![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/KINO_NAJNOWSZE\/Taszycka_Korbo_Strzeminski\/kobro_strzemiski_plakat.jpg\")
<\/b><\/p>\n <\/b><\/p>\n
Eksperymentalny film Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i> w re\u017cyserii Borysa Lankosza powsta\u0142 na zam\u00f3wienie Instytutu Adama Mickiewicza w 2018 roku. Autork\u0105 scenariusza jest Ma\u0142gorzata Sikorska-Miszczuk, producentk\u0105 Magdalena Lankosz, a zdj\u0119cia do tego niezwyk\u0142ego dzie\u0142a wykona\u0142 Marcin Kosza\u0142ka. W g\u0142\u00f3wnych rolach wyst\u0105pili Agata Buzek (wszystkie role kobiece) i \u0141ukasz Simlat (wszystkie role m\u0119skie).<\/p>\n
W ostatniej dekadzie mo\u017cemy obserwowa\u0107 w Polsce widoczny renesans zainteresowania tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Katarzyny Kobro i W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego, pary artyst\u00f3w po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 nie tylko drog\u0105 tw\u00f3rcz\u0105, ale i wsp\u00f3lnym \u017cyciem rodzinnym. Oczywi\u015bcie, nie oznacza to, \u017ce ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczna nie zosta\u0142a odkryta ju\u017c wcze\u015bniej. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kobro i Strzemi\u0144skiego jest aktywnie promowana przez w\u0142adze \u0141odzi, co wydaje si\u0119 zrozumia\u0142e ze wzgl\u0119du na biograficzne powi\u0105zanie artyst\u00f3w z tym miastem. To w\u0142a\u015bnie tu mie\u015bci si\u0119 Akademia Sztuk Pi\u0119knych im. W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego, w ramach kt\u00f3rej dzia\u0142a tak\u017ce Galeria Kobro<\/a>[1]<\/a>.<\/p>\n W 2011 roku Urz\u0105d Miasta \u0141odzi og\u0142osi\u0142 konkurs na logotyp nazwy miasta \u2013 wygra\u0142 ten projekt, kt\u00f3ry nawi\u0105za\u0142 do liternictwa stworzonego przez Strzemi\u0144skiego, wraz z has\u0142em \u201e\u0141\u00f3d\u017a kreuje\u201d, przywo\u0142uj\u0105c tradycje \u0141odzi jako miejsca aktywno\u015bci artyst\u00f3w, sprzyjaj\u0105cego rozwojowi sztuki (a nie jedynie miasta przemys\u0142owc\u00f3w i bran\u017cy w\u0142\u00f3kienniczej). Za has\u0142em tym konsekwentnie pod\u0105\u017ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 Muzeum Sztuki w \u0141odzi pod kierownictwem Jaros\u0142awa Suchana; dowodem popularyzacji przez t\u0119 instytucj\u0119 spu\u015bcizny duetu Kobro\u2013Strzemi\u0144ski mog\u0105 by\u0107 chocia\u017cby dwie wystawy dokumentuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 artyst\u00f3w: \u201eSala neoplastyczna. Kompozycja otwarta\u201d (2013) oraz \u201eKorespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm\u201d (2012). Obie nie tylko odwo\u0142ywa\u0142y si\u0119 do sztuki Kobro i Strzemi\u0144skiego (cz\u0119\u015bciowo zreszt\u0105 nieistniej\u0105cej, znanej z dokumentacji, opis\u00f3w i recenzji), ale i pozwala\u0142y na jej reinterpretacj\u0119, zach\u0119caj\u0105c dzisiejszych artyst\u00f3w do nawi\u0105zania relacji z awangardowymi poprzednikami i ich ideami poprzez wsp\u00f3\u0142czesne dzia\u0142ania w polu sztuki. Odtworzenie i ponowne otwarcie w \u0141odzi \u201esali neoplastycznej\u201d oraz udost\u0119pnienie jej zwiedzaj\u0105cym to nie tylko oddanie ho\u0142du koncepcjom awangardowym z pierwszej po\u0142owy XX wieku, ale i punkt wyj\u015bcia dla dalszych rozwa\u017ca\u0144 i interpretacji. To tak\u017ce dzia\u0142anie sprawiaj\u0105ce, \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kobro i Strzemi\u0144skiego wci\u0105\u017c jest \u017cywa, prowadz\u0105c kulturowy dialog ze sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105.<\/p>\n Warto odnotowa\u0107, \u017ce w 2015 roku zosta\u0142a wydana przez wydawnictwo Czarne ksi\u0105\u017cka biograficzna o \u0142\u00f3dzkiej artystce Kobro. Skok w przestrze\u0144<\/i> autorstwa Ma\u0142gorzaty Czy\u0144skiej. Autorka pr\u00f3buje stworzy\u0107 wok\u00f3\u0142 Kobro now\u0105 narracj\u0119 i niejako \u201eusamodzielni\u0107\u201d pozostaj\u0105c\u0105 od lat w cieniu m\u0119\u017ca rze\u017abiark\u0119, aby tym samym podkre\u015bli\u0107 oryginalno\u015b\u0107 jej w\u0142asnej koncepcji i drogi tw\u00f3rczej<\/a>[2]<\/a>.<\/p>\n W filmie Borysa Lankosza wymienione zosta\u0142y tak\u017ce najnowsze wystawy promuj\u0105ce \u0142\u00f3dzkich tw\u00f3rc\u00f3w poza granicami naszego kraju: Kobro y Strzemi\u0144ski. Prototipos vanguardistas<\/i> (2017) w Centro de Arte Reina Sofia w Madrycie, Kobro & Strzemi\u0144ski: Ny konst i turbulenta tider<\/i> (2018) w Moderna Museet w Malm\u00f6 oraz Une avant-garde polonaise: Katarzyna Kobro et W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski<\/i> (2018) w Centrum Pompidou w Pary\u017cu. Film Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i> stanowi r\u00f3wnie\u017c uzupe\u0142nienie tego ostatniego projektu.<\/p>\n Nale\u017cy jeszcze wspomnie\u0107, \u017ce w 2009 roku powsta\u0142 spektakl Teatru Telewizji w re\u017cyserii Macieja Wojtyszki Powidoki<\/i>, a tak\u017ce film dokumentalny Tadeusza Kr\u00f3la Niebieskie kwiaty<\/i> (2011). W dalszej cz\u0119\u015bci tekstu odwo\u0142am si\u0119 te\u017c do by\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejszego filmu popularyzuj\u0105cego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i biografi\u0119 Strzemi\u0144skiego, czyli do Powidok\u00f3w <\/i>Andrzeja Wajdy (2016). To najistotniejsze, ale z pewno\u015bci\u0105 nie wszystkie filmy zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 artystycznego duetu.<\/p>\n Film Lankosza \u015bwietnie wpisuje si\u0119 w aktywno\u015bci skupione wok\u00f3\u0142 ponownego odkrywania czy reinterpretowania tw\u00f3rczo\u015bci awangardzist\u00f3w. Jednocze\u015bnie re\u017cyser postanowi\u0142 stworzy\u0107 projekt oryginalny i niekonwencjonalny. Przede wszystkim trudno go jednoznacznie sklasyfikowa\u0107, poniewa\u017c nie do ko\u0144ca wiadomo, z jakim rodzajem filmowym mamy do czynienia; formalnie film lokuje si\u0119 pomi\u0119dzy dokumentem, wideo-artem a nawet spektaklem Teatru Telewizji. Eksperymentalny charakter tego projektu mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 z jednej strony nawi\u0105zaniem do awangardowej spu\u015bcizny artyst\u00f3w, a z drugiej \u2013 niech\u0119ci\u0105 re\u017cysera do stworzenia klasycznej biografii.<\/p>\n Zastan\u00f3wmy si\u0119 w tym miejscu, czym jest film biograficzny, jaka jest jego formu\u0142a oraz jak wobec tego gatunku sytuuje si\u0119 projekt Borysa Lankosza? Encyklopedia kina<\/i> definiuje ten gatunek jako opowie\u015b\u0107 o \u017cyciu i dokonaniach s\u0142ynnych ludzi: przyw\u00f3dc\u00f3w, polityk\u00f3w, m\u0119\u017c\u00f3w stanu, bohater\u00f3w narodowych, artyst\u00f3w, uczonych itp. Nie musi on zachowywa\u0107 pe\u0142nej wierno\u015bci faktom zwi\u0105zanym z \u017cyciem bohatera, wydobywaj\u0105c jego szczeg\u00f3lnie dramatyczne epizody<\/a>[3]<\/a>. Specyficzn\u0105 odmian\u0105 tego gatunku s\u0105 filmy o artystach, jako \u017ce ich autorzy najcz\u0119\u015bciej pr\u00f3buj\u0105 odda\u0107 styl tw\u00f3rczo\u015bci danego artysty w warstwie wizualnej swego dzie\u0142a (np. Caravaggio <\/i>Dereka Jarmana, 1996; Goya<\/i> Carlosa Saury, 1999; Pan Turner<\/i>\/Mr. Turner<\/i> Mike\u2019a Leigh, 2014). Ciekawym przyk\u0142adem jest tu animowany pe\u0142nometra\u017cowy film Tw\u00f3j Vincent<\/i> Doroty Kobieli i Hugh Welchmana z 2017 roku, w kt\u00f3rym warstwa obrazowa zosta\u0142a podyktowana stylem i tematyk\u0105 obraz\u00f3w Van Gogha.<\/p>\n Borys Lankosz ma ju\u017c na swoim koncie film biograficzny o Stanis\u0142awie Lemie Autor \u201eSolaris\u201d<\/i> (2016), w kt\u00f3rym po raz pierwszy zosta\u0142y przedstawione najnowsze odkrycia faktograficzne na temat \u017cycia s\u0142ynnego pisarza science fiction<\/a>[4]<\/a>. Ju\u017c tutaj Lankosz ucieka\u0142 od znanej formu\u0142y dokumentalnego filmu biograficznego poprzez wplecenie w opowie\u015b\u0107 o \u017cyciu pisarza fragment\u00f3w inscenizacji poszczeg\u00f3lnych utwor\u00f3w Lema; w filmie o Kobro i Strzemi\u0144skim forma biograficzna sta\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej radykalna. Wydaje si\u0119, \u017ce pomys\u0142 re\u017cysera na dokument o Lemie, kt\u00f3ry powsta\u0142 z okazji 10. rocznicy \u015bmierci pisarza, polega\u0142 przede wszystkim na tym, \u017ceby jak najpe\u0142niej odda\u0107 g\u0142os nie\u017cyj\u0105cemu ju\u017c bohaterowi<\/a>[5]<\/a>. W filmie znajdziemy zar\u00f3wno fragmenty wywiad\u00f3w z autorem Solaris<\/i>, jak i nagrany g\u0142os Stanis\u0142awa Lema w parodii komunistycznej nowomowy, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mo\u017ce nam si\u0119 wydawa\u0107 mniej lub bardziej zabawna, a kiedy\u015b by\u0142a tak\u017ce dla samego autora \u015bmiertelnie niebezpieczna ze wzgl\u0119du na mog\u0105ce mu grozi\u0107 konsekwencje (za dzia\u0142alno\u015b\u0107 antypa\u0144stwow\u0105). Film uzupe\u0142niaj\u0105 zdj\u0119cia z domowego archiwum i inscenizowane fragmenty jego prozy, zw\u0142aszcza te, kt\u00f3re w zawoalowany spos\u00f3b koresponduj\u0105 z \u017cyciowymi do\u015bwiadczeniami pisarza z okresu II wojny \u015bwiatowej. Odkrycie Agnieszki Gajewskiej, \u017ce w ca\u0142ej prozie Lema rozsiane s\u0105 aluzje do Holokaustu, rzuca nowe \u015bwiat\u0142o zar\u00f3wno na biografi\u0119 pisarza, jak i budzi potrzeb\u0119 ponownego odczytania ca\u0142ej jego tw\u00f3rczo\u015bci. Warto doda\u0107, \u017ce w jednej z inscenizacji (sztuka Jacht Paradise<\/i>) pojawia si\u0119 sam Lankosz.<\/p>\n Kadr z filmu Autor \u201eSolaris\u201d, <\/i>re\u017c. Borys Lankosz<\/span><\/p>\n W wywiadzie dla Polskiego Radia re\u017cyser m\u00f3wi\u0142 o tym, \u017ce ma problem z klasycznie realizowanymi biografiami. W przypadku Kobro i Strzemi\u0144skiego przeszkod\u0105 w realizacji tradycyjnego filmu biograficznego mog\u0142o by\u0107 tak\u017ce to, \u017ce na powszechn\u0105 pami\u0119\u0107 o tych artystach silnie wp\u0142yn\u0119\u0142a ksi\u0105\u017cka ich c\u00f3rki Niki Strzemi\u0144skiej \u2013 Sztuka, mi\u0142o\u015b\u0107 i nienawi\u015b\u0107. O Katarzynie Kobro i W\u0142adys\u0142awie Strzemi\u0144skim<\/i>. By\u0107 mo\u017ce opowie\u015bci o domowych awanturach, ale te\u017c i o biedzie, odrzuceniu, trudno\u015bciach bytowych i chorobach, przes\u0142oni\u0142y pami\u0119\u0107 o awangardowych dokonaniach i ich pionierskim spojrzeniu: na rze\u017ab\u0119 w przypadku Kobro i na malarstwo w przypadku Strzemi\u0144skiego. Re\u017cyser poszukuje tu nowej, niekonwencjonalnej formy dla opowie\u015bci biograficznej. Wyznaczniki tego gatunku s\u0105 bowiem tak og\u00f3lne, \u017ce mo\u017cemy za\u0142o\u017cy\u0107, i\u017c dzie\u0142o Lankosza nadal mie\u015bci si\u0119 w jego formule.<\/p>\n Abstrakcyjn\u0105 przestrzeni\u0105, w kt\u00f3rej rozgrywaj\u0105 si\u0119 wydarzenia przedstawione w filmie Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i>, jest przestrze\u0144 bardo. W buddyzmie okre\u015blenie to oznacza stan po\u015bredni pomi\u0119dzy \u015bmierci\u0105 a ponownymi narodzinami<\/a>[6]<\/a>. U Lankosza przybiera ona posta\u0107 przestrzeni teatralnej, umownej, tymczasowej, w kt\u00f3rej pojawiaj\u0105 si\u0119 poszczeg\u00f3lne osoby, instalacje, fragmenty filmowe, a tak\u017ce dzie\u0142a sztuki autorstwa Kobro i Strzemi\u0144skiego. Mo\u017cna te\u017c zinterpretowa\u0107 ten zabieg w szerszym kontek\u015bcie: jako pr\u00f3b\u0119 pokazania ponownych narodzin Kobro i Strzemi\u0144skiego w polu wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki. Jakby status awangardzist\u00f3w z pierwszej po\u0142owy XX wieku zapewni\u0142 im mo\u017cliwo\u015b\u0107 ponownych narodzin w przysz\u0142o\u015bci, tym razem w XXI wieku.<\/p>\n Pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3r\u0105 widzimy na ekranie, jest mityczna (a mo\u017ce raczej poga\u0144ska?) posta\u0107 w zaawansowanej ci\u0105\u017cy, okre\u015blona jako Rodz\u0105ca-Gaja, grana przez ucharakteryzowan\u0105 niemal nie do poznania Agat\u0119 Buzek. Posta\u0107 ta rodzi nie dziecko, lecz… pocz\u0105tek powstaj\u0105cej w\u0142a\u015bnie audiowizualnej opowie\u015bci. Narracja od pocz\u0105tku jest wi\u0119c konsekwentnie autotematyczna, snuta monotonnym g\u0142osem Autorki, kt\u00f3rej g\u0142osu u\u017cyczy\u0142a aktorka Ma\u0142gorzata Hajewska-Krzysztofik<\/a>[7]<\/a>.<\/p>\n Autotematyczna forma projektu jedynie w pewnym stopniu wsp\u00f3\u0142gra z za\u0142o\u017ceniami artystycznymi Kobro i Strzemi\u0144skiego. We wspomnianym wywiadzie Lankosz zaznacza\u0142, \u017ce forma filmu ma by\u0107 surrealistyczna, gdy tymczasem Kobro i Strzemi\u0144ski za surrealizmem nie przepadali<\/a>[8]<\/a>. Rzeczywi\u015bcie, je\u015bli spojrze\u0107 na dokonania surrealist\u00f3w w pierwszej po\u0142owie XX wieku, wraz z jego za\u0142o\u017ceniami teoretycznymi, trzeba uzna\u0107, \u017ce koncepcje artystyczne Kobro i Strzemi\u0144skiego s\u0105 od nich bardzo odleg\u0142e, sterowane zupe\u0142nie innym rytmem, a przede wszystkim wyrastaj\u0105ce z innych korzeni, powsta\u0142e w odmiennym kontek\u015bcie.<\/p>\n Oryginalny wydaje si\u0119 tu pomys\u0142 narracyjny polegaj\u0105cy na dosy\u0107 nieoczekiwanym przesuni\u0119ciu akcent\u00f3w tej autotematycznej opowie\u015bci; jej g\u0142\u00f3wnym bohaterem, niejako wbrew tytu\u0142owi, nie jest bowiem ani Katarzyna Kobro, ani W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski, ani nawet ich sztuka, ale przede wszystkim kurator powstaj\u0105cej o nich wystawy, grany przez \u0141ukasza Simlata<\/a>[9]<\/a>. I to w\u0142a\u015bnie on odwiedza przestrze\u0144 bardo, poszukuj\u0105c inspiracji dla realizowanego przez siebie projektu o \u0142\u00f3dzkich artystach. Co wi\u0119cej, przestrze\u0144 ta staje si\u0119 jednocze\u015bnie \u201eprzestrzeni\u0105 surrealizuj\u0105c\u0105\u201d, poniewa\u017c g\u0142os Autorki oznajmia nam, \u017ce oto kurator \u015bni… Zwi\u0105zki surrealist\u00f3w ze snem, a przez to tak\u017ce z psychoanaliz\u0105, by\u0142y bardzo silne od pocz\u0105tku powstania ruchu, kt\u00f3ry rozwija\u0142 si\u0119 niejako r\u00f3wnolegle do tego nurtu psychologii, czerpi\u0105c te\u017c z niego inspiracj\u0119. Przenosimy si\u0119 wi\u0119c razem z kuratorem w t\u0119 podw\u00f3jn\u0105 przestrze\u0144 snu; by\u0107 mo\u017ce jest to tak\u017ce psychoanalityczny seans b\u0119d\u0105cego w stanie tw\u00f3rczego kryzysu kuratora.<\/p>\n Agata Buzek. Kadr z filmu Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i>, <\/i>re\u017c. Borys Lankosz<\/span><\/p>\n Opisany w sztuce Strzemi\u0144skiego powidok to do pewnego stopnia obraz podw\u00f3jny, podwojenie widzenia, odwzorowanie rzeczywisto\u015bci, ale na specyficznych, optycznych prawach, st\u0105d by\u0107 mo\u017ce \u201esurrealizuj\u0105ca\u201d, odrealniona przestrze\u0144, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 w filmie, staje si\u0119 przestrzeni\u0105 powidoku, a my, widzowie, znajdujemy si\u0119 w jego odbiciu. I to nie tyle odbiciu samej rzeczywisto\u015bci, ile raczej sztuki. Kolory barw podstawowych towarzysz\u0105 nam konsekwentnie przez ca\u0142y film, zar\u00f3wno w scenografii, jak i w kostiumie (np. bluzka Agaty Buzek jako wsp\u00f3\u0142czesnej postaci zwiedzaj\u0105cej wystaw\u0119), a tak\u017ce w pojawiaj\u0105cych si\u0119 w filmie animacjach i instalacjach.<\/p>\n W przestrzeni bardo \u015bni\u0105cy kurator spotyka postacie historyczne, raczej lu\u017ano zwi\u0105zane z opowie\u015bci\u0105 o duecie Kobro\u2013Strzemi\u0144ski, a jednak maj\u0105ce bezpo\u015bredni wp\u0142yw na ich \u017cycie. Umieszczenie w tej przestrzeni postaci historycznych poszerza kontekst opowie\u015bci o realia epoki i jej specyfik\u0119. Ka\u017cda z postaci wyg\u0142asza przed widzem sw\u00f3j monolog, nie tylko opowiadaj\u0105c o sobie, ale tak\u017ce wskazuj\u0105c rol\u0119 odegran\u0105 w biografiach tytu\u0142owych bohater\u00f3w. Jedn\u0105 z takich postaci jest laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii Fritz Haber. Dokona\u0142 on syntezy amoniaku z azotu i wodoru, a jego odkrycia mia\u0142y bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na wydarzenia I wojny \u015bwiatowej, jako \u017ce doprowadzi\u0142y do masowej produkcji gaz\u00f3w bojowych. To w\u0142a\u015bnie podczas walk na froncie, w konsekwencji szerokiego zastosowania gaz\u00f3w bojowych, W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski w roku 1916 straci\u0142 r\u0119k\u0119 i nog\u0119, a tak\u017ce wydarzenia te spowodowa\u0142y uszkodzenie wzroku w jednym oku. W rodzinie Habera r\u00f3wnie\u017c dosz\u0142o do tragedii: jego \u017cona pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo, u\u017cywaj\u0105c do tego pistoletu m\u0119\u017ca; ona tak\u017ce pojawia si\u0119 w filmie Lankosza, snuj\u0105c swoj\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n W pewnym momencie na ekranie widzimy Lenina, jednak nie tego w pe\u0142ni si\u0142, z czas\u00f3w rewolucji, znanego z niezliczonej liczby portret\u00f3w, lecz z okresu p\u00f3\u017aniejszego, jako cz\u0142owieka starego, sparali\u017cowanego, na w\u00f3zku inwalidzkim. W tle pojawia si\u0119 portret m\u0142odej Kobro. W swoim niepohamowanym, na granicy szale\u0144stwa monologu Lenin udowadnia, \u017ce poniek\u0105d dzi\u0119ki rewolucji pa\u017adziernikowej i obaleniu caratu uda\u0142o si\u0119 ukszta\u0142towa\u0107 Kobro jako artystk\u0119, rze\u017abiark\u0119, da\u0107 jej mo\u017cliwo\u015bci, jakich wcze\u015bniej nie by\u0142o dla kobiet jej pokroju.<\/p>\n \u0141ukasz Simlat. Kadr z filmu Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i>, <\/i>re\u017c. Borys Lankosz<\/span><\/p>\n Kolejnym bohaterem filmu staje si\u0119 sam widz, dla kt\u00f3rego przeznaczono miejsce odbiorcy tego eksperymentalnego komunikatu, jaki w filmowej formie rozwija si\u0119 przed jego oczami. Bowiem autotematyczna narracja nieustannie powraca do pozycji widza.<\/p>\n W filmie Lankosza Kobro i Strzemi\u0144ski zajmuj\u0105 w opowie\u015bci miejsca r\u00f3wnorz\u0119dne, brakuje tu natomiast Niki, c\u00f3rki artyst\u00f3w (obecnej np. w filmie Wajdy, gdzie chwilami odgrywa ona rol\u0119 przewodniczki po filmowym \u015bwiecie). W pewnym momencie Kobro m\u00f3wi: Moje rze\u017aby odzyskuj\u0105 \u015bwiat<\/i>. Tak jak tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Katarzyny Kobro odzyskuje po latach nale\u017cne jej miejsce w historii sztuki, by\u0107 mo\u017ce nie tylko polskiej, ale tak\u017ce i \u015bwiatowej.<\/p>\n Warto pami\u0119ta\u0107 o jeszcze jednym wa\u017cnym aspekcie ujawniaj\u0105cym si\u0119 w filmie nieomal od pocz\u0105tku: opowie\u015b\u0107 o \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci Kobro i Strzemi\u0144skiego toczy si\u0119 ca\u0142y czas w cieniu \u015bmierci. \u015amier\u0107, \u017ca\u0142oba, a tak\u017ce niemoc czy bezsilno\u015b\u0107 dotykaj\u0105 tu w zasadzie ka\u017cdej z pojawiaj\u0105cych si\u0119 postaci. Laureat Nobla Fritz Haber po\u015brednio przyczyni\u0142 si\u0119 do \u015bmierci tysi\u0119cy, mo\u017ce nawet milion\u00f3w os\u00f3b. Rewolucjonista Lenin, zmieniaj\u0105c obraz Rosji, tak\u017ce ma na swym koncie \u015bmier\u0107 wielu ludzkich istnie\u0144. Przypomn\u0119 raz jeszcze: przestrze\u0144 bardo jest przestrzeni\u0105 pomi\u0119dzy <\/b>\u015bwiatami. Wkraczaj\u0105c w jej obszar, bohater-kurator przybli\u017ca si\u0119 nie tylko do \u017cycia, ale przede wszystkim do \u015bmierci. W filmie Lankosza umiera tak\u017ce publiczno\u015b\u0107 (a w zasadzie jej przedstawicielka, grana przez Agat\u0119 Buzek), topi\u0105c si\u0119, a nast\u0119pnie monologuj\u0105c przed widzami \u2013 ju\u017c po \u015bmierci. G\u0142os zza grobu zabieraj\u0105 tak\u017ce Kobro i Strzemi\u0144ski, podaj\u0105c daty swoich \u015bmierci. Film Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i> nieuchronnie poddaje refleksji samo przemijanie i nasze z nim zmagania. Czy sztuka w tym pomaga? Sami musimy sobie odpowiedzie\u0107 na to pytanie. Paradoksalnie z przestrzeni bardo wychodzimy wzmocnieni: obecno\u015b\u0107 \u015bmierci jest nieunikniona, a obcowanie z ni\u0105 staje si\u0119 w pewnym momencie sta\u0142ym sk\u0142adnikiem naszego \u017cycia.<\/p>\n Trudno w tym miejscu nie przywo\u0142a\u0107 na powr\u00f3t Powidok\u00f3w<\/i> Wajdy, gdzie w rol\u0119 W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego, ju\u017c w ostatnim okresie \u017cycia malarza, wcieli\u0142 si\u0119 Bogus\u0142aw Linda. Film Wajdy to opowie\u015b\u0107 o losie artysty uwik\u0142anego w histori\u0119, kt\u00f3ry musi zmierzy\u0107 si\u0119 z nieprzychylnym jego dzia\u0142alno\u015bci artystycznej systemem, jakim by\u0142o nowo powsta\u0142e pa\u0144stwo komunistyczne, czyli Polska tu\u017c po II wojnie \u015bwiatowej. Tytu\u0142 filmu nawi\u0105zuje do przywo\u0142anej ju\u017c koncepcji Strzemi\u0144skiego odnosz\u0105cej si\u0119 do zjawiska optycznego, kt\u00f3re pozostaje w ludzkim oku po spojrzeniu na silne \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a. Polega ono na tym, \u017ce po obserwacji jakiego\u015b przedmiotu w jednym z tzw. kolor\u00f3w podstawowych po odwr\u00f3ceniu wzroku pozostaje w oku jeszcze przez chwil\u0119 obraz tego przedmiotu, widziany jednak w tzw. barwie dope\u0142niaj\u0105cej, jest on jednak mniej wyra\u017any.<\/p>\n Posta\u0107 Katarzyny Kobro pojawia si\u0119 u Wajdy dopiero po jej \u015bmierci; widzimy zaledwie zarys jej cia\u0142a i wystaj\u0105ce spod prze\u015bcierad\u0142a go\u0142e stopy. Sam\u0105 artystk\u0119 poznajemy jedynie za po\u015brednictwem jej dzie\u0142, a tak\u017ce poprzez relacje i rozmowy najbli\u017cszych, Niki i W\u0142adys\u0142awa.<\/p>\n Chocia\u017c Andrzej Wajda przed Powidokami<\/i> nie nakr\u0119ci\u0142 pe\u0142nometra\u017cowego filmu biograficznego o malarzu, to jednak obecno\u015b\u0107 w\u0105tk\u00f3w malarskich w jego tw\u00f3rczo\u015bci jest czym\u015b oczywistym i ch\u0119tnie przywo\u0142ywanym w badaniach historyk\u00f3w kina<\/a>[10]<\/a>. By\u0107 mo\u017ce najbardziej wyj\u0105tkowym przyk\u0142adem b\u0119dzie tu Wesele<\/i> (1972), gdzie mamy do czynienia nie tylko z filmow\u0105 adaptacj\u0105 dramatu Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, ale tak\u017ce z adaptacj\u0105 szeroko poj\u0119tej wizualnej tw\u00f3rczo\u015bci Wyspia\u0144skiego malarza <\/a>[11]<\/a>.<\/p>\n Powidoki<\/i> to opowie\u015b\u0107 o wielkim, niedocenionym w swoich czasach malarzu, ale tak\u017ce o cz\u0142owieku mia\u017cd\u017conym ko\u0142ami systemu, do kt\u00f3rego nie chce czy nie potrafi si\u0119 dopasowa\u0107. Wstrz\u0105saj\u0105ce w filmie jest nie kalectwo Strzemi\u0144skiego, ale przede wszystkim bieda, na jak\u0105 skazuje niepokornego artyst\u0119 komuna: scena wylizywania pustego talerza, czy mo\u017ce bardziej jeszcze ostatnia scena, z bezradnym malarzem le\u017c\u0105cym po\u015br\u00f3d porozrzucanych na wystawie manekin\u00f3w, zapadaj\u0105 w pami\u0119\u0107 i ukazuj\u0105 groz\u0119 beznadziejnej walki o przetrwanie, z g\u00f3ry skazanej na kl\u0119sk\u0119.<\/p>\n Pomimo \u017ce sztuka Strzemi\u0144skiego mia\u0142a niew\u0105tpliwie wp\u0142yw na warstw\u0119 plastyczn\u0105 filmu Wajdy (pami\u0119tna scena z czerwonym \u015bwiat\u0142em pochodz\u0105cym z gigantycznego portretu Stalina wieszanego za oknem, kt\u00f3re to \u015bwiat\u0142o zalewa pokoik Strzemi\u0144skiego, a tak\u017ce i kadr filmu), to jednak forma i narracja pozostaj\u0105 tu stosunkowo konwencjonalne. Wajda nie uleg\u0142 pokusie nadmiernej stylizacji, cho\u0107 w warstwie wizualnej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 duetu Kobro\u2013Strzemi\u0144ski zostaje wielokrotnie przywo\u0142ana. Dzie\u0142o Wajdy, traktowane jako film biograficzny, w du\u017cym stopniu pe\u0142ni funkcj\u0119 popularyzatorsk\u0105.<\/p>\n Nadrz\u0119dnym tematem film\u00f3w Wajdy i Lankosza jest obecno\u015b\u0107 \u015bmierci jako niezbywalnej cz\u0119\u015bci \u017cycia czy te\u017c przemijania jako sk\u0142adnika zbiorowej pami\u0119ci. W tym uj\u0119ciu tematu zbli\u017cyli si\u0119 do siebie zar\u00f3wno eksperymentator Lankosz, jak i klasyk Wajda. \u015amier\u0107 zawsze by\u0142a jednym z wielkich temat\u00f3w sztuki Andrzeja Wajdy, pocz\u0105wszy od pierwszych film\u00f3w (Pokolenie<\/i>, Kana\u0142<\/i>, Popi\u00f3\u0142 i diament<\/i>), w kt\u00f3rych wynika\u0142a z pokoleniowego do\u015bwiadczenia II wojny \u015bwiatowej, poprzez dzie\u0142a dojrza\u0142e (Wesele<\/i>, Cz\u0142owiek z marmuru<\/i>, Brzezina<\/i>), a\u017c po filmy ostatnie (Tatarak<\/i>, Powidoki<\/i>). Mo\u017cna w tej konsekwencji dostrzec kontynuacj\u0119 spu\u015bcizny romantycznej albo indywidualny rys tw\u00f3rczy. U Wajdy nieobecno\u015b\u0107 Kobro staje si\u0119 jednocze\u015bnie jej obecno\u015bci\u0105 w odchodzeniu i znikaniu, co wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie ciekawe w odczytaniu herstorycznym (przypominaniu los\u00f3w zapomnianych czy te\u017c pomijanych w historii kobiet). W Powidokach<\/i> w ko\u0144cu umiera tak\u017ce Strzemi\u0144ski, w biedzie i osamotnieniu. W filmie Lankosza r\u00f3wnie\u017c odchodz\u0105 oboje, ale my, widzowie, poznajemy ich wiele lat p\u00f3\u017aniej dzi\u0119ki ich dzie\u0142om, a tak\u017ce dzi\u0119ki przestrzeni bardo, kt\u00f3ra pozwala na swobodne przemieszczanie si\u0119 w czasie i przestrzeni.<\/p>\n Gorzka konkluzja obu tych filmowych opowie\u015bci jest w gruncie rzeczy dosy\u0107 podobna: wielka sztuka przetrwa bez wzgl\u0119du na to, jak potoczy\u0142y si\u0119 losy jej tw\u00f3rc\u00f3w. W przypadku tak r\u00f3\u017cnych formalnie film\u00f3w Wajdy i Lankosza formuje si\u0119 taka refleksja: nie mamy dost\u0119pu do przesz\u0142o\u015bci wybitnych artyst\u00f3w inaczej ni\u017c tylko poprzez powidoki ich sztuki. I musimy si\u0119 z tym pogodzi\u0107.<\/p>\n Swoim eksperymentalnym dzie\u0142em Borys Lankosz do\u0142o\u017cy\u0142 cegie\u0142k\u0119 nie tylko do narracji upami\u0119tniaj\u0105cej tragiczne losy Kobro i Strzemi\u0144skiego, ale tak\u017ce w autorski spos\u00f3b poszerzy\u0142 formu\u0142\u0119 filmu biograficznego. Ciekawe, czy by im si\u0119 to spodoba\u0142o?<\/p>\n Agata Buzek. Kadr z filmu Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i>, <\/i>re\u017c. Borys Lankosz<\/span><\/p>\n <\/a>[1] Za przekazanie tej informacji dzi\u0119kuj\u0119 pochodz\u0105cej z \u0141odzi artystce Izabeli Maciejewskiej. W chwili, gdy pisz\u0119 te s\u0142owa (listopad 2018 r.), w Galerii Kobro trwa wystawa MatriarchArt. Z opisu towarzysz\u0105cego wydarzeniu: Wystawa MatriarchArt podejmuje temat niezale\u017cno\u015bci i wolno\u015bci wypowiedzi kobiet artystek. Na wystawie zostan\u0105 zaprezentowane prace polskich artystek reprezentuj\u0105cych r\u00f3\u017cne pokolenia i \u015brodowiska. Odnosz\u0105 si\u0119 w nich one do kontekst\u00f3w spo\u0142ecznych, ekologicznych, historycznych<\/i>. (https:\/\/www.asp.lodz.pl\/index.php?option=com_content&view=article&id=8514%3A181026-matriarchart&catid=136%3Agaleria-kobro&Itemid=189&lang=pl<\/a>, data dost\u0119pu: 20.11.2018). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[2] Zainteresowanie tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Kobro i Strzemi\u0144skiego w \u0141odzi przybiera chwilami tak\u017ce nieco bardziej zaskakuj\u0105ce formy, nale\u017c\u0105ce raczej do obszaru kultury popularnej ni\u017c sztuki wysokiej: powsta\u0142y na przyk\u0142ad rajstopy z literami z alfabetu zaprojektowanego przez Strzemi\u0144skiego, ciesz\u0105ce si\u0119 podobno popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d studentek \u0142\u00f3dzkiej ASP. Zobaczy\u0107 je mo\u017cna np. tutaj: https:\/\/www.gabriella.pl\/pl\/produkt\/rajtuzy-awangardowe.html<\/a> (dost\u0119p: 20.11.2018). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[3] Has\u0142o \u201ebiograficzny film\u201d, [w:] Encyklopedia kina<\/i>, red. T. Lubelski, Krak\u00f3w 2010, s. 106. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[4] Zob. A. Gajewska, Zag\u0142ada i gwiazdy. Przesz\u0142o\u015b\u0107 w prozie Stanis\u0142awa Lema<\/i>, Pozna\u0144 2016. Gajewska co prawda sama nie wyst\u0119puje w filmie Lankosza, ale pojawiaj\u0105 si\u0119 inni specjali\u015bci od prozy Lema, kt\u00f3rzy maj\u0105 na swoim koncie opracowania jego tw\u00f3rczo\u015bci oraz\/lub znali pisarza osobi\u015bcie, m.in. Tomasz Fia\u0142kowski, Stanis\u0142aw Bere\u015b, Jerzy Jarz\u0119bski. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[5] Na Biennale w Wenecji w 2017 roku mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 bardzo ciekaw\u0105 aran\u017cacj\u0119 w\u0119gierskiego pawilonu autorstwa artysty Gyula Varnai, kt\u00f3ry w instalacji The Peace on Earth!<\/i> umie\u015bci\u0142 tak\u017ce fikcyjny wywiad ze Stanis\u0142awem Lemem. Pisarzowi zadawane s\u0105 pytania dotycz\u0105ce r\u00f3\u017cnych bol\u0105czek wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, a Lem odpowiada na nie niejako wprost z przesz\u0142o\u015bci, za po\u015brednictwem specjalnie dobranych fragment\u00f3w udzielonych kiedy\u015b wywiad\u00f3w telewizyjnych. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[6] https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bardo_(stan)<\/a> (dost\u0119p: 14.11.2018). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[7] Warto w tym miejscu zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Hajewska-Krzysztofik, b\u0119d\u0105ca przede wszystkim aktork\u0105 teatraln\u0105, pojawia si\u0119 regularnie w filmach o sztuce, albo w nich wyst\u0119puj\u0105c (jako pisarka w filmie 33 sceny z \u017cycia<\/i> czy kontrowersyjna kuratorka sztuki w kr\u00f3tkometra\u017cowym Otwarciu<\/i>), albo \u2013 jak w tym przypadku \u2013 udzielaj\u0105c g\u0142osu postaci Autorki\/Narratorki. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[8] https:\/\/www.polskieradio.pl\/8\/410\/Artykul\/2201132,Borys-Lankosz-Kobro-i-Strzeminski-wyprzedzali-swoj-czas<\/a> (dost\u0119p: 9.11.2018). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[9] By\u0107 mo\u017ce to nadinterpretacja z mojej strony, ale wydaje si\u0119 on niezwykle podobny do Jaros\u0142awa Suchana, dyrektora Muzeum Sztuki w \u0141odzi, kuratora wielu wystaw o Kobro i Strzemi\u0144skim i popularyzatora ich artystycznej spu\u015bcizny. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[10] Warto przywo\u0142a\u0107 tu projekt Akademii Polskiego Filmu zatytu\u0142owany Malarskie inspiracje w tw\u00f3rczo\u015bci Andrzeja Wajdy<\/i>. Wyk\u0142ady, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w ramach projektu, mo\u017cna obejrze\u0107 w serwisie YouTube<\/a>. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[11] Por. wyk\u0142ad dr Agnieszki Morstin: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vT59ZS3Tp8s<\/a> (dost\u0119p: 23.11.2018). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n <\/b><\/p>\n Filmowa biografia \u0142\u00f3dzkich awangardzist\u00f3w<\/b><\/p>\n Tekst Anny Taszyckiej m\u00f3wi o eksperymentalnym filmie Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna<\/i> (2018) w re\u017cyserii Borysa Lankosza, w kt\u00f3rym zagrali Agata Buzek i \u0141ukasz Simlat. Autorka rozpatruje film Lankosza w kontek\u015bcie dzia\u0142a\u0144 dotycz\u0105cych ponownego odkrywania czy reinterpretowania tw\u00f3rczo\u015bci Katarzyny Kobro i W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego, podkre\u015blaj\u0105c jednocze\u015bnie oryginalno\u015b\u0107 i niekonwencjonalno\u015b\u0107 projektu rozpi\u0119tego mi\u0119dzy filmem dokumentalnym, wideo-artem a nawet spektaklem Teatru Telewizji. Eksperymentalny charakter filmu mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 nawi\u0105zaniem do awangardowej spu\u015bcizny artyst\u00f3w, ale tak\u017ce niech\u0119ci\u0105 re\u017cysera do stworzenia klasycznej biografii. W dalszej cz\u0119\u015bci tekstu autorka przywo\u0142uje Powidoki<\/i> (2016) Andrzeja Wajdy i zastanawia si\u0119, w jaki spos\u00f3b film Lankosza mo\u017cna wpisa\u0107 w kategorie filmu biograficznego.<\/p>\n Film Biography of the \u0141\u00f3d\u017a Avant-garde Artists<\/b><\/p>\n The text concerns the experimental film of 2018 Kobro\/Strzemi\u0144ski. A Fantastical Story<\/i> directed by Borys Lankosz. All roles in the film are played by Agata Buzek and \u0141ukasz Simlat. The author analyses Lankosz\u2019s film in the context of rediscovery or reinterpretation of the works of Katarzyna Kobro and W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski, at the same time emphasising the original and unconventional nature of the project spanning from a documentary, through video art to even a TV theatre performance. The experimental character of this film may be explained by reference to the artists\u2019 avant-garde legacy as well as the director\u2019s reluctance to create a classical biography. In further parts of her text the author recalls the film by Andrzej Wajda Afterimage<\/i> (2016) and wonders how the film Kobro\/Strzemi\u0144ski. A Fantastical Story<\/i> might be set within the biographical film categories.<\/p>\n S\u0142owa kluczowe: <\/b>Katarzyna Kobro, W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski, Borys Lankosz, Andrzej Wajda, film biograficzny<\/p>\n Anna Taszycka<\/b> \u2013 adiunkt w Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Stale wsp\u00f3\u0142pracuje z Wydzia\u0142em Polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Akademi\u0105 Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie oraz Instytutem Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Eksperymentalny film Kobro\/Strzemi\u0144ski. Opowie\u015b\u0107 fantastyczna w re\u017cyserii Borysa Lankosza powsta\u0142 na zam\u00f3wienie Instytutu Adama Mickiewicza w 2018 roku. Autork\u0105 scenariusza jest Ma\u0142gorzata Sikorska-Miszczuk, producentk\u0105 Magdalena Lankosz, a zdj\u0119cia do tego niezwyk\u0142ego dzie\u0142a wykona\u0142 Marcin Kosza\u0142ka. W g\u0142\u00f3wnych rolach wyst\u0105pili Agata Buzek (wszystkie role kobiece) i \u0141ukasz Simlat (wszystkie role m\u0119skie). W ostatniej dekadzie mo\u017cemy… Czytaj wi\u0119cej »Filmowa biografia \u0142\u00f3dzkich awangardzist\u00f3w<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":676,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[650],"tags":[72,657,286,658,296,186],"ppma_author":[115],"class_list":["post-291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-4-2018","tag-andrzej-wajda","tag-borys-lankosz","tag-film-biograficzny","tag-katarzyna-kobro","tag-kino-najnowsze","tag-wladyslaw-strzeminski"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/KINO_NAJNOWSZE\/Taszycka_Korbo_Strzeminski\/kobro-skok-w-przestrzen-b-iext39187929.jpg\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/KINO_NAJNOWSZE\/Taszycka_Korbo_Strzeminski\/borys_lankosz_autor_solaris_stanislaw_lem_03-2.jpg\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/KINO_NAJNOWSZE\/Taszycka_Korbo_Strzeminski\/KOBRO_STRZEMINSKI_cPaulina_Pisarek_Blankfilm_Prods_13.jpg\"){kind=spacer}
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/KINO_NAJNOWSZE\/Taszycka_Korbo_Strzeminski\/KOBRO__STRZEMINSKI_cBlankfilm_Prods__05.jpg\"){kind=spacer}
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/KINO_NAJNOWSZE\/Taszycka_Korbo_Strzeminski\/17767_5062fa09.jpg\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/KINO_NAJNOWSZE\/Taszycka_Korbo_Strzeminski\/KOBRO__STRZEMINSKI_cBlankfilm_Prods__01.jpg\"){kind=spacer}
<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n