{"id":3337,"date":"2022-04-01T11:51:34","date_gmt":"2022-04-01T10:51:34","guid":{"rendered":"https:\/\/pleograf.pl\/?p=3337"},"modified":"2022-04-02T11:01:43","modified_gmt":"2022-04-02T10:01:43","slug":"slowo-wstepne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/slowo-wstepne\/","title":{"rendered":"S\u0142owo wst\u0119pne"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z podstawowych opozycji, kt\u00f3r\u0105 \u2013 zw\u0142aszcza w kinie ameryka\u0144skim \u2013 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 teoretycy filmu, jest ta oddzielaj\u0105ca kino autorskie od gatunkowego. Gatunek filmowy natomiast \u2013 obok swoistej architektury gwiazd filmowych i klasycznej narracji \u2013 stanowi jeden z najwa\u017cniejszych filar\u00f3w Hollywood. Niepowstrzymany, jednostronny i globalny w swoim zasi\u0119gu proces transferu kulturowego, z jakim mamy do czynienia zw\u0142aszcza od drugiej po\u0142owy XX wieku ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych, a w kt\u00f3rego awangardzie znajduje si\u0119 przecie\u017c tw\u00f3rczo\u015b\u0107 filmowa, sprawia, \u017ce kino ameryka\u0144skie stanowi od kilkudziesi\u0119ciu ju\u017c lat matryc\u0119, swoiste okulary przez kt\u00f3re na kinematografi\u0119 patrzy masowy odbiorca, niezale\u017cnie od miejsca jego zamieszkania. Wychowany na ameryka\u0144skim kinie widz, jest w stanie intuicyjnie okre\u015bli\u0107 film, jako gatunkowy \u2013 nawet je\u015bli obcuje on z obrazem, nosz\u0105cym silne pi\u0119tno indywidualno\u015bci tw\u00f3rcy. <\/p>\n\n\n\n

Niekwestionowana atrakcyjno\u015b\u0107 tego rodzaju kina, jego oparcie si\u0119 na podstawowych emocjach, umiej\u0119tno\u015b\u0107 zbudowania specyficznej relacji mi\u0119dzy intencj\u0105 re\u017cysera i oczekiwaniami odbiorcy, pewna \u201eautonomiczno\u015b\u0107\u201d dzia\u0142a wyposa\u017conego w konkretn\u0105 ikonografi\u0119, styl i rodzaj narracji \u2013 wszystkie te cechy wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce \u201egatunek\u201d filmowy, dawno ju\u017c wzbudzi\u0142y zainteresowanie adept\u00f3w X muzy ze wszystkich niemal kr\u0119g\u00f3w kulturowych.<\/p>\n\n\n\n

Fascynacja kinem gatunkowym nie omin\u0119\u0142a tak\u017ce polskich tw\u00f3rc\u00f3w. Oni r\u00f3wnie\u017c zapragn\u0119li tworzy\u0107 dzie\u0142a, pozwalaj\u0105ce projektowa\u0107 okre\u015blon\u0105 postaw\u0119 odbiorcz\u0105, b\u0119d\u0105ce czytelnym konglomeratem rozpoznawalnych regu\u0142, budowa\u0107 t\u0119 swoist\u0105 gramatyk\u0119 wypowiedzi filmowej, wpisuj\u0105cej si\u0119 w nurt mi\u0119dzynarodowy, zunifikowany, konformistyczny i powtarzalny, ale \u2013 paradoksalnie \u2013 z tych w\u0142a\u015bnie wzgl\u0119d\u00f3w powszechnie po\u017c\u0105dany. <\/p>\n\n\n\n

Pierwszy w tym roku numer \u201ePleografu \u2013 Historyczno-Filmowego Kwartalnika Filmoteki Narodowej\u201d dedykujemy w\u0142a\u015bnie tym polskim tw\u00f3rcom, kt\u00f3rzy dali si\u0119 porwa\u0107 kinu gatunkowemu. W historii polskiej kinematografii nie byli wcale tak nieliczni. Ju\u017c przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 zalewali widz\u00f3w komediami i melodramatami. W epoce PRL niezwykle ch\u0119tnie kr\u0119cono natomiast filmy wojenne, a w p\u00f3\u017aniejszym okresie \u2013 znakomite zreszt\u0105 \u2013 komedie. Z czasem tak\u017ce i inne \u201egatunki\u201d r\u00f3wnie\u017c by\u0142y coraz cz\u0119\u015bciej reprezentowane. Obecnie kino gatunkowe ma si\u0119 naprawd\u0119 bardzo dobrze, powstaj\u0105 nie tylko filmy komediowe czy wojenne, ale i horrory, thrillery, melodramaty, krymina\u0142y, czy filmy sensacyjne. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni polscy tw\u00f3rcy nie zamierzaj\u0105 \u2013 jak wida\u0107 \u2013 rezygnowa\u0107 z kina gatunkowego, stanowi\u0105cego najpopularniejsz\u0105 i naj\u0142atwiejsz\u0105 chyba metod\u0119 porozumiewania si\u0119 z widzem w komunikacji filmowej. Nie pod\u0105\u017caj\u0105 jednak tylko za utartymi konwencjami, ale \u2013 podobnie jak ich ameryka\u0144scy koledzy \u2013 staraj\u0105 si\u0119 tw\u00f3rczo rozwija\u0107 i eksperymentowa\u0107 z regu\u0142ami rz\u0105dz\u0105cymi okre\u015blonymi gatunkami. Same zreszt\u0105 gatunki podlegaj\u0105 nieustannej hybrydyzacji, oddzia\u0142uj\u0105c przez to na skrajne i przeciwstawne emocje widz\u00f3w. Zapraszamy zatem do fascynuj\u0105cego \u015bwiata polskiego kina gatunk\u00f3w, po kt\u00f3rym przewodnikami b\u0119d\u0105 autorzy niezwykle interesuj\u0105cych artyku\u0142\u00f3w, opublikowanych w tym numerze \u201ePleografu\u201d. Udajmy si\u0119 w t\u0119 podr\u00f3\u017c!  <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdzis\u0142aw Maklakiewicz, Prawo i pi\u0119\u015b\u0107<\/em>. Autor: Jan Ossowski. Prawa: Filmoteka Narodowa \u2013 Instytut Audiowizualny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Prezentacj\u0119 tekst\u00f3w rozpoczynamy od artyku\u0142u Kaliny Kami\u0144skiej Western po polsku \u2013 o Prawie i Pi\u0119\u015bci <\/em>Jerzego Hoffmana i Edwarda Sk\u00f3rzewskiego w kontek\u015bcie gatunkowym<\/a><\/strong>. <\/em>Autorka nawi\u0105zuje w nim do rozpowszechnionej szeroko tezy o westernowym charakterze tego obrazu. W swoich rozwa\u017caniach nie podwa\u017ca tego konceptu, znajduje jednak te\u017c wiele dowod\u00f3w na odej\u015bcie w tym filmie od konwencji westernowej. Z jednej strony sama konstrukcja g\u0142\u00f3wnego bohatera czerpie pe\u0142nymi gar\u015bciami z gatunku, z drugiej \u2013 w wielu elementach wr\u0119cz mu przeczy. Wed\u0142ug autorki, ciesz\u0105cy si\u0119 popularno\u015bci\u0105 western pos\u0142u\u017cy\u0142 tu raczej jako atrakcyjna forma dla znacznie trudniejszej, du\u017co mniej westernowej tre\u015bci. W trafnej konkluzji sk\u0142ania si\u0119 do my\u015bli, i\u017c Prawo i pi\u0119\u015b\u0107<\/em> stanowi raczej przyk\u0142ad zr\u0119cznego przetworzenia konwencji westernowej, ni\u017celi jest jej czystym przedstawicielem. W tym zabiegu dostrzega recept\u0119 na udan\u0105 polsk\u0105 wersj\u0119 westernu. <\/p>\n\n\n\n

Element\u00f3w westernowych w polskich filmach doszukuje si\u0119 tak\u017ce Piotr Korczy\u0144ski. W interesuj\u0105cym tek\u015bcie zatytu\u0142owanym Czas o\u0142owiu. Westernowa historia Armii Krajowej <\/a><\/strong>stara si\u0119 ukaza\u0107 filmowe reprezentacje \u017co\u0142nierzy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, jako emanacje walcz\u0105cych ze z\u0142em rewolwerowc\u00f3w, rodem z Dzikiego Zachodu. Westernowe schematy odkrywa m.in. w filmach Andrzeja Wajdy, Stanis\u0142awa Lenartowicza, Stanis\u0142awa R\u00f3\u017cewicza, Edwarda Sk\u00f3rzy\u0144skiego i Jerzego Hoffmana, a tak\u017ce u wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w m.in. Marcina Kszyszta\u0142owicza i Wojciecha Smarzowskiego. Autor zr\u0119cznie \u0142\u0105czy w tek\u015bcie fabu\u0142\u0119 filmow\u0105 z rzeczywistymi wydarzeniami i autentycznymi postaciami, wskazuj\u0105c na ogromny potencja\u0142 scenariuszowy, jaki tkwi w losach \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej, nie tylko zreszt\u0105 dla produkcji inspirowanych westernem, ale tak\u017ce dla film\u00f3w sensacyjnych, wojennych, a nawet melodramat\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Od \u0142amania konwencji gatunkowych kina policyjnego do spo\u0142ecznego moralitetu.  Psy<\/em> W\u0142adys\u0142awa Pasikowskiego<\/a><\/strong> to tytu\u0142 artyku\u0142u Patrycji Babickiej. Autorka b\u0142yskotliwie analizuje ten g\u0142o\u015bny obraz, traktuj\u0105c go, jako jeden z film\u00f3w \u201esubwersywnych\u201d, czyli takich, kt\u00f3re \u2013 mimo, \u017ce zakorzenione s\u0105 w konwencji \u2013 manifestuj\u0105 szereg cech uznanych za sprzeczne z prawid\u0142ami gatunku. Przyk\u0142adem tej subwersyjno\u015bci jest chocia\u017cby konstrukcja g\u0142\u00f3wnego bohatera. W typowym kinie policyjnym jawi\u0142 si\u0119 on zazwyczaj, jako silny, nieugi\u0119ty heros, zdolny do przeciwstawienia si\u0119 w pojedynk\u0119 ca\u0142emu \u015bwiatu w imi\u0119 wy\u017cszych warto\u015bci. Tu jednak jest przedstawiany, jako osoba rozgoryczona, zm\u0119czona, odarta ze z\u0142udze\u0144, pe\u0142na s\u0142abo\u015bci i maj\u0105ca za sob\u0105 trudne do\u015bwiadczenia. Zdaniem autorki, okre\u015blenie typu bohatera ma kluczowe znaczenie dla poszukiwa\u0144 wyznacznik\u00f3w nowego gatunku w polskiej kinematografii, za jaki uznaje Psy<\/em>. To po\u0142\u0105czenie subwersywnego kina sensacyjnego z g\u0142\u0119boko zakorzenionym w \u00f3wczesnej rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej swoistym moralitetem, stanowi \u2013 w jej przekonaniu \u2013 o wyj\u0105tkowo\u015bci tego obrazu, zyskuj\u0105cego zreszt\u0105 status kultowego, na kr\u00f3tko po jego premierze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Kondrat, Psy<\/em>. Autor: Roman Sumik. Prawa: Filmoteka Narodowa \u2013 Instytut Audiowizualny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Z kolei Jakub Rawski w artykule pt. Pomi\u0119dzy gatunkami i formami artystycznymi. Reminiscencje Kordiana <\/em>Juliusza S\u0142owackiego w filmie Diabe\u0142 <\/em>Andrzeja \u017bu\u0142awskiego<\/strong><\/a> <\/em>dokonuje interesuj\u0105cej analizy por\u00f3wnawczej zrealizowanego w poetyce horroru obrazu z XIX-wiecznym romantycznym poematem. Oryginalny film \u017bu\u0142awskiego okre\u015bla autor jako \u201epierwszy polski horror metafizyczny\u201d. Uwa\u017ca obraz za wyj\u0105tkowy i niepowtarzalny w polskim kinie, nie tylko dzi\u0119ki zawartej w nim metafizyce, ale r\u00f3wnie\u017c intencjonalnemu unikni\u0119ciu przez re\u017cysera element\u00f3w oraz stylu typowego dla gatunku. O oryginalno\u015bci filmu stanowi tak\u017ce wielo\u015b\u0107 intertekstualnych nawi\u0105za\u0144 do wzmiankowanego dramatu S\u0142owackiego. Autor postrzega film, jako interesuj\u0105cego poznawczo wyraziciela polskiego post-romantyzmu, kt\u00f3ry ci\u0105gle poddaje si\u0119 nowym zabiegom eksplikacyjnym i pomimo up\u0142ywu lat, fascynuje swoim emancypacyjnym potencja\u0142em. Warto zapozna\u0107 si\u0119 z tym ciekawym tekstem.<\/p>\n\n\n\n

Zainteresowania Brunona Hawryluka oscyluj\u0105 natomiast wok\u00f3\u0142 polskiego kina s-f. Jego artyku\u0142 Nowe polskie kino science fiction, jako odtrutka na \u201enowy totalitaryzm\u201d?<\/a><\/strong> po\u015bwi\u0119cony jest najciekawszym filmom i serialom reprezentuj\u0105cym ten popularny gatunek, kt\u00f3re powsta\u0142y w Polsce, lub w koprodukcji z polskimi tw\u00f3rcami w latach 2006-2021. Autor stanowczo przeczy rozpowszechnionej tezie, jakoby kino science fiction by\u0142o w naszym kraju s\u0142abo reprezentowane. Do swojej najnowszej analizy bez trudu wybra\u0142 oko\u0142o trzydziestu produkcji (z ponad stu) \u2013 zar\u00f3wno filmy pe\u0142no i \u015bredniometra\u017cowe, seriale, jak i kr\u00f3tkie metra\u017ce, filmy animowane i studenckie. S\u0142ab\u0105 znajomo\u015b\u0107 zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci rodzimych obraz\u00f3w s-f autor t\u0142umaczy ich niskobud\u017cetowo\u015bci\u0105 i \u2013 jak to sam nazywa \u2013 tkwieniem przez to w \u201eg\u0142\u0119bokim undergroundzie\u201d. Tymczasem z jego zestawienia wy\u0142ania si\u0119 niezwykle bogaty obraz polskiego kina s-f. Nie brakuje w nim film\u00f3w poruszaj\u0105cych w\u0105tki konfrontacji cz\u0142owieka ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, podr\u00f3\u017cy mi\u0119dzygwiezdnych, kontaktu z istotami pozaziemskimi, hibernacji, czy podr\u00f3\u017cy w czasie. Wiele obraz\u00f3w skupia si\u0119 tak\u017ce m.in. na w\u0105tkach socjo-politycznych, antyutopijnych, eksploruj\u0105cych l\u0119k przed negatywnym rozwojem social-medi\u00f3w, przed utrat\u0105 kontroli nad w\u0142asnym \u017cyciem na rzecz w\u0142adzy, nowymi totalitaryzmami, czy globaln\u0105 wojn\u0105 i ko\u0144cem \u015bwiata. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 to \u2013 zdaniem autora \u2013 dzie\u0142a na wskro\u015b oryginalne. Ten artyku\u0142 to wyj\u0105tkowa gratka dla fan\u00f3w kina science fiction.<\/p>\n\n\n\n

Micha\u0142 Dominik w artykule Andrzeja \u017bu\u0142awskiego dialog z przodkiem na srebrnym globie. O feralnym filmie i femmes fatales<\/a><\/strong> <\/em>dokonuje tymczasem analizy pierwszej polskiej superprodukcji science fiction. Autor podejmuje tu niezwykle interesuj\u0105cy w\u0105tek stosunku re\u017cysera do swojego antenata \u2013 Jerzego \u017bu\u0142awskiego, autora cyklu powie\u015bci Trylogia ksi\u0119\u017cycowa<\/em>, stanowi\u0105cych literack\u0105 kanw\u0119 filmu. Innym tropem interpretacyjnym s\u0105 dla autora zawirowania osobiste re\u017cysera, zwi\u0105zane przede wszystkim z relacjami z kobietami. Micha\u0142 Dominik zestawia literack\u0105 wizj\u0119 z jej p\u00f3\u017aniejsz\u0105 o kilkadziesi\u0105t lat ekranizacj\u0105, traktuj\u0105c j\u0105 jako klucz do zrozumienia obrazu Andrzeja \u017bu\u0142awskiego. Przybli\u017ca te\u017c okoliczno\u015bci powstania filmu, zauwa\u017caj\u0105c \u017ce wymuszone ograniczenia prze\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na efekt ko\u0144cowy, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 sprosta\u0107 ambitnym planom re\u017cysera. Artyku\u0142 jest z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wart wnikliwej lektury.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Na srebrnym globie<\/em>. Autor: Stefan Kurzyp. Prawa: Filmoteka Narodowa \u2013 Instytut Audiowizualny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Marcel Wo\u017aniak sw\u00f3j artyku\u0142 pt. <\/a><\/em>Hybryda gatunkowa po polsku. Historia filmu Naprawd\u0119 wczoraj<\/em> <\/a><\/strong>po\u015bwi\u0119ci\u0142 natomiast nieco zapomnianemu, kameralnemu melodramatowi Jana Rybkowskiego, kt\u00f3ry powsta\u0142 na podstawie scenariusza Leopolda Tyrmanda, b\u0119d\u0105cej zreszt\u0105 adaptacj\u0105 powie\u015bci pisarza Siedem dalekich rejs\u00f3w<\/em>. Autor przygl\u0105da si\u0119 w tek\u015bcie nie tylko zwi\u0105zkom biografii scenarzysty z losami filmu, ale poddaje wnikliwej analizie histori\u0119 realizacji tej produkcji. Zajmuje si\u0119 tak\u017ce recepcj\u0105 samego filmu, jako przynale\u017cnego do kina gatunkowego. Naprawd\u0119 wczoraj <\/em>autor klasyfikuje, jako obraz z pogranicza gatunk\u00f3w \u2013 kina psychologicznego, sensacyjnego i melodramatu. W tek\u015bcie mo\u017cna wyczu\u0107 pewn\u0105 nostalgi\u0119 za kinem zapomnianym, kt\u00f3rego \u017cycie \u2013 jak uj\u0105\u0142 to autor \u2013 \u201enie powinno zbyt szybko si\u0119 ko\u0144czy\u0107\u201d. <\/p>\n\n\n\n

W numerze po\u015bwi\u0119conym kinu gatunkowemu, nie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zabrakn\u0105\u0107 artyku\u0142u o filmie kryminalnym. Za tak\u0105 tematyk\u0119 zabra\u0142 si\u0119 Pawe\u0142 Jaskulski w tek\u015bcie Wycinek z historii polskiego krymina\u0142u. O Zbrodniarzu i pannie <\/em>Janusza Nasfetera<\/a><\/strong>. Autor analizuje okoliczno\u015bci zwi\u0105zane z rozpowszechnianiem filmu, przytacza dyskusj\u0119 Komisji Ocen i Scenariuszy wok\u00f3\u0142 historii, na kanwie kt\u00f3rej produkcja jest oparta, przywo\u0142uje liczne \u2013 niekt\u00f3re wyj\u0105tkowo zabawne \u2013 recenzje prasowe, trafnie punktuje mankamenty obrazu oraz odnotowuje jego zalety (m.in. znakomit\u0105 rol\u0119 Ewy Krzy\u017cewskiej). Zdaniem autora Zbrodniarz i panna<\/em> stanowi interesuj\u0105c\u0105 przygod\u0119 wybitnego re\u017cysera z kinem rozrywkowym, cho\u0107 \u2013 zdaniem krytyk\u00f3w \u2013 nie do ko\u0144ca pomy\u015bln\u0105, to bardzo dobrze przyj\u0119t\u0105 i ogl\u0105dan\u0105 przez widz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Beta Tyszkiewicz, Naprawd\u0119 wczoraj<\/em>. Autor: Jerzy Troszczy\u0144ski. Prawa: Filmoteka Narodowa \u2013 Instytut Audiowizualny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Portrety filmowych kibic\u00f3w pi\u0142ki no\u017cnej, w tym tzw. pseudokibic\u00f3w przybli\u017ca w swoim tek\u015bcie Polish Hools Movies. Wizerunek kibic\u00f3w pi\u0142karskich w polskim kinie<\/a><\/strong> Rafa\u0142 Paw\u0142owski. Jak przekonuje, to w\u0142a\u015bnie tzw. ultras i hools stanowi\u0105 rdze\u0144 kibicowskiej subkultury i to oni najcz\u0119\u015bciej wzbudzaj\u0105 zainteresowanie tw\u00f3rc\u00f3w filmowych. Dokonuj\u0105c przegl\u0105du polskich film\u00f3w traktuj\u0105cych o kibicach pi\u0142karskich, autor wydaje si\u0119 konstatowa\u0107, \u017ce daleko im do wytwor\u00f3w kinematografii brytyjskiej, w kt\u00f3rej tego typu tematyka doczeka\u0142a si\u0119 przyporz\u0105dkowania do odr\u0119bnego gatunku, pod nazw\u0105 hooligans films. <\/em>Za najbli\u017csz\u0105 tym produkcjom, autor uznaje niedawno zrealizowan\u0105 Furioz\u0119 <\/em>Cypriana T. Ol\u0119ckiego \u2013 obraz jego zdaniem interesuj\u0105cy, w kt\u00f3rym re\u017cyserowi uda\u0142o si\u0119 w du\u017cym stopniu unikn\u0105\u0107 romantyzowania filmowego wizerunku kiboli-gangster\u00f3w. Z tego typu zarzutem ze strony krytyk\u00f3w spotykaj\u0105 si\u0119 bowiem cz\u0119sto filmy brytyjskie.<\/p>\n\n\n\n

W nietuzinkowym artykule pt. Analiza por\u00f3wnawcza dystrybucji dw\u00f3ch polskich film\u00f3w dokumentalnych: Skandal. Ewenement Molesty<\/em> \u2013 w czasie pandemii koronawirusa oraz Kult. Film <\/em>\u2013 tu\u017c przed jej wybuchem<\/a><\/strong> Jakub Maj przygl\u0105da si\u0119 dzia\u0142aniom promocyjnym oraz \u015bcie\u017cce dystrybucji dw\u00f3ch bliskich sobie gatunkowo obraz\u00f3w. Autor szczeg\u00f3\u0142owo analizuje poszczeg\u00f3lne etapy dystrybucji ka\u017cdego z film\u00f3w w ca\u0142kiem odmiennych przecie\u017c, nie spotykanych wcze\u015bniej okoliczno\u015bciach. Dochodzi przy tym do zaskakuj\u0105cych wniosk\u00f3w \u2013 z jego ustale\u0144 wynika bowiem, \u017ce pandemia koronawirusa wcale nie po\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 tak d\u0142ugim cieniem na dystrybucji filmu dokumentalnego w Polsce, jak mog\u0142oby si\u0119 na poz\u00f3r wydawa\u0107. Skandal. Ewenement Molesty<\/em> odni\u00f3s\u0142 frekwencyjny sukces, co \u2013 zdaniem autora \u2013 by\u0142o mo\u017cliwe przede wszystkim dzi\u0119ki odwa\u017cnym i trafnym decyzjom dotycz\u0105cym odpowiedniego wykorzystania narz\u0119dzi promocyjnych. Opracowanie to stanowi interesuj\u0105cy przyczynek do bardziej szczeg\u00f3\u0142owych bada\u0144 nad wp\u0142ywem pandemii na dystrybucj\u0119 \u2013 nie tylko dokumentalnych \u2013 film\u00f3w w Polsce. <\/p>\n\n\n\n

Zamiast tradycyjnej prezentacji sylwetki jednego z wybitnych polskich tw\u00f3rc\u00f3w, proponujemy w tym numerze \u201ePleografu\u201d tekst, kt\u00f3ry z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zainteresuje wielbicieli film\u00f3w Jerzego Kawalerowicza. Przemys\u0142aw Kaniecki nie bra\u0142 jednak na sw\u00f3j analityczny warsztat \u017cadnego ze znanych obraz\u00f3w mistrza, postanowi\u0142 natomiast przyjrze\u0107 si\u0119 obrazowi, kt\u00f3rego re\u017cyser\u2026 nie zdo\u0142a\u0142 nakr\u0119ci\u0107. Niezrealizowana Podr\u00f3\u017c <\/em>Jerzego Kawalerowicza<\/strong> <\/a>to intelektualna wycieczka w krain\u0119 wyobra\u017ani oraz plan\u00f3w znanego re\u017cysera, najbardziej obawiaj\u0105cego si\u0119 \u2013 jak mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 z tego pasjonuj\u0105cego artyku\u0142u \u2013 artystycznej wt\u00f3rno\u015bci. Zdaniem autora badacze powinni przede wszystkim pami\u0119ta\u0107 o tym w\u0142a\u015bnie szczeg\u00f3lnym imperatywie formowania przez re\u017cysera filmu za ka\u017cdym razem odmiennego. Ta obawa \u201epowt\u00f3rzenia si\u0119\u201d pos\u0142u\u017cy\u0142a autorowi jako klucz do wyobra\u017cenia sobie, jak mog\u0142yby wygl\u0105da\u0107 niezrealizowane filmy Kawalerowicza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
 Marek Piestrak, Warszawa 2022 rok.  Autor: Micha\u0142 Dondzik. Prawa: Micha\u0142 Dondzik.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Prawdziw\u0105 frajd\u0105 dla kinoman\u00f3w b\u0119d\u0105 zapewne dwa obszerne wywiady z tw\u00f3rcami polskiego kina gatunkowego, jakie przeprowadzi\u0142 Micha\u0142 Dondzik. Pierwsz\u0105 rozmow\u0119 autor odby\u0142 z Markiem Piestrakiem <\/a><\/strong>\u2013 re\u017cyserem film\u00f3w fabularnych, seriali i spektakli teatralnych. Tw\u00f3rca opowiada o swoich pierwszych obrazach, o legendarnym wyje\u017adzie do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie go\u015bci\u0142 na planie Dziecka Rosemary<\/em> Romana Pola\u0144skiego, o pocz\u0105tkach fascynacji kinem gatunkowym oraz o kulisach powstania wielu jego film\u00f3w. Czytelnik znajdzie w tej rozmowie mn\u00f3stwo smaczk\u00f3w, ciekawostek i zaskakuj\u0105cych fakt\u00f3w m.in. z planu s\u0142ynnej Kl\u0105twy Doliny W\u0119\u017cy<\/em>, czy Testu pilota Pirxa<\/em>. Drugi wywiad jest r\u00f3wnie intryguj\u0105cy \u2013 to rozmowa z Jackiem Koprowiczem, tw\u00f3rc\u0105 s\u0142ynnego Medium<\/em><\/a><\/strong>. Sam re\u017cyser okre\u015bla swoje \u017cycie, jako \u201ethriller z elementami filmu grozy\u201d, co stanowi chyba wystarczaj\u0105c\u0105 rekomendacj\u0119, by zapozna\u0107 si\u0119 z tym wywiadem.  <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Plakat promuj\u0105cy film Medium<\/em>. Autor: Witold Dybowski. \u0179r\u00f3d\u0142o: Gapla.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na deser mamy co\u015b dla badaczy \u017ar\u00f3de\u0142. Publikujemy kolejny stenogram z posiedzenia Komisji Kolaudacyjnej Film\u00f3w Fabularnych<\/a><\/strong>. Tym razem jest to om\u00f3wienie s\u0142ynnego filmu  O-bi, O-ba. Koniec cywilizacji <\/em>w re\u017cyserii Piotra Szulkina, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 22 czerwca 1984 roku pod przewodnictwem Jerzego Bajdora. Stenogram tej kolaudacji przygotowa\u0142 Adam Wy\u017cy\u0144ski.  <\/p>\n\n\n\n

\u017byczymy mi\u0142ej lektury!<\/p>\n\n\n\n

Redakcja<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy, Jedn\u0105 z podstawowych opozycji, kt\u00f3r\u0105 \u2013 zw\u0142aszcza w kinie ameryka\u0144skim \u2013 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 teoretycy filmu, jest ta oddzielaj\u0105ca kino autorskie od gatunkowego. Gatunek filmowy natomiast \u2013 obok swoistej architektury gwiazd filmowych i klasycznej narracji \u2013 stanowi jeden z najwa\u017cniejszych filar\u00f3w Hollywood. Niepowstrzymany, jednostronny i globalny w swoim zasi\u0119gu proces transferu kulturowego, z… Czytaj wi\u0119cej »S\u0142owo wst\u0119pne<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":3446,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[1125],"tags":[],"ppma_author":[974],"class_list":["post-3337","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-historyczno-filmowy-kwartalnik-filmoteki-narodowej-nr-1-2022"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t