{"id":335,"date":"2018-01-29T00:00:00","date_gmt":"2018-01-28T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/2018\/01\/29\/tytul-jest-pierwszy-z-robertem-bolesto-rozmawia-iwona-kurz\/"},"modified":"2021-06-25T14:35:09","modified_gmt":"2021-06-25T13:35:09","slug":"tytul-jest-pierwszy-z-robertem-bolesto-rozmawia-iwona-kurz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/tytul-jest-pierwszy-z-robertem-bolesto-rozmawia-iwona-kurz\/","title":{"rendered":"Tytu\u0142 jest pierwszy. Z Robertem Bolesto rozmawia Iwona Kurz"},"content":{"rendered":"

<\/span><\/b><\/span><\/p>\n

Robert Bolesto, fot. Laura Pawela<\/span>
\n<\/span><\/p>\n

Czuje si\u0119 Pan cz\u0142owiekiem filmu?<\/b><\/span><\/p>\n

Mo\u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata filmu, ale generalnie czuj\u0119 si\u0119 pisarzem.<\/span><\/p>\n

Jako pisarz pracowa\u0142 Pan w kinie ju\u017c z kilkoma re\u017cyserami. Krzysztof Skonieczny, Agnieszka Smoczy\u0144ska, Jan P. Matuszy\u0144ski, \u0141ukasz Ronduda to bardzo r\u00f3\u017cne osobowo\u015bci, ale gdyby szuka\u0107 wsp\u00f3lnego rysu ich film\u00f3w, by\u0142by to wyrazisty styl wizualny. Jaka jest w tym rola scenarzysty jako autora tekstu b\u0119d\u0105cego podstaw\u0105 pracy filmowej? Na ile sprawcza? Nawi\u0105zuj\u0119 tu tak\u017ce do wywiadu dla \u201eGazety Wyborczej\u201d (http:\/\/warszawa.wyborcza.pl\/warszawa\/1,150427,19957459,robert-bolesto-ciagnie-mnie-w-nieskrepowana-zabawe-rozmowa.html), w kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 Pan o przerwie we wsp\u00f3\u0142pracy z Agnieszk\u0105 Smoczy\u0144sk\u0105, wynikaj\u0105cej ze sporu na planie kr\u00f3tkiego filmu Aria Diva<\/i> (2007).<\/b><\/span><\/p>\n

Pracuj\u0105c nad tym filmem, oboje kompletnie nie mieli\u015bmy do\u015bwiadczenia. Agnieszka nie potrafi\u0142a mi wyt\u0142umaczy\u0107 do ko\u0144ca, jakiego filmu chce. Czu\u0142em si\u0119 jak dostawca \u201emi\u0119sa\u201d. To mi si\u0119 nie podoba\u0142o. A jestem otwarty na re\u017cysera. Nie uwa\u017cam, \u017ce wszystko, co robi\u0119, jest \u015bwietne i musi takie zosta\u0107. Nie lubi\u0119 jednak, kiedy re\u017cyser zaczyna sam grzeba\u0107 w literkach.<\/span><\/p>\n

Ale to chyba nie jest oczywiste, \u017ce scenarzysta wkracza na plan?<\/b><\/span><\/p>\n

Ja nie wkraczam na plan. M\u00f3wi\u0119 jeszcze o procesie pisania. Staram si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 ju\u017c na tym etapie. Idealne wydaje mi si\u0119 pisanie scenariusza w\u0142a\u015bnie jako proces, kt\u00f3ry zawsze w pewnym momencie toczy si\u0119 wobec re\u017cysera. Ju\u017c w tym elementarnym sensie wp\u0142ywa on na pisanie. Jeden re\u017cyser bardziej, drugi mniej. To zale\u017cy od r\u00f3\u017cnicy spojrzenia. Dzieje si\u0119 to ca\u0142y czas na granicy konfliktu, ale to nie jest konflikt.<\/span><\/p>\n

Przy filmie Aria Diva<\/i> czu\u0142em si\u0119, jakby Agnieszka zabra\u0142a mi pi\u0142k\u0119 i uciek\u0142a. Potrzebowa\u0142a scenarzysty po to, \u017ceby mie\u0107 tekst, z kt\u00f3rego mo\u017ce sobie potem troch\u0119 odkroi\u0107, a troch\u0119 do niego przylepi\u0107. M\u00f3j g\u0142\u00f3wny \u017cal dotyczy\u0142 tego, \u017ce to ja mog\u0142em wprowadzi\u0107 te zmiany. To jest moja dzia\u0142ka. Nie lubi\u0119, kiedy re\u017cyser zaprasza mnie do pracy, a potem robi sobie z moim tekstem, co chce. Wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce scenariusz jest moj\u0105 wypowiedzi\u0105 autorsk\u0105. W tym sensie mam podej\u015bcie literackie. Cz\u0119sto uwa\u017ca si\u0119, \u017ce to \u017ale, \u017ce literatura nie ma prawa wchodzi\u0107 w scenariusz. To powinien by\u0107 suchy zapis zdarze\u0144. Ja by\u0142em troch\u0119 literacko niewy\u017cyty, wi\u0119c my\u015bla\u0142em o pisaniu raczej nie w kategoriach scenariusza, ale powie\u015bci. U\u017cywam te\u017c oczywi\u015bcie czystego j\u0119zyka zapisu, lecz zdarza si\u0119, \u017ce pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 metafor\u0105.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kadr z filmu Aria Diva<\/em>, re\u017c. Agnieszka Smoczy\u0144ska<\/span><\/p>\n

Scenariusz C\u00f3rek Dancingu <\/i>(2015) <\/i>to czysta poezja.<\/b><\/p>\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 gra\u0142y tam piosenki Ballad i Romans\u00f3w \u2013 one s\u0105 poezj\u0105 i pewnie to si\u0119 rozla\u0142o po ca\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Jak wygl\u0105da Pana wsp\u00f3\u0142praca z re\u017cyserem? Punktem wyj\u015bcia jest ju\u017c gotowy tekst czy jedynie pomys\u0142?<\/b><\/span><\/p>\n

R\u00f3\u017cnie. Hardkor Disko<\/i> (2014) od pocz\u0105tku pisa\u0142em z Krzy\u015bkiem Skoniecznym. Siedzieli\u015bmy we dw\u00f3ch, rozmawiali\u015bmy i od razu pisali\u015bmy na komputerze sceny, dialogi. Potem ka\u017cdy z nas pracowa\u0142 indywidualnie w domu, a p\u00f3\u017aniej zn\u00f3w spotykali\u015bmy si\u0119 i analizowali\u015bmy to wszystko. Ca\u0142\u0105 prac\u0119 wykonywali\u015bmy wsp\u00f3lnie. Scenariusz szybko si\u0119 domkn\u0105\u0142, bo Krzysiek mia\u0142 precyzyjne przekonanie, czego chce. Od razu wiedzia\u0142, kt\u00f3ry pomys\u0142 nie jest trafny.<\/span><\/p>\n

Z kolei w przypadku C\u00f3rek Dancingu<\/i> weszli\u015bmy w taki obszar, gdzie nikt nie mia\u0142 poj\u0119cia, co to ma by\u0107, jak to zrobi\u0107. Wiedzieli\u015bmy tylko, \u017ce ma to by\u0107 musical i maj\u0105 by\u0107 dwie syreny. Producent \u2013 Wytw\u00f3rnia Film\u00f3w Dokumentalnych i Fabularnych \u2013 zgodzi\u0142 si\u0119, \u017cebym pisa\u0142 scenariusz na podstawie pokracznego treatmentu, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wnie by\u0142y bia\u0142e plamy. Ale uda\u0142o nam si\u0119 stworzy\u0107 model pracy zespo\u0142owej. Ju\u017c podczas pisania scenariusza mog\u0142em spotka\u0107 si\u0119 z d\u017awi\u0119kowcem, choreografem, by\u0142em w sta\u0142ym kontakcie z zespo\u0142em Ballady i Romanse, kt\u00f3ry pisa\u0142 teksty i muzyk\u0119, oraz z charakteryzatork\u0105, kt\u00f3ra pracowa\u0142a nad efektem syren. G\u0142\u00f3wny trzon zespo\u0142u tworzy\u0142a re\u017cyserka, a tak\u017ce Ballady i Romanse, gdzie Barbara Wro\u0144ska odpowiada\u0142a za muzyk\u0119, a Zuzanna Wro\u0144ska za tekst, i ja. Wygl\u0105da\u0142o to tak, \u017ce raz dostawa\u0142em tekst piosenki, do kt\u00f3rego pisa\u0142em scen\u0119, a innym razem mia\u0142em scen\u0119 i prosi\u0142em o piosenk\u0119 do niej. Co jaki\u015b czas spotykali\u015bmy si\u0119 z ca\u0142ym zespo\u0142em, omawiali\u015bmy to, co ju\u017c mieli\u015bmy, i ka\u017cdy podsuwa\u0142 uwagi ze swojego pionu technicznego. Na przyk\u0142ad pion muzyczny bardzo wp\u0142yn\u0105\u0142 na kszta\u0142t syreniego ogona.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kadr z filmu C\u00f3rki Dancingu<\/em>, re\u017c. Agnieszka Smoczy\u0144ska<\/span><\/p>\n

Jak to?!<\/b><\/span><\/p>\n

Naciskali\u015bmy bardzo, \u017ceby muzyka by\u0142a bardziej odwa\u017cna, progresywna. I jak ju\u017c przeczo\u0142gali\u015bmy muzyk\u00f3w, to us\u0142yszeli\u015bmy w rewan\u017cu, \u017ce oni wymy\u015blili co\u015b nowego, poszli do przodu, a my zostali\u015bmy z ty\u0142u \u2013 z ogonami jak z Disneya, kt\u00f3re nie pasuj\u0105 do filmu. Trzeba by\u0142o co\u015b z tym zrobi\u0107.<\/span><\/p>\n

A jak powsta\u0142a scena \u2013 moja ulubiona \u2013 Czy to ju\u017c<\/i>, czyli liryczne studium kaca przed\u015bmiertnego?<\/b><\/span><\/p>\n

Nie pami\u0119tam\u2026<\/span><\/p>\n

Mo\u017ce Pan zmy\u015bli\u0107.<\/b><\/span><\/p>\n

\u2026Nie pami\u0119tam, ale to chyba by\u0142a gotowa piosenka, kt\u00f3ra czeka\u0142a w szufladzie. To scena wynik\u0142a z piosenki.<\/span><\/p>\n

Bardzo podkre\u015bla Pan znaczenie pracy zespo\u0142owej, i to uwzgl\u0119dniaj\u0105cej r\u00f3\u017cne specjalno\u015bci zaanga\u017cowane w prac\u0119 nad filmem. Ale wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0142 Pan, \u017ce jest pisarzem \u2013 kt\u00f3ry przecie\u017c pracuje indywidualnie. Jak to si\u0119 daje pogodzi\u0107? Kiedy pisarz m\u00f3wi \u201enie\u201d i nie chce s\u0142ucha\u0107 g\u0142osu innych?<\/b><\/span><\/p>\n

To te\u017c zale\u017cy od charakteru projektu. Zaczyna\u0142em pisanie od kr\u00f3tkich form prozatorskich, potem przeszed\u0142em przez teatr. Wszystko, co pisz\u0119, traktuj\u0119 jako literatur\u0119. Takie spojrzenie pomaga tak\u017ce pisa\u0107 scenariusz, poniewa\u017c wiem, na czym polega zwi\u0119z\u0142o\u015b\u0107, utar\u0142o si\u0119 to w moim do\u015bwiadczeniu prozy i dramatu. Mam \u0142atwo\u015b\u0107 u\u017cywania narz\u0119dzia, jakim jest pisanie. Spotykam si\u0119 z opiniami, \u017ce scenarzysta nie musi dobrze pisa\u0107. Nie zgadzam si\u0119 z tym. Po pierwsze, kto\u015b to b\u0119dzie czyta\u0142. \u0179le napisane, gorzej oceni. Po drugie, to jest po prostu podstawowe narz\u0119dzie. Pisanie nie sprawia mi problemu, ju\u017c si\u0119 tym nie musz\u0119 zajmowa\u0107 \u2013 skupiam si\u0119 na scenariuszu, na historii i postaciach. Ale pisa\u0107 trzeba. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce dziennikarz, nawet z takiej gazety jak \u201eFakt\u201d, nie umie pisa\u0107\u2026<\/span><\/p>\n

Na pewno maj\u0105 tam sw\u00f3j styl. Ma Pan swoich scenarzyst\u00f3w \u2013 mistrz\u00f3w?<\/b><\/span><\/p>\n

Mistrz\u00f3w mo\u017ce nie, ale ceni\u0119 filmy, do kt\u00f3rych pisa\u0142 G\u00e9rard Brach, przede wszystkim Romana Pola\u0144skiego. Na pewno jest mi to bliska posta\u0107. Nie wiem, jaki obaj mieli pomys\u0142 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119, nigdzie si\u0119 tego nie doczyta\u0142em. Pola\u0144ski jest zawsze dopisany przy tych scenariuszach. Czasem pojawia si\u0119 te\u017c trzecia osoba. Najcz\u0119\u015bciej jest tak w filmach ameryka\u0144skich. Pewnie chodzi\u0142o o to, \u017ceby jako jeden z autor\u00f3w by\u0142 wskazany cz\u0142onek gildii scenarzyst\u00f3w. Ale czyta\u0142em te\u017c, \u017ce Brach, kiedy pracowa\u0142, zamyka\u0142 si\u0119 w hotelu i przez kilka tygodni pisa\u0142 sam. Przypuszczam, \u017ce robi\u0142 podstaw\u0119 opart\u0105 na pomy\u015ble, kt\u00f3ry razem wypracowali, a potem dopiero wkracza\u0142 w ten proces Pola\u0144ski.<\/span><\/p>\n

A w Polsce? <\/b><\/span><\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw Pasikowski. Ceni\u0119 go za pisanie.<\/span><\/p>\n

Niepodrabialne na pewno.<\/b><\/span><\/p>\n

To mnie formowa\u0142o. Niedawno trafi\u0142em na Psy 2.<\/i><\/span><\/p>\n

Scenariusz czy film?<\/b><\/p>\n

Film, ale w nim wida\u0107 scenariusz. Wida\u0107, jak to jest napisane.<\/span><\/p>\n

Ogl\u0105da Pan pod k\u0105tem tego, jak to jest napisane?<\/b><\/span><\/p>\n

Robi\u0119 sobie takie \u0107wiczenia. Trudnym do\u015bwiadczeniem s\u0105 dwa filmy Terrence\u2019a Malicka \u2013 Song to Song<\/i> (2017) i Rycerz puchar\u00f3w <\/i>(2015). Jak to mog\u0142o by\u0107 zapisane? Mam oczywi\u015bcie \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce scenariusz wygl\u0105da inaczej ni\u017c film, ale jednak to ciekawe wyzwanie. Wydaje mi si\u0119, \u017ce Malick przygotowuje porz\u0105dn\u0105 podstaw\u0119 w scenariuszu. Daje baz\u0119, na kt\u00f3rej budowane s\u0105 postaci. P\u00f3\u017aniej na planie to wszystko rozmywa, narzuca improwizacj\u0119, a potem tnie wszystko. Interesuje mnie, jak mo\u017cna zapisa\u0107 ten ko\u0144cowy efekt filmu w formie scenariusza. To by by\u0142o trudne.<\/span><\/p>\n

Pytam o Pana mistrz\u00f3w \u2013 czy tw\u00f3rc\u00f3w b\u0119d\u0105cych dla Pana inspiracj\u0105. Ma dzi\u015b sens pytanie o og\u00f3lny kanon?<\/b><\/span><\/p>\n

Nie.<\/span><\/p>\n

Czyli tylko \u201eulubieni tw\u00f3rcy i filmy\u201d?<\/b><\/span><\/p>\n

Tylko tak.<\/span><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie przypomina mi si\u0119 bodaj najg\u0142o\u015bniejsze Pana wyst\u0105pienie publiczne \u2013 a raczej upublicznione (http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/artykuly\/34530,druk.html) \u2013 z 2006 roku, kiedy pracowa\u0142 Pan w Teatrze Powszechnym. Zrobi\u0142a si\u0119 z tego afera, ale mnie interesuje raczej wymowa tego manifestu. Jego j\u0119zykowa forma przes\u0142oni\u0142a postulat, by wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w zespole teatralnym budowa\u0107 na nowych zasadach. Zastanawiam si\u0119, na ile teatr i kino s\u0105 w tym wymiarze por\u00f3wnywalne. Na ile w kinie te\u017c dzia\u0142a to napi\u0119cie pomi\u0119dzy \u201em\u0142odymi\u201d i \u201estarymi\u201d?<\/b><\/span><\/p>\n

W kinie jest pro\u015bciej, bo film mo\u017cna zrobi\u0107 niezale\u017cnie. To g\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica. Producent Ostatniej rodziny<\/i> (2016) <\/i>jest m\u0142odszy ode mnie. \u015awiat filmu jest inaczej ustawiony.<\/span><\/p>\n

Na czym to polega? Przecie\u017c w kinie te\u017c funkcjonuje hierarchia?<\/b><\/span><\/p>\n

Tak, czego przyk\u0142adem nieprzyj\u0119cie filmu Serce mi\u0142o\u015bci <\/i>(2017) <\/i>\u0141ukasza Rondudy do konkursu g\u0142\u00f3wnego na Festiwalu Filmowym w Gdyni. Nie jest on traktowany jako cz\u0142owiek ze \u015bwiata filmu, wi\u0119c zabrak\u0142o dla niego miejsca. Ale to te\u017c jest fajne w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce film pozwala na to, by robili go ludzie bez szk\u00f3\u0142, bez formalnego wykszta\u0142cenia \u2013 paru ch\u0142opak\u00f3w mo\u017ce sobie zrobi\u0107 zdj\u0119cia na podw\u00f3rku i jest mo\u017cliwe, \u017ce film trafi do dystrybutora i b\u0119dzie wy\u015bwietlany w sieci kin. W teatrze jest hierarchia, jest zesp\u00f3\u0142, jest ci\u0119\u017cka tradycja i bufet rz\u0105dzi. Rzeczy ustawia najstarszy aktor \u2013 wszystko jest wobec niego, on rozdaje karty i blokuje jedne kariery, a inne wspiera. Cho\u0107 musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce to si\u0119 ju\u017c w teatrze troch\u0119 zmieni\u0142o przez ostatnie dziesi\u0119\u0107 lat. Dyrektorami s\u0105 ludzie m\u0142odsi ode mnie, zdarza si\u0119 inny model pracy.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kadr z filmu Serce mi\u0142o\u015bci<\/i>, re\u017c. <\/i>\u0141ukasz Ronduda<\/span><\/p>\n

Co w kinie daje ten efekt hierarchii? Decyduje na przyk\u0142ad, \u017ce film nie wchodzi do konkursu g\u0142\u00f3wnego.<\/b><\/span><\/p>\n

Wyt\u0142umacz\u0119 na abstrakcyjnym przyk\u0142adzie. Jest sze\u015bciu debiutant\u00f3w po szko\u0142ach filmowych w \u0141odzi i w Katowicach \u2013 i jest sze\u015b\u0107 miejsc w konkursie. Zajmuj\u0105 je ludzie po szkole. P\u00f3\u017aniej mog\u0105 si\u0119 czu\u0107 zobowi\u0105zani do podtrzymywania tego modelu.<\/span><\/p>\n

Pozostali trafiaj\u0105 do \u2013 do\u015b\u0107 umownej \u2013 kategorii \u201eInne spojrzenie\u201d?<\/b><\/span><\/p>\n

Nale\u017cy rozwi\u0105za\u0107 ten konkurs, poniewa\u017c w sytuacji, w kt\u00f3rej festiwal nie ma dyrektora artystycznego, staje si\u0119 on po prostu nieporozumieniem, wr\u0119cz \u2013 zlewem, miejscem, gdzie si\u0119 wrzuca filmy, kt\u00f3re nie dosta\u0142y si\u0119 do konkursu g\u0142\u00f3wnego. W zamy\u015ble to mia\u0142a by\u0107 eksperymentalna sekcja, jak w Cannes. Rodzaj nobilitacji. Obecnie staje si\u0119 raczej form\u0105 kary: film si\u0119 nie za\u0142apa\u0142. Dobrze pokazuje to Photon<\/i> (2017) Normana Leto. To jest film, dla kt\u00f3rego \u201eInne Spojrzenie\u201d jest w\u0142a\u015bciwym miejscem. Zdecydowanie wygra\u0142 w tym roku. Ale takich film\u00f3w nie ma du\u017co \u2013 dwa, mo\u017ce trzy, kt\u00f3re spe\u0142nia\u0142yby te kryteria. Jednocze\u015bnie nie ma osoby, kt\u00f3ra bierze odpowiedzialno\u015b\u0107 za wybory o charakterze estetycznym. I do konkursu \u201eInne Spojrzenie\u201d trafiaj\u0105 Tarapaty <\/i>(re\u017c. Marta Karwowska, 2017), film familijny. Jego inno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce jest to kino familijne, jak t\u0142umaczy\u0142 Wojciech Marczewski.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3c\u0119 jeszcze do kanonu \u2013 skoro mowa o nagrodach. \u0141ukasz Ronduda, re\u017cyser Serca mi\u0142o\u015bci<\/i>, wiele pracy w\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142a\u015bnie w rekonfiguracj\u0119 kanonu polskiego kina, by wydoby\u0107 z niego nie tyle pi\u0119kne historie o polskiej Historii, ile kino, kt\u00f3re dysponuje w\u0142asnym j\u0119zykiem, obrazowym i wizyjnym, jak w tw\u00f3rczo\u015bci Andrzeja \u017bu\u0142awskiego czy Grzegorza Kr\u00f3likiewicza. To cz\u0119sto jest sprzeczne ze struktur\u0105 klasycznego scenariusza. Niekt\u00f3rzy byliby nawet sk\u0142onni wyostrzy\u0107 to przeciwstawienie: albo kino, albo literatura. Jak si\u0119 ma literatura do wizualno\u015bci? Jak Pan widzi t\u0119 relacj\u0119?<\/b><\/span><\/p>\n

Ka\u017cdy scenariusz ma odmienny styl zapisania \u2013 za jego spraw\u0105 narzucam styl filmu. Styl zapisania przenosi si\u0119 na styl wizualny. W jakim\u015b sensie tworz\u0119 obrazy i my\u015bl\u0119 filmowo. Kiedy czytam scenariusz, kt\u00f3ry opowiada ciekaw\u0105 histori\u0119, ale jest \u017ale zapisany, bol\u0105 mnie z\u0119by. To jest kwestia estetyczna oczywi\u015bcie. Mam po prostu przekonanie, \u017ce spos\u00f3b zapisania przenosi si\u0119 na wizualno\u015b\u0107. Scenariusz to literackie dzia\u0142anie, organizacja tekstu w formie, w nastroju, konstrukcja czego\u015b \u2013 tworz\u0105ca te\u017c obrazy. W pewnym sensie literatura te\u017c to robi. Tylko w tym przypadku wszystko to jest jeszcze podporz\u0105dkowane technicznemu formatowi zapisu scenariusza filmowego.<\/span><\/p>\n

Ma Pan autorski styl?<\/b><\/p>\n

Za ka\u017cdym razem, przy ka\u017cdym temacie pisz\u0119 inaczej, ale my\u015bl\u0119, \u017ce jaki\u015b charakter pisma mam. Jeden z producent\u00f3w mi powiedzia\u0142, \u017ce zawsze pozna m\u00f3j scenariusz. Ale to, co jest napisane, to nie jest gotowy scenariusz. To raczej utw\u00f3r, kt\u00f3ry zosta\u0142 zatrzymany w procesie.<\/span><\/p>\n

Czyta\u0142 Pan cudze scenariusze? To niemal osobny gatunek literacki.<\/b><\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie. To da\u0142o mi pewn\u0105 wolno\u015b\u0107 w pisaniu. Zobaczy\u0142em, \u017ce nie tylko ameryka\u0144ski format scenariusza oznacza profesjonalizm. Z drukowanymi scenariuszami jest taki problem, \u017ce s\u0105 to zwykle teksty na granicy scenopisu albo nawet spisane i skorygowane ju\u017c po produkcji filmu \u2013 ju\u017c wobec obrazka. Troch\u0119 oszuka\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3c\u0119 jeszcze do kanonu \u2013 skoro to mia\u0142 by\u0107 pierwotny temat naszej rozmowy. Dlaczego kanon nie ma sensu? Co chwila pojawiaj\u0105 si\u0119 rozmaite plebiscyty na dziesi\u0119\u0107, pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, sto najlepszych dzie\u0142 czy tw\u00f3rc\u00f3w. To oczywi\u015bcie jakie\u015b u\u015brednione listy, ale wskazuj\u0105 na dzie\u0142a, kt\u00f3re wszyscy ogl\u0105daj\u0105, znaj\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rym znajduj\u0105 wsp\u00f3lny j\u0119zyk. Mo\u017ce to dobrze?<\/b><\/span><\/p>\n

Widzia\u0142em w\u0142a\u015bnie, dwa dni temu chyba, taki nowy plebiscyt \u2013 na drugim miejscu by\u0142 Czerwony<\/i> (1994) Krzysztofa Kie\u015blowskiego, a na pierwszym bodaj Boyhood <\/i>(re\u017c. Richard Linklater, 2014). Wi\u0119c tyle na ten temat.<\/span><\/p>\n

S\u0105, po scenarzystach, jacy\u015b polscy re\u017cyserzy wa\u017cni dla Pana?<\/b><\/span><\/p>\n

Pola\u0144ski, \u017bu\u0142awski.<\/span><\/p>\n

Dlaczego oni?<\/b><\/span><\/p>\n

Nie mam dobrego okre\u015blenia na to, czego szukam w kinie, co mnie kr\u0119ci i co si\u0119 staram sam dawa\u0107 w moich filmach. Powiedzia\u0142bym, \u017ce to mi daje jazd\u0119. Nie potrzebuj\u0119 od kina m\u0105dro\u015bci, ale prze\u017cycia \u2013 zobaczenia czego\u015b dziwnego, innego, podniecaj\u0105cego.<\/span><\/p>\n

Visual trip<\/i>?<\/b><\/span><\/p>\n

Powiedzmy. Ale to mo\u017ce by\u0107 surowy dramat spo\u0142eczny.<\/span><\/p>\n

Serio? Na przyk\u0142ad?<\/b><\/span><\/p>\n

B\u00e9la Tarr umie robi\u0107 takie filmy. Mo\u017ce nie jest to m\u00f3j ulubiony tw\u00f3rca, ale chodzi o ten rodzaj stylu.<\/span><\/p>\n

Z pewn\u0105 podejrzliwo\u015bci\u0105 dopytuj\u0119 o te dramaty spo\u0142eczne. M\u00f3wi\u0142 Pan, \u017ce to, co Pana interesuje, to zabawa. Przy okazji C\u00f3rek Dancingu <\/i>to by si\u0119 zgadza\u0142o. To zreszt\u0105 charakterystyczne, \u017ce w Polsce ten film by\u0142 krytykowany w\u0142a\u015bnie za brak scenariusza: \u201egdzie jest historia?\u201d. Ca\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 nie klei\u0142a. Ale ju\u017c Ostatnia rodzina<\/i> jest absolutnie posk\u0142adana i nie jest do ko\u0144ca jasne, na czym polega\u0107 ma tu zabawa.<\/b><\/span><\/p>\n

Pierwszy impuls pochodzi z zabawy. Tego szukam. To zawsze zale\u017cy od projektu. Monolog otwieraj\u0105cy Ostatni\u0105 rodzin\u0119<\/i> jest jako\u015b \u017cartem. Cz\u0119sto u\u017cywam elementu \u017cartobliwego, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 nawet podczepiony pod ci\u0119\u017car. Staram si\u0119 jednak dobrze bawi\u0107.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kadr z filmu Ostatnia rodzina<\/em>, re\u017c. Jan Matuszy\u0144ski<\/span><\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie jest tam du\u017co podsk\u00f3rnej ironii. Ale uderzy\u0142o mnie jeszcze co innego, co r\u00f3wnie\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z tematem kanonu. W jakim\u015b sensie opowiada Pan historie pozbawione kontekstu czy zaplecza. Nie chodzi mi o risercz dotycz\u0105cy postaci, ale o to, \u017ce nie wje\u017cd\u017ca Pan od razu z po\u0142ow\u0105 historii Polski i ca\u0142\u0105 list\u0105 lektur, \u017cebym mog\u0142a je zrozumie\u0107. Beksi\u0144scy s\u0105 ciekawym przyk\u0142adem. Cz\u0119\u015b\u0107 widz\u00f3w ogl\u0105da\u0142a ten film jako opowie\u015b\u0107 o idolu, zw\u0142aszcza dotyczy\u0142o to Tomasza, ale dla mnie istota tej opowie\u015bci by\u0142a gdzie indziej \u2013 oto ludzie mieszkaj\u0105cy w bloku. To zacieranie zakorzenienia w kontek\u015bcie historycznym jest celowe?<\/b><\/span><\/p>\n

To dzieje si\u0119 samo i wynika z tematu, cho\u0107 odpowiada te\u017c mojemu nastawieniu. Nie lubi\u0119 historii, w kt\u00f3rych zanim jeszcze pojawi\u0105 si\u0119 postaci, ju\u017c obja\u015bniony zosta\u0142 ca\u0142y kontekst polityczno-spo\u0142eczny: Historia poprzedza histori\u0119. To podej\u015bcie, kt\u00f3re przynale\u017cy do reporta\u017cu, do ksi\u0105\u017cek historycznych. Nie lubi\u0119 tego. Wiem, \u017ce ludzie cz\u0119sto tego potrzebuj\u0105, bo to ich uspokaja, wprowadza w \u015bwiat. Chc\u0105 widzie\u0107, gdzie jeste\u015bmy, kiedy jeste\u015bmy i dopiero wtedy s\u0105 gotowi na film.<\/span><\/p>\n

Ostatnio podoba\u0142a mi si\u0119 Dunkierka <\/i>(re\u017c. Christopher Nolan, 2017).<\/i> Tam nawet \u2013 to kontrowersyjne \u2013 wyrzucono s\u0142owo \u201eNiemcy\u201d, jest tylko \u201ewr\u00f3g\u201d. Opowiada si\u0119 histori\u0119 troch\u0119 na poziomie abstrakcji. Cz\u0142owiek ogl\u0105da Dunkierk\u0119<\/i>, ale nie ma tu znaczenia, kto z kim walczy. Nie o to chodzi.<\/span><\/p>\n

Figi i Daktyle, zesp\u00f3\u0142 muzyczny z C\u00f3rek Dancingu<\/i>, mia\u0142 pierwowz\u00f3r \u2013 Doros\u0142ych. Pyta\u0142em ich o komun\u0119: czy interesowali si\u0119 polityk\u0105, czy wchodzili w relacje polityczne, czy mieli jakie\u015b problemy tego rodzaju. Odpowiadali, \u017ce nie, \u017ce ich to kompletnie nie interesowa\u0142o. \u017byli w swoim \u015bwiecie. Wi\u0119c dla mnie to by\u0142 sygna\u0142, skoro chcia\u0142em i\u015b\u0107 za bohaterami. Podobnie pyta\u0142em o kwesti\u0119 Ko\u015bcio\u0142a \u2013 wydawa\u0142o mi si\u0119 to wa\u017cne \u2013 i dosta\u0142em podobny sygna\u0142. Oni funkcjonowali poza tym wszystkim. I za tym poszed\u0142em.<\/span><\/p>\n

Z Beksi\u0144skimi by\u0142o pro\u015bciej, bo ze wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 list\u00f3w, materia\u0142\u00f3w VHS \u2013 wynika\u0142o, \u017ce \u015bwiat zewn\u0119trzny wok\u00f3\u0142 nich by\u0142 bardzo ma\u0142y. Oczywi\u015bcie jaki\u015b by\u0142. By\u0142y takie momenty na przyk\u0142ad, przed wyborami, kiedy oni je\u017adzili po Polsce, robili takie wycieczki dyskusyjne. Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 polityczn\u0105. Ale nie zajmowa\u0142o go to w jako\u015b proporcjonalnie du\u017cym stopniu. W centrum by\u0142 dom. Nawet w listach do marszanda Beksi\u0144ski potrafi\u0142 napisa\u0107, \u017ce babcia le\u017cy w pokoju: zamontowali\u015bmy jej lamp\u0119, a ona le\u017cy i le\u017cy<\/i>. Rzuca\u0142o si\u0119 w oczy, jak bardzo zajmuje go przestrze\u0144 domowa, a \u015bwiat zewn\u0119trzny pojawia si\u0119 rzadko. Wykorzysta\u0142em to, \u017ce Tomasz Beksi\u0144ski by\u0142 w tej rodzinie rodzajem \u0142\u0105cznika ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym. Potem pojawia si\u0119 s\u0105siad, kt\u00f3ry m\u00f3wi: Ja pana podgl\u0105dam przez lornetk\u0119<\/i>. Po tym spotkaniu Zdzis\u0142aw zaczyna si\u0119 jeszcze bardziej zabudowywa\u0107, ale wr\u00f3g w\u015blizguje si\u0119 frontowymi drzwiami. Ciekawy przypadek, kt\u00f3ry skojarzy\u0142 mi si\u0119 z Henrym Fordem i z jego ko\u0144cem \u017cycia \u2013 tak jak opisa\u0142 to Dos Passos. Ford tak si\u0119 ba\u0142, \u017ce go okradn\u0105, zabij\u0105, \u017ce obudowa\u0142 si\u0119 w pa\u0142acu i oszala\u0142. Wr\u00f3g by\u0142 w \u015brodku.<\/span><\/p>\n

Pisze Pan z my\u015bl\u0105 o konkretnych aktorach?<\/b><\/span><\/p>\n

W Hardkor Disko<\/i> w po\u0142owie pracy wiedzieli\u015bmy, \u017ce b\u0119dzie gra\u0142 Marcin Kowalczyk. Spotkali\u015bmy si\u0119, opowiedzieli\u015bmy mu o naszym pomy\u015ble, on si\u0119 zgodzi\u0142, wi\u0119c ko\u0144czyli\u015bmy ju\u017c ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, kto b\u0119dzie gra\u0142 g\u0142\u00f3wnego bohatera. Przy C\u00f3rkach Dancingu<\/i> wiedzieli\u015bmy, \u017ce Andrzej Konopka b\u0119dzie perkusist\u0105. To by\u0142o pewne. W przypadku Ostatniej rodziny<\/i> \u2013 nie. Janek Matuszy\u0144ski zrobi\u0142 du\u017cy casting, kiedy scenariusz ju\u017c by\u0142 gotowy. Natomiast w Sercu mi\u0142o\u015bci<\/i> jeszcze na bardzo zaawansowanym etapie to pierwowzory \u2013 Wojciech B\u0105kowski i Zuzanna Bartoszek \u2013 mia\u0142y gra\u0107 siebie samych. Mia\u0142 to by\u0107 film prawie paradokumentalny.<\/span><\/p>\n

Jak w Performerze <\/i>(2015), poprzednim filmie \u0141ukasza Rondudy. To du\u017ca zmiana. Tak\u017ce dlatego, \u017ce Jacek Poniedzia\u0142ek jest wyra\u017aniej starszy od Justyny Wasilewskiej.<\/b><\/span><\/p>\n

Tak. Mieli\u015bmy pomys\u0142 na innego aktora, ale kiedy byli\u015bmy ju\u017c blisko decyzji o wybraniu Justyny, doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce zale\u017cy nam na tym, \u017ceby ten konflikt wiekowy by\u0142 widoczny od razu, \u017ceby widz nie musia\u0142 si\u0119 nad tym zastanawia\u0107. To nam da\u0142o dodatkowy wymiar ca\u0142o\u015bci. Przez to, \u017ce bohater jest starszy, jego historia staje si\u0119 histori\u0105 Wojtka rzucon\u0105 w przysz\u0142o\u015b\u0107, tak\u0105 projekcj\u0105. To mo\u017ce te\u017c troch\u0119 zdystansowa\u0142o Wojtka i Zuzann\u0119, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142pracowali z nami przy scenariuszu. To, \u017ce zmienili\u015bmy koncepcj\u0119, \u017ce pojawili si\u0119 aktorzy, wpu\u015bci\u0142o du\u017co powietrza do naszej pracy.<\/span><\/p>\n

To musia\u0142o by\u0107 trudne \u2013 praca nad scenariuszem w\u0142asnego \u017cycia.<\/b><\/span><\/p>\n

Dla nich to by\u0142o najtrudniejsze. Tym bardziej \u017ce s\u0105 artystami wizualnymi, kt\u00f3rzy dbaj\u0105 o wizerunek, on jest wpisany w ich sztuk\u0119. Bali si\u0119, \u017ce film zepsuje im co\u015b w tej sztuce, na co przez lata pracowali. To by\u0142y ich najwi\u0119ksze obawy. Szukali ca\u0142y czas momentu, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 mieli najwi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119 nad filmem. W jakim\u015b sensie im to zapewnili\u015bmy.<\/span><\/p>\n

Zawsze wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce nie gwa\u0142cimy nikogo. To pewnie mam po teatrze. By\u0142em tam w takim momencie, kiedy za standard uznawano pozycj\u0119 re\u017cysera jako magika, kt\u00f3ry manipuluje i u\u017cywa przemocy ka\u017cdego rodzaju. Teatr kojarzy\u0142 mi si\u0119 z presj\u0105 przy pracy, manipulacj\u0105, perfidi\u0105, podpuszczaniem os\u00f3b na siebie. Nienawidz\u0119 tego w teatrze, a to jest w nim bardzo ho\u0142ubione. To jest tradycja wr\u0119cz. Dopiero teraz pojawiaj\u0105 si\u0119 m\u0142odzi re\u017cyserzy, kt\u00f3rzy staraj\u0105 si\u0119 na mi\u0119kko to wszystko robi\u0107. S\u0105 przeciwko tym starym modelom pracy.<\/span><\/p>\n

Kiedy wchodz\u0119 w trudne tematy, bazuj\u0119 na czyim\u015b \u017cyciu czy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 z osobami prawdziwymi albo nawet robi\u0119 risercz, zak\u0142adam, \u017ce nie musz\u0119 wszystkiego wiedzie\u0107. W przypadku Wojtka i Zuzy m\u00f3wi\u0142em, \u017ce w og\u00f3le mnie prawda nie interesuje \u2013 mo\u017cecie mi wcisn\u0105\u0107 wszystko, co chcecie, bior\u0119 wszystko. Kiedy spotyka\u0142em ludzi, kt\u00f3rzy znali Beksi\u0144skich, to najpierw im m\u00f3wi\u0142em, \u017ce jak czego\u015b nie chc\u0105 mi m\u00f3wi\u0107, to nie musz\u0105. M\u00f3wcie tylko to, z czym nie macie problemu.<\/span><\/p>\n

W cz\u0119\u015bci reakcji na Ostatni\u0105 rodzin\u0119<\/i>, zw\u0142aszcza na rol\u0119 Dawida Ogrodnika, <\/i>pojawia\u0142 si\u0119 wyra\u017anie motyw oceny wynikaj\u0105cej z odniesienia do prawdy: \u201eOn taki by\u0142 \/ nie by\u0142\u201d. Obok kina, a na dodatek do\u015b\u0107 to uzurpatorskie, bo sk\u0105d to mo\u017cna wiedzie\u0107?<\/b><\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3rzy wiedz\u0105 nawet dok\u0142adnie, co bohaterowie robili, b\u0119d\u0105c sami w domu\u2026 To mnie zawsze zadziwia, jak bardzo ludzie s\u0105 nie\u015bwiadomi siebie. Olaboga, nagle pojawia si\u0119 odkrycie, \u017ce jeste\u015bmy inni w domu, a inni na zewn\u0105trz.<\/span><\/p>\n

Pan interesuje si\u0119 tymi mechanizmami, \u015bwiadomo\u015bci \/ nie\u015bwiadomo\u015bci?<\/b><\/p>\n

Czytam klasyk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Czyli jednak kanon?<\/b><\/span><\/p>\n

Znam jakie\u015b prace Freuda, Junga. Czytam teksty filozoficzne, kt\u00f3re mi pasuj\u0105 do tematu. Wykonuj\u0119 oczywi\u015bcie tzw. risercz intelektualny. To nie s\u0105 tylko teksty klasyczne. Dla C\u00f3rek Dancingu<\/i> wa\u017cne by\u0142o to, co pisa\u0142 Bruno Bettelheim o ba\u015bniach. Ciekawe bardzo. Ale dok\u0142adnie nie pami\u0119tam. To by\u0142o troch\u0119 dzia\u0142anie w amoku. Czyta\u0142em teksty teoretyczne o musicalach i du\u017co te\u017c ich ogl\u0105dali\u015bmy. Zesp\u00f3\u0142 si\u0119 powsta\u0142 zreszt\u0105 z fascynacji Broadwayem.<\/span><\/p>\n

Co jako\u015b potwierdza sukces filmu w Stanach. Wydaje mi si\u0119, \u017ce to film wbrew tradycji musicalowej \u2013 oczywi\u015bcie wielokrotnie ju\u017c modyfikowanej \u2013 bo to jest gatunek na temat ci\u0119\u017ckiej pracy: jeszcze 1500 pr\u00f3b i b\u0119d\u0105 brawa. W C\u00f3rkach Dancingu<\/i> nikt si\u0119 specjalnie nie przepracowuje i na dodatek s\u0105 syreny, kt\u00f3re tak maj\u0105, \u017ce umiej\u0105 \u015bpiewa\u0107. Nawet ich seksualno\u015b\u0107 jest nieproduktywna. To film queerowy<\/i>, nie?<\/b><\/span><\/p>\n

Midnight Movies<\/i> to wa\u017cna tu dla mnie ksi\u0105\u017cka. Nie wp\u0142yn\u0119\u0142a bezpo\u015brednio na film, pozna\u0142em j\u0105 wcze\u015bniej \u2013 ko\u0144czy\u0142em wtedy Hardkor Disko<\/i>, ale ju\u017c wykluwa\u0142 si\u0119 pomys\u0142 syren. Zrobi\u0142a na mnie du\u017ce wra\u017cenie. Troch\u0119 niechc\u0105cy uda\u0142o nam si\u0119 wpisa\u0107 w model midnight movie<\/i>, filmu lekko kalekiego. \u015amieszne, bo bardzo nam pomog\u0142a produkcja, kt\u00f3ra nie wsz\u0119dzie stan\u0119\u0142a na wysoko\u015bci zadania. By\u0142o du\u017co p\u0119kni\u0119\u0107. Ale Agnieszka by\u0142a gotowa na to, \u017ceby nie zatrzymywa\u0107 si\u0119 na monta\u017cu: idziemy dalej z tym, co mamy, szukamy, szukamy.<\/span><\/p>\n

Sk\u0105d Pan wie, \u017ce co\u015b jest dobrym pomys\u0142em na film?<\/b><\/span><\/p>\n

Cz\u0119sto jest tak, \u017ce tytu\u0142 mam pierwszy. C\u00f3rki Dancingu<\/i> to najpierw by\u0142 tytu\u0142. Wszystko, co potem, dokleja\u0142o si\u0119 do niego. Traktuj\u0119 tytu\u0142 jako no\u015bnik estetyki, charakteru filmu. Rozmawia\u0142em o tym ze scenarzystami i wszyscy robi\u0105 tytu\u0142 na ko\u0144cu. Ja mam tak, \u017ce bez tytu\u0142u trudno mi zacz\u0105\u0107. Nigdy te\u017c nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce to tytu\u0142 roboczy \u2013 to jest \u201eten\u201d tytu\u0142.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kadr z filmu C\u00f3rki Dancingu<\/em>, <\/span>re\u017c.<\/span> Agnieszka Smoczy\u0144ska<\/span><\/span><\/p>\n

To s\u0105 \u015bwietne tytu\u0142y przecie\u017c. Jest w nich pomys\u0142 na charakterystyk\u0119 postaci.<\/b><\/span><\/p>\n

Ten pomys\u0142 jest najwa\u017cniejszy. Pomaga w klarowaniu historii. Ma by\u0107 o Beksi\u0144skich. Rodzina Beksi\u0144skich. Chcia\u0142em pobawi\u0107 si\u0119 form\u0105 sagi. Rodzina Po\u0142anieckich \u2013 Rodzina Beksi\u0144skich<\/i>. Brakowa\u0142o mi malarstwa Zdzis\u0142awa w tym tytule. Uzna\u0142em, \u017ce \u201eostatnia\u201d brzmi jak trzeba \u2013 apokaliptycznie. Na to si\u0119 na\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce przecie\u017c buduj\u0119 \u015bwiat, kt\u00f3ry si\u0119 ko\u0144czy \u2013 Zag\u0142ada domu Usher\u00f3w<\/i> \u2013 mamy jedn\u0105 rodzin\u0119 i widzimy, jak ona si\u0119 ko\u0144czy. Zmierzch bog\u00f3w. <\/i>W pierwszej wersji scenariusza by\u0142o nawet tak, \u017ce kamera odje\u017cd\u017ca od grobu Beksi\u0144skiego i nikogo \u017cywego nie widzimy na \u015bwiecie. Jest normalny \u015bwiat, ale nie ma w nim ludzi, je\u017cd\u017c\u0105cych samochod\u00f3w, \u017cycia. To mi strukturyzowa\u0142o opowie\u015b\u0107. W pewnym momencie zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce wszyscy praktycznie umarli w jednej przestrzeni. Gdy to zobaczy\u0142em, wiedzia\u0142em ju\u017c, o czym pisz\u0119. To wyr\u00f3\u017cnia t\u0119 rodzin\u0119. Teraz rzadko si\u0119 umiera w domu, s\u0105 hospicja. Tu wszystko niemal dzieje si\u0119 w jednym mieszkaniu.<\/span><\/p>\n

Nad czym Pan teraz pracuje?<\/b><\/span><\/p>\n

Mog\u0119 opowiedzie\u0107 o projekcie, kt\u00f3ry robimy z Agnieszk\u0105. To nowelowa produkcja nowozelandzka, dziesi\u0119ciominutowy horror. Nasz film jest jednym z o\u015bmiu i re\u017cyser z ka\u017cdego zaproszonego kraju ma opowiedzie\u0107 histori\u0119 grozy, u\u017cywaj\u0105c swoich lokalnych legend i poda\u0144. Znale\u017ali\u015bmy tak\u0105 histori\u0119 z Mazur. Nazywa\u0142o si\u0119 to Wyspa Po\u017ceracza Dusz<\/i>, w trakcie postprodukcji zmienili\u015bmy na Kindler i dziewica<\/i> \u2013 Kindler to nazwisko. Premiera na pocz\u0105tku roku.<\/span><\/p>\n

To pok\u0142osie sukcesu C\u00f3rek Dancingu<\/i>?<\/b><\/span><\/p>\n

Tak, to si\u0119 nam uda\u0142o. Jeste\u015bmy w Criterion Collection. Byli\u015bmy tam, w ich siedzibie. Jedli\u015bmy lancz, kt\u00f3ry wcze\u015bniej dogl\u0105dali\u015bmy. Sa\u0142atka ze szpikiem wo\u0142owym. By\u0142 to moment magiczny.<\/span><\/p>\n

Zaskakuje rezerwa wobec tego filmu w Polsce. Krytyczna reakcja nie by\u0142a taka z\u0142a, ale w kinach poleg\u0142. Najwyra\u017aniej \u017cywio\u0142 zabawy obcy jest polskiej duszy.<\/b><\/span><\/p>\n

By\u0142o 80 tysi\u0119cy widz\u00f3w. Ale te\u017c pokazali\u015bmy, \u017ce syrena to istota drapie\u017cna. Mitologia ca\u0142a \u2013  nie tylko Odyseja<\/i>, te\u017c zacz\u0119li\u015bmy w Ker\u00e9nyiego wchodzi\u0107 \u2013 potwierdza, \u017ce to jest przewo\u017anik do \u015bwiata zmar\u0142ych.<\/span><\/p>\n

U nas one zosta\u0142y pozbawione k\u0142\u00f3w.<\/b><\/span><\/p>\n

Nie tylko u nas. Chocia\u017c w jednej z cz\u0119\u015bci Pirat\u00f3w z Karaib\u00f3w<\/i> pojawi\u0142a si\u0119 agresywna syrena. Nios\u0105 j\u0105 w akwarium. W tym samym roku co C\u00f3rki Dancingu<\/i>, albo w okolicach, pojawi\u0142 si\u0119 film w\u0119gierski o syrenie krwio\u017cerczej, podobnie w Chinach. My jednak wygrywali\u015bmy tym, \u017ce historia by\u0142a opowiadana przez syreny, a tam one by\u0142y na zewn\u0105trz, jako potw\u00f3r bezosobowy.<\/span><\/p>\n

Kt\u00f3ry\u015b sw\u00f3j film lubi Pan bardziej?<\/b><\/span><\/p>\n

Do ka\u017cdego mam jaki\u015b sentyment. Hardkor Disko<\/i> lubi\u0119, bo to m\u00f3j debiut. Ostatnia rodzina<\/i> to pierwszy scenariusz, jaki napisa\u0142em w \u017cyciu. Le\u017ca\u0142 w szufladzie przez lata. C\u00f3rki Dancingu<\/i> lubi\u0119, bo uda\u0142o si\u0119 nam zabawi\u0107. Dzi\u0119ki Sercu mi\u0142o\u015bci<\/i> pozna\u0142em tych artyst\u00f3w, jestem z nimi w kontakcie. Normalnie powinni si\u0119 wszyscy \u015bmiertelnie poobra\u017ca\u0107 w takiej sytuacji, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce scenarzysta jest w bardzo dobrym uk\u0142adzie z bohaterami. Ten film jest przecie\u017c dotkliwy. M\u00f3wi o mocnych rzeczach, niekoniecznie ug\u0142adzonych. Co by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki temu, \u017ce to s\u0105 performerzy.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kadr z filmu Hardkor Disko<\/i>, re\u017c. Krzysztof Skonieczny<\/span><\/p>\n

Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce Ostatnia rodzina <\/i>zosta\u0142a wyj\u0119ta z szuflady?<\/b><\/span><\/p>\n

To efekt Grzeba\u0142kowskiej. Sta\u0142o si\u0119 to gor\u0105ce. By\u0142em sfrustrowany, pewny, \u017ce paru scenarzyst\u00f3w ju\u017c to pisze. Co okaza\u0142o si\u0119 prawd\u0105, bo w tej samej komisji by\u0142 drugi projekt pe\u0142nej fabu\u0142y na ten temat. Zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do mnie re\u017cyser. Interesowa\u0142 si\u0119 Beksi\u0144skim. W Wikipedii zobaczy\u0142, \u017ce by\u0142em w 2010 roku w konkursie Hartley\u2013Merrill z tym scenariuszem. Nawet nie wiem, kto to wpisa\u0142. Mamy wsp\u00f3lnych znajomych i zadzwoni\u0142. Nie zastanawia\u0142em si\u0119 ju\u017c, czy to \u015bwietny, czy nie\u015bwietny re\u017cyser. Wiedzia\u0142em, \u017ce ka\u017cdy dzie\u0144 zw\u0142oki to koniec. Ten scenariusz le\u017ca\u0142 w szufladzie sze\u015b\u0107 lat.<\/span><\/p>\n

Du\u017co ma pan jeszcze rzeczy w szufladzie?<\/b><\/span><\/p>\n

Nie, niedu\u017co.<\/span><\/p>\n

<\/a>[1] Redakcja nie odmieni\u0142a nazwiska na pro\u015bb\u0119 rozm\u00f3wcy. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n

S\u0142owa kluczowe:<\/b> Robert Bolesto, scenarzysta, scenariopisarstwo, kino najnowsze<\/span><\/p>\n

Robert Bolesto<\/b> \u2013 ur. 1977 w K\u0119trzynie. W 2001 roku zadebiutowa\u0142 w \u201eRzeczpospolitej\u201d (dodatek \u201ePlus-Minus\u201d) opowiadaniem Gor\u0105cy dzie\u0144<\/i>. W 2002 roku uko\u0144czy\u0142 dwuletnie Warsztaty Pisarskie w Collegium Civitas w Warszawie. W latach 2003\u20132006 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Laboratorium Dramatu. Debiut sceniczny (2005) dramatem 147 dni<\/i>, w re\u017c. Krzysztofa Rekowskiego w Teatrze Powszechnym im. Zygmunta H\u00fcbnera w Warszawie. W latach 2006\u20132007 kierownik literacki w Teatrze Powszechnym im. Zygmunta H\u00fcbnera w Warszawie. Autor dramat\u00f3w, m.in. O matko i c\u00f3rko!<\/i>, Zabi\u0107 Bonda<\/i>, Lovecraft<\/i>, Ayrton Senna da Silva<\/i>. Publikowa\u0142 opowiadania w miesi\u0119czniku \u201eLampa\u201d i teksty w \u201eMachinie\u201d oraz na dwutygodnik.com. Wsp\u00f3\u0142scenarzysta filmu fabularnego Hardkor Disko<\/i> (2014) w re\u017c. Krzysztofa Skoniecznego. Scenarzysta film\u00f3w C\u00f3rki Dancingu<\/i> (2015) w re\u017c. Agnieszki Smoczy\u0144skiej, Ostatnia Rodzina<\/i> (2016) w re\u017c. Jana P. Matuszy\u0144skiego i Serce Mi\u0142o\u015bci<\/i> (2017) w re\u017c. \u0141ukasza Rondudy.<\/span><\/p>\n

Iwona Kurz<\/b> \u2013 dr. hab., w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego zajmuje si\u0119 histori\u0105 nowoczesnej kultury polskiej w perspektywie wizualnej, antropologi\u0105 kultury wizualnej oraz problematyk\u0105 cia\u0142a i gender. Autorka ksi\u0105\u017cki Twarze w t\u0142umie<\/i> (2005, Nominacja do Nagrody Nike, Nagroda im. Micha\u0142ka za najlepsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 filmoznawcz\u0105), wsp\u00f3\u0142autorka ksi\u0105\u017cek Obyczaje polskie. Wiek XX w kr\u00f3tkich has\u0142ach<\/i> (2008), \u015alady Holokaustu w imaginarium kultury polskiej<\/i> (2017), Ekspozycje nowoczesno\u015bci. Wystawy a do\u015bwiadczanie proces\u00f3w modernizacyjnych w Polsce 1821\u20131929<\/i> (2017) oraz Kultura wizualna w Polsce<\/i> (2017, dwa tomy), redaktorka tomu Film i historia<\/i> (2008), wsp\u00f3\u0142redaktorka Antropologii cia\u0142a<\/i> (2008) oraz Antropologii kultury wizualnej<\/i> (2012). Redaguje pismo \u201eWidok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej\u201d (www.pismowidok.org). Wi\u0119cej: http:\/\/ikp.uw.edu.pl\/dr-hab-iwona-kurz\/ <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Robert Bolesto, fot. Laura Pawela Czuje si\u0119 Pan cz\u0142owiekiem filmu? Mo\u017ce cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata filmu, ale generalnie czuj\u0119 si\u0119 pisarzem. Jako pisarz pracowa\u0142 Pan w kinie ju\u017c z kilkoma re\u017cyserami. Krzysztof Skonieczny, Agnieszka Smoczy\u0144ska, Jan P. Matuszy\u0144ski, \u0141ukasz Ronduda to bardzo r\u00f3\u017cne osobowo\u015bci, ale gdyby szuka\u0107 wsp\u00f3lnego rysu ich film\u00f3w, by\u0142by to wyrazisty styl wizualny. Jaka… Czytaj wi\u0119cej »Tytu\u0142 jest pierwszy. Z Robertem Bolesto rozmawia Iwona Kurz<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":647,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[824],"tags":[296,970,839,290,840],"ppma_author":[437],"class_list":["post-335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-4-2017","tag-kino-najnowsze","tag-nowy-kanon","tag-robert-bolesto","tag-scenariopisarstwo","tag-scenarzysta"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t