>Pa\u0144stwow\u0105 Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0105 Filmow\u0105, Telewizyjn\u0105 i Teatraln\u0105 im. Leona Schillera w \u0141odzi. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  9. <\/a>Henryk Jankowski (1929-2004) – filozof naukowo zwi\u0105zany z Uniwersytetem Warszawskim. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  10. Marian Jurek (zm. 1987) \u2013 oficer G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Politycznego Ludowego Wojska Polskiego. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  11. Jerzy Hoffman (1932) \u2013 re\u017cyser i scenarzysta filmowy specjalizuj\u0105cy si\u0119 w kinie historycznym i batalistycznym. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  12. Jerzy Kawalerowicz (1922-2007) \u2013 re\u017cyser i scenarzysta, wyk\u0142adowca Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w \u0141odzi, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca i pierwszy przewodnicz\u0105cy Stowarzyszenia Filmowc\u00f3w Polskich w latach 1966-1978. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  13. Leon Ko\u017aniewski(1919-2005) \u2013 pisarz, historyk, publicysta i scenarzysta. Redaktor naczelny pism: \u201eMagazyn Polski\u201d (1957-1982) i \u201eTu i Teraz\u201d (1982-1985). W 1983 r. cz\u0142onek PRON. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  14. Stanis\u0142aw Kuszewski (199-2009) \u2013 dziennikarz, redaktor telewizyjny, wyk\u0142adowca Wy\u017cszej Szko\u0142y Nauk Spo\u0142ecznych przy Komitecie Centralnym PZPR. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  15. <\/a>Jerzy Jesionowski \u2013 pisarz, dzia\u0142acz Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich. W latach 1968-1971 kierownik artystyczny Zespo\u0142u Filmowego \u201eWektor\u201d. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  16. <\/a>Wac\u0142aw Lang \u2013 pu\u0142kownik Ludowego Wojska Polskiego. Przedstawiciel Ministerstwa Obrony Narodowej przy Naczelnym Zarz\u0105dzie Kinematografii. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  17. Janusz Majewski (1931) \u2013 re\u017cyser, scenarzysta i pisarz. W latach 1969 \u2013 1991 wyk\u0142adowca Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Filmowej oraz Prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Stowarzyszenia Filmowc\u00f3w Polskich (1983-1990). Obecnie rektor Warszawskiej Szko\u0142y Filmowej. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  18. Janusz Go\u0142\u0119biowski (1928) \u2013 historyk i dzia\u0142acz komunistyczny, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  19. Janusz Gazda (1934) \u2013 krytyk filmowy. Szef redakcji polskich film\u00f3w fabularnych w TVP (1973-1979). Konsultant scenariuszowy Zespo\u0142u \u201ePerspektywa\u201d (1980-1983). Kierownik literacki Zespo\u0142u \u201eRondo\u201d (1983-1986). \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  20. Andrzej Mularczyk (1930) \u2013 literat, scenarzysta filmowy, autor s\u0142uchowisk radiowych. W latach 1970-1977 kierownik literacki zespo\u0142u Filmowego \u201eIluzjon\u201d. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  21. Krzysztof Majchrowski (1929-2000) \u2013 oficer Milicji Obywatelskiej, w latach 1987-1989 dyrektor Departamentu III Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych. Odpowiedzialny za infiltracj\u0119 \u015bwiata kulturalnego ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem polskiego \u015brodowiska literackiego. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  22. Stanis\u0142aw Kuszewski (199-2009) \u2013 dziennikarz, redaktor telewizyjny, wyk\u0142adowca Wy\u017cszej Szko\u0142y Nauk Spo\u0142ecznych przy Komitecie Centralnym PZPR. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  23. Lech Wielu\u0144ski \u2013 krytyk filmowy, redaktor naczelny tygodnika ,,Ekran\u201d. \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  24. Krzysztof Zanussi (1939) \u2013 polski re\u017cyser, producent filmowy i scenarzysta. Uznawany za czo\u0142owego reprezentanta charakterystycznych nurt\u00f3w w polskiej kinematografii: Kina M\u0142odej Kultury (1969-1974) oraz Kina Moralnego Niepokoju (1976-1980). \u2191<\/a><\/li>\n\n\n\n
  25. Opr\u00f3cz bli\u017cej nie okre\u015blonego ,,obywatela Ondrasa\u201d, nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 personali\u00f3w innych przedstawicieli kinematografii w\u0119gierskiej bior\u0105cych udzia\u0142 w posiedzeniu Komisji Kolaudacyjnej. \u2191<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    STENOGRAM z posiedzenia Komisji Kolaudacyjnej Film\u00f3w Fabularnych w dniu 18 listopada 1985 r.[1] Obecni: Dyr. Schonborn[2] Red. Bajer[3] Dyr. Bach[4] Re\u017c. Bossak[5] Red. Dondzi\u0142\u0142o[6] Re\u017c. Chmielewski[7] Prof. Jackiewicz[8] Prof. Jankowski[9] P\u0142k Jurek[10] Re\u017c. Hoffman[11] Re\u017c. Kawalerowicz[12] Red. Ko\u017aniewski[13] Red. Kuszewski[14] Ob. Jesionowski[15] P\u0142k Lang[16] Re\u017c. Majewski[17] Prof. Go\u0142\u0119biowski[18] Red. Gazda[19] Red. Mularczyk[20] P\u0142k Majchrowski[21] Ob.… Czytaj wi\u0119cej »„C.K. Dezerterzy”. Stenogram z posiedzenia Komisji Kolaudacyjnej Film\u00f3w Fabularnych<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[1679,960],"tags":[1685,551,1113],"ppma_author":[1116],"class_list":["post-6316","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pleograf-historyczno-filmowy-kwartalnik-filmoteki-narodowej-nr-1-2023","category-z-archiwum","tag-c-k-dezerterzy","tag-cenzura","tag-cenzura-kina-w-prl"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t