![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/Fred_Zinnemann_1940s_1.jpg\")
<\/p>\n <\/p>\n
Fred Zinnemann w latach 40., \u017ar\u00f3d\u0142o: wikipedia.org<\/span><\/p>\n Fred Zinnemann, autor takich film\u00f3w jak W samo po\u0142udnie<\/i> (High Noon<\/i>, 1952), nagrodzone Oscarem St\u0105d do wieczno\u015bci<\/i> (From Here to Eternity<\/i>, 1953) czy Oto jest g\u0142owa zdrajcy<\/i> (A Man for All Seasons<\/i>, 1966), opisywany by\u0142 przez lata w opracowaniach dotycz\u0105cych kina jako re\u017cyser ameryka\u0144ski pochodzenia austriackiego; podawanym w wi\u0119kszo\u015bci notek encyklopedycznych miejscem urodzenia tw\u00f3rcy by\u0142 Wiede\u0144<\/a>[1]<\/a>. Sam artysta w licznych wywiadach cz\u0119sto odnosi\u0142 si\u0119 do dzieci\u0144stwa sp\u0119dzonego w tym mie\u015bcie oraz opowiada\u0142 o mi\u0142o\u015bci do kina, kt\u00f3ra narodzi\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie w stolicy Austrii<\/a>[2]<\/a>. Faktyczne okoliczno\u015bci pochodzenia Zinnemanna s\u0105 jednak bardziej z\u0142o\u017cone. Wiede\u0144 to miasto wa\u017cne w jego \u017cyciorysie, lecz nie od Wiednia wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o.<\/p>\n Fred Zinnemann tak naprawd\u0119 urodzi\u0142 si\u0119 29 kwietnia 1907 roku w Rzeszowie<\/a>[3]<\/a>, jego rodzina nale\u017ca\u0142a do licznej w\u00f3wczas w mie\u015bcie spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej. Rzesz\u00f3w \u2013 dzi\u015b stolica wojew\u00f3dztwa podkarpackiego \u2013 by\u0142 w\u00f3wczas cz\u0119\u015bci\u0105 monarchii austro-w\u0119gierskiej; do Cesarstwa Austriackiego zosta\u0142 w\u0142\u0105czony ju\u017c podczas pierwszego zaboru w 1772 roku. Sformu\u0142owanie Urodzi\u0142em si\u0119 w Austrii<\/i>, kt\u00f3re rozpoczyna napisan\u0105 przez Zinnemanna w 1992 roku Autobiografi\u0119<\/a><\/i>[4]<\/a>, <\/i>nie jest wi\u0119c nieprawdziwe, nie zawiera jednak ca\u0142ej prawdy. Pierwsze lata \u017cycia Fred Zinnemann sp\u0119dzi\u0142 w mie\u015bcie wielonarodowym i wielowyznaniowym, zamieszka\u0142ym przez Polak\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Austriak\u00f3w oraz Rusin\u00f3w. Rzesz\u00f3w wchodzi\u0142 w sk\u0142ad ciesz\u0105cej si\u0119 spor\u0105 autonomi\u0105 Galicji, dla kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym organem samorz\u0105dowym by\u0142 Sejm Krajowy, a j\u0119zykiem urz\u0119dowym od 1869 roku \u2013 j\u0119zyk polski. Oko\u0142o po\u0142owy sk\u0142adu Rady Miejskiej stanowili \u017bydzi, a wskutek ustale\u0144 wewn\u0105trz Rady Rzesz\u00f3w mia\u0142 polskiego burmistrza i \u017cydowskiego wiceburmistrza<\/a>[5]<\/a>. Podczas spisu ludno\u015bci w 1910 roku rodzice Freda jako j\u0119zyk \u201epotoczny\u201d wskazali j\u0119zyk polski<\/a>[6]<\/a>. Gdy Polska w 1918 roku odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i wr\u00f3ci\u0142a na europejskie mapy, Zinnemannowie mieszkali ju\u017c jednak w Wiedniu, tam te\u017c przyszed\u0142 na \u015bwiat brat Freda \u2013 George. W latach 1927\u20131928 Fred Zinnemann uczy\u0142 si\u0119 techniki operatorskiej w Pary\u017cu, w roku 1929 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Berlina i jeszcze w tym samym roku wyemigrowa\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/a>[7]<\/a>. Chc\u0105c pozosta\u0107 w zgodzie z faktami, staraj\u0105c si\u0119 w 1936 roku o ameryka\u0144skie obywatelstwo, Fred Zinnemann jako miejsce swojego urodzenia poda\u0142 \u201eRzesz\u00f3w, Poland\u201d, a narodowo\u015b\u0107 okre\u015bli\u0142 jako austriack\u0105<\/a>[8]<\/a>, jednak w kolejnych latach Rzesz\u00f3w i Polska zupe\u0142nie znikn\u0119\u0142y z jego biografii.<\/p>\n Polskie korzenie Freda Zinnemanna nie by\u0142y znane nie tylko opinii publicznej, artysta utrzymywa\u0142 je w tajemnicy tak\u017ce przed cz\u0142onkami swojej rodziny. Jedyny syn re\u017cysera Tim Zinnemann (w\u0142a\u015bc. David Bartlett Zinnemann) dopiero po \u015bmierci ojca w 1997 roku, porz\u0105dkuj\u0105c jego dokumenty, odkry\u0142 polskie \u015bwiadectwo urodzenia Alfreda Zinnemanna oraz mn\u00f3stwo korespondencji pisanej w nieznanym sobie j\u0119zyku. Tim Zinnemann nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na zlecenie t\u0142umaczenia odnalezionych dokument\u00f3w, a prywatne archiwum ojca przekaza\u0142 do Margaret Herrick Library dzia\u0142aj\u0105cej przy Ameryka\u0144skiej Akademii Filmowej w Los Angeles.<\/p>\n Nie podejmuj\u0119 si\u0119 ca\u0142o\u015bciowego prze\u015bledzenia, w jakich okoliczno\u015bciach informacje o polskich korzeniach Freda Zinnemanna sta\u0142y si\u0119 publiczne, chcia\u0142abym jednak wskaza\u0107 kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Bazuj\u0105c na informacjach otrzymanych od Tima Zinnemanna, adnotacj\u0119 o polskich korzeniach Freda Zinnemanna poda\u0142a J.E. Smyth w opracowaniu Fred Zinnemann and the Cinema of Resistance, <\/i>wydanym w 2014 roku. Wzmianka na ten temat zosta\u0142a zawarta w dw\u00f3ch przypisach, autorka nie zdecydowa\u0142a si\u0119 na szczeg\u00f3lne podkre\u015blenie zwi\u0105zk\u00f3w re\u017cysera z Polsk\u0105, szanuj\u0105c jego wol\u0119 nieeksponowania ich<\/a>[9]<\/a>. Prawdopodobnie po tej publikacji w angloj\u0119zycznych mediach elektronicznych zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 informacje o tym, \u017ce miejscem urodzenia Freda Zinnemanna by\u0142a Polska. Z kolei w niemieckiej Wikipedii znajduje si\u0119 konkretne wskazanie na miasto Rzesz\u00f3w \u2013 pochodzi ono z opracowania Kaya Wenigera wydanego jeszcze w 2011 roku<\/a>[10]<\/a>.<\/p>\n \n W polskich \u017ar\u00f3d\u0142ach to Wikipedia pierwsza odnotowa\u0142a Rzesz\u00f3w jako miejsce urodzenia autora W samo po\u0142udnie<\/a><\/i>[11]<\/a>. W 2016 roku dwoje u\u017cytkownik\u00f3w Wikipedii zg\u0142osi\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105ce informacji na temat Freda Zinnemanna: wikipedysta Stansas zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce rozbudowane tre\u015bciowo wersje angielska i niemiecka podaj\u0105 Rzesz\u00f3w jako miejsce urodzenia re\u017cysera, z kolei anonimowy u\u017cytkownik wskazywa\u0142 na ksi\u0105\u017ck\u0119 J.E. Smyth. Redaktorka polskoj\u0119zycznej Wikipedii Magdalena Kowalska-Cichy (nick Merete25) znalaz\u0142a wpis o narodzinach Alfreda Zinnemanna w Izraelickiej Ksi\u0119dze Metrykalnej dla miasta Rzeszowa i w pa\u017adzierniku 2016 roku odpowiednia informacja zosta\u0142a umieszczona w polskiej Wikipedii wraz z linkiem do stosownego dokumentu na stronie szukajwarchiwach.pl. Z kolei w grudniu tego roku o zwi\u0105zkach Freda Zinnemanna z Rzeszowem poinformowa\u0142 w lokalnej rzeszowskiej gazecie codziennej \u201eNowiny\u201d Cezary Kassak, bazuj\u0105c z kolei na informacjach od Andrzeja Krakowskiego<\/a>[12]<\/a> \u2013 filmowca i dziennikarza, wyk\u0142adowcy City University of New York, kt\u00f3ry od lat pisze o polskich korzeniach hollywoodzkich tw\u00f3rc\u00f3w kina. W trzecim tomie jego cyklu Pollywood, <\/i>kt\u00f3ry uka\u017ce si\u0119 w 2019 roku, jeden z rozdzia\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119cony b\u0119dzie w\u0142a\u015bnie Zinnemannowi. Podczas rozmowy o wywodz\u0105cym si\u0119 z Jaros\u0142awia producencie Samie Spiegelu (znanym m.in. z Mostu na rzece Kwai<\/i> \/The Bridge on the River Kwai<\/i>\/, re\u017c David Lean, 1957) profesor zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Kassaka na ukrywaj\u0105cego swoje pochodzenie rzeszowianina. Zdaniem Krakowskiego Zinnemann mia\u0142 mu opowiada\u0107 o tym, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 w \u201eRajsze\u201d \u2013 to jednak pocz\u0105tkowo skojarzy\u0142o si\u0119 dziennikarzowi z III Rzesz\u0105 i zdecydowa\u0142 si\u0119 nie zadawa\u0107 pyta\u0144, kt\u00f3re mog\u0142y by\u0107 dla artysty bolesne. Po latach Krakowski doszed\u0142 do wniosku, \u017ce Zinnemann mia\u0142 na my\u015bli\u2026 \u017cydowsk\u0105 nazw\u0105 miasta Rzesz\u00f3w. Faktycznie, ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w wyznania \u017cydowskiego Rzesz\u00f3w by\u0142 nazywany przez Polak\u00f3w \u201eMoj\u017ceszowem\u201d, za\u015b sami \u017bydzi u\u017cywali okre\u015blenia \u201eRaisza\u201d. W artykule w \u201eNowinach\u201d znajdujemy szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce rodziny Alfreda Zinnemanna. Jak ustali\u0142 Grzegorz Zamoyski z Archiwum Pa\u0144stwowego w Rzeszowie, w 1910 roku ch\u0142opiec mieszka\u0142 z rodzicami pod adresem Rynek 5; jego ojciec Oskar Zinnemann prowadzi\u0142 praktyk\u0119 lekarsk\u0105, a matka Anna zajmowa\u0142a si\u0119 domem.<\/p>\n Rzesz\u00f3w przed 1895 rokiem, fot. Edward Janusz, \u017ar\u00f3d\u0142o: rzeszow.pl<\/span><\/p>\n Kolejne opracowania dotycz\u0105ce Freda Zinnemanna i jego polskich korzeni przygotowa\u0142a autorka niniejszego artyku\u0142u. By\u0142y to reporta\u017ce radiowe emitowane w Polskim Radiu Rzesz\u00f3w: Tajemnica Freda Zinnemanna<\/a><\/i>[13]<\/a>, oraz bazuj\u0105ce na korespondencji mi\u0119dzy Fredem Zinnemannem a jego rodzin\u0105 \u2013 Fredek<\/i> i Niepewno\u015b\u0107<\/a><\/i>[14]<\/a>. W lokalnych podkarpackich mediach, ale tak\u017ce w mediach og\u00f3lnopolskich, o zwi\u0105zkach Freda Zinnemanna z Rzeszowem przypominano cz\u0119sto w sierpniu 2018 roku w zwi\u0105zku z projektem \u201eW samo po\u0142udnie. Fred Zinnemann wraca do Rzeszowa\u201d<\/a>[15]<\/a>. W rodzinnym mie\u015bcie artysty odby\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas projekcje jego najwa\u017cniejszych film\u00f3w, w panelach dyskusyjnych uczestniczyli m.in. J.E. Smyth, Micha\u0142 Oleszczyk, Piotr Kletowski oraz Tomasz Majewski, go\u015b\u0107mi honorowymi by\u0142y wnuki re\u017cysera: Emily Zinnemann oraz Oskar Zinnemann<\/a>[16]<\/a>.<\/p>\n Informacja o polskich korzeniach Freda Zinnemanna wci\u0105\u017c jednak pozostaje szerzej nieznana, a na pytanie, dlaczego artysta milcza\u0142 na ich temat, wci\u0105\u017c trudno odpowiedzie\u0107. Kr\u00f3tki artyku\u0142 to nie miejsce na rozwini\u0119cie tego zagadnienia, mo\u017cna jednak wskaza\u0107 na kilka wyja\u015bnie\u0144. Z pewno\u015bci\u0105 pocz\u0105tek XX wieku to okres, gdy to\u017csamo\u015bci narodowe nie s\u0105 jeszcze w pe\u0142ni ukszta\u0142towane, szczeg\u00f3lnie w wielonarodowym i wielowyznaniowym cesarstwie Austro-W\u0119gier. Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, jak kr\u00f3tko przysz\u0142y filmowiec mieszka\u0142 w Rzeszowie (mo\u017ce 7, mo\u017ce 11 lat), jego identyfikacja z polsk\u0105 kultur\u0105 mog\u0142a by\u0107 szcz\u0105tkowa, znacznie wi\u0119ksze znaczenie m\u00f3g\u0142 on przyk\u0142ada\u0107 do kultury \u017cydowskiej i austriackiej. To w Wiedniu Fred Zinnemann dorasta\u0142 i zapewne to miasto ukszta\u0142towa\u0142o go jako doros\u0142ego, \u015bwiadomego cz\u0142owieka, wybra\u0142 wi\u0119c identyfikacj\u0119 z kultur\u0105, kt\u00f3ra w jego osobistym rozwoju okaza\u0142a si\u0119 bardziej istotna<\/a>[17]<\/a>. Nie mo\u017cna te\u017c nie zauwa\u017cy\u0107 faktu, \u017ce mieszkaj\u0105c i tworz\u0105c w Hollywood, zapewne \u0142atwiej by\u0142o wskazywa\u0107 na europejsk\u0105 metropoli\u0119 jako miejsce pochodzenia, ni\u017c t\u0142umaczy\u0107, jaki status mia\u0142 w 1907 roku galicyjski Rzesz\u00f3w \u2013 re\u017cyser nie by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem wyj\u0105tkiem.<\/p>\n Te wyja\u015bnienia wydaj\u0105 si\u0119 przekonuj\u0105ce, ale nie do ko\u0144ca wyczerpuj\u0105ce, z pewno\u015bci\u0105 istotne jest bowiem tak\u017ce do\u015bwiadczenie II wojny \u015bwiatowej i Holocaustu, kt\u00f3rego ofiarami stali si\u0119 rodzice Freda Zinnemanna. Niezwykle interesuj\u0105cym \u017ar\u00f3d\u0142em historycznym s\u0105 w tym przypadku wspomniane wcze\u015bniej listy, i na nie chcia\u0142abym zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119. Korespondencja z lat 30. i 40. ubieg\u0142ego wieku przekazana przez Tima Zinnemanna do Margaret Herrick Library zosta\u0142a tam starannie zabezpieczona oraz pokatalogowana i wzbogaci\u0142a specjaln\u0105 kolekcj\u0119 Freda Zinnemanna (dzi\u0119ki staraniom Lindy Mehr, wieloletniej dyrektorki biblioteki, to w\u0142a\u015bnie do tej plac\u00f3wki jeszcze za \u017cycia Zinnemanna trafi\u0142a olbrzymia cz\u0119\u015b\u0107 jego dokumentacji filmowej). Prawdopodobnie nikt nie korzysta\u0142 z polskoj\u0119zycznej cz\u0119\u015bci Fred Zinnemann\u2019s Papers<\/i> do czerwca 2018 roku, kiedy z cz\u0119\u015bci\u0105 z nich uda\u0142o mi si\u0119 zapozna\u0107. Do lektury tych \u015bwietnie zachowanych dokument\u00f3w zach\u0119ci\u0142 mnie Tim Zinnemann, sam szukaj\u0105cy odpowiedzi na pytanie, dlaczego ojciec pozbawi\u0142 go wiedzy o korzeniach rodzinnych.<\/p>\n Korespondencja mi\u0119dzy Fredem Zinnemannem a jego rodzicami Ann\u0105 i Oskarem oraz innymi krewnymi rzuca \u015bwiat\u0142o na relacje panuj\u0105ce w tej rodzinie oraz pozwala na uzupe\u0142nienie wiedzy dotycz\u0105cej wczesnego okresu pobytu re\u017cysera w Stanach Zjednoczonych. Wiedza ta wynika z list\u00f3w nie bezpo\u015brednio \u2013 w archiwum artysty si\u0142\u0105 rzeczy zachowane zosta\u0142y bowiem przede wszystkim listy kierowane do niego, a nie te, kt\u00f3re sam wysy\u0142a\u0142. Ta druga kategoria reprezentowana jest jedynie w pojedynczych przypadkach, gdy Fred Zinnemann pisa\u0142 listy na maszynie i posiada\u0142 ich kopie. Z pyta\u0144 i komentarzy kierowanych przez rodzic\u00f3w mo\u017cna si\u0119 jednak dowiedzie\u0107 mi\u0119dzy innymi o tym, jak bardzo m\u0142ody filmowiec by\u0142 zdeterminowany, decyduj\u0105c si\u0119 na wyjazd do Nowego Jorku w celu przygotowania albumu fotograficznego, z jakiego rodzaju trudno\u015bciami mierzy\u0142 si\u0119, pracuj\u0105c w Meksyku nad filmem The Wave<\/i> (Redes<\/i>, 1934), oraz jakie relacje \u0142\u0105czy\u0142y go z innym emigrantem z Austrii, re\u017cyserem Bertoldem Viertelem.<\/p>\n Zdumiewaj\u0105ce jest, \u017ce przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 korespondencji z rodzicami prowadzona jest w j\u0119zyku polskim, najstarszy syn nazywany jest niezmiennie \u201ekochanym Fredkiem\u201d, a przez ciocie lub kuzynki nawet \u201eFredziuniem\u201d<\/a>[18]<\/a>. Z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce sam Fred Zinnemann tak\u017ce pisa\u0142 listy, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 j\u0119zykiem polskim, a przynajmniej \u017ce by\u0142o to typowe w okresie przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105; mieszkaj\u0105ca w Rzeszowie Hela Zinnemann chwali\u0142a kuzyna, \u017ce nie zapomnia\u0142 tego j\u0119zyka, a list napisa\u0142 zupe\u0142nie bez b\u0142\u0119du.<\/p>\n Im bli\u017cej wojny, tym wyra\u017aniej w listach wysy\u0142anych z Wiednia artyku\u0142owane s\u0105 obawy przed rosn\u0105cym w si\u0142\u0119 narodowym socjalizmem. Matka martwi si\u0119 porz\u0105dkami, jakie Hitler zaprowadza w Niemczech, i wyra\u017ca obawy, czy nie przyjdzie do Austrii, zaznacza przy tym: na szcz\u0119\u015bcie, naprawd\u0119 na szcz\u0119\u015bcie, jeste\u015bmy Polakami<\/i>. Faktycznie, w 1938 roku Anna i Oskar Zinnemannowie opuszczaj\u0105 Wiede\u0144, w kt\u00f3rym \u017bydzi nie mogli ju\u017c normalnie egzystowa\u0107, i … wracaj\u0105 do Polski, kt\u00f3ra wydaje im si\u0119 w\u00f3wczas pa\u0144stwem bezpieczniejszym. Jednak wybuch wojny rozdziela ma\u0142\u017ce\u0144stwo: we wrze\u015bniu 1939 roku Oskar mieszka i pracuje w Rzeszowie, Anna za\u015b razem ze swoim rodze\u0144stwem i ojcem przebywa we Lwowie. Z list\u00f3w od rodzic\u00f3w Fred Zinnemann niewiele dowiaduje si\u0119 o okupacyjnej niemieckiej i sowieckiej codzienno\u015bci, g\u0142\u00f3wne tematy to przeci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 procedury wizowe i problemy z wyjazdem do USA, liczne s\u0105 tak\u017ce zachwyty nad pierwszym, urodzonym w 1940 roku, wnukiem, kt\u00f3rego kolorowe fotografie trafiaj\u0105 do getta zar\u00f3wno w Rzeszowie, jak i we Lwowie. Tego, jak zgin\u0119li Anna i Oskar, ich synowi nigdy nie uda si\u0119 dok\u0142adnie ustali\u0107. Wiadomo\u015bci na ten temat szuka\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia, wsp\u00f3lnie z m\u0142odszym bratem George\u2019em, kt\u00f3ry wyemigrowa\u0142 do USA w 1938 roku.<\/p>\n Rzesz\u00f3w w latach okupacji hitlerowskiej, fot. ze zbior\u00f3w M. Czarnoty, \u017ar\u00f3d\u0142o: rzeszow.p<\/span>l<\/p>\n Czy fakt \u015bmierci rodzic\u00f3w na polskiej ziemi m\u00f3g\u0142 zawa\u017cy\u0107 na tym, \u017ce Fred Zinnemann wymaza\u0142 ze swojej biografii wszelkie zwi\u0105zki z tym miejscem? A mo\u017ce bardziej decyduj\u0105ce okaza\u0142y si\u0119 okoliczno\u015bci ju\u017c powojenne? Z zachowanej korespondencji wynika, \u017ce Zinnemann zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w pomoc tym znajomym i cz\u0142onkom rodziny, kt\u00f3rzy prze\u017cyli wojn\u0119, ale sw\u00f3j rodzinny kraj chcieli opu\u015bci\u0107. Symptomatyczne jest te\u017c to, \u017ce po wojnie korespondencj\u0119 z pozosta\u0142ymi przy \u017cyciu cz\u0142onkami rodziny re\u017cyser prowadzi\u0142 ju\u017c tylko po niemiecku oraz po angielsku.<\/p>\n \u015amier\u0107 rodzic\u00f3w by\u0142a dla Zinnemanna wydarzeniem traumatycznym, ale stanowi\u0142a temat tabu \u2013 wed\u0142ug relacji Tima Zinnemanna, jego ojciec nigdy na ten temat nie rozmawia\u0142. Zwraca na to uwag\u0119 tak\u017ce J.E. Smyth, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce w swojej tw\u00f3rczo\u015bci Fred Zinnemann zajmowa\u0142 stanowisko wobec ogromu z\u0142a i cierpienia, jakie przynios\u0142a II wojna \u015bwiatowa, faszyzm oraz Holocaust. Jej zdaniem wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 uj\u0119cia tego tematu przez Zinnemanna polega\u0142a na tym, \u017ce skupia\u0142 si\u0119 na zwyk\u0142ych ludziach, rezygnuj\u0105c z obraz\u00f3w konwencjonalnego bohaterstwa, a tak\u017ce \u017ce pokazywa\u0142 sprzeciw wobec systemu, kt\u00f3ry okazywa\u0142 si\u0119 zbyt pot\u0119\u017cny, aby jego przeciwnicy w danym momencie byli w stanie go pokona\u0107<\/a>[19]<\/a>.<\/p>\n W tw\u00f3rczo\u015bci Zinnemanna w\u0105tki te pojawia\u0142y si\u0119 cz\u0119sto, ale szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 chcia\u0142abym zwr\u00f3ci\u0107 na dwa filmy: Si\u00f3dmy krzy\u017c (The Seventh Cross<\/i>, 1944) oraz Po wielkiej burzy (The Search<\/i>, 1948). Pierwszy nakr\u0119cony zosta\u0142 wed\u0142ug scenariusza Helen Deutsch opartego na powie\u015bci Anny Seghers, jego fabu\u0142a odnosi si\u0119 do ucieczki siedmiu wi\u0119\u017ani\u00f3w z niemieckiego obozu koncentracyjnego za\u0142o\u017conego przez hitlerowskie w\u0142adze jeszcze przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 dla przeciwnik\u00f3w narodowego socjalizmu. Producentem by\u0142a wytw\u00f3rnia MGM, zdj\u0119cia powstawa\u0142y w studio, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na do\u015b\u0107 konwencjonaln\u0105 estetyk\u0119, niemniej wymowa znacznie odbiega\u0142a od \u00f3wczesnych ameryka\u0144skich produkcji. By\u0142a to pr\u00f3ba pokazania przyczyn poparcia dla Hitlera w niemieckim spo\u0142ecze\u0144stwie oraz wskazanie, z jak du\u017c\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105 i niech\u0119ci\u0105 spotykali si\u0119 ci, kt\u00f3rzy pierwsi dostrzegli zagro\u017cenie pe\u0142n\u0105 nienawi\u015bci ideologi\u0105. Fred Zinnemann pracowa\u0142 nad tym filmem w czasie, gdy w Europie trwa\u0142a jeszcze wojna, a on sam prowadzi\u0142 intensywn\u0105 korespondencj\u0119 w celu ustalenia los\u00f3w zaginionych rodzic\u00f3w.<\/p>\n autor plakatu: Marian Stachurski<\/span><\/p>\n Pomys\u0142odawc\u0105 Po wielkiej burzy<\/a><\/i>[20]<\/a> by\u0142 Lazar Wechsler, szwajcarski producent z polskimi korzeniami (urodzi\u0142 si\u0119 w 1896 roku w Piotrkowie Trybunalskim), kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 przekona\u0107 wytw\u00f3rni\u0119 MGM do \u201ewypo\u017cyczenia\u201d Freda Zinnemanna. Zdj\u0119cia zrealizowano w Europie we wci\u0105\u017c istniej\u0105cych obozach dla uchod\u017ac\u00f3w, z wykorzystaniem prawdziwych przestrzeni zniszczonych miast. Film opowiada\u0142 o okrucie\u0144stwie wojny w spos\u00f3b przejmuj\u0105cy, ale stonowany; realizatorom zale\u017ca\u0142o, aby obraz m\u00f3g\u0142 trafi\u0107 do ameryka\u0144skiej publiczno\u015bci, kt\u00f3ra niewiele wiedzia\u0142a o tym, co faktycznie wydarzy\u0142o si\u0119 na Starym Kontynencie za spraw\u0105 Hitlera i jego zwolennik\u00f3w<\/a>[21]<\/a>. Scenariusz powstawa\u0142 na podstawie autentycznych historii wojennych sierot, jedna z jego wersji zak\u0142ada\u0142a, \u017ce bohaterem b\u0119dzie jedenastoletni polski ch\u0142opiec, kt\u00f3rego umys\u0142 mimo zako\u0144czenia wojny wci\u0105\u017c wype\u0142niony jest obrazami do\u015bwiadczonych przez niego niedawno okrucie\u0144stw i strachu<\/a>[22]<\/a>. Ostatecznie w\u0105tek g\u0142\u00f3wny odnosi si\u0119 do rozdzielonych przez wojn\u0119, wzajemnie si\u0119 poszukuj\u0105cych matki i syna narodowo\u015bci czeskiej. Przy realizacji tego filmu Zinnemann pracowa\u0142 z dzie\u0107mi z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie pochodzenia \u017cydowskiego, a tak\u017ce z ma\u0142ymi Polakami; j\u0119zyk polski s\u0142ycha\u0107 w kr\u00f3tkiej scenie z ust dziewczynki opowiadaj\u0105cej o tym, co spotka\u0142o j\u0105 i brata<\/a>[23]<\/a>.<\/p>\n W kontek\u015bcie rozwa\u017ca\u0144 nad polskimi w\u0105tkami w tw\u00f3rczo\u015bci i biografii Freda Zinnemanna jeszcze na dwa fakty warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119. To zaskakuj\u0105ce, \u017ce akt urodzenia znajduj\u0105cy si\u0119 w prywatnym archiwum artysty zosta\u0142 wystawiony przez Urz\u0105d Stanu Cywilnego w Rzeszowie w 1972 roku<\/a>[24]<\/a>. Dzi\u015b nie spos\u00f3b ju\u017c ustali\u0107, w jaki spos\u00f3b dokument trafi\u0142 do re\u017cysera, w jakich okoliczno\u015bciach i w jakim celu zosta\u0142 mu wydany. Wiadomo jedynie, \u017ce nied\u0142ugo przed swoimi sze\u015b\u0107dziesi\u0105tymi pi\u0105tymi urodzinami artysta postara\u0142 si\u0119 o dokument stwierdzaj\u0105cy jego polskie korzenie.<\/p>\n Sprawa druga to wykorzystanie wizerunku Gary\u2019ego Coopera z filmu W samo po\u0142udnie<\/i> na plakacie nawo\u0142uj\u0105cym do udzia\u0142u w pierwszych cz\u0119\u015bciowo wolnych wyborach w powojennej Polsce, 4 czerwca 1989 roku. Autor plakatu, Tomasz Sarnecki, pistolet w r\u0119ce szeryfa Willa Kane\u2019a zamieni\u0142 na kartk\u0119 z napisem \u201ewybory\u201d, sugeruj\u0105c, \u017ce to bro\u0144 najlepsza i najpewniejsza. Plakat polskiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d znalaz\u0142 si\u0119 w Zinnemannowskiej autobiografii obok rysunku odnosz\u0105cego si\u0119 do kryzysu sueskiego w 1956 roku, przedstawiaj\u0105cego samotnego szeryfa na pustej ulicy przy barze, nad kt\u00f3rego drzwiami znajduje si\u0119 napis \u201eSuez Saloon\u201d. Obu ilustracjom towarzyszy podpis: Ikonografia z \u201eW samo po\u0142udnie\u201d pojawia si\u0119 tam, gdzie gro\u017c\u0105 kryzysy pa\u0144stwowe<\/i>, a do polskiego plakatu odnosi si\u0119 informacja (zawieraj\u0105ca b\u0142\u0119dn\u0105 zreszt\u0105 dat\u0119): Czerwiec 1987 \u2013 kluczowe w Polsce wybory<\/a><\/i>[25]<\/a>. Czy warto przywi\u0105zywa\u0107 do tego faktu szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119? By\u0107 mo\u017ce ilustracja ta nie znaczy\u0142a dla Zinnemanna wi\u0119cej ni\u017c rysunek odnosz\u0105cy si\u0119 do kryzysu sueskiego, by\u0107 mo\u017ce czu\u0142 jednak w tym przypadku jaki\u015b sentyment. Gdy zapyta\u0142am Tima Zinnemanna o to, czy ojciec kiedykolwiek wspomina\u0142 o Polsce lub czy interesowa\u0142 si\u0119 sytuacj\u0105 w tym kraju, odpowied\u017a by\u0142a zdecydowanie negatywna. Tim pami\u0119ta natomiast, \u017ce w biurze ojca wisia\u0142\u2026 plakat Tomasza Sarneckiego z Garym Cooperem i logo Solidarno\u015bci. Nie jest to \u017cadnym dowodem, by re\u017cyser \u015bledzi\u0142, co dzia\u0142o si\u0119 w jego kraju pochodzenia, ale z pewno\u015bci\u0105 stanowi fakt wart odnotowania.<\/p>\n autor plakatu: Tomasz Sarnecki<\/span><\/p>\n Innym jeszcze zagadnieniem jest to, czy Fred Zinnemann \u017cyczy\u0142 sobie, aby dokumenty z jego prywatnego archiwum by\u0142y odnalezione i analizowane. Osobi\u015bcie sk\u0142aniam si\u0119 ku twierdzeniu, \u017ce skoro nie zniszczy\u0142 dokument\u00f3w, kt\u00f3re za\u015bwiadczaj\u0105 o jego zwi\u0105zkach z Polsk\u0105, to spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce syn, wnuki albo wskazane przez nie osoby b\u0119d\u0105 mogli si\u0119 z nimi zapozna\u0107 i \u017ce fakty, kt\u00f3re tak d\u0142ugo trzyma\u0142 w ukryciu, wyjd\u0105 na \u015bwiat\u0142o dzienne. By\u0107 mo\u017ce nie chcia\u0142 lub nie potrafi\u0142 podzieli\u0107 si\u0119 pewnymi informacjami za \u017cycia, ale chcia\u0142 (a przynajmniej liczy\u0142 si\u0119 z tak\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 i j\u0105 dopuszcza\u0142), aby te fakty sta\u0142y si\u0119 znane po jego \u015bmierci. Tim Zinnemann uwa\u017ca inaczej. Podkre\u015bla, \u017ce jego ojciec mia\u0142 szczeg\u00f3ln\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do gromadzenia przer\u00f3\u017cnych dokument\u00f3w; faktycznie, s\u0105 w jego archiwum poza listami tak\u017ce notatki zawieraj\u0105ce codzienne drobne uwagi, kartki z \u017cyczeniami, wycinki z gazet czy wyci\u0119te z kopert znaczki. Zdaniem Tima Zinnemanna to w\u0142a\u015bnie ten swoisty przymus \u201echomikowania\u201d sprawi\u0142, \u017ce mimo licznych podr\u00f3\u017cy i przeprowadzek re\u017cysera mo\u017cemy dzi\u015b czyta\u0107 listy napisane do niego nawet osiemdziesi\u0105t lat temu. Nie by\u0142o to jednak dzia\u0142anie intencjonalne \u2013 zakurzone pude\u0142ka pe\u0142ne list\u00f3w nie by\u0142y celowo zostawion\u0105 wiadomo\u015bci\u0105, po prostu nie zosta\u0142y wyrzucone, podobnie jak dziesi\u0105tki innych pude\u0142ek \u2013 tak uwa\u017ca Tim Zinnemann.<\/p>\n Nie rozstrzygam tej kwestii, pozostaje ona dla mnie zagadk\u0105, podobnie jak motywacje Freda Zinnemanna, aby wymaza\u0107 ze swego \u017cyciorysu Rzesz\u00f3w i konsekwentnie przez kilkadziesi\u0105t lat ze swoim dzieci\u0144stwem wi\u0105za\u0107 jedynie Wiede\u0144 (narzekaj\u0105c jednocze\u015bnie na antysemityzm jego mieszka\u0144c\u00f3w<\/a>[26]<\/a>). Nowo poznanym faktom warto jednak po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej uwagi. Niekoniecznie licz\u0105c na to, \u017ce zdobyta wiedza pozwoli nam na g\u0142\u0119bsz\u0105 interpretacj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artysty, ani te\u017c nie po to, by zach\u0142ysn\u0105\u0107 si\u0119 faktem, \u017ce z polskiej ziemi pochodzi wybitny tw\u00f3rca \u015bwiatowego kina. Pe\u0142na biografia Freda Zinnemanna sk\u0142oni\u0107 mo\u017ce jednak do refleksji nad postrzeganiem narodowych to\u017csamo\u015bci oraz meandrami polsko-\u017cydowskich relacji w minionym stuleciu.<\/p>\n \n <\/a>[1] Por. np. kolejne wydania Halliwell’s Who’s Who in the Movies (Halliwell’s Who’s Who in the Movies, ed. 14, red. <\/em>L. Halliwell, J. Walker, HarperCollins Entertainment, London 2006). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[2] Por. G. Gow, Individualism against Machinery,<\/i> [w:] Fred Zinnemann. Interviews<\/i>, red. G. Miller, University Press of Mississippi, Jackson 2005, s. 55, oraz M. Buckley, Fred Zinnemann. <\/i>An Interview,<\/i> [w:] tam\u017ce, s. 80. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[3] Archiwum Pa\u0144stwowe w Rzeszowie, <\/i>Izraelicki Urz\u0105d Metrykalny, sygn.72, s. 48\u201349, zob. te\u017c https:\/\/szukajwarchiwach.pl\/59\/533\/0\/-\/72\/skan\/full\/TDq-ZPkV34DdrvisxIldFA [dost\u0119p: 2.12.2018]. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[4] F. Zinnemann, An Autobiography<\/i>, Bloomsbury, Londyn, 1992, s. 7. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[5] T. Bieda, W\u0142adze miejskie i gospodarka finansowa,<\/i> [w:] Dzieje Rzeszowa, tom II<\/i>, red. F. Kiryk, Urz\u0105d Miasta Rzeszowa i Kaw-Rzesz\u00f3w sp. z o.o., Rzesz\u00f3w 1998, s. 325. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[6] Archiwum Pa\u0144stwowe w Rzeszowie, Akta Miasta Rzeszowa, sygn. 1538, s. 649\u2013650. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[7] F. Zinnemann, An Autobiography<\/i>, dz. cyt., s. 17. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[8] U.S. Naturalization Records for Alfred Zinnemann<\/i>, 1936, www.ancestrylibrary.com [dost\u0119p: 30.08.2018]. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[9] J.E. Smyth, Fred Zinnemann and the Cinema of Resistance<\/i>, University Press of Mississippi, 2014, przyp. nr 14, s. 240, oraz przyp. nr 53, s. 251. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[10] <\/i>K. Weniger, Lexikon der aus Deutschland und \u00d6sterreich emigrierten Filmschaffenden 1933 bis 1945. Eine Gesamt\u00fcbersicht,<\/i> 1. Auflage. Acabus-Verlag, Hamburg 2011, s. 54, za: https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Fred_Zinnemann [dost\u0119p: 18.11.2018]. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[11] Informacje przekazane autorce przez redaktork\u0119 Wikipedii Magdalen\u0119 Kowalsk\u0105-Cichy w korespondencji mailowej. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[12] C. Kassak, Fred Zinnemann, s\u0142awny re\u017cyser z Hollywood, urodzi\u0142 si\u0119 w Rzeszowie<\/i>, \u201eNowiny\u201d, https:\/\/plus.nowiny24.pl\/fred-zinnemann-slawny-rezyser-z-hollywood-urodzil-sie-w-rzeszowie\/ar\/11631461, 29.12.2016 [dost\u0119p: 18.11.2018]. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[13] Reporta\u017c przygotowany w ramach cyklu Rzeszowski Poczet Artyst\u00f3w przez Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 Za\u0142\u0119\u017ca, sfinansowany przez Urz\u0105d Miasta Rzeszowa: https:\/\/www.radio.rzeszow.pl\/audycje\/6859\/rzeszowski-poczet-artystow, data publikacji 20.11.2017 [dost\u0119p: 18.11.2018]. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[14] https:\/\/www.radio.rzeszow.pl\/#ajx\/audycje\/16597\/fredek-i-niepewnosc-reportaze-grazyny-bochenek, data publikacji 1.11.2018 [dost\u0119p: 18.11.2018]. Reporta\u017ce powsta\u0142y dzi\u0119ki wsparciu Miasta Rzesz\u00f3w. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[15] W jego realizacj\u0119 zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 Fundacja Soar, Podkarpacka Komisja Filmowa i Wojew\u00f3dzki Dom Kultury w Rzeszowie, projekt wspar\u0142y Narodowe Centrum Kultury oraz Polski Instytut Sztuki Filmowej. Artyku\u0142y opisuj\u0105ce wydarzenie s\u0105 obecnie podane jako \u017ar\u00f3d\u0142o dotycz\u0105ce polskich korzeni Freda Zinnemanna w angloj\u0119zycznej Wikipedii \u2013 zob. https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fred_Zinnemann [dost\u0119p: 2.12.2018]. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[16] http:\/\/podkarpackiefilm.pl\/pl\/w-samo-poludnie\/o-wydarzeniu [dost\u0119p: 2.12.2018]. Co ciekawe, Tim Zinnemann sam r\u00f3wnie\u017c nie przekaza\u0142 swoim dzieciom informacji na temat polskich korzeni swojego ojca. Jego c\u00f3rka Emily Zinnemann trafi\u0142a na nie, przygotowuj\u0105c na zaj\u0119cia szkolne drzewo genealogiczne swojej rodziny, opowiedzia\u0142a o tym podczas konferencji prasowej w ramach projektu \u201eW samo po\u0142udnie. Fred Zinnemann wraca do Rzeszowa\u201d. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[17] Podczas panelu dyskusyjnego w Rzeszowie zwracali na to uwag\u0119 m.in. Micha\u0142 Oleszczyk i Tomasz Majewski. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[18] Ten i kolejne cytaty z list\u00f3w zosta\u0142y zamieszczone w reporta\u017cach radiowych Fredek<\/i> i Niepewno\u015b\u0107<\/i>. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[19] J.E. Smyth, dz. cyt., s. 21. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[20] Zdaniem J.E. Smyth to najbardziej osobisty film Freda Zinnemanna. Por. tam\u017ce, <\/i>s. 57\u201393 (rozdzia\u0142 Surviving Voices and the Search for Europe<\/i>). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[21] F. Zinnemann, An Autobiography<\/i>, dz. cyt., s. 61. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[22] J.E. Smyth, dz. cyt., s. 65. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[23] Zob. recenzj\u0119 filmu po polskiej premierze w 1967 roku autorstwa Andrzeja \u017bu\u0142awskiego. Ten\u017ce, \u0141zy<\/i>, \u201eFilm\u201d 1967, nr 41, s. 5. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[24] Archiwum prywatne Tima Zinnemanna, ksero w posiadaniu autorki. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[25] F. Zinnemann, An Autobiography<\/i>, dz. cyt., s. 110. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[26] F. Zinnemann, An Autobiography<\/i>, dz. cyt., s. 11. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n Polskie korzenie Freda Zinnemanna<\/b><\/p>\n Tematem artyku\u0142u s\u0105 nieznane fakty z biografii Freda Zinnemanna, kt\u00f3ry w opracowaniach dotycz\u0105cych kina opisywany jest jako tw\u00f3rca ameryka\u0144ski pochodzenia austriackiego. W rzeczywisto\u015bci Fred Zinnemann urodzi\u0142 si\u0119 i pierwsze lata \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Rzeszowie. To polskie dzi\u015b miasto w 1907 roku by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 cesarstwa austro-w\u0119gierskiego. Informacje o polskich korzeniach re\u017cyser utrzymywa\u0142 w tajemnicy zar\u00f3wno przed opini\u0105 publiczn\u0105, jak i przed rodzin\u0105, nawet jedyny syn pozna\u0142 prawd\u0119 dopiero po \u015bmierci ojca. Autorka podaje, w jaki spos\u00f3b informacje o miejscu urodzenia re\u017cysera pojawi\u0142y si\u0119 w publicznym dyskursie, zastanawia si\u0119 nad przyczynami milczenia Freda Zinnemanna oraz wskazuje na polskie w\u0105tki zwi\u0105zane z jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105. Szczeg\u00f3lna uwaga zwr\u00f3cona zosta\u0142a na listy, kt\u00f3re po polsku pisali do re\u017cysera jego rodzice w latach 30. i 40. ubieg\u0142ego wieku. Znakomicie zachowana korespondencja to \u017ar\u00f3d\u0142o cennej wiedzy m.in. na temat wojennych los\u00f3w rodzic\u00f3w Zinnemanna.<\/p>\n The Polish Roots of Fred Zinnemann<\/b><\/p>\n The subject of the article is the previously unknown information about the life of Fred Zinnemann, who in film biographies is described as American director of Austrian origin. However, he was born and spent the first years of his life in Rzesz\u00f3w. This polish city in 1907 was a part of Austro-Hungarian Empire. Fred Zinnemann hid his polish roots not only from the general public, but also from his own son, who learned about it only after his father’s death. The author shows how the information about the director\u2019s the birth place appeared in public discussion, wonders about the reasons for Fred’s silence and points out Polish motifs in his work. The letters between Fred and his parents from 30s and 40s have been given a particular attention. Exellently preserved correspondency is a valuable source of information on, for example, the fate of his Fred Zinnemann’s parents during the Second World War.<\/p>\n S\u0142owa kluczowe:<\/b> Fred Zinnemann, biografia, korzenie polskie, korzenie \u017cydowskie, Margaret Herrick Library, Rzesz\u00f3w<\/p>\n Gra\u017cyna Bochenek<\/b> \u2013 tytu\u0142 magistra zdoby\u0142a na studiach filmoznawczych na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim w 2002 roku, tam te\u017c w 2008 roku obroni\u0142a u prof. Tadeusza Lubelskiego prac\u0119 doktorsk\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 \u201eWizerunki kobiet w kinie PRL-u\u201d. Od 2004 do 2019 roku by\u0142a dziennikark\u0105 Polskiego Radia Rzesz\u00f3w. Pracowa\u0142a w redakcji magazyn\u00f3w informacyjnych, zajmowa\u0142a si\u0119 kultur\u0105, sprawami spo\u0142ecznymi oraz zdrowiem, przygotowywa\u0142a materia\u0142y reporterskie oraz prowadzi\u0142a programy radiowe. Najwa\u017cniejsze wybrane prace to: cykl reporta\u017cy \u201ePodkarpacki Poczet Aktor\u00f3w\u201d, cykl audycji \u201eSzlakiem Tadeusza Kantora\u201d, reporta\u017c \u201eNasi Ukrai\u0144cy\u201d \u2013 (I nagroda w Og\u00f3lnopolskim Konkursie POGRANICZE 2015 organizowanym przez Radio Olsztyn), reporta\u017c \u201eNormalni ludzie\u201d (zrealizowany dzi\u0119ki stypendium Fundacji Wsp\u00f3\u0142pracy Polsko-Niemieckiej, nominacja do Polsko-Niemieckiej Nagrody Dziennikarskiej imienia Tadeusza Mazowieckiego 2016 ), cykl \u201eRzeszowski Poczet Artyst\u00f3w\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fred Zinnemann w latach 40., \u017ar\u00f3d\u0142o: wikipedia.org Fred Zinnemann, autor takich film\u00f3w jak W samo po\u0142udnie (High Noon, 1952), nagrodzone Oscarem St\u0105d do wieczno\u015bci (From Here to Eternity, 1953) czy Oto jest g\u0142owa zdrajcy (A Man for All Seasons, 1966), opisywany by\u0142 przez lata w opracowaniach dotycz\u0105cych kina jako re\u017cyser ameryka\u0144ski pochodzenia austriackiego; podawanym… Czytaj wi\u0119cej »Polskie korzenie Freda Zinnemanna<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":687,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[584],"tags":[140,631,586,632,633,634,635],"ppma_author":[636],"class_list":["post-286","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-1-2019","tag-biografia","tag-fred-zinnemann","tag-kino-przedwojenne","tag-korzenie-polskie","tag-korzenie-zydowskie","tag-margaret-herrick-library","tag-rzeszow"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/rynek.jpg\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/4.jpg\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/7270832.3.jpg\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/51acca8db99ca_o_full.jpg\")
<\/p>\n
<\/p>\n
\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n