{"id":321,"date":"2018-04-10T00:00:00","date_gmt":"2018-04-09T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/2018\/04\/10\/recenzja-propagowanie-czy-i-propaganda-recenzja-ksiazki-sport-w-polskim-kinie-1944-1989-dominika-wierskiego\/"},"modified":"2021-06-25T12:20:22","modified_gmt":"2021-06-25T11:20:22","slug":"recenzja-propagowanie-czy-i-propaganda-recenzja-ksiazki-sport-w-polskim-kinie-1944-1989-dominika-wierskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/recenzja-propagowanie-czy-i-propaganda-recenzja-ksiazki-sport-w-polskim-kinie-1944-1989-dominika-wierskiego\/","title":{"rendered":"Propagowanie czy\/i propaganda? \u2013 recenzja ksi\u0105\u017cki „Sport w polskim kinie 1944\u20131989” Dominika Wierskiego"},"content":{"rendered":"\n
\"Dominik<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Dominik Wierski, Sport w polskim kinie 1944\u20131989<\/i>, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gda\u0144sk 2014<\/p>\n\n\n\n

Sport stanowi w Polsce jedn\u0105 z wa\u017cniejszych form budowania wi\u0119zi spo\u0142ecznych \u2013 niewiele rzeczy tak aktywizuje Polak\u00f3w do dyskusji i masowego dzia\u0142ania (cho\u0107 nie zawsze jest to dzia\u0142anie godne pochwa\u0142y) jak sport, niewiele te\u017c wydarze\u0144 historycznych wspomina si\u0119 z takimi emocjami jak sukcesy narodowych reprezentant\u00f3w. Tak jest zreszt\u0105 nie od dzisiaj. Ju\u017c w pierwszym akapicie wst\u0119pu do recenzowanej tu ksi\u0105\u017cki Sport w polskim kinie 1944\u20131989 <\/i>Dominik Wierski pisze: Gdy my\u015bli si\u0119 o polskim sporcie okresu mi\u0119dzy ko\u0144cem drugiej wojny \u015bwiatowej a prze\u0142omowym 1989 rokiem, niejako automatycznie i bez \u017cadnego trudu przypomina si\u0119 szereg nazwisk i zdarze\u0144. Wembley \u201973, pojedynek siatkarski Polska \u2013 ZSRR w Montrealu, mecz na wodzie we Frankfurcie, gest Kozakiewicza, skok Fortuny, Wy\u015bcig Pokoju, G\u00f3rski, Stamm, Wagner, Deyna, Lato, Boniek, Szewi\u0144ska, Komar, Sid\u0142o, Baszanowski, Kulej \u2013 wymienia\u0107 mo\u017cna by znacznie d\u0142u\u017cej. Symbole polskiego sportu to jednak przecie\u017c nie tylko wybitni zawodnicy i trenerzy czy pami\u0119tne mecze, ale te\u017c wiele innych rozmaitych zjawisk: najpopularniejsi dziennikarze, jak Tomaszewski, Ciszewski i Hopfer, ukazuj\u0105ce si\u0119 przez lata tytu\u0142y prasowe, jak \u201ePrzegl\u0105d Sportowy\u201d, \u201eTempo\u201d i \u201ePi\u0142ka No\u017cna\u201d, ksi\u0105\u017cka \u201eDo przerwy 0:1\u201d Adama Bahdaja, piosenka \u201eFutbol\u201d Maryli Rodowicz, sygna\u0142 \u201eKroniki Sportowej\u201d w Pierwszym Programie Polskiego Radia czy rozpoczynaj\u0105ca \u201eSportow\u0105 niedziel\u0119\u201d syntezatorowa melodia z piosenki \u201eSon of My Father\u201d w wykonaniu bubblegumowej grupy Chicory Tip <\/i>(s. 7).<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Trzy starty. Nowela kolarska<\/em>, re\u017c. Stanis\u0142aw Lenartowicz, 1955 r., fot. Leon Bim, \u017ar\u00f3d\u0142o: Fototeka FINA<\/span><\/p>\n\n\n\n

Zainteresowania badacza oscyluj\u0105 nie tylko wok\u00f3\u0142 samego sportu i \u0142\u0105czonych z nim zjawisk, lecz tak\u017ce jego filmowych reprezentacji, i to z okresu bardzo szczeg\u00f3lnego \u2013 Wierski zdecydowa\u0142 si\u0119 bowiem na przeprowadzenie bada\u0144 dotycz\u0105cych filmowo-sportowej rzeczywisto\u015bci z lat 1944\u20131989. Wybrany przedzia\u0142 czasowy dotyczy bowiem formowania si\u0119 i utrwalania nowej w\u0142adzy politycznej w Polsce, co w spos\u00f3b oczywisty musia\u0142o si\u0119 odbi\u0107 na rodzimej kinematografii. Oczywiste jest przy tym, \u017ce ze wzgl\u0119du na wojenne i powojenne realia pierwszych lat wskazanego okresu w\u015br\u00f3d przywo\u0142ywanych przez autora filmowych realizacji nie znajdzie si\u0119 produkcji z 1944 czy 1945 roku. Dlatego te\u017c zawieraj\u0105cy blisko czterdzie\u015bci film\u00f3w fabularnych i oko\u0142o trzystu film\u00f3w dokumentalnych mieszcz\u0105cych si\u0119 w ramach zagadnienia <\/i>(s. 8) opisany tu materia\u0142 badawczy robi tym wi\u0119ksze wra\u017cenie. Wszystkie te produkcje autor przefiltrowa\u0142 przez kolejne konteksty analizy: motywy sportowe, sposoby realizacji wybranych obraz\u00f3w, wzajemne oddzia\u0142ywania sportu i kina, umiejscowienie tych\u017ce oddzia\u0142ywa\u0144 w porz\u0105dku kulturalnym, spo\u0142ecznym i politycznym wybranego okresu. Co wi\u0119cej, deklaruj\u0105c na pocz\u0105tku cele i za\u0142o\u017cenia swej ksi\u0105\u017cki, Wierski pisze o ch\u0119ci zaprezentowania sportu jako cz\u0119\u015bci kultury oraz zastanowienia si\u0119 nad stosunkowo rozleg\u0142ym, acz na og\u00f3\u0142 pomijanym obszarem polskiego kina <\/i>  (s. 9).<\/i><\/p>\n\n\n\n

Tak jak w przypadku wszystkich bada\u0144, zw\u0142aszcza z okresu tak \u017cywego w pami\u0119ci jak PRL, rodzi si\u0119 pytanie o ich unikalno\u015b\u0107 i nowatorstwo. W tym wypadku dotychczasowy stan bada\u0144 jest na tyle s\u0142aby, \u017ce ksi\u0105\u017cka Wierskiego prezentuje si\u0119 jako bardzo warto\u015bciowa. O ile bowiem o kinematografii okresu PRL napisano niema\u0142o i jak wskazuje autor Sportu w polskim kinie 1944\u20131989<\/i>, czyni\u0105c to z rozmaitych perspektyw, koncentruj\u0105c si\u0119 na poetyce danego nurtu b\u0105d\u017a gatunku, tworz\u0105c monografie tw\u00f3rc\u00f3w, badaj\u0105c sposoby podejmowania jednego tematu w r\u00f3\u017cnych latach i przez r\u00f3\u017cnych filmowc\u00f3w czy te\u017c analizuj\u0105c, jaki wp\u0142yw na kszta\u0142t kinematografii wywar\u0142a cenzura <\/i> oraz pomimo tego, \u017ce regularnie wzbogacana jest r\u00f3wnie\u017c bibliografia dotycz\u0105ca historii polskiego sportu<\/i>, o tyle prawie wcale nie ma <\/i>[…] opracowa\u0144 o pograniczu obu zjawisk<\/i> i temat sportu w polskim kinie lat 1944\u20131989 nie doczeka\u0142 si\u0119 jeszcze monografii <\/i>(s. 38). Autor przywo\u0142uje kilka tytu\u0142\u00f3w, kt\u00f3re podejmowa\u0142y zbli\u017cone zagadnienia, lecz kt\u00f3rych pole ekspertyzy prezentowa\u0142o si\u0119 znacznie skromniej, ograniczaj\u0105c si\u0119 do film\u00f3w kr\u00f3tkometra\u017cowych i ich estetyki (jak w przypadku Sfilmowa\u0107 ruch. Sport w filmie kr\u00f3tkometra\u017cowym<\/i> Jakuba Mosza<\/a>[1]<\/a>), zwi\u0119z\u0142ego zaprezentowania wyst\u0119puj\u0105cych w nich motyw\u00f3w (ponownie Mosz, tym razem Sport w filmie <\/i>w Encyklopedii kultury polskiej XX wieku. Kultura fizyczna i sport<\/i><\/a>[2]<\/a>) lub te\u017c po prostu umieszczania sportu i tematyzuj\u0105cych go produkcji w bardziej rozbudowanym kontek\u015bcie kulturowym. Wierski swoj\u0105 publikacj\u0105 (zmodyfikowan\u0105 nieco rozpraw\u0105 doktorsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 pod opiek\u0105 Piotra Zwierzchowskiego na Wydziale Kulturoznawstwa i Filologii w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej w Warszawie i w 2013 roku tam\u017ce obroni\u0142) zdaje si\u0119 wi\u0119c faktycznie wype\u0142nia\u0107 badawcz\u0105 luk\u0119 dotycz\u0105c\u0105 relacji kinematografii i sportu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Bokser<\/em>, re\u017c. Julian Dziedzina, 1966 r., fot. Jerzy Troszczy\u0144ski, \u017ar\u00f3d\u0142o: Fototeka FINA<\/span><\/p>\n\n\n\n

Bardzo ciekawie prezentuje si\u0119 przyj\u0119ta przez autora strategia metodologiczna. Wierski si\u0119gn\u0105\u0142 po nowy historycyzm, co pozwoli\u0142o przede wszystkim na uatrakcyjnienie wywodu pod wzgl\u0119dem sposobu wypowiedzi. Poetyka kulturowa, neguj\u0105ca obiektywizacj\u0119 postawy wobec badanego tematu, umo\u017cliwi\u0142a rozgrzeszenie autora z pojawiaj\u0105cych si\u0119 nierzadko kwantyfikator\u00f3w czy bardzo subiektywnych opinii dotycz\u0105cych oceny zjawisk lub warto\u015bci wskazywanych produkcji filmowych. Drugim z element\u00f3w przyj\u0119tej postawy badawczej jest traktowanie filmu jako \u017ar\u00f3d\u0142a historycznego. Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce najpe\u0142niejszym \u015bwiadectwem zjawisk tak dynamicznych jak sport jest zapis audiowizualny. Pomaga on badaczom ustrzec si\u0119 przed wyci\u0105ganiem wniosk\u00f3w z b\u0142\u0119dnych spostrze\u017ce\u0144 komentator\u00f3w czy dziennikarzy, co w czasach, gdy technologia nadawania na \u017cywo dopiero si\u0119 rozwija\u0142a, by\u0142o zjawiskiem znacznie cz\u0119stszym ni\u017c dzisiaj. W \u015bwiecie naukowym d\u0142ugo jednak toczy\u0142a si\u0119 dyskusja (co Wierski skrz\u0119tnie odnotowuje) na temat tego, czy filmy fabularne tak\u017ce mo\u017cna traktowa\u0107 jako \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne. Konstatuj\u0105c, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie tego rodzaju podej\u015bcie nie jest ju\u017c niczym nowym, autor powo\u0142uje si\u0119 mi\u0119dzy innymi na tekst J.M. Godzimirskiego<\/a>[3]<\/a> i pisze: ten rodzaj filmu <\/i>[film fabularny \u2013 dop. A.G.] jest szczeg\u00f3lnie cennym materia\u0142em dla poznawania historii, poniewa\u017c nigdy nie powstaje w kulturowej pr\u00f3\u017cni i pozwala odnale\u017a\u0107 w sobie zar\u00f3wno odbicia pewnych reali\u00f3w materialnych, jak i okre\u015blan\u0105 przez kontekst kulturowy mentalno\u015b\u0107 jego tw\u00f3rc\u00f3w <\/i>(s. 21). Nie mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce filmowe wizerunki sportu stanowi\u0105 odbicie codzienno\u015bci pewnego okresu oraz kreowanych przez ni\u0105 mit\u00f3w, co stanowi cenne \u017ar\u00f3d\u0142o budowania wiedzy na temat minionych czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciw\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pracy Wierski rozpoczyna od przypomnienia z\u0142o\u017conych reali\u00f3w funkcjonowania sportu i rodzaj\u00f3w jego obecno\u015bci w kulturze PRL <\/i>(s. 26).<\/i> W pierwszym rozdziale pojawiaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c opisy kwestii w du\u017cej mierze politycznych \u2013 od struktur w\u0142adz sportowych (i nie tylko sportowych), przez przekazy oraz wydarzenia o charakterze propagandowym, a\u017c do specyficznej nowomowy i s\u0142owniczka poj\u0119\u0107, takich jak \u201ekultura fizyczna\u201d. Autor po\u015bwi\u0119ca te\u017c sporo miejsca analizie infrastruktury i architektury sportowej PRL oraz motywu sportu w mediach, literaturze, a nawet muzyce (cho\u0107 s\u0105 to wspominki raczej na marginesie, serwowane jako ciekawostki). Kolejne rozdzia\u0142y s\u0105 ju\u017c zdecydowanie bli\u017csze zasadniczemu tematowi bada\u0144 Wierskiego i skupiaj\u0105 si\u0119 na: ideologicznych i propagandowych funkcjach motyw\u00f3w sportowych w polskim kinie (1), dydaktycznej funkcji sportu (2), obrazie istoty sportu i jej wypacze\u0144 (3), historii sportu w polskim filmie (4), metaforycznej funkcji sportu (5) oraz sporcie w kontek\u015bcie obrazu polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa (6). Wierski zdecydowa\u0142 si\u0119 na uporz\u0105dkowanie analizy w spos\u00f3b podpatrzony w ksi\u0105\u017cce Konrada Klejsy Filmowe oblicza kontestacji<\/i><\/a>[4]<\/a>. Za jego przyk\u0142adem zastosowa\u0142 dwa typy spojrzenia na problemy poruszane w kolejnych rozdzia\u0142ach: \u201epanoramy\u201d oraz \u201ezbli\u017cenia\u201d. Nie wykorzystuje porz\u0105dku Filmowych oblicz kontestacji<\/i> na zasadzie duplikowania strategii, lecz dostosowuje go do w\u0142asnych potrzeb. Kolejne rozdzia\u0142y wywodu badacza rozpoczynaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c od zarysowania odpowiedniego kontekstu (kulturowego, sportowego lub filmowego), nast\u0119pnie wskazuje istotne dla danej funkcji filmy i ostatecznie wybiera tytu\u0142 lub dwa (kryterium jest tu reprezentatywno\u015b\u0107, szczeg\u00f3lne znaczenie danego filmu lub subiektywne warto\u015bciowanie autora) do pog\u0142\u0119bionej analizy. Wierski odchodzi od takiej konstrukcji jedynie w ostatnim rozdziale, w kt\u00f3rym \u201epanoramiczny\u201d porz\u0105dek wywodu zostaje niejako narzucony przez podejmowany temat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Wielki bieg<\/em>, re\u017c. Jerzy Domaradzki, 1981 r., \u017ar\u00f3d\u0142o: Fototeka FINA<\/span><\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105co prezentuj\u0105 si\u0119 te rozdzia\u0142y, w kt\u00f3rych opisane s\u0105 kwestie ideologii, propagandy, dydaktyki oraz wypacze\u0144 sportu PRL w kontek\u015bcie \u00f3wczesnych propozycji filmowych. Bowiem to w nich najpe\u0142niej uwydatnia si\u0119 oryginalno\u015b\u0107 i nowatorsko\u015b\u0107 podejmowanego tematu oraz jego specyficzno\u015b\u0107 w kontek\u015bcie kolejnych etap\u00f3w rozwoju historycznego. Stawiane tezy odnosz\u0105 si\u0119 wtedy jedynie do wybranego przez Wierskiego okresu, a wi\u0119c \u2013 jako \u017ce trudno zestawia\u0107 ze wsp\u00f3\u0142czesnymi strategiami realizacji film\u00f3w \u2013 wydaj\u0105 si\u0119 niemal egzotyczne. R\u00f3wnie ciekawie przedstawiaj\u0105 si\u0119 badania w tych fragmentach, kt\u00f3re dotycz\u0105 styku sportu oraz kinematografii i kt\u00f3re ujawniaj\u0105 kompetencje autora, rozeznanie w historii polityki PRL, a tak\u017ce biografiach konkretnych postaci zwi\u0105zanych ze sportem lub dziennikarstwem sportowym oraz znajomo\u015b\u0107 odpowiedniej lektury filmowej. Tu zas\u00f3b wiedzy autora prezentuje si\u0119 najpe\u0142niej, a on sam jawi si\u0119 jako przewodnik, a nie egzaminowany referent.<\/p>\n\n\n\n

Wci\u0105\u017c solidnie, cho\u0107 mniej interesuj\u0105co, wypadaj\u0105 te fragmenty, w kt\u00f3rych Wierski pr\u00f3buje dokona\u0107 skr\u00f3conego i og\u00f3lnego przegl\u0105du zjawisk omawianego okresu. Z nieco mniejsz\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 \u015bledzi te\u017c analizy sportu w filmie jako metafory. Cz\u0119\u015b\u0107 przejaw\u00f3w takiej metaforyzacji wydaje si\u0119 bowiem funkcjonowa\u0107 nie tylko w okresie poddawanym analizie \u2013 z r\u00f3wnym powodzeniem mo\u017cna by je zaobserwowa\u0107 i we wsp\u00f3\u0142czesnych scenariuszach \u2013 co oczywi\u015bcie nie jest wad\u0105 ani uchybieniem, lecz zaburza wra\u017cenie obcowania z tematem niemal\u017ce egzotycznym.<\/p>\n\n\n\n

Spora cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek o tematyce naukowej nie doczekuje odpowiednio szerokiego audytorium. Kolejne, cz\u0119sto prowadzone przez wiele lat opracowania bada\u0144 udaje si\u0119 sprzeda\u0107 w niskich nak\u0142adach. Przypuszczam, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 winy za to ponosi nie najlepsza, w por\u00f3wnaniu z beletrystyk\u0105, dystrybucja, stosunkowo wysokie ceny podobnych ksi\u0105\u017cek oraz ich nierzadko nieatrakcyjny (albo po prostu nazbyt specjalistyczny) dla pozaakademickiego czytelnika j\u0119zyk. W przypadku Sportu w polskim kinie 1944\u20131989<\/i> Dominika Wierskiego mo\u017cna jednak m\u00f3wi\u0107 o prze\u0142amaniu przynajmniej ostatniego z \u201eproblem\u00f3w\u201d literatury naukowej. Zreferowane w przyst\u0119pny spos\u00f3b badania maj\u0105 szans\u0119 zainteresowa\u0107 nie tylko specjalist\u00f3w i badaczy, ale r\u00f3wnie\u017c fan\u00f3w sportu. Opracowanie badacza ma bowiem lekko\u015b\u0107 podobn\u0105 do popularnych powie\u015bci historycznych. Nie da si\u0119 te\u017c nie zauwa\u017cy\u0107 osobistego, autentycznego zaanga\u017cowania autora w temat \u2013 momentami nosz\u0105cego wr\u0119cz znamiona \u201efanboystwa\u201d. Tu i \u00f3wdzie mo\u017cna si\u0119 u\u015bmiechn\u0105\u0107, gdzieniegdzie zmarszczy\u0107 brew w zamy\u015bleniu lub nawet zacisn\u0105\u0107 pi\u0119\u015bci. Nawet ja, cho\u0107 nie jestem fank\u0105 sportu, w trakcie lektury czu\u0142am czasem absolutne oderwanie od rzeczywisto\u015bci \u2013 jak przy najwy\u017cszej klasy opowie\u015bciach z dziedziny literatury gatunkowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Pi\u0142karski poker<\/em>, re\u017c. Janusz Zaorski, 1988 r., fot. Reneta Pajchel, \u017arod\u0142o: Fototeka FINA<\/span><\/p>\n\n\n\n


\n

 <\/p>\n

\n
\n

<\/a>[1] J. Mosz, Sfilmowa\u0107 ruch. Sport w filmie kr\u00f3tkometra\u017cowym<\/i>, Wydawnictwo AWF, Warszawa 2013. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[2] Ten\u017ce, Sport w filmie<\/i>, [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX wieku. Kultura fizyczna i sport<\/i>, red. Z. Krawczyk, Instytut Kultury, Warszawa 1997. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[3] J.M. Godzimirski, Antropologiczna lektura dzie\u0142a filmowego<\/i>, [w:] Sztuka na wysoko\u015bci oczu. Film i antropologia,<\/i> red. Z. Benedyktowicz, D. Palczewska, T. Rutkowska, Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki, Warszawa 1991. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[4] K. Klejsa, Filmowe oblicza kontestacji. Kino Stan\u00f3w Zjednoczonych i Europy Zachodniej wobec kultury protestu prze\u0142omu lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych<\/i>, Trio, Warszawa 2008. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n

S\u0142owa kluczowe<\/b>: sport w kinematografii polskiej, sport w PRL, Dominik Wierski<\/p>\n

Alicja G\u00f3rska<\/strong> \u2013 absolwentka filmoznawstwa oraz tw\u00f3rczego pisania na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim. Doktorantka na Wydziale Filologicznym U\u0141 poddaj\u0105ca badaniom histori\u0119 i przemiany polskiej krytyki filmowej. Krytyczka i za\u0142o\u017cycielka portalu krytyk.com.pl.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dominik Wierski, Sport w polskim kinie 1944\u20131989, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gda\u0144sk 2014 Sport stanowi w Polsce jedn\u0105 z wa\u017cniejszych form budowania wi\u0119zi spo\u0142ecznych \u2013 niewiele rzeczy tak aktywizuje Polak\u00f3w do dyskusji i masowego dzia\u0142ania (cho\u0107 nie zawsze jest to dzia\u0142anie godne pochwa\u0142y) jak sport, niewiele te\u017c wydarze\u0144 historycznych wspomina si\u0119 z takimi emocjami jak sukcesy… Czytaj wi\u0119cej »Propagowanie czy\/i propaganda? \u2013 recenzja ksi\u0105\u017cki „Sport w polskim kinie 1944\u20131989” Dominika Wierskiego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1658,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[784,11],"tags":[32,801,802,803],"ppma_author":[804],"class_list":["post-321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-1-2018","category-recenzja","tag-cialo","tag-dominik-wierski","tag-sport-w-kinematografii-polskiej","tag-sport-w-prl"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t