![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/FINA_Raport_Polacy_o_polskich_filmach_cover.jpg\")
<\/p>\n <\/p>\n
Raport \u201ePolacy o polskich filmach \u2013 opinie Polak\u00f3w o polskim kinie i ich postawy wobec polskiej produkcji filmowej\u201d podsumowuje badania spo\u0142eczne przeprowadzone przez zesp\u00f3\u0142 w sk\u0142adzie: prof. Miko\u0142aj Cze\u015bnik (SWPS) \u2013 kierownik, prof. Barbara Giza (SWPS, FINA), prof. Micha\u0142 Wenzel (SWPS), dr Agnieszka Kwiatkowska (SWPS) i dr Marta \u017berkowska-Balas (SWPS). Szczeg\u00f3\u0142owe wyniki raportu dost\u0119pne s\u0105 na stronie: <\/i>https:\/\/fina.gov.pl\/badania\/polacy-o-polskich-filmach-raport-z-badan\/<\/a>.<\/i> <\/i>Poni\u017cej prezentujemy podsumowanie raportu, w kt\u00f3rym wyr\u00f3\u017cniono pogrubion\u0105 czcionk\u0105 fragmenty dowodz\u0105ce nies\u0142abn\u0105cego zainteresowania polskiej widowni komedi\u0105 i komizmem w kinie.<\/i><\/p>\n \n Co Polacy s\u0105dz\u0105 o rodzimym kinie? Co dzisiaj oznacza dla nich \u201ekino polskie\u201d? Jakie s\u0105 ich zwyczaje zwi\u0105zane z lektur\u0105 film\u00f3w? Jakimi s\u0105 widzami i czego oczekuj\u0105 od filmu? I czy kanon opracowany przez filmoznawc\u00f3w znajduje prze\u0142o\u017cenie na preferencje polskich widz\u00f3w? To by\u0142y g\u0142\u00f3wne pytania, jakie postawi\u0142 sobie zesp\u00f3\u0142 badawczy w ramach projektu \u201ePolacy o polskich filmach \u2013 opinie Polak\u00f3w o polskim kinie i ich postawy wobec polskiej produkcji filmowej. Badania spo\u0142eczne\u201d, realizowanego z funduszy PISF w programie operacyjnym \u201eUpowszechnianie kultury filmowej\u201d.<\/p>\n Celem projektu by\u0142o z jednej strony zdobycie popartej badaniami wiedzy o roli i miejscu kina polskiego na mapie praktyk kulturowych Polak\u00f3w i jego znaczeniu dla polskiej kultury (znaczeniu subiektywnym, postrzeganym przez zwyk\u0142ych Polak\u00f3w, a nie specjalist\u00f3w, filmoznawc\u00f3w, badaczy kultury i filmu). Z drugiej strony celem by\u0142a tak\u017ce pog\u0142\u0119biona akademicka analiza odbioru polskiego kina przez Polak\u00f3w. U podstaw za\u015b le\u017ca\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce obszar ten nie jest do tej pory zbadany, a pozostaje przecie\u017c niezwykle wa\u017cny dla polskiej kultury. Szybko zmieniaj\u0105ca si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 medialna i technologiczna, a tak\u017ce istotne zmiany spo\u0142eczne zachodz\u0105ce w Polsce powoduj\u0105, \u017ce nawet prawid\u0142owo przeprowadzone badania, systematyczne, metodologicznie poprawne, staj\u0105 si\u0119 nieaktualne. Po\u017c\u0105dane zatem i zasadne by\u0142o przeprowadzenie prac badawczych, kt\u00f3re w ca\u0142o\u015bciowy i metodologicznie w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b odpowiedzia\u0142yby na stawiane wy\u017cej pytania badawcze.<\/p>\n Projekt sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech g\u0142\u00f3wnych etap\u00f3w: w pierwszym stworzone zosta\u0142y narz\u0119dzia, kt\u00f3rych nast\u0119pnie u\u017cywano w analizach. Drugi etap to terenowa cz\u0119\u015b\u0107 badania; w niej zbierano dane (badania jako\u015bciowe i ilo\u015bciowe). W trzecim etapie zaj\u0119li\u015bmy si\u0119 analiz\u0105 zebranych danych, ich interpretacj\u0105 i podsumowaniem jej wynik\u00f3w. Badania trwa\u0142y od 3 czerwca 2019 do 31 lipca 2020 roku.<\/p>\n Badanie ilo\u015bciowe przeprowadzone zosta\u0142o za pomoc\u0105 ankiety zrealizowanej na og\u00f3lnopolskim internetowym panelu badawczym, kontrolowanym pod k\u0105tem aktywno\u015bci respondent\u00f3w i rzetelno\u015bci odpowiedzi. W badaniu zastosowano losowo-kwotowy dob\u00f3r pr\u00f3by (N=1000). Struktura demograficzna pr\u00f3by pod wzgl\u0119dem p\u0142ci, wieku, wykszta\u0142cenia, regionu geograficznego i wielko\u015bci miejsca zamieszkania wzorowana by\u0142a na strukturze demograficznej populacji Polski (GUS 2018). Badanie zrealizowano w dniach 27 listopada \u2013 4 grudnia 2019 roku. Kwestionariusz ankiety zosta\u0142 przygotowany na podstawie kwerendy filmoznawczej oraz danych uzyskanych z bada\u0144 jako\u015bciowych. Zawiera\u0142 on sze\u015b\u0107dziesi\u0105t trzy pytania, w tym pytania jednokrotnego wyboru, okre\u015blanie pozycji na skali, pytania z\u0142o\u017cone, np. wielokrotnego wyboru, otwarte i macierzowe. Pytania badawcze dla tej cz\u0119\u015bci to: jak cz\u0119sto Polscy chodz\u0105 do kina? Jak je traktuj\u0105? Czego w nim szukaj\u0105? Sk\u0105d czerpi\u0105 informacje o repertuarze? Co decyduje o wyborze konkretnego filmu oraz co sprawia, \u017ce widownia jest zadowolona? Jakie s\u0105 oczekiwania Polak\u00f3w wobec film\u00f3w?<\/p>\n Przeanalizowane zosta\u0142y tak\u017ce dane statystyczne. Analiz\u0119 widowni telewizyjnej polskich film\u00f3w fabularnych przeprowadzili\u015bmy, korzystaj\u0105c z bada\u0144 telemetrycznych prowadzonych przez firm\u0119 Nielsen Audience Measurement. Badanie obj\u0119\u0142o lata 2004\u20132019. Dla ka\u017cdego roku ustalili\u015bmy top 10 \u2013 dziesi\u0119\u0107 emisji polskich film\u00f3w fabularnych (z wy\u0142\u0105czeniem seriali) o najwi\u0119kszej widowni, liczonej w danym roku kalendarzowym. Og\u00f3\u0142em badanie obj\u0119\u0142o szesna\u015bcie lat, a w pierwszej dziesi\u0105tce znalaz\u0142y si\u0119 \u0142\u0105cznie sze\u015b\u0107dziesi\u0105t cztery filmy (niekt\u00f3re pojawia\u0142y si\u0119 wielokrotnie).<\/p>\n W badaniu jako\u015bciowym z kolei za cel postawili\u015bmy pog\u0142\u0119bienie wiedzy dotycz\u0105cej publiczno\u015bci ogl\u0105daj\u0105cej polskie filmy, jej wybor\u00f3w, motywacji, sposob\u00f3w my\u015blenia o kinie. Chcieli\u015bmy odpowiedzie\u0107 na trzy og\u00f3lne pytania badawcze:<\/p>\n Przeprowadzili\u015bmy osiem fokus\u00f3w (po sze\u015b\u0107 os\u00f3b w ka\u017cdym), uwzgl\u0119dniaj\u0105cych osoby, kt\u00f3re w miar\u0119 regularnie ogl\u0105daj\u0105 polskie filmy w kinie i wybieraj\u0105 odmienny repertuar. Podzielili\u015bmy kinoman\u00f3w na fan\u00f3w lekkiego polskiego kina oraz tych wybieraj\u0105cych trudniejsze w odbiorze produkcje, a obie te grupy mia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 ze wzgl\u0119du na opinie o polskim kinie, spos\u00f3b m\u00f3wienia o nim czy kryteria oceny film\u00f3w. Dodatkowo zbadali\u015bmy kinoman\u00f3w z du\u017cego miasta (powy\u017cej 500 tys. mieszka\u0144c\u00f3w) i ma\u0142ych miast (do 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w), w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 przynajmniej jedno kino. Po\u0142owa fokus\u00f3w zosta\u0142a zrealizowana w Warszawie, druga po\u0142owa w Skierniewicach. Te dwie grupy, naszym zdaniem, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 znacz\u0105co, je\u015bli chodzi o styl \u017cycia, wyznawane warto\u015bci, kryteria oceny rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 \u201ekorzystania\u201d z polskiego kina<\/b><\/p>\n Polacy najcz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 si\u0119 do kina na polskie filmy kilka razy do roku lub rzadziej (54,7%). Mniej wi\u0119cej raz w miesi\u0105cu polskie kino ogl\u0105da 18,8% badanych. W\u0105skie grono respondent\u00f3w zadeklarowa\u0142o, \u017ce ogl\u0105da polskie filmy codziennie (5,3%) lub mniej wi\u0119cej raz w tygodniu (7,8%) \u2013 wi\u0119cej os\u00f3b nie chodzi do kina nigdy (13,4%). Filmy zagraniczne w kinie s\u0105 ogl\u0105dane z podobn\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105. Najmniej os\u00f3b korzysta z film\u00f3w zakupionych lub wypo\u017cyczonych na p\u0142ytach: ponad po\u0142owa Polak\u00f3w nigdy nie ogl\u0105da w ten spos\u00f3b film\u00f3w polskich (53,5%) lub zagranicznych (54,2%).<\/p>\n Najwi\u0119ksze znaczenie ma wiek \u2013 spo\u015br\u00f3d uwzgl\u0119dnionych zmiennych najsilniej r\u00f3\u017cnicuje cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ogl\u0105dania film\u00f3w w kinie, na p\u0142atnych platformach streamingowych oraz \u015bci\u0105gni\u0119tych z internetu lub w inny spos\u00f3b udost\u0119pnionych w internecie. Najcz\u0119\u015bciej ogl\u0105daj\u0105 filmy kinowe ludzie m\u0142odzi: w grupach wiekowych 18\u201329 i 30\u201345. Starsze osoby rzadziej ucz\u0119szczaj\u0105 do kina, a oko\u0142o 20% z nich nigdy nie bywa w kinie. Z tych samych wzgl\u0119d\u00f3w mieszka\u0144cy mniejszych miejscowo\u015bci rzadziej chodz\u0105 do kina, rzadziej tak\u017ce kupuj\u0105 lub wypo\u017cyczaj\u0105 p\u0142yty z filmami. Grup\u0105 przeci\u0119tnie najch\u0119tniej ogl\u0105daj\u0105c\u0105 filmy na oba te sposoby s\u0105 mieszka\u0144cy miast od 50 do 100 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Formy (no\u015bniki) i miejsca, w kt\u00f3rych Polacy korzystaj\u0105 z polskiego kina<\/b><\/p>\n Badani nale\u017c\u0105cy do starszej grupy nieco wy\u017cej w hierarchii stawiaj\u0105 kino, m\u0142odzi jako pierwsze wymieniaj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju platformy streamingowe, takie jak Netflix, HBO Go, Player, Ipla, VOD, CDA, Zalukaj. Platformy streamingowe krytykowane s\u0105 za wysokie koszty i niewielki wyb\u00f3r polskich film\u00f3w (obie te kwestie rzadziej dotycz\u0105 platform internetowych, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 wad\u0105 jest niskiej jako\u015bci streaming, sprawiaj\u0105cy, \u017ce filmy zacinaj\u0105 si\u0119 lub nie da si\u0119 ich w og\u00f3le ogl\u0105da\u0107). Zalet\u0105 platform jest wi\u0119ksza elastyczno\u015b\u0107: widownia nie jest uzale\u017cniona od daty czy godziny seansu, mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wybra\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 lub zatrzyma\u0107 film w dowolnym momencie. Podkre\u015blaj\u0105 to zw\u0142aszcza osoby zapracowane i maj\u0105ce dzieci.<\/p>\n Ponad po\u0142owa Polak\u00f3w (57,5%) uwa\u017ca, \u017ce bywanie co jaki\u015b czas w kinie jest obowi\u0105zkiem kulturalnych ludzi. Odsetek os\u00f3b zgadzaj\u0105cych si\u0119 z tym twierdzeniem jest zbli\u017cony w badanych zbiorowo\u015bciach spo\u0142eczno-demograficznych w spo\u0142ecze\u0144stwie. Dla wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b kino jest rozrywk\u0105 od\u015bwi\u0119tn\u0105: 59% os\u00f3b ogl\u0105da filmy w sali kinowej (wy\u0142\u0105cznie lub raczej) w weekendy i dni wolne od pracy. Wy\u015bwietlanie film\u00f3w w domu, wymagaj\u0105ce znacznie mniejszych nak\u0142ad\u00f3w czasowych, jest popularne zar\u00f3wno w weekendy, jak i dni powszednie \u2013 dla 70,0% badanych nie ma to znaczenia.<\/p>\n Ludzie m\u0142odsi ch\u0119tniej wykorzystuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c nowe kana\u0142y dost\u0119pu do film\u00f3w: ogl\u0105danie film\u00f3w w internecie lub \u015bci\u0105gni\u0119tych z internetu. Podczas gdy ponad dwie trzecie (67,6%) os\u00f3b do 45. roku \u017cycia ogl\u0105da w ten spos\u00f3b filmy przynajmniej raz w miesi\u0105cu, w\u015br\u00f3d os\u00f3b po 60. roku \u017cycia \u2013 35,7%. Prawie po\u0142owa (45,9%) najstarszych respondent\u00f3w nigdy nie ogl\u0105da film\u00f3w w ten spos\u00f3b; dla por\u00f3wnania, w najm\u0142odszej grupie wiekowej (18\u201329) jest to tylko 6,9%. W podobny, cho\u0107 s\u0142abszy spos\u00f3b kszta\u0142tuje si\u0119 r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy m\u0142odszymi i starszymi widzami w przypadku ogl\u0105dania film\u00f3w na p\u0142atnych platformach streamingowych.<\/p>\n Najpopularniejsz\u0105 metod\u0105 kontaktu z filmem pozostaje telewizja, za kt\u00f3r\u0105 nie trzeba p\u0142aci\u0107 \u2013 ta metoda wybierana jest przez respondent\u00f3w codziennie (36,0%) lub mniej wi\u0119cej raz w miesi\u0105cu (30,7%) w stosunku do polskich film\u00f3w oraz codziennie (31,3%) lub raz w tygodniu (35,9%), je\u015bli chodzi o filmy zagraniczne. Na korzystanie z telewizji kablowej i dodatkowych p\u0142atnych kana\u0142\u00f3w najsilniej wp\u0142ywa natomiast wielko\u015b\u0107 miejscowo\u015bci zamieszkania. Zw\u0142aszcza na wsiach ograniczona jest dost\u0119pno\u015b\u0107 tych mo\u017cliwo\u015bci: 42,1% ich mieszka\u0144c\u00f3w nigdy nie ogl\u0105da film\u00f3w w ten spos\u00f3b. Prawdopodobnie aby zrekompensowa\u0107 ograniczenia stwarzane przez powy\u017csze kana\u0142y, mieszka\u0144cy wsi cz\u0119\u015bciej ogl\u0105daj\u0105 filmy w telewizji bezp\u0142atnej, zw\u0142aszcza w por\u00f3wnaniu do miast powy\u017cej 100 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Kino jest r\u00f3wnie\u017c rozrywk\u0105 spo\u0142eczn\u0105: wybieramy si\u0119 na filmy przede wszystkim z rodzin\u0105 (67,4%) lub ze znajomymi (34,5%); tylko co sz\u00f3sty Polak (17,9%) ogl\u0105da filmy kinowe sam. W kinie domowym jeszcze bardziej wzrasta rola rodziny (71,8%) kosztem znajomych (12,2%), ale te\u017c niemal trzykrotnie ro\u015bnie odsetek os\u00f3b ogl\u0105daj\u0105cych bez towarzystwa (52,1%).<\/p>\n Nie idziemy na film, tylko do kina<\/b><\/p>\n Podobnie badanym zdarza si\u0119 czasami (33,0%) lub cz\u0119sto (9,6%) rezygnowa\u0107 z p\u00f3j\u015bcia do kina z powodu braku towarzystwa. Tylko 18,5% os\u00f3b zadeklarowa\u0142o, \u017ce nie jest to dla nich problem, poniewa\u017c lubi\u0105 same chodzi\u0107 do kina. Z kolei u wielu badanych (38,9%) problem ten nie wyst\u0119puje, gdy\u017c zawsze maj\u0105 towarzystwo do wyj\u015bcia do kina.<\/p>\n Polak\u00f3w przyci\u0105gaj\u0105 do kina zar\u00f3wno filmy (35,0% wybiera si\u0119 do kina, gdy wy\u015bwietlany jest film, na kt\u00f3ry czekali), jak i dost\u0119pno\u015b\u0107 seans\u00f3w (dla 23,9% wi\u0119ksze znaczenie ma fakt, \u017ce maj\u0105 wolny czas, a pora i miejsce wy\u015bwietlania filmu s\u0105 dogodne). Oba typy motywacji s\u0105 istotne dla 27,3% badanych, a 13,9% os\u00f3b nie ma zdania w tej kwestii.<\/p>\n Kino sta\u0142o si\u0119 przede wszystkim pretekstem do spotkania ze znajomymi, sposobem sp\u0119dzania wolnego czasu, miejscem, gdzie mo\u017cna obejrze\u0107 g\u0142\u00f3wnie lekkie filmy (te trudne, wymagaj\u0105ce skupienia lepiej obejrze\u0107 na spokojnie w domu). W kinie przeszkadzaj\u0105 w tym \u201erozpraszacze\u201d \u2013 warto w tym miejscu zacytowa\u0107 jedn\u0105 z wypowiedzi badanych: \u201eAle te\u017c zale\u017cy, na jaki film si\u0119 idzie. Bo je\u017celi jest bardzo ci\u0119\u017cka tematyka, wymagaj\u0105ca skupienia, to ja do kina nie p\u00f3jd\u0119. Bo jednak chrupacze, \u017cuwacze, telefoniacze mnie irytuj\u0105\u201d.<\/p>\n Do tego ostatniego aspektu odnosz\u0105 si\u0119 w zasadzie wszyscy badani, stawiaj\u0105c ha\u0142asuj\u0105c\u0105 (jedzeniem, telefonami i g\u0142o\u015bnymi komentarzami) widowni\u0119 na r\u00f3wni z zapachem jedzenia i d\u0142ugotrwa\u0142ymi reklamami przed filmem. Zwolennicy ambitnego kina oraz osoby mieszkaj\u0105ce w wi\u0119kszych miastach preferuj\u0105 ma\u0142e kina studyjne, w kt\u00f3rych jest lepszy (ich zdaniem) repertuar, kameralna atmosfera i wy\u017csza kultura osobista publiczno\u015bci. Multipleksy ciesz\u0105 si\u0119 natomiast zainteresowaniem ze wzgl\u0119du na atrakcyjne promocje (np. karty Payback, ta\u0144sze bilety w niekt\u00f3re dni tygodnia), co rekompensuje wysokie ceny bilet\u00f3w.<\/p>\n Magia kina<\/b><\/p>\n Najbardziej zach\u0119ca do kina mo\u017cliwo\u015b\u0107 obejrzenia nowo\u015bci filmowych (28,6%) oraz lepsza jako\u015b\u0107 obrazu i d\u017awi\u0119ku (23,6%) w por\u00f3wnaniu z filmami ogl\u0105danymi w domu. Jednak znaczenie maj\u0105 te\u017c elementy symboliczne: ucieczka od codzienno\u015bci (23,4%), urok sali kinowej (10,9%), i spo\u0142eczne: ogl\u0105danie filmu w towarzystwie znajomych (8,3%), wsp\u00f3lne prze\u017cywanie filmu z du\u017c\u0105 widowni\u0105 (5,3%).<\/p>\n Dlaczego nie idziemy<\/b><\/p>\n Z kolei g\u0142\u00f3wnym czynnikiem ograniczaj\u0105cym korzystanie z kina s\u0105 zdecydowanie kwestie finansowe. Dla dw\u00f3ch z pi\u0119ciu Polak\u00f3w (37,7%) ceny bilet\u00f3w i koszt dojazdu do kina s\u0105 za wysokie. Przeszkadza r\u00f3wnie\u017c brak czasu, zar\u00f3wno je\u015bli chodzi o konieczno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 do konkretnej godziny, o kt\u00f3rej wy\u015bwietlany jest film (16,1%), jak i czas po\u015bwi\u0119cony na dojazd do kina (14,5%). Problemem jest tak\u017ce t\u0142ok i ha\u0142as w kinie (13,4%), ograniczony repertuar kinowy (7,6%) oraz brak os\u00f3b do towarzystwa (7,4%). W odpowiedziach otwartych do pytania wskazywano r\u00f3wnie\u017c zbyt du\u017c\u0105 liczb\u0119 reklam przed filmami, trudno\u015bci z dojazdem wynikaj\u0105ce z odleg\u0142o\u015bci od kina, zmiennej pogody lub kwestii zdrowotnych (\u201eniepe\u0142nosprawno\u015b\u0107\u201d, \u201etrudno mi dojecha\u0107, bo jestem schorowana\u201d) oraz problemy z zapewnieniem opieki nad dzie\u0107mi na czas wyj\u015bcia do kina.<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na wymienione elementy zniech\u0119caj\u0105ce do wizyty w kinie tylko co pi\u0105ty badany (19,7%) wybiera t\u0119 form\u0119 kontaktu z filmami, podczas gdy dla wi\u0119kszo\u015bci (51,4%) preferowanym sposobem jest ogl\u0105danie film\u00f3w w domu, na ekranie komputera lub w telewizorze (51,4%). Dla pozosta\u0142ych os\u00f3b (28,9%) nie ma to znaczenia.<\/p>\n Repertuarowe preferencje Polak\u00f3w<\/b><\/p>\n Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 preferowanych przez badanych film\u00f3w (54) to filmy wyprodukowane po 2000 roku, podczas gdy 14 obraz\u00f3w wyprodukowano do 1990 roku. Jednak w\u0142a\u015bnie te najstarsze produkcje cieszy\u0142y si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105.<\/p>\n Wac\u0142aw Kowalski i W\u0142adys\u0142aw Ha\u0144cza w filmie Sami swoi<\/em>, 1967 r., re\u017c. Sylwester Ch\u0119ci\u0144ski, <\/span>fot. Julian Magda, Zdecydowanie najpopularniejszy film w\u015br\u00f3d polskich widz\u00f3w to Sami swoi<\/i> (1967, re\u017c. Sylwester Ch\u0119ci\u0144ski) i jego kontynuacje, a wi\u0119c Nie ma mocnych <\/i>(1974) oraz Kochaj albo rzu\u0107 <\/i>(1977).<\/b> Jest to produkcja atrakcyjna dla wszystkich grup spo\u0142eczno-demograficznych, z naciskiem jednak na osoby s\u0142abo wykszta\u0142cone. Co ciekawe, du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 ten film w\u015br\u00f3d m\u0142odych doros\u0142ych. Wcze\u015bniejsze emisje Samych swoich<\/i> i kontynuacji te\u017c by\u0142y popularne w\u015br\u00f3d m\u0142odych grup wiekowych, dla kt\u00f3rych realia tam przedstawione s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 obce, bajkowe. Pokazuje to trwa\u0142o\u015b\u0107 oddzia\u0142ywania humoru zawartego w tym filmie, a by\u0107 mo\u017ce te\u017c aktualno\u015b\u0107 problemu spo\u0142ecznego, jakim jest adaptacja spo\u0142ecze\u0144stwa wiejskiego do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci politycznych i gospodarczych.<\/b><\/p>\n Polski widz uto\u017csamia si\u0119 z bohaterem wiejskim, ch\u0142opem lub dzieckiem ch\u0142opa. Ch\u0142opi w zetkni\u0119ciu ze wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105 \u2013 to jeden z najcz\u0119stszych motyw\u00f3w w popularnych obrazach. Jest to zapewne zwi\u0105zane z opisywan\u0105 przez socjolog\u00f3w ch\u0142opsk\u0105 genealogi\u0105 wi\u0119kszo\u015bci polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, ci\u0105gle \u017cywymi tarciami mi\u0119dzy wiejskim pochodzeniem a miejsk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105. W Samych swoich<\/i> by\u0142o to zetkni\u0119cie z realiami powojennymi na ziemiach zachodnich, w Koglu-moglu<\/i> (1988, re\u017c. Roman Za\u0142uski) \u2013 migracja ze wsi do miasta, w obrazach nakr\u0119conych po 1990 roku \u2013 adaptacja do nowego stylu \u017cycia i zetkni\u0119cie kultury wiejskiej ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 (np. Zr\u00f3bmy sobie wnuka<\/i> [2003, re\u017c. Piotr Were\u015bniak], Ranczo Wilkowyje<\/i> [2007, re\u017c. Wojciech Adamczyk]). Obrazy wsi maj\u0105 trwa\u0142\u0105 si\u0142\u0119 oddzia\u0142ywania. Filmy dziej\u0105ce si\u0119 w tym \u015brodowisku, nakr\u0119cone w czasach PRL, ogl\u0105dane s\u0105 masowo tak\u017ce przez m\u0142od\u0105 widowni\u0119, prawdopodobnie b\u0119d\u0105c\u0105 w stanie odnie\u015b\u0107 te realia do swoich w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n Na li\u015bcie emisji o najwi\u0119kszej widowni i w rankingu emisji o najwi\u0119kszym udziale filmu polskiego w widowni og\u00f3\u0142em przewa\u017caj\u0105 komedie, przede wszystkim \u201estare\u201d \u2013 z czas\u00f3w PRL (Jak rozp\u0119ta\u0142em drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 <\/i>[1970, re\u017c. Tadeusz Chmielewski], Sami swoi<\/i>, Kogel-mogel<\/i>, Sprawa si\u0119 ryp\u0142a<\/i> [1984, re\u017c. Janusz Kidawa]).<\/b><\/p>\n W latach 2006\u20132019 systematycznie ros\u0142a zar\u00f3wno liczba polskich premier, jak i widownia polskiej produkcji w kinach. Rekordowy pod wzgl\u0119dem liczby widz\u00f3w by\u0142 rok 2018, kiedy ponad 5 mln obejrza\u0142o film Kler<\/i> (re\u017c. Wojciech Smarzowski).<\/p>\n Niewielu widz\u00f3w przyci\u0105gaj\u0105 zwykle obrazy na temat wsp\u00f3\u0142czesnych problem\u00f3w spo\u0142ecznych, jednak jest kilka wyj\u0105tk\u00f3w od tej regu\u0142y. Najwa\u017cniejszy z nich to wymieniony wy\u017cej Kler<\/i> \u2013 film z najwi\u0119ksz\u0105 widowni\u0105 kinow\u0105 w opisywanym okresie. Jego popularno\u015b\u0107 pokazuje, \u017ce bardzo silna jest potrzeba krytycznego spojrzenia na spo\u0142eczn\u0105 rol\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Film Smarzowskiego sukces zawdzi\u0119cza poruszanemu tematowi, kt\u00f3ry, zdaniem badanych, jest kontrowersyjny (\u201ePraktycznie sam si\u0119 promowa\u0142, tak? Ze wzgl\u0119du na kontrowersje, kt\u00f3re tworzy\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie\u201d), a zarazem bardzo aktualny (zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie wydarze\u0144 w \u015bwiecie \u2013 \u201ebie\u017c\u0105ca polityka nag\u0142o\u015bni\u0142a film\u201d).<\/p>\n W pierwszej dziesi\u0105tce najpopularniejszych film\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c trzy cz\u0119\u015bci List\u00f3w do M.<\/i> (2011, re\u017c. Mitja Okorn; 2015, re\u017c. Maciej Dejczer; 2017, re\u017c. Tomasz Konecki). Film ten ma szerok\u0105 widowni\u0119, z naciskiem jednak na m\u0142odych widz\u00f3w (dzieci i m\u0142odych doros\u0142ych). <\/b>Jest to typowe kino familijne, kt\u00f3re mog\u0105 wsp\u00f3lnie ogl\u0105da\u0107 osoby w r\u00f3\u017cnym wieku, o r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach i nie wzbudza niczyich kontrowersji.<\/p>\n Interesuj\u0105ca sprzeczno\u015b\u0107 \u2013 ogl\u0105damy, ale m\u00f3wimy, \u017ce s\u0142abe<\/b><\/p>\n Je\u015bli chodzi o filmy, kt\u00f3rych badani nie lubi\u0105, kt\u00f3re uwa\u017caj\u0105 za s\u0142abe, to w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w w ocenach negatywnych powtarzaj\u0105 si\u0119 uwagi, \u017ce w tych filmach \u201ebrakuje wszystkiego\u201d: fabu\u0142a jest banalna, niesp\u00f3jna, gra aktorska z\u0142a, poziom realizacji pozostawia wiele do \u017cyczenia.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto wymieniane s\u0105 w tej kategorii polskie komedie romantyczne, kt\u00f3re wed\u0142ug badanych opowiadaj\u0105 wt\u00f3rne historie, nie spe\u0142niaj\u0105c przy tym podstawowego zadania gatunku: nie bawi\u0105, nie \u015bmiesz\u0105. Badani zarzucaj\u0105 tw\u00f3rcom tego rodzaju film\u00f3w kopiowanie ameryka\u0144skich wzorc\u00f3w, przez co filmy te s\u0105 ma\u0142o realistyczne, ma\u0142o przekonuj\u0105ce, oderwane od polskiej rzeczywisto\u015bci.<\/b> Bardzo krytykowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c kontynuacje popularnych film\u00f3w (np. Kogel-mogel<\/i>, Listy do M.<\/i>, Planeta Singli<\/i>), kt\u00f3re nie trzymaj\u0105 poziomu swoich pierwowzor\u00f3w. Zdaniem badanych s\u0105 realizowane na si\u0142\u0119, dla pieni\u0119dzy, bez pomys\u0142u i zaanga\u017cowania ze strony tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n Czego nie ogl\u0105damy<\/b><\/p>\n Po pierwsze, na li\u015bcie najch\u0119tniej ogl\u0105danych film\u00f3w niewiele jest film\u00f3w wojennych. W czasach PRL kr\u0119cono ich bardzo du\u017co, w\u0142a\u015bciwie \u017caden nie przetrwa\u0142 pr\u00f3by czasu. Jedyny pojawiaj\u0105cy si\u0119 na li\u015bcie stary film wojenny to komediowe i groteskowe Jak rozp\u0119ta\u0142em drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105<\/i>, kt\u00f3ry to obraz trudno uzna\u0107 za reprezentatywny dla gatunku. Tak\u017ce w\u015br\u00f3d nowych film\u00f3w maj\u0105cych najwi\u0119ksz\u0105 widowni\u0119 niewiele jest film\u00f3w wojennych (wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 Katy\u0144<\/i> [2007, re\u017c. Andrzej Wajda] i Miasto 44<\/i> [2014, re\u017c. Jan Komasa]). Temat ten chyba przesta\u0142 rezonowa\u0107 u widza.<\/p>\n Podobnie stosunkowo ma\u0142o jest obraz\u00f3w historycznych. Niezwykle niegdy\u015b popularne ekranizacje Trylogii<\/i> Sienkiewicza tylko raz pojawi\u0142y si\u0119 na li\u015bcie najpopularniejszych emisji TV (Potop<\/i> [1974, re\u017c. Jerzy Hoffman], na dziesi\u0105tym miejscu w 2014 roku). Z nowszych produkcji \u2013 1920 Bitwa warszawska<\/i> (2011, re\u017c. Jerzy Hoffman) mia\u0142a liczn\u0105 widowni\u0119.<\/p>\n Niewiele jest na li\u015bcie film\u00f3w ambitnych, nakr\u0119conych przez re\u017cyser\u00f3w uznanych za wybitnych artyst\u00f3w. Brak np. Krzysztofa Kie\u015blowskiego czy Krzysztofa Zanussiego, a z m\u0142odszego pokolenia \u2013 Marka Koterskiego czy Krzysztofa Krauzego. Na li\u015bcie najpopularniejszych emisji TV pojawi\u0142y si\u0119 dwa filmy Wajdy, jednak oba stosunkowo nowe (Katy\u0144<\/i> i Wa\u0142\u0119sa \u2013 cz\u0142owiek z nadziei <\/i>[2013]). Film Ida<\/i> (2013, re\u017c. Pawe\u0142 Pawlikowski), zdobywca Oscara, mia\u0142 stosunkowo niewielk\u0105, niespe\u0142na \u0107wier\u0107milionow\u0105 widowni\u0119 kinow\u0105.<\/p>\n Gatunki<\/b><\/p>\n Polacy uwielbiaj\u0105 komedie, zw\u0142aszcza polskie komedie<\/b>. Lubi je 76,3% respondent\u00f3w, w tym 55,8% zdecydowanie lubi. Zagraniczne komedie lubi za\u015b 73,8% os\u00f3b, w tym 50,1% bardzo. Tylko oko\u0142o 11% respondent\u00f3w przyzna\u0142o, \u017ce komedie nie s\u0105 lubianym przez nich gatunkiem.<\/b> Na kolejnym miejscu w hierarchii preferencji uplasowa\u0142y si\u0119 filmy sensacyjne i kryminalne, kt\u00f3re lubi nieco ponad po\u0142owa Polak\u00f3w (podobny odsetek lubi sensacje polskie \u2013 69,3% i zagraniczne \u2013 69,9%). Co pi\u0105ty Polak nie przepada za tym typem film\u00f3w. Jako trzeci ulubiony typ film\u00f3w badani wskazali filmy przygodowe, przy czym bardziej cenione s\u0105 tu filmy zagraniczne, kt\u00f3re lubi 68,7%, ni\u017c polskie \u2013 61,8%.<\/p>\n W dalszej kolejno\u015bci wymienione zosta\u0142y filmy psychologiczne i obyczajowe \u2013 zar\u00f3wno produkcje polskie, jak i zagraniczne ceni nieco ponad po\u0142owa badanych (odpowiednio 52,8% i 52,3%). Nast\u0119pnie historyczne i wojenne (polskie lubi 49,2%, zagraniczne \u2013 48,7%) oraz dramaty (polskie maj\u0105 46,7% zwolennik\u00f3w, zagraniczne \u2013 51,0%).<\/p>\n Ciekawym przypadkiem s\u0105 filmy fantastyczne, w tym fantastyka naukowa. W tej kategorii najsilniej wida\u0107 polaryzacj\u0119 preferencji i du\u017ce dwa przeciwstawne obozy: zdecydowanych zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w gatunku. Zw\u0142aszcza w przypadku zagranicznej fantastyki si\u0142y s\u0105 wyr\u00f3wnane \u2013 \u0107wier\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa je uwielbia, a \u0107wier\u0107 ich nie cierpi.<\/p>\n Najbardziej Polacy nie lubi\u0105 musicali i horror\u00f3w. Horrory maj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 zdecydowanych przeciwnik\u00f3w, ale te\u017c wi\u0119cej fan\u00f3w ni\u017c musicale. Wi\u0119cej os\u00f3b ceni r\u00f3wnie\u017c zagraniczne horrory ni\u017c polskie, chocia\u017c nawet w\u00f3wczas liczba przeciwnik\u00f3w gatunku zdecydowanie przekracza liczb\u0119 zwolennik\u00f3w.<\/p>\n Preferencje wobec gatunk\u00f3w odzwierciedlaj\u0105 generalne podej\u015bcie spo\u0142ecze\u0144stwa do film\u00f3w i ich roli. Polacy nieco bardziej wol\u0105 filmy \u0142atwe, relaksuj\u0105ce 43,0%) ni\u017c poruszaj\u0105ce trudne kwestie i zmuszaj\u0105ce do my\u015blenia (36,9%), jednak przewa\u017caj\u0105 opinie umiarkowane lub brak opinii w tej kwestii. <\/b>O ile w czo\u0142\u00f3wce ulubionych film\u00f3w znajdziemy zatem \u0142atwe komedie, filmy sensacyjne i przygodowe, to prawie po\u0142owa badanych ogl\u0105da te\u017c ch\u0119tnie filmy historyczne i wojenne oraz psychologiczne i obyczajowe.<\/p>\n Znakiem rozpoznawczym polskiego kina s\u0105 (lub zdaniem niekt\u00f3rych by\u0142y) komedie \u2013 tu do najcz\u0119\u015bciej wspominanych tytu\u0142\u00f3w nale\u017c\u0105 Dzie\u0144 \u015bwira<\/i> (2002, re\u017c. Marek Koterski), Ch\u0142opaki nie p\u0142acz\u0105<\/i> (2000, re\u017c. Olaf Lubaszenko), Seksmisja<\/i> (1984, re\u017c. Juliusz Machulski) i Listy do M<\/i>. <\/b><\/p>\n Gatunkiem pozytywnie ocenianym s\u0105 filmy obyczajowe i dramaty: \u201etrudne kino o moralnych sprawach\u201d, kt\u00f3re dawniej by\u0142o bardzo silne, dzi\u015b poma\u0142u odbudowuje os\u0142abion\u0105 pozycj\u0119. Ten rodzaj kina ma zar\u00f3wno swoich zwolennik\u00f3w (doceniaj\u0105cych realizm i poruszane tematy), jak i przeciwnik\u00f3w (zarzucaj\u0105cych przedstawianie wy\u0142\u0105cznie negatywnego obrazu Polaka, \u017cyj\u0105cego w smutnej, szarej rzeczywisto\u015bci). Rozpoznawalne s\u0105 te\u017c polskie produkcje historyczne (to z nich, zdaniem badanych, Polska znana jest za granic\u0105), znaczna ich cz\u0119\u015b\u0107 realizowana jest na wielu p\u0142aszczyznach \u017ale (przyczyn\u0105 tego jest zbyt niski bud\u017cet) i w spos\u00f3b ma\u0142o uniwersalny (zrozumia\u0142y tylko dla Polak\u00f3w).<\/p>\n Badani pytani o to, jakich gatunk\u00f3w brakuje w polskim kinie, wymieniaj\u0105 filmy przygodowe, biografie lub filmy oparte na faktach (ale koniecznie z pozytywnym przekazem), filmy wojenne (oddaj\u0105ce realia historyczne, koniecznie z dobr\u0105, wiarygodn\u0105 scenografi\u0105), dobre, inteligentne komedie oraz fantastyk\u0119.<\/p>\n Tw\u00f3rcy<\/b><\/p>\n Badani nie maj\u0105 problemu z wymienieniem znanych polskich aktor\u00f3w i aktorek. Lista nazwisk jest d\u0142uga, dominuj\u0105 na niej osoby rozpoznawalne z szeroko promowanych niedawnych produkcji, ale pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce uznani aktorzy starszego pokolenia. Nowe nazwiska wyst\u0119puj\u0105 rzadziej, cho\u0107 przywo\u0142ywane s\u0105 z \u0142atwo\u015bci\u0105.<\/p>\n W wypowiedziach badanych najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 dwie postacie \u2013 Patryk Vega i Wojciech Smarzowski, poza tym kilku re\u017cyser\u00f3w zaliczanych do klasyk\u00f3w (Andrzej Wajda, Agnieszka Holland, Roman Pola\u0144ski). Nazwiska m\u0142odszych tw\u00f3rc\u00f3w padaj\u0105 sporadycznie, czasem s\u0105 przywo\u0142ywane w kontek\u015bcie konkretnych (znanych lub nagradzanych) film\u00f3w. O ile ikony polskiej re\u017cyserii (jak nazywaj\u0105 ich sami badani) budz\u0105 pozytywne skojarzenia (inteligentne kino, g\u0142\u0119bia film\u00f3w, bardziej \u0142agodny obraz Polak\u00f3w), o tyle reprezentanci m\u0142odszego pokolenia budz\u0105 wiele kontrowersji, dotycz\u0105cych przede wszystkim poruszanych temat\u00f3w i sposobu ich pokazywania.<\/p>\n Znajomo\u015b\u0107 polskiego kina<\/b><\/p>\n Ponad po\u0142owa (59,4%) Polak\u00f3w nie orientuje si\u0119 na bie\u017c\u0105co w repertuarze kinowym, sprawdzaj\u0105 aktualnie grane filmy tylko w\u00f3wczas, gdy planuj\u0105 wyj\u015bcie do kina (48,2%) lub wcale tego nie robi\u0105 (11,2%). Tylko 10,3% badanych czuje si\u0119 zdecydowanie na bie\u017c\u0105co z repertuarem, a nieca\u0142a jedna trzecia (30,3%) sprawdza informacj\u0119 wy\u0142\u0105cznie o kilku re\u017cyserach\/gatunkach. Badani czerpi\u0105 wiadomo\u015bci o repertuarze polskich film\u00f3w kinowych i telewizyjnych przede wszystkim z internetu (71,2%), telewizji i radia (43,6%), w mniejszym stopniu od znajomych (32,2%), sprawdzaj\u0105c osobi\u015bcie w kinie (25,0%), z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych (28,2%) i z gazet (17,9%), wskazano r\u00f3wnie\u017c takie \u017ar\u00f3d\u0142a jak EPG (elektroniczny przewodnik po programach) i billboardy w przestrzeni publicznej.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b, zanim wybierze si\u0119 do kina, zapoznaje si\u0119 z opiniami o filmie. Niemal wszyscy ogl\u0105daj\u0105 reklam\u0119 lub zwiastun filmu (94,3%, w tym 33,1% zawsze) oraz czytaj\u0105 recenzje (87,1%, w tym 24,8% zawsze), nieco mniejszy odsetek os\u00f3b szuka informacji o obsadzie aktorskiej (79,5%, w tym 23,7% zawsze) oraz pyta znajomych o opinie (73,9%, w tym 12,0% zawsze). Najmniej istotne dla wyboru filmu s\u0105 wcze\u015bniejsze filmy tego samego re\u017cysera \u2013 informacji o nich szuka 58,5% Polak\u00f3w (9,3% zawsze).<\/p>\n Co sprawia, \u017ce w og\u00f3le decydujemy si\u0119 obejrze\u0107 dany film? Kluczowe zdaniem badanych s\u0105 opinie znajomych, przede wszystkim tej w\u0105skiej grupy, kt\u00f3rej opiniom ufamy, bowiem charakteryzuj\u0105 si\u0119 podobnym gustem (lubi\u0105 te same filmy) lub znaj\u0105 si\u0119 na kinie. Najwa\u017cniejsza jest opinia na temat fabu\u0142y. Chodzi tu nie tylko o ocen\u0119, czy jest dobra, czy s\u0142aba, czy tematyka jest interesuj\u0105ca, czy nie. Du\u017cy wp\u0142yw maj\u0105 kontrowersje, kt\u00f3re budzi film, sprawiaj\u0105 bowiem, \u017ce badani maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ch\u0119\u0107, \u201e\u017ceby sprawdzi\u0107 dan\u0105 produkcj\u0119, \u017ceby p\u00f3j\u015b\u0107 przekona\u0107 si\u0119, czy faktycznie ten film jest kontrowersyjny\u201d.<\/p>\n Czynnikiem przyci\u0105gaj\u0105cym widz\u00f3w jest r\u00f3wnie\u017c obsada. Cenieni aktorzy, kt\u00f3rych udane role w innych produkcjach zapad\u0142y widzom w pami\u0119\u0107, przyci\u0105gaj\u0105 widowni\u0119. Nale\u017cy tu jednak pami\u0119ta\u0107 o z\u0142otym \u015brodku. W wypowiedziach badanych niejednokrotnie pojawia si\u0119 \u201eprzesyt\u201d pewnymi nazwiskami, zw\u0142aszcza aktorami graj\u0105cymi w podobnych filmach (np. Tomasz Karolak). Znacznie mniejsze znaczenie ma to, kto realizuje film: re\u017cyser czy scenarzysta pojawiaj\u0105 si\u0119 jedynie w wypowiedziach bardziej obytych kinoman\u00f3w.<\/p>\n Dla wi\u0119kszo\u015bci badanych (59,6%) nie ma znaczenia, czy film jest polski, czy zagraniczny; w\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych os\u00f3b jest zbli\u017cona liczba zwolennik\u00f3w film\u00f3w polskich (20,7%) i zagranicznych (19,7%). Zagraniczne filmy s\u0105 lubiane przede wszystkim przez m\u0142odych widz\u00f3w: w grupie 18\u201329 lat zwolennik\u00f3w film\u00f3w polskich jest 16,5%, podczas gdy filmy zagraniczne ch\u0119tniej ogl\u0105da 33,5%. Podobnie w\u015br\u00f3d os\u00f3b z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem mniej jest os\u00f3b preferuj\u0105cych polskie filmy (16,0 %). Z kolei polskie filmy lubi\u0105 najbardziej osoby z wykszta\u0142ceniem podstawowym (30,0%) oraz mieszkaj\u0105ce na wsiach i w ma\u0142ych miastach do 10 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w (odpowiednio 22,6% i 23,8%).<\/p>\n Na wyb\u00f3r filmu, zdaniem badanych, wp\u0142ywa nie tylko gatunek czy pokrewna mu tematyka filmu, chocia\u017c s\u0105 to czynniki najistotniejsze (wskaza\u0142a je ponad po\u0142owa badanych). Bardzo istotna jest r\u00f3wnie\u017c obsada aktorska (49,6%). Pozosta\u0142e elementy maj\u0105 mniejsze znaczenie: nieco ponad jedna pi\u0105ta Polak\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce kluczowe dla wyboru s\u0105 recenzje filmu i jego tytu\u0142, a oko\u0142o 15% wskaza\u0142o na osob\u0119 re\u017cysera, polecenie przez znajomych oraz dogodny czas i miejsce wy\u015bwietlania filmu. Najmniejszy wp\u0142yw na wyb\u00f3r filmu ma osoba scenarzysty \u2013 jest ona istotna jedynie dla 3,7% badanych.<\/p>\n Trzy aspekty wyda\u0142y si\u0119 respondentom najbardziej istotne: aktorzy, gatunek i tematyka filmu. Wed\u0142ug respondent\u00f3w kluczowi dla sukcesu filmu s\u0105 aktorzy \u2013 zdaniem 62,1% os\u00f3b to w\u0142a\u015bnie dobranie odpowiedniej obsady aktorskiej przyci\u0105ga t\u0142umy do sal kinowych i przed telewizory. Jest to sp\u00f3jne z du\u017cym znaczeniem aktor\u00f3w dla respondent\u00f3w wskazywanym we wcze\u015bniejszych pytaniach. Poza aktorami du\u017ce znaczenie maj\u0105 gatunek filmu (47,8%) i jego tematyka (26,1%). Najmniej wa\u017cnymi z punktu widzenia sukcesu filmu czynnikami okaza\u0142y si\u0119 osoba scenarzysty (7,0%) oraz przyznane filmowi nagrody (10,0%).<\/p>\n Film wszech czas\u00f3w<\/b><\/p>\n Badanych poproszono te\u017c o wybranie filmu wszech czas\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej wskazywanym kandydatem do tego tytu\u0142u (niezale\u017cnie od grupy badanych) okaza\u0142 si\u0119 Dzie\u0144 \u015bwira<\/i> Marka Koterskiego, s\u0142odko-gorzki film, z kt\u00f3rym w zasadzie ka\u017cdy mo\u017ce si\u0119 zidentyfikowa\u0107<\/b>: \u201eBo jak mia\u0142am 15 lat, to my\u015bla\u0142am, \u017ce to jest komedia, a Dzie\u0144 \u015bwira<\/i> to dramat, \u017cycie, ale dla mnie to jest klasyk i du\u017co wniosk\u00f3w, refleksji, aktorzy tak samo, dobrzy. Gorzko gorzki film, z nut\u0105 niby \u017cart\u00f3w, ale te \u017carty dalej s\u0105 troch\u0119 gorzkie\u201d.<\/p>\n Na podium miejsca zaj\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c filmy: Zimna wojna<\/i> (2018, re\u017c. Pawe\u0142 Pawlikowski), Bogowie<\/i> (2014, re\u017c. \u0141ukasz Palkowski), Seksmisja<\/i>, Ch\u0142opaki nie p\u0142acz\u0105<\/i> i Sami swoi<\/i>. Opr\u00f3cz tego badani wymieniali klasyczne polskie produkcje, takie jak Cz\u0142owiek z marmuru<\/i> (1977, re\u017c. Andrzej Wajda), \u017bycie jako \u015bmiertelna choroba przenoszona drog\u0105 p\u0142ciow\u0105<\/i> (2000, re\u017c. Krzysztof Zanussi) czy Psy<\/i> (1992, re\u017c. W\u0142adys\u0142aw Pasikowski), oraz rozpoznawalne komedie z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w: U Pana Boga za piecem<\/i> (1998, re\u017c. Jacek Bromski), Mi\u015b <\/i>(1981, re\u017c. Stanis\u0142aw Bareja), Kogel-mogel<\/i>, Testosteron <\/i>(2007, re\u017c. Andrzej Saramonowicz, Tomasz Konecki), Jak rozp\u0119ta\u0142em drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105<\/i>. Niekt\u00f3re osoby kierowa\u0142y si\u0119 indywidualnym gustem, wskazuj\u0105c filmy, kt\u00f3re zrobi\u0142y na nich du\u017ce wra\u017cenie, wywo\u0142a\u0142y emocje: Symetria<\/i> (2003, re\u017c. Konrad Niewolski), Jack Strong<\/i> (2014, re\u017c. W\u0142adys\u0142aw Pasikowski), Jasminum<\/i> (2006, re\u017c. Jan Jakub Kolski), Pod Mocnym Anio\u0142em<\/i> (2014, re\u017c. Wojciech Smarzowski), Jeziorak<\/i> (2014, re\u017c. Micha\u0142 Ot\u0142owski).<\/p>\n Wizerunek Polaka<\/b><\/p>\n Wizerunek Polaka przedstawianego w polskim kinie jest r\u00f3\u017cnorodny, ale wypada zdecydowanie negatywnie, cho\u0107 w wypowiedziach badanych pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce pewne akcenty pozytywne. Polak jest postrzegany przez tw\u00f3rc\u00f3w stereotypowo, w spos\u00f3b czarno-bia\u0142y, badani kilkakrotnie zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce nie ma postaci ze \u015brodka, zwyczajnych. Zapytani o to, co chcieliby w polskim filmie zobaczy\u0107, badani odpowiadaj\u0105, \u017ce marzy im si\u0119 \u201eco\u015b pozytywnego, co\u015b, co nie b\u0119dzie przesi\u0105kni\u0119te tym, jacy jeste\u015bmy\u201d.<\/b><\/p>\n <\/b><\/p>\n Projekt dofinansowany z PO Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej z zakresu upowszechniania kultury filmowej, Priorytet IV. <\/b><\/em><\/p>\n <\/b><\/p>\n <\/b><\/p>\n S\u0142owa kluczowe:<\/b> kino polskie, badania widowni, FINA, socjologia kina, polska komedia filmowa, Sami swoi<\/i><\/p>\n Barbara Giza <\/b>\u2013 profesor nadzwyczajny Uniwersytetu SWPS, pracuje w Katedrze Dziennikarstwa i Komunikacji Spo\u0142ecznej (od 2012 roku kierownik Katedry), filmoznawca i kulturoznawca, zajmuj\u0105ca si\u0119 kulturoznawczymi aspektami filmu oraz pi\u015bmiennictwem filmowym i szeroko rozumianymi zwi\u0105zkami filmu z literatur\u0105. Filmograf w Filmotece Narodowej \u2013 Instytucie Audiowizualnym, badacz archiw\u00f3w filmowych i literackich. Cz\u0142onek redakcji kwartalnika Akademii Polskiego Filmu \u201ePleograf\u201d, cz\u0142onek zarz\u0105du Polskiego Towarzystwa Bada\u0144 nad Filmem i Mediami. Zainteresowania naukowe: historia filmu polskiego, teoria filmu, historia i teoria scenopisarstwa, krytyka filmowa, dziennikarstwo filmowe, polityczno-spo\u0142eczne konteksty filmu, autobiografizm filmowy, adaptacja filmowa literatury, literaci i filmowcy polscy wobec komunizmu, film i historia. Wybrane publikacje naukowe: Biografia filmowca w filmach i poza filmami… Ksi\u0105\u017cka \u201eMagia i pieni\u0105dze. Z Agnieszk\u0105 Holland rozmawia Maria Kornatowska\u201d jako dwuautorska forma autobiograficzna<\/i>, [w:] Maria Kornatowska<\/i>, red. Barbara Giza et al., Warszawa 2020; Niezrealizowane scenariusze filmowe w zbiorach FINA jako nowe \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o kulturze PRL<\/i>, [w:] Archiwa we wsp\u00f3\u0142czesnych badaniach filmoznawczych<\/i>, red. Barbara Giza et al. (w druku); Kolekcjoner rzeczywisto\u015bci. O \u201eDziennikach\u201d Krzysztofa M\u0119traka<\/i>, [w:] Krzysztof M\u0119trak<\/i>, red. Barbara Giza et al., Warszawa 2019; Po \u201eszkole polskiej\u201d. Refleksja Aleksandra Jackiewicza wobec artystycznych do\u015bwiadcze\u0144 wybranych polskich literat\u00f3w w filmie po roku 1960<\/i>, [w:] Aleksander Jackiewicz<\/i>, red. Barbara Giza et al., Warszawa 2015; Film jako remedium. O motywie Piotrusia Pana w wybranych niezrealizowanych scenariuszach filmowych Stanis\u0142awa Dygata<\/i>, \u201eKultura Popularna\u201d 2015, nr 1 (43); Sztuka rozmowy. Konrad Eberhardt jako autor wywiad\u00f3w<\/i>, [w:] Konrad Eberhardt<\/i>, red. Barbara Giza et al., Warszawa 2013; Stawi\u0144ski i wojna. Reprezentacje do\u015bwiadczenia jako podr\u00f3\u017c autobiograficzna<\/i>, Warszawa 2012; Mi\u0119dzy literatur\u0105 a filmem. O scenariuszach filmowych Tadeusza Konwickiego<\/i>, Warszawa 2007.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Raport \u201ePolacy o polskich filmach \u2013 opinie Polak\u00f3w o polskim kinie i ich postawy wobec polskiej produkcji filmowej\u201d podsumowuje badania spo\u0142eczne przeprowadzone przez zesp\u00f3\u0142 w sk\u0142adzie: prof. Miko\u0142aj Cze\u015bnik (SWPS) \u2013 kierownik, prof. Barbara Giza (SWPS, FINA), prof. Micha\u0142 Wenzel (SWPS), dr Agnieszka Kwiatkowska (SWPS) i dr Marta \u017berkowska-Balas (SWPS). Szczeg\u00f3\u0142owe wyniki raportu dost\u0119pne s\u0105… Czytaj wi\u0119cej »Z FINA: Sami swoi. Podsumowanie wynik\u00f3w raportu \u201ePolacy o polskich filmach\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":757,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[935,972],"tags":[368,38,484,947,954],"ppma_author":[321],"class_list":["post-376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-4-2020","category-z-fina","tag-badania-widowni","tag-kino-polskie","tag-komedia","tag-komizm","tag-socjologia-kina"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n
![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/1-F-2417-265-1500x.jpg\")
<\/p>\n
\n\u017ar\u00f3d\u0142o: Fototeka FINA<\/span><\/p>\n