{"id":272,"date":"2019-09-15T00:00:00","date_gmt":"2019-09-14T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/2019\/09\/15\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/"},"modified":"2021-06-25T14:19:42","modified_gmt":"2021-06-25T13:19:42","slug":"sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/","title":{"rendered":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\u0119&#8221; Karoliny Pucha\u0142y-Rojek"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><b>&nbsp;<iframe loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/embed\/fn6IAJNogoo\" width=\"425\" height=\"350\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><em>Ja kinuj\u0119<\/em>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Jakub Majmurek w tek\u015bcie <i>Czym jest dzi\u015b owa awangarda?<\/i> opublikowanym w <i>Hipotezach awangardowych<\/i> opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 <i>found footage<\/i> jako przeciwstawn\u0105 <i>g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107<\/i>, wpisuj\u0105c <i>found footage<\/i> w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105&nbsp; cechowa\u0107: <i>spowolnienie, powr\u00f3t do archiwum i przekraczaj\u0105ca refleksja<a name=\"k2\"><\/a><\/i><a href=\"#k2a\">[2]<\/a>. Proponuj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 filmowi<i> Ja kinuj\u0119 <\/i>Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), w kt\u00f3rym zosta\u0142y wykorzystane ta\u015bmy film\u00f3w Zofii Chom\u0119towskiej z ko\u0144ca lat 20., jako przyk\u0142adowi uruchamiania relacji czasowych w kinie <i>found footage<\/i>. W analizie i interpretacji k\u0142ad\u0119 nacisk na aspekt spowolnionego spojrzenia na kadry ukazuj\u0105ce rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 zarejestrowan\u0105 przez Chom\u0119towsk\u0105. Ukazuj\u0119, jak temporalne oddalenie od przywo\u0142ywanych obraz\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci kszta\u0142tuje charakter zabiegu ich (re)edycji w procesie monta\u017cu. Interesuje mnie szczeg\u00f3lnie to, jakie tre\u015bci dzi\u015b mo\u017cna odczyta\u0107 w przedstawieniach ch\u0142op\u00f3w i s\u0142u\u017cby z film\u00f3w kr\u0119conych przez Zofi\u0119 Chom\u0119towsk\u0105. Z tej perspektywy przygl\u0105dam si\u0119 zar\u00f3wno tym fragmentom obraz\u00f3w zarejestrowanych przez t\u0119 jedn\u0105 z najaktywniejszych polskich fotografek tamtego okresu, kt\u00f3re wpisuj\u0105 si\u0119 w kino <i>home movies<\/i>, jak i obrazom o jednoznacznie dokumentalnym charakterze.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Zofia Chom\u0119towska, z kt\u00f3rej film\u00f3w wykonanych w latach 20. zosta\u0142o skompilowane <i>Ja kinuj\u0119<\/i>,<i> <\/i>urodzi\u0142a si\u0119 w 1902 roku. Pochodzi\u0142a z rodziny ksi\u0105\u017c\u0105t Druckich-Lubeckich. By\u0142a jedn\u0105 z najbardziej rzutkich fotografek dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego. Pierwsz\u0105 inspiracj\u0105 jej zdj\u0119\u0107 by\u0142y pejza\u017ce rodzinnego Polesia, jego mieszka\u0144cy. Najwcze\u015bniejsze zdj\u0119cia Warszawy, kt\u00f3ra na przestrzeni lat stanowi\u0142a istotny temat jej prac, datowane s\u0105 na 1920 i 1921 rok. Chom\u0119towska wykonywa\u0142a fotografie pocz\u0105tkowo kasetowym kodakiem, p\u00f3\u017aniej kamer\u0105 z negatywami o wymiarach 9 x 12 cm, a od 1928 roku aparatem ma\u0142oobrazkowym Leica. Kolejne wydarzenia z jej \u017cycia: wyj\u015bcie po raz drugi za m\u0105\u017c \u2013 za hrabiego Jakuba Chom\u0119towskiego \u2013 i przeprowadzka do Warszawy, nie spowodowa\u0142y rozstania si\u0119 z aparatem fotograficznym. W 1929 roku kilka zdj\u0119\u0107 Chom\u0119towskiej znalaz\u0142o si\u0119 na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu<a name=\"k3\"><\/a><a href=\"#k3a\">[3]<\/a>. Od lat 30., po rozstaniu z m\u0119\u017cem, fotografia sta\u0142a si\u0119 dla Zofii Chom\u0119towskiej \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania siebie i dw\u00f3jki dzieci<a name=\"k4\"><\/a><a href=\"#k4a\">[4]<\/a>. W 1936 roku Ministerstwo Komunikacji og\u0142osi\u0142o konkurs na etat fotografa. Jego zadaniem mia\u0142a by\u0107 popularyzacja polskich miast i miasteczek w \u015brodkach lokomocji. Zwyci\u0119\u017cy\u0142a Chom\u0119towska<a name=\"k5\"><\/a><a href=\"#k5a\">[5]<\/a>. <i>Nikt nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce wygra kobieta<a name=\"k6\"><\/a><\/i><a href=\"#k6a\">[6]<\/a> \u2013 s\u0142yszymy w komentarzu do wykorzystanych film\u00f3w Chom\u0119towskiej w <i>Ja kinuj\u0119<\/i>. Do wrze\u015bnia 1939 roku Chom\u0119towska bra\u0142a udzia\u0142 w 37 wystawach fotograficznych, w tym przygotowa\u0142a od strony fotograficznej wystaw\u0119 <i>Warszawa wczoraj i dzi\u015b, i jutro<\/i>, nad kt\u00f3r\u0105 pracowa\u0142a z prezydentem Warszawy Stefanem Starzy\u0144skim i profesorem Stanis\u0142awem Lorentzem. Wydarzenie zainaugurowa\u0142o funkcjonowanie Muzeum Narodowego przy Alejach Jerozolimskich, przyci\u0105gaj\u0105c rekordow\u0105 liczb\u0119 zwiedzaj\u0105cych \u2013 ponad milion os\u00f3b<a name=\"k7\"><\/a><a href=\"#k7a\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/NUDA\/z10625472VZofia-Chometowska--Porochonsk--ok--1934-r-.jpg\" width=\"360\" height=\"550\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"text-align: left;\"><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\">Zofia Chom\u0119towska, Porocho\u0144sk, ok. 1934 r., \u017ar\u00f3d\u0142o:&nbsp;Fundacja Archeologia Fotografii\/Chom\u0119towscy<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"text-align: left;\">W <\/span><i style=\"text-align: left;\">Ja kinuj\u0119 <\/i><span style=\"text-align: left;\">zosta\u0142y wykorzystane filmy przedstawiaj\u0105ce w znacznej mierze kr\u0105g rodziny i przyjaci\u00f3\u0142 Zofii Chom\u0119towskiej, wykonane pod koniec lat 20. XX wieku, g\u0142\u00f3wnie w maj\u0105tku w Porocho\u0144sku, ale tak\u017ce w Kr\u00f3likarni. W niniejszej pracy interesuj\u0105 mnie przede wszystkim te jej filmy, na kt\u00f3rych zarejestrowani zostali ch\u0142opi i s\u0142u\u017cba. Cz\u0119\u015b\u0107 przywo\u0142anych w <\/span><i style=\"text-align: left;\">Ja kinuj\u0119<\/i><span style=\"text-align: left;\"> archiwali\u00f3w zosta\u0142o zarejestrowanych w Wenecji i Tunezji podczas zagranicznych podr\u00f3\u017cy ich autorki. Wcze\u015bniej nieznane szerszej publiczno\u015bci nagrania, zapisane na nietypowej ta\u015bmie Path\u00e9 Baby z perforacj\u0105 w \u015brodku, zosta\u0142y zdigitalizowane i zmontowane z inicjatywy Fundacji Archeologia Fotografii<\/span><a name=\"k8\" style=\"text-align: left; background-color: #f4f4f4;\"><\/a><a href=\"#k8a\" style=\"text-align: left;\">[8]<\/a><span style=\"text-align: left;\">. B\u0119d\u0119 si\u0119 stara\u0142a wykaza\u0107, jak nadbudowana nad przywo\u0142anymi filmami Chom\u0119towskiej, czy w relacji do nich, zosta\u0142a wymowa <\/span><i style=\"text-align: left;\">Ja kinuj\u0119<\/i><span style=\"text-align: left;\">, zrealizowanego wed\u0142ug koncepcji Karoliny Pucha\u0142y-Rojek z komentarzem literackim Miko\u0142aja \u0141ozi\u0144skiego, autora powie\u015bci <\/span><i style=\"text-align: left;\">Reisefieber<\/i><span style=\"text-align: left;\"> (2006) i <\/span><i style=\"text-align: left;\">Ksi\u0105\u017cka<\/i><span style=\"text-align: left;\"> (2011), za kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 Paszport \u201ePolityki\u201d. Interesuje mnie to, jak czasowe oddalenie od powstania film\u00f3w Chom\u0119towskiej pozwoli\u0142o pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 now\u0105 perspektyw\u0105, czy w spos\u00f3b tw\u00f3rczy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do zobrazowanego w tych materia\u0142ach codziennego \u017cycia przedstawicieli r\u00f3\u017cnych klas spo\u0142ecznych dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego. Staram si\u0119 uchwyci\u0107, jak z pozoru \u201enudne\u201d obrazy dnia powszedniego, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 ma charakter kina <\/span><i style=\"text-align: left;\">home movies <\/i><span style=\"text-align: left;\">\u2013 skierowanego i interesuj\u0105cego zazwyczaj szczeg\u00f3lnie dla kr\u0119gu najbli\u017cszej rodziny, kt\u00f3r\u0105 portretuj\u0105 \u2013 zyskuj\u0105 now\u0105 wymow\u0119 dzi\u0119ki zabiegom monta\u017cowym w filmie <\/span><i style=\"text-align: left;\">Ja kinuj\u0119<\/i><span style=\"text-align: left;\">.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"text-align: left;\"><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Zadaj\u0119 pytanie, z jakiej perspektywy organizowane s\u0105 przedstawienia, na kt\u00f3re zdecydowa\u0142a si\u0119 Chom\u0119towska, teraz, w czasie powstania <i>Ja kinuj\u0119<\/i>, i jak kszta\u0142towana jest ich wymowa. Jak to, czego nie ma w zaw\u0142aszczonych obrazach, miejsca puste, staraj\u0105 si\u0119 uzupe\u0142ni\u0107 tw\u00f3rcy filmu <i>Ja kinuj\u0119<\/i>. Metody pracy z archiwaliami zastosowane w filmie Pucha\u0142y-Rojek ukazuj\u0119 w kontek\u015bcie teorii <i>slow cinema<\/i> i pracy tw\u00f3rczej Yervanta Gianikiana i Angeli Ricci Lucchi, kt\u00f3rych filmy <i>found footage<\/i> cechuje spowolnienie obrazu. Pr\u00f3buj\u0119 odpowiedzie\u0107 na pytanie, jak\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu wymowy kina <i>found footage<\/i> ma oddalone w czasie spojrzenie na zaw\u0142aszczone kadry, a jak\u0105 \u2013 zabiegi spowolnienia szybko\u015bci projekcji samego obrazu. Odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do analizy relacji czasowych w filmach <i>found footage<\/i> zaproponowanej przez Jamie Baron w publikacji <i>The Archive Effect: Found Footage and the Audiovisual Experience of History<a name=\"k9\"><\/a><\/i><a href=\"#k9a\">[9]<\/a> i koncepcji trzech czasowo\u015bci zabieg\u00f3w kola\u017cowych Bertolta Brechta w atlasie obraz\u00f3w <i>Kriegsfibel <\/i>odczytanej przez Georgesa Didi-Hubermana i opisanej w<i> Strategiach obrazu. Oku historii 1<a name=\"k10\"><\/a><\/i><a href=\"#k10a\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b><i>Found footage<\/i><\/b><b> jako (re)kreacja gotowego materia\u0142u filmowego<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Zanim przywo\u0142am specyficzne uj\u0119cia pozwalaj\u0105ce dog\u0142\u0119bniej przyjrze\u0107 si\u0119 relacjom czasowym uruchamianym w filmach <i>found footage<\/i> na przyk\u0142adzie <i>Ja kinuj\u0119<\/i>, chc\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na szersze definicje zjawiska, stanowi\u0105ce istotny kontekst teoretyczny dla zasadniczego tematu niniejszego tekstu. Ma\u0142gorzata Radkiewicz w ksi\u0105\u017cce <i>\u201eW\u0142adczynie spojrzenia\u201d. Teoria filmu a praktyki re\u017cyserek i artystek<\/i>, wnikliwie analizuj\u0105c i interpretuj\u0105c kino kobiet, okre\u015bla <i>found footage<\/i> jako technik\u0119 <i>polegaj\u0105c\u0105 na<\/i> <i>kreowaniu na nowo filmowych narracji z materia\u0142\u00f3w ju\u017c istniej\u0105cych czy nakr\u0119conych wcze\u015bniej ta\u015bm \u2013 zar\u00f3wno tych zmontowanych w filmowe opowie\u015bci, jak i odrzuconych w procesie produkcji<a name=\"k11\"><\/a><\/i><a href=\"#k11a\">[11]<\/a>. Badaczka podkre\u015bla, \u017ce <i>projekty artystyczne wykorzystuj\u0105ce found footage cechuje d\u0105\u017cno\u015b\u0107 do (re)kreacji istniej\u0105cych materia\u0142\u00f3w<a name=\"k12\"><\/a><\/i><a href=\"#k12a\">[12]<\/a>. Na tw\u00f3rczy aspekt procesu pracy z archiwaliami w kinie <i>found footage<\/i> zwraca uwag\u0119 Piotr Krajewski. Badacz definiuje tego typu filmy jako <i>robione z ta\u015bm gotowych, zrealizowanych ju\u017c przez kogo\u015b innego. Tworzone z obraz\u00f3w wyrwanych z komunikacyjnego obiegu albo znalezionych na \u015bmietniku czy w archiwum, z wt\u00f3rnie przerabianych obraz\u00f3w z odzysku. <\/i>(\u2026)<i> Kino przemienienia \u2013 formy, intencji, znaczenia <\/i>\u2013 konkluduje<a name=\"k13\"><\/a><a href=\"#k13a\">[13]<\/a>.<i> <\/i>\u0141ukasz Ronduda podkre\u015bla, \u017ce <i>found footage<\/i> bazuje na <i>monta\u017cowej operacji dekontekstualizacji i rekontekstualizacji medialnego materia\u0142u \u201egotowego\u201d<a name=\"k14\"><\/a><\/i><a href=\"#k14a\">[14]<\/a>,<i> <\/i>zwracaj\u0105c uwag\u0119 na subwersywny wymiar tej praktyki tw\u00f3rczej.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/NUDA\/dz03NzA_src_70027-ja-kinuje.jpg\" width=\"550\" height=\"465\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\">Kadr z filmu<em> Ja kinuj\u0119<\/em>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">W podobnym duchu mo\u017cna odczyta\u0107 rozwa\u017cania Jaya Leydy przedstawione w <i>Films beget films: A study of the compilation film<\/i>,<i> <\/i>klasycznej pozycji dotycz\u0105cej wykorzystania archiwalnych materia\u0142\u00f3w w kinie dokumentalnym. Badacz podkre\u015bla to, jak szybko w historii kina pojawi\u0142a si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 mo\u017cliwo\u015bci kreacyjnej pracy z ju\u017c istniej\u0105cym materia\u0142em wizualnym, stworzenia dzie\u0142a o nowej jako\u015bci ze \u201eznalezionych\u201d obraz\u00f3w, przywo\u0142uj\u0105c przyk\u0142ad filmu Fran\u00e7ois Doubliera z 1898 roku po\u015bwi\u0119conego sprawie Dreyfusa<a name=\"k15\"><\/a><a href=\"#k15a\">[15]<\/a>. Aspekt tw\u00f3rczego przetworzenia \u201eznalezionych\u201d obraz\u00f3w wy\u0142ania si\u0119 tak\u017ce z lektury rozwa\u017ca\u0144 Williama C. Weesa. Autor istotnej dla bada\u0144 nad kinem <i>found footage<\/i> pozycji <i>Recycled Images: The Art and Politics of Found Footage Films <\/i>wyodr\u0119bnia trzy<i> <\/i>typy dzie\u0142 bazuj\u0105cych na wykorzystaniu archiwalnych materia\u0142\u00f3w: filmy kompilacyjne, zaw\u0142aszczenia i kola\u017cowe. Dowarto\u015bciowuje filmy kola\u017cowe jako najbardziej krytyczn\u0105, kreacyjn\u0105 form\u0119 pracy z archiwaliami<a name=\"k16\"><\/a><a href=\"#k16a\">[16]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Bezpo\u015brednio do tekstu Weesa nawi\u0105zuje Jamie Baron. W jej uj\u0119ciu to przede wszystkim uruchomienie specyficznych relacji czasowych wyr\u00f3\u017cnia <i>found footage<\/i> spo\u015br\u00f3d innych technik artystycznych. Badaczka podkre\u015bla, \u017ce arty\u015bci, wykorzystuj\u0105c ponownie \u201egotowe\u201d, \u201eznalezione\u201d materia\u0142y filmowe, umieszczaj\u0105 je tym samym w nowym kontek\u015bcie. W pracy <i>The Archive Effect: Found Footage and the Audiovisual Experience of History <\/i>zaznacza, \u017ce ten zabieg zawsze jest zwi\u0105zany z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 krytycznego podej\u015bcia do u\u017cytego zdj\u0119cia czy filmu, rehabilituj\u0105c w ten spos\u00f3b poj\u0119cie zaw\u0142aszczenia. Wyja\u015bnia, \u017ce zaw\u0142aszczone filmy i fotografie s\u0105 odbierane jako archiwalne g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki zestawieniu r\u00f3\u017cnych porz\u0105dk\u00f3w czasowych<a name=\"k17\"><\/a><a href=\"#k17a\">[17]<\/a>. Baron zauwa\u017ca, \u017ce w filmach <i>found footage<\/i> zawsze mamy do czynienia przynajmniej z trzema porz\u0105dkami czasowymi: \u201ewtedy\u201d odpowiadaj\u0105cemu powstaniu zaw\u0142aszczanych obraz\u00f3w, \u201eteraz\u201d, kiedy zostaj\u0105 one ponownie wykorzystane, realizuj\u0105cemu si\u0119 w czasie produkcji filmu <i>found footage<\/i>, i \u201eteraz\u201d, w kt\u00f3rym film jest ogl\u0105dany przez widza<a name=\"k18\"><\/a><a href=\"#k18a\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">W kontek\u015bcie analizy relacji czasowych w filmach <i>found footage<\/i> warto przywo\u0142a\u0107 rozwa\u017cania Georgesa Didi-Hubermana dotycz\u0105ce kola\u017cy Bertolta Brechta zaprezentowanych w atlasie obraz\u00f3w <i>Kriegsfibel<\/i>, szczeg\u00f3lnie \u017ce t\u0119 propozycj\u0119 teoretyczn\u0105 mo\u017cna odczyta\u0107 jako uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 do koncepcji Baron. Autor <i>Strategii obraz\u00f3w. Oka historii 1<\/i> wyodr\u0119bnia trzy p\u0142aszczyzny czasowe w pracach Brechta. Pierwsza z nich to czasoprzestrze\u0144, w kt\u00f3rej dosz\u0142o do wydarzenia reprezentowanego w archiwalnych fotografiach, b\u0119d\u0105cych tworzywem zabieg\u00f3w kola\u017cowych. Druga jest zwi\u0105zana z przestrzeni\u0105 pierwotnej cyrkulacji archiwalnego materia\u0142u \u2013 np. publikacji, w kt\u00f3rej pierwotnie by\u0142 prezentowany obraz \u2013 i obr\u00f3bk\u0105 podyktowan\u0105 uzyskaniem okre\u015blonego przekazu. Didi-Huberman jako przyk\u0142ad takich zabieg\u00f3w wskazuje manipulacje propagandowe. Trzecia czasoprzestrze\u0144 jest zwi\u0105zana bezpo\u015brednio z autorskimi zabiegami realizowanymi przez Brechta, kt\u00f3ry w <i>Kriegsfibel<\/i> opatrzy\u0142 obrazy wojny czterowersowymi wierszami litycznymi<a name=\"k19\"><\/a><a href=\"#k19a\">[19]<\/a><i>. <\/i>To <i>teatr dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3ry Brecht organizuje na w\u0142asny rachunek<a name=\"k20\"><\/a><\/i><a href=\"#k20a\">[20]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Zar\u00f3wno przywo\u0142ane rozwa\u017cania Didi-Hubermana, jak i Baron zwracaj\u0105 uwag\u0119, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 okre\u015bleniami autorki <i>The Archive Effect: Found Footage and the Audiovisual Experience of History<\/i>, na \u201ewtedy\u201d powstania archiwali\u00f3w i \u201eteraz\u201d tworzenia filmowej opowie\u015bci z materia\u0142\u00f3w powsta\u0142ych w przesz\u0142o\u015bci. Przywo\u0142ane definicje kina <i>found footage<\/i> zaproponowane przez Radkiewicz, Krajewskiego, Rondud\u0119, Leyd\u0119 i Weesa po\u015brednio odnosz\u0105 si\u0119 do tych dw\u00f3ch czasoprzestrzeni, opisuj\u0105c proces ponownej edycji (w \u201eteraz\u201d) archiwali\u00f3w powsta\u0142ych w przesz\u0142o\u015bci (we \u201ewtedy\u201d). Didi-Huberman w odr\u00f3\u017cnieniu od Baron wyodr\u0119bnia p\u0142aszczyzn\u0119 pierwotnego funkcjonowania zaw\u0142aszczanych materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3ra wydobyta w zabiegach kola\u017cowych stanowi jedn\u0105 z p\u0142aszczyzn dialektycznych relacji uwidaczniaj\u0105cych si\u0119 w \u201eteraz\u201d powstania pracy opartej na tw\u00f3rczym zaw\u0142aszczeniu. Badaczka wskazuje za\u015b na pomini\u0119t\u0105 przez Didi-Hubermana i rzadko podkre\u015blan\u0105 przez innych badaczy kina <i>found footage<\/i> p\u0142aszczyzn\u0119 czasu, w kt\u00f3rym film, b\u0119d\u0105cy kompilacj\u0105 archiwali\u00f3w, jest odbierany przez widza<a name=\"k21\"><\/a><a href=\"#k21a\">[21]<\/a>. Przywo\u0142ane rozpoznania relacji czasowych s\u0105 konstytutywne dla rozwa\u017ca\u0144 dotycz\u0105cych akt\u00f3w (re)interpretacji przesz\u0142o\u015bci i proces\u00f3w spo\u0142ecznych zobrazowanych w archiwalnych materia\u0142ach o charakterze dokumentalnym. Pos\u0142u\u017c\u0105 mi w analizie i interpretacji <i>Ja kinuj\u0119<\/i>, kt\u00f3ry mo\u017ce stanowi\u0107 przyk\u0142ad spowolnionego spojrzenia na przedstawion\u0105 w filmach Chom\u0119towskiej rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, umo\u017cliwiaj\u0105cego (re)kreacj\u0119 kszta\u0142tu zagadnie\u0144 podejmowanych w filmach fotografki.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b><i>Co si\u0119 dzieje, gdy si\u0119 nic nie dzieje. <\/i><\/b><b>Odczytania <i>home movies <\/i>a dokumentalny wymiar film\u00f3w Zofii Chom\u0119towskiej<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/NUDA\/p30.jpg\" width=\"550\" height=\"518\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\">Kadr z filmu<em>&nbsp;Ja kinuj\u0119<\/em>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Cz\u0119\u015b\u0107 film\u00f3w wykorzystanych w <i>Ja kinuj\u0119 <\/i>mo\u017cna okre\u015bli\u0107 jako <i>home movies<\/i> \u2013 kt\u00f3rych znaczenie, stopie\u0144 zaanga\u017cowania widza w ich odbi\u00f3r s\u0105 uzale\u017cnione od charakteru grupy ich odbiorc\u00f3w. Kiedy s\u0105 wy\u015bwietlane w gronie rodziny, w\u015br\u00f3d os\u00f3b, kt\u00f3re zosta\u0142y uchwycone w kadrze, mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 jako \u015brodek uzgadniania rodzinnych relacji, umo\u017cliwiaj\u0105cy aktywne kreowanie wsp\u00f3lnej historii. Dla os\u00f3b spoza tego kr\u0119gu mog\u0105 wyda\u0107 si\u0119 nudne, poniewa\u017c nie anga\u017cuj\u0105 tego rodzaju widza w performatywny spektakl. Roger Odin w tek\u015bcie <i>The Home Movie and Space of Communication<\/i> okre\u015bla ogl\u0105danie film\u00f3w przedstawiaj\u0105cych cz\u0142onk\u00f3w rodziny w ich gronie jako prywatny tryb ich odczytania. Zaznacza jednocze\u015bnie, \u017ce z takim odbiorem zwi\u0105zana jest ich funkcja komunikacyjna, uzgadniania kszta\u0142tu rodzinnej opowie\u015bci w towarzysz\u0105cej projekcji rozmowie. Zadaje jednocze\u015bnie pytanie o charakter dzia\u0142ania <i>home movies<\/i>, kiedy grupa ich odbiorc\u00f3w zostaje rozszerzona i te archiwalne materia\u0142y zaczynaj\u0105 funkcjonowa\u0107 publicznie. Podkre\u015bla, \u017ce rodzinne zdj\u0119cia mog\u0105 dostarcza\u0107 istotnych informacji o kszta\u0142cie sfery prywatnej, kt\u00f3ra nie jest zazwyczaj tematem fotografii rejestrowanych przez profesjonalist\u00f3w<a name=\"k22\"><\/a><a href=\"#k22a\">[22]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Odczytywanie <i>home movies<\/i> jako no\u015bnika informacji o zobrazowanych w nich relacjach spo\u0142ecznych wi\u0105\u017ce si\u0119 wi\u0119c z dokumentalnym trybem ich odczytania. <i>Co szczeg\u00f3lnie istotne, <\/i>[home movies \u2013 przyp. G.S.]<i> s\u0105 niezr\u00f3wnane pod wzgl\u0119dem przechowywania rejestracji tego, co si\u0119 dzieje, gdy nic si\u0119 nie dzieje, \u201ebanalne, codzienne, oczywiste, powszednie, zwyczajne, podzwyczajne,<\/i> <i>ca\u0142y ten niezauwa\u017calny zgie\u0142k codzienno\u015bci\u201d <\/i>[t\u0142um. za D. Czaja \u2013 przyp. G.S.]<i>. Georges Perec (1975), od kt\u00f3rego po\u017cyczam t\u0119 list\u0119, podkre\u015bla, \u017ce \u201egazety m\u00f3wi\u0105 o wszystkim opr\u00f3cz codziennego \u017cycia\u201d<a name=\"k23\"><\/a><\/i><a href=\"#k23a\">[23]<\/a>. <i>Home movies<\/i>, kt\u00f3re ukazuj\u0105 banalno\u015b\u0107 codziennych czynno\u015bci, z pozoru nudne rejestracje <i>tego, co si\u0119 dzieje, gdy si\u0119 nic nie dzieje<\/i>, bior\u0105c pod uwag\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odczytania ich w trybie prywatnym i\/lub dokumentalnym, okazuj\u0105 si\u0119 niezwykle atrakcyjnym materia\u0142em. Potrafi\u0105 sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem uzgadniania prywatnych relacji i\/lub \u017ar\u00f3d\u0142em trudno dost\u0119pnej wiedzy. Odin zaznacza jednocze\u015bnie, \u017ce te same filmy mog\u0105 by\u0107 odczytywane zar\u00f3wno w trybie prywatnym, jak i w trybie dokumentalnym. Ocenia, \u017ce zdarza si\u0119, i\u017c motywacje te w r\u00f3\u017cnym stopniu towarzysz\u0105 odbiorowi film\u00f3w przez jedn\u0105 i t\u0119 sam\u0105 osob\u0119<a name=\"k24\"><\/a><a href=\"#k24a\">[24]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">W <i>Ja kinuj\u0119<\/i> naddany tekst, kt\u00f3ry s\u0142yszymy zza kadru, okre\u015bla wymow\u0119 zaw\u0142aszczonych film\u00f3w o charakterze <i>home movies<\/i>, odsy\u0142aj\u0105c zar\u00f3wno do p\u0142aszczyzny ich pierwotnego funkcjonowania w kr\u0119gu najbli\u017cszych, jak i akcentuj\u0105c powody, z kt\u00f3rych przywo\u0142ane obrazy mog\u0105 by\u0107 dzi\u015b atrakcyjne dla szerszej grupy odbiorc\u00f3w ni\u017c bliscy ich autorki. Autorzy filmu, dokonuj\u0105c wyboru fragment\u00f3w pami\u0119tnika Chom\u0119towskiej, w\u0142\u0105czonych w tre\u015b\u0107 komentarza filmu, zwracaj\u0105 dodatkowo uwag\u0119 na szczeg\u00f3lny charakter materia\u0142u zarejestrowanego przez fotografk\u0119 \u2013 zaprogramowanie trybu dokumentalnego jego odczytania. Komentarz w <i>Ja kinuj\u0119<\/i> zosta\u0142 wystylizowany na pierwszoosobow\u0105 opowie\u015b\u0107, a w rol\u0119 Zofii Chom\u0119towskiej, b\u0119d\u0105cej przewodniczk\u0105 po \u015bwiecie przywo\u0142ywanych obraz\u00f3w, wcieli\u0142a si\u0119 Julia Staniszewska, u\u017cyczaj\u0105c tej postaci g\u0142osu. Tak poznajemy osoby z najbli\u017cszego kr\u0119gu fotografki. <i>A to moja mama w eleganckiej sukni wysiada z samochodu<a name=\"k25\"><\/a><\/i><a href=\"#k25a\">[25]<\/a> \u2013 s\u0142yszymy g\u0142os obja\u015bniaj\u0105cy nam relacje rodzinne mi\u0119dzy uchwyconymi w kadrze osobami. W innym miejscu filmu padaj\u0105 zdania: <i>To m\u00f3j m\u0105\u017c Jakub. Cz\u0119stuje papierosem swojego brata Aleksego i bratow\u0105 Mur\u0119<a name=\"k26\"><\/a><\/i><a href=\"#k26a\">[26]<\/a>.<i> <\/i>Te wskaz\u00f3wki, okre\u015blaj\u0105ce, kto zosta\u0142 uwieczniony w kadrze, pozwalaj\u0105 widzowi przenikn\u0105\u0107 w przestrze\u0144 rodziny autorki. Uwidoczniona zostaje w ten spos\u00f3b jedna z p\u0142aszczyzn pierwotnego funkcjonowania tych materia\u0142\u00f3w, przeznaczenie ich do odbioru w kr\u0119gu bliskich sobie ludzi.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tekst komentarza zwraca tak\u017ce uwag\u0119 na dokumentalny wymiar zarejestrowanych zdj\u0119\u0107 w <i>Ja kinuj\u0119<\/i>, czasem bezpo\u015brednio, innym razem z zaznaczeniem prywatnego wymiaru film\u00f3w, kt\u00f3re ogl\u0105da widz. Po obrazach przedstawiaj\u0105cych przyjaci\u00f3\u0142 Chom\u0119towskiej podczas wyprawy \u0142\u00f3dkami po terenach Polesia s\u0142yszymy: <i>Gdybym wiedzia\u0142a, \u017ce ten \u015bwiat zaraz si\u0119 sko\u0144czy, pewnie sfilmowa\u0142abym go zupe\u0142nie inaczej. Skupi\u0142abym si\u0119 bardziej na twarzach ludzi, kt\u00f3rzy nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej zgin\u0119li, albo na pa\u0142acykach i ich wn\u0119trzach. Za par\u0119 lat zostan\u0105 dos\u0142ownie ogo\u0142ocone, a po wojnie ju\u017c w ca\u0142o\u015bci i legalnie nam odebrane<a name=\"k27\"><\/a><\/i><a href=\"#k27a\">[27]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/NUDA\/p40_1.jpg\" width=\"550\" height=\"484\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\">Kadr z filmu<em>&nbsp;Ja kinuj\u0119<\/em>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">W filmie dwukrotnie wspomniana jest posta\u0107 nazywana przez Chom\u0119towsk\u0105 Anaw\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej zachowa\u0142o si\u0119 archiwum tw\u00f3rczyni. <i>Ta\u015bmy z mojej kamery, kt\u00f3re teraz ogl\u0105dacie, przetrwa\u0142y dzi\u0119ki pewnej warszawskiej prostytutce<a name=\"k28\"><\/a><\/i><a href=\"#k28a\">[28]<\/a><i> <\/i>\u2013 s\u0142yszymy w pierwszych minutach filmu. Kolejny fragment tekstu wprowadza w dokonania Chom\u0119towskiej jako docenianej fotografki. Posta\u0107 Anawy powraca w filmie zn\u00f3w w kontek\u015bcie dokumentacyjnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci obrazu: <i>Wracaj\u0105c do warszawskiej prostytutki, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142am na pocz\u0105tku. Gdyba nie ona, nie wiedzieliby\u015bmy dzisiaj, jak na przyk\u0142ad skacze na g\u0142\u00f3wk\u0119 do wody s\u0142ynny angielski genera\u0142 Adrian Carton de Wiart<a name=\"k29\"><\/a><\/i><a href=\"#k29a\">[29]<\/a>. Autorzy filmu <i>Ja kinuj\u0119 <\/i>podkre\u015blaj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 bohaterki, \u017ce wykonane przez ni\u0105 zdj\u0119cia mog\u0105 da\u0107 wgl\u0105d w mijaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Paulina Haratyk w tek\u015bcie <i>\u201eKinowanie\u201d. Amatorska tw\u00f3rczo\u015b\u0107 filmowa Zofii Chom\u0119towskiej<\/i>, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do rozpozna\u0144 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek, wskazuje, \u017ce nie mo\u017cna jednoznacznie uzna\u0107 bohaterki filmu <i>Ja kinuj\u0119<\/i> za tw\u00f3rczyni\u0119 profesjonaln\u0105 b\u0105d\u017a amatorsk\u0105. <i>Tym w\u0142a\u015bnie, co wyr\u00f3\u017cnia tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Chom\u0119towskiej, jest nieustanne balansowanie pomi\u0119dzy przeciwstawnymi rejestrami \u2013 zar\u00f3wno amatorstwem i profesjonalizmem, sfer\u0105 prywatn\u0105 i publiczn\u0105, jak te\u017c sztuk\u0105 wysok\u0105 i popularn\u0105<a name=\"k30\"><\/a><\/i><a href=\"#k30a\">[30]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Nie wszystkie filmy zarejestrowane przez Zofi\u0119 Chom\u0119towsk\u0105, kt\u00f3re zosta\u0142y wykorzystane w <i>Ja kinuj\u0119<\/i>, maj\u0105 charakter rodzinnej pami\u0105tki czy jej znamiona. Cz\u0119\u015b\u0107 nagra\u0144 ukazuje okolicznych ch\u0142op\u00f3w zwo\u017c\u0105cych siano niewielkimi cz\u00f3\u0142nami, kt\u00f3re mo\u017cna odczyta\u0107 jako jednoznacznie dokumentalne. W przygotowanej przez Karolin\u0119 Pucha\u0142\u0119-Rojek publikacji <i>Zofia Chom\u0119towska. Albumy fotografki. Entuzjastka 1912\u20131935 <\/i>obok zdj\u0119\u0107 z podr\u00f3\u017cy po Europie, fotografii przedstawiaj\u0105cych przyjaci\u00f3\u0142 i s\u0105siad\u00f3w, polowania i dzieci zreprodukowane s\u0105 tak\u017ce portrety mieszka\u0144c\u00f3w poleskich wsi. W publikacji znajduje si\u0119 m.in. znana, cz\u0119sto publikowana fotografia przedstawiaj\u0105ca posta\u0107 ch\u0142opa, kt\u00f3ra zosta\u0142a zatytu\u0142owana przez Chom\u0119towsk\u0105 <i>Kosiarz poleski<a name=\"k31\"><\/a><\/i><a href=\"#k31a\">[31]<\/a>. Inne zdj\u0119cie, ukazuj\u0105ce kobiet\u0119 w namice, bia\u0142ej chu\u015bcie noszonej przez poleskie wdowy, by\u0142o wielokrotnie prezentowane publiczno\u015bci. Znalaz\u0142o si\u0119 na wystawie indywidualnej Chom\u0119towskiej w Poleskim Towarzystwie Fotograficznym (1936), na ekspozycji zdj\u0119\u0107 fotografki podczas Jarmarku Poleskiego (1938), na wystawie indywidualnej w Salonie Sztuki Czes\u0142awa Garli\u0144skiego w Warszawie (1939). To zdj\u0119cie pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych fotografii Chom\u0119towskiej<a name=\"k32\"><\/a><a href=\"#k32a\">[32]<\/a>. Pucha\u0142a-Rojek, w tek\u015bcie b\u0119d\u0105cym komentarzem do portretu polskiej wdowy, zaznacza, \u017ce ta fotografia wpisuje si\u0119 w popularne w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym wizerunki typ\u00f3w ludowych<a name=\"k33\"><\/a><a href=\"#k33a\">[33]<\/a>. Niew\u0105tpliwie stanowi jednak tak\u017ce dow\u00f3d na zainteresowanie Chom\u0119towskiej \u017cyciem mieszka\u0144c\u00f3w wsi.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b><i>Ja kinuj\u0119<\/i><\/b><b> jako spojrzenie \u201eza\u201d i \u201epoza\u201d reprezentacje s\u0142u\u017cby i ch\u0142op\u00f3w w filmach Zofii Chom\u0119towskiej<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">W filmie <i>Ja kinuj\u0119<\/i> nie tylko dokumentalny tryb spojrzenia na zaw\u0142aszczone obrazy czyni ich przywo\u0142anie atrakcyjnym dla widza. W niniejszej cz\u0119\u015bci tekstu chc\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, jak wymowa filmu zostaje ukszta\u0142towana przez zabiegi monta\u017cowe. Przyj\u0119ta przeze mnie perspektywa analizy i interpretacji <i>Ja kinuj\u0119<\/i> zak\u0142ada zwr\u00f3cenie szczeg\u00f3lnej uwagi na tekst literackiego komentarza Miko\u0142aja \u0141ozi\u0144skiego, w kt\u00f3ry w\u0142\u0105czone zosta\u0142y fragmenty pami\u0119tnika Chom\u0119towskiej. To warstwa naddanego tekstu w filmie w znacznej mierze kszta\u0142tuje wymow\u0119 przywo\u0142anych kadr\u00f3w. Ta ingerencja w zaw\u0142aszczony archiwalny materia\u0142 odpowiada trzeciej czasoprzestrzeni zabieg\u00f3w kola\u017cowych Brechta analizowanych w <i>Strategiach obraz\u00f3w. Oku historii 1 <\/i>przez Didi-Hubermana, kt\u00f3ry podkre\u015bla znaczenie tekstu, b\u0119d\u0105cego komentarzem do przywo\u0142ywanych obraz\u00f3w<a name=\"k34\"><\/a><a href=\"#k34a\">[34]<\/a>. Na kszta\u0142tuj\u0105c\u0105 wymow\u0119 s\u0142\u00f3w w dziele filmowym zwraca tak\u017ce uwag\u0119 Peter Burke w klasycznej ksi\u0105\u017cce <i>Naoczno\u015b\u0107. Materia\u0142y wizualne jako \u015bwiadectwa historyczne, <\/i>podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce filmy s\u0105 ikonotekstami \u2013 maj\u0105 u\u0142atwi\u0107 albo wp\u0142ywa\u0107 na<i> <\/i>interpretacj\u0119 obraz\u00f3w przez widza<a name=\"k35\"><\/a><a href=\"#k35a\">[35]<\/a>.<i> <\/i>Parafrazuj\u0105c s\u0142owa Didi-Hubermana, zabiegi monta\u017cowe, do kt\u00f3rych nale\u017cy przypisanie tekstu do zaw\u0142aszczonych film\u00f3w Zofii Chom\u0119towskiej, to teatr dzia\u0142a\u0144 organizowanych na w\u0142asny rachunek tw\u00f3rc\u00f3w <i>Ja kinuj\u0119<a name=\"k36\"><\/a><\/i><a href=\"#k36a\">[36]<\/a>. W tych zabiegach realizuje si\u0119 kreacyjne wykorzystanie archiwali\u00f3w. Mo\u017cliwe staje si\u0119 <i>przemienienie \u2013 formy, intencji, znaczenia<\/i>, przywo\u0142anych obraz\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci<a name=\"k37\"><\/a><a href=\"#k37a\">[37]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tak z pozoru neutralne sceny zarejestrowane przez Zofi\u0119 Chom\u0119towsk\u0105, w kt\u00f3rych ukazane zosta\u0142o pojenie i pasienie kr\u00f3w oraz zwo\u017cenie przez ch\u0142op\u00f3w siana niewielkimi cz\u00f3\u0142nami, zostaj\u0105 ukszta\u0142towane dopiero przez tekst komentarza \u0141ozi\u0144skiego: <i>W 1939 roku bali\u015bmy si\u0119 ch\u0142op\u00f3w bardziej ni\u017c Rosjan czy Niemc\u00f3w. 20 wrze\u015bnia napisa\u0142am w moim dzienniku: \u201eDziwnie nie boj\u0119 si\u0119 walk wojennych, tylko le\u015bnych band i wszelkich rozb\u00f3jnik\u00f3w, zbuntowanego ch\u0142opstwa. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce ca\u0142a rodzina Czartoryskich zd\u0105\u017cy\u0142a wyjecha\u0107 z Dawidgr\u00f3dka. Skierowali si\u0119 przez Pi\u0144sk, Mo\u0142odow, Telechany, Brze\u015b\u0107 do Warszawy. Czetwerty\u0144scy pojechali na Wilno i ca\u0142a rodzina zosta\u0142a ca\u0142kowicie wymordowana w lesie po drodze. Dowiadujemy si\u0119 tak\u017ce o potwornej \u015bmierci Romana Skirmunt z Porzecza. Ch\u0142opi miejscowi zakopali go \u017cywcem, pozostawiaj\u0105c g\u0142ow\u0119 na wierzchu, aby tak skona\u0142. Henryka Skirmuta (brat ambasadora Konstantego), wuja mojej matki oraz jego siostr\u0119 staruszk\u0119 tak\u017ce zabili<a name=\"k38\"><\/a><\/i><a href=\"#k38a\">[38]<\/a>. Dramatyczny tekst zacytowanego dziennika, kt\u00f3ry odnosi si\u0119 do wydarze\u0144 p\u00f3\u017aniejszych ni\u017c przywo\u0142ane w filmie obrazy, buduje napi\u0119cie w filmie <i>Ja kinuj\u0119<\/i> i nadaje nowe znaczenie przywo\u0142anym kadrom. Rozja\u015bni\u0107 charakter relacji mi\u0119dzy zaw\u0142aszczonym obrazem a zmieniaj\u0105cym jego wymow\u0119 komentarzem mo\u017ce propozycja klasyfikacji socjologii wizualnej przedstawiona przez Rafa\u0142a Drozdowskiego i Marka Krajewskiego. Dla analizy tego fragmentu filmu <i>Ja kinuj\u0119<\/i> mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3lne pomocne koncepcja patrzenia \u201eza zdj\u0119cie\u201d, przywo\u0142ana za rozpoznaniami Terence\u2019a Wrighta, i idea patrzenia \u201epoza\u201d fotografi\u0119, b\u0119d\u0105ca propozycj\u0105 teoretyczn\u0105 autor\u00f3w <i>Za fotografi\u0119! W stron\u0119 radykalnego programu socjologii wizualnej<\/i>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/NUDA\/krowy.jpg\" width=\"550\" height=\"477\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\">Kadr z filmu<em>&nbsp;Ja kinuj\u0119<\/em>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Drozdowski i Krajewski zaznaczaj\u0105, \u017ce zgodnie z koncepcj\u0105 Wrighta patrzenie \u201eza zdj\u0119cie\u201d to poszukiwanie \u201e<i>\u015bladu\u201d okre\u015blonych regu\u0142 spo\u0142eczno-kulturowych, kt\u00f3re przes\u0105dzi\u0142y o jego zaistnieniu i kt\u00f3re zdecydowa\u0142y o jego kszta\u0142cie. Bardziej istotny ni\u017c to, \u201eco wida\u0107\u201d, ni\u017c \u201ezaprogramowane znaczenie tego, co wida\u0107\u201d, jest tutaj sam kontekst powstania zdj\u0119cia (obrazu) oraz wszystkie spo\u0142eczno-kulturowe nadzieje, kt\u00f3re powodowa\u0142y jego autorem-wykonawc\u0105<a name=\"k39\"><\/a><\/i><a href=\"#k39a\">[39]<\/a>.<i> <\/i>(\u2026) <i>Zdj\u0119cia nie s\u0105 w tym przypadku wa\u017cne jako (proste lub wyrafinowane, demaskatorskie lub tuzinkowe, wiarygodne lub zak\u0142amane itd.) rejestracje rzeczywisto\u015bci. S\u0105 natomiast przydatne i interesuj\u0105ce jako wska\u017anik okre\u015blonych \u201eprogram\u00f3w kultury\u201d. Zdj\u0119cia nie referuj\u0105, nie odzwierciedlaj\u0105 materialno\u015bci \u015bwiata, ale \u201eodbijaj\u0105\u201d zobowi\u0105zania, regu\u0142y i wzory kulturowe<a name=\"k40\"><\/a><\/i><a href=\"#k40a\">[40]<\/a>. Te rozpoznania pozwalaj\u0105 spojrze\u0107 na filmy przywo\u0142ane w <i>Ja kinuj\u0119<\/i> jako obraz relacji podporz\u0105dkowania ch\u0142op\u00f3w dziedzicom. Pierwszoosobowa narracja podkre\u015bla rejestracj\u0119 ich postaci z uprzywilejowanej \u201ewtedy\u201d (w czasie powstania film\u00f3w Chom\u0119towskiej) pozycji. W obrazie z ko\u0144ca lat 20. mo\u017cemy dopatrze\u0107 si\u0119 uk\u0142on\u00f3w skierowanych w stron\u0119 kamery znajduj\u0105cej si\u0119 na poruszaj\u0105cej si\u0119 po wodzie \u0142\u00f3dce.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">S\u0142owa, kt\u00f3re stanowi\u0105 komentarz do przywo\u0142anej sceny, mo\u017cna odczyta\u0107 tak\u017ce w \u015bwietle refleksji nad wizualno\u015bci\u0105 zaproponowan\u0105 przez Drozdowskiego i Krajewskiego jako spojrzenie \u201epoza obrazy\u201d, b\u0119d\u0105ce przedstawionym w <i>Za fotografi\u0119!&#8230; <\/i>czwartym programem socjologii wizualnej. Badacze zaznaczaj\u0105, \u017ce to uj\u0119cie powinno skupia\u0107 uwag\u0119<i> (1) na tym wszystkim, co dzieje si\u0119 \u201eprzed zdj\u0119ciem\u201d, oraz (2) na wszystkim tym, co dzieje si\u0119 z (\u201eju\u017c zrobionym\u201d) zdj\u0119ciem<a name=\"k41\"><\/a><\/i><a href=\"#k41a\">[41]<\/a>.<i> <\/i>Dzi\u0119ki takiemu uj\u0119ciu <i>wida\u0107 to, co na mocy zobowi\u0105za\u0144 i regu\u0142 kulturowych ma pozosta\u0107 w ukryciu<a name=\"k42\"><\/a><\/i><a href=\"#k42a\">[42]<\/a>.<i> <\/i>Drozdowski i Krajewski zaznaczaj\u0105, \u017ce <i>zdj\u0119cie w r\u00f3wnym stopniu ods\u0142ania i zakrywa rzeczywisto\u015b\u0107: katalog sfotografowanych zdarze\u0144, sfotografowanych przedmiot\u00f3w, sfotografowanych symboli i poj\u0119\u0107 ods\u0142ania si\u0142\u0105 rzeczy swoj\u0105 odwrotno\u015b\u0107, sw\u00f3j antykatalog [\u201eTo, czego nie ma na zdj\u0119ciach, jest w \u201ez\u0142ej pami\u0119ci\u201d; \u201eNie wszystko nadaje si\u0119 do sfotografowania\u201d; \u201eDaj ju\u017c spok\u00f3j, nie wyg\u0142upiaj si\u0119 z tym aparatem!\u201d]<a name=\"k43\"><\/a><\/i><a href=\"#k43a\">[43]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Obszerne przywo\u0142anie koncepcji socjologii wizualnej proponowanej w ksi\u0105\u017cce <i>Za fotografi\u0119!&#8230; <\/i>pozwala odpowiednio na\u015bwietli\u0107 relacj\u0119 komentarza w cytowanym fragmencie filmu <i>Ja kinuj\u0119 <\/i>do zaw\u0142aszczonych obraz\u00f3w. Tekst \u0141ozi\u0144skiego dzi\u0119ki przywo\u0142aniu pami\u0119tnik\u00f3w Chom\u0119towskiej bardzo wyra\u017anie uwidocznia niech\u0119\u0107 ch\u0142op\u00f3w do pan\u00f3w, od kt\u00f3rych w czasie powstania tych rejestracji byli uzale\u017cnieni. Zastosowanie pierwszoosobowej narracji sprawia, \u017ce obraz w kontek\u015bcie przywo\u0142anych s\u0142\u00f3w nabiera emocjonalnego charakteru. Wypowiedziane przez narratork\u0119 s\u0142owa oddaj\u0105 l\u0119k o w\u0142asne \u017cycie, przed okrucie\u0144stwem zemsty za lata podporz\u0105dkowania. Wymow\u0119 sceny kszta\u0142tuje tak\u017ce muzyka Kapeli ze Wsi Warszawa, a dok\u0142adnie utw\u00f3r <i>Bendzie wojna<\/i>, kt\u00f3rego bohaterami s\u0105 ch\u0142opi pokrzywdzeni podczas wyabstrahowanej wojny czy wojen, kt\u00f3re w historii wzniecane by\u0142y przez pan\u00f3w. Figura Chom\u0119towskiej jako narratorki, postaci filmowej i po cz\u0119\u015bci literackiej, zostaje przedstawiona nie tylko jako obserwatorka przedwojennej rzeczywisto\u015bci, beneficjentka przedwojennego systemu spo\u0142ecznego, ale tak\u017ce osoba \u015bwiadoma aspiracji ch\u0142op\u00f3w, zwi\u0105zanych z nimi nadziei na lepszy los, a tak\u017ce mo\u017cliwego ich buntu. Przywo\u0142any obraz ch\u0142op\u00f3w zarejestrowany przez Chom\u0119towsk\u0105 w latach 20. nie przestaje by\u0107 jednostronn\u0105 reprezentacj\u0105, lecz zabiegi, kt\u00f3re organizuj\u0105 ich przywo\u0142anie, w filmie Pucha\u0142y-Rojek mo\u017cna odczyta\u0107 jako zbudowanie skomplikowanej sieci znacze\u0144 \u201epoza obrazem\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Niezmiernie interesuj\u0105cym przyk\u0142adem nadbudowywania znacze\u0144 na przedstawienie wizualne ch\u0142op\u00f3w zarejestrowanych przez Chom\u0119towsk\u0105 jest scena, w kt\u00f3rej widzimy ich w roli asystent\u00f3w graj\u0105cych w tenisa przyjaci\u00f3\u0142 fotografki<a name=\"k44\"><\/a><a href=\"#k44a\">[44]<\/a>. Zn\u00f3w o wymowie tej sceny decyduje przypisany w <i>Ja kinuj\u0119<\/i> komentarz: <i>Czasem w kadr wchodzi\u0142a mi s\u0142u\u017cba, guwernantka czy okoliczni ch\u0142opi. Ich dzieci pomaga\u0142y przy polowaniach, podawa\u0142y pi\u0142ki, kt\u00f3re nam wylatywa\u0142y za pole w czasie mecz\u00f3w tenisowych. Nie zawsze mia\u0142am \u015bmia\u0142o\u015b\u0107 do nich podej\u015b\u0107. Niekt\u00f3rzy patrzyli nieufnie, a nawet zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce uciekali na sam widok kamery. Ich w\u0142a\u015bnie filmowa\u0142am, jakbym przeczuwa\u0142a, \u017ce wybuchnie wojna i \u017ce to oni zaraz wyjd\u0105 na pierwszy plan<a name=\"k45\"><\/a><\/i><a href=\"#k45a\">[45]<\/a><i>. <\/i>Komentarz ukierunkowuje spojrzenie widza i sprawia, \u017ce postaci, kt\u00f3re przemykaj\u0105 przez kadr, staj\u0105 si\u0119 niespodziewanie bohaterami przywo\u0142anej sceny. Tekst zwraca uwag\u0119 na dziel\u0105c\u0105 reprezentant\u00f3w r\u00f3\u017cnych klas spo\u0142ecznych przepa\u015b\u0107. Ch\u0142opi pe\u0142ni\u0105 jednoznacznie s\u0142u\u017cebn\u0105 rol\u0119 wobec dziedzic\u00f3w. Ostatnie zdanie komentarza: <i>Ich w\u0142a\u015bnie filmowa\u0142am, jakbym przeczuwa\u0142a, \u017ce wybuchnie wojna i \u017ce to oni zaraz wyjd\u0105 na pierwszy plan,<\/i> mo\u017cna odczyta\u0107 jako pytanie o mo\u017cliwo\u015b\u0107 upodmiotawiaj\u0105cej reprezentacji. Odnosi si\u0119 do czasu odleg\u0142ego od zarejestrowanej sceny, w kt\u00f3rym dopiero mo\u017cliwe okazuje si\u0119 sformu\u0142owanie pytania o polityczn\u0105 kondycj\u0119 ch\u0142op\u00f3w w okresie mi\u0119dzywojennym. Tu znowu, podobnie jak w poprzednio cytowanym fragmencie filmu, Chom\u0119towska jest przedstawiona jako posta\u0107 poszukuj\u0105ca swojej wersji ich obrazu.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/NUDA\/ja_kinuje.jpg\" width=\"550\" height=\"479\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\">Kadr z filmu<em>&nbsp;Ja kinuj\u0119<\/em>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Zastosowane w filmie zabiegi monta\u017cowe w tej scenie, do kt\u00f3rych mo\u017cna zaliczy\u0107 zestawienie s\u0142\u00f3w komentarza z obrazem, odpowiadaj\u0105 proponowanemu przez Drozdowskiego i Krajewskiego spojrzeniu \u201epoza obraz\u201d.<i> <\/i>W filmie s\u0142yszymy, \u017ce ch\u0142opi <i>patrzyli nieufnie, a nawet zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce uciekali na sam widok kamery<a name=\"k46\"><\/a><\/i><a href=\"#k46a\">[46]<\/a>. Je\u015bli przyjrze\u0107 si\u0119 temu, co dzia\u0142o si\u0119 \u201eprzed zdj\u0119ciem\u201d, uprzywilejowaniu towarzystwa graj\u0105cego w tenisa i samej fotografki, mo\u017cemy doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce taka dowarto\u015bciowuj\u0105ca reprezentacja w tym uk\u0142adzie nie jest mo\u017cliwa. Taki upodmiotawiaj\u0105cy portret w tej sytuacji pozostaje tym, czego nie wida\u0107 w obrazie, co by\u0142o niemo\u017cliwe do zarejestrowania. Sygnalizuje jednak \u015blad marzenia o takim przedstawieniu. Na <i>Ja kinuj\u0119<\/i> mo\u017cna wi\u0119c spojrze\u0107 jako na to, <i>co dzieje si\u0119 z (\u201eju\u017c zrobionym\u201d) zdj\u0119ciem<a name=\"k47\"><\/a><\/i><a href=\"#k47a\">[47]<\/a>. Nowa perspektywa oddalona w czasie umo\u017cliwia ich odczytanie w nowym wymiarze, uwidaczniaj\u0105c uwarunkowania i ograniczenia rz\u0105dz\u0105ce tymi przedstawieniami.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Wydobycie postaci ch\u0142op\u00f3w z kadr\u00f3w zarejestrowanych przez Chom\u0119towsk\u0105, uczynienie ich bohaterami sceny przywodzi na my\u015bl zabiegi, kt\u00f3re stosuj\u0105 w swoich filmach Yervant Gianikian i Angela Ricci Lucchi. Na koniec rozwa\u017ca\u0144 nad aspektem czasowych relacji w kinie <i>found footage<\/i> ukazanych na przyk\u0142adzie tworzenia tre\u015bci o politycznej wymowie w <i>Ja kinuj\u0119<\/i> proponuj\u0119 pokr\u00f3tce przyjrze\u0107 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci w\u0142oskich artyst\u00f3w jako kontekstowi interpretacyjnemu. Zwr\u00f3cenie uwagi na filmy tych artyst\u00f3w umo\u017cliwi zarysowanie jeszcze jednego oblicza tw\u00f3rczych zabieg\u00f3w w filmach <i>found footage<\/i>, kt\u00f3re mo\u017cna odczyta\u0107 jako gr\u0119 z \u201enud\u0105\u201d, b\u0119d\u0105c\u0105 sprzeciwieniem si\u0119 zasadom kszta\u0142tuj\u0105cym g\u0142\u00f3wny nurt kina.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>(Re)konstrukcja obraz\u00f3w w kinie <i>found footage<\/i> a <i>slow cinema<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Yervant Gianikian i Angela Ricci Lucchi cz\u0119sto wykorzystuj\u0105 w swoich realizacjach <i>found footage<\/i> materia\u0142y stworzone przez wyzyskuj\u0105cych, aby oderwa\u0107 je od ich pierwotnego przeznaczenia legitymizacji w\u0142adzy i nie tylko opowiedzie\u0107 histori\u0119 uwik\u0142ania cz\u0142owieka w mechanizmy przemocy, ale tak\u017ce dowarto\u015bciowa\u0107 wyzyskiwanych. Przyk\u0142adami ich prac s\u0105 filmy <i>Images d&#8217;Orient \u2013 Tourisme vandale<\/i> (2001), w kt\u00f3rym obserwujemy m.in. mieszka\u0144c\u00f3w kolonii przedstawionych na kliszach zarejestrowanych przez turyst\u00f3w z zachodniego kr\u0119gu kulturowego, czy <i>Uomini, anni, vita <\/i>(1990), w kt\u00f3rym za pomoc\u0105 archiwali\u00f3w zosta\u0142a przedstawiona historia uciekaj\u0105cych przed masowymi mordami Ormian<a name=\"k48\"><\/a><a href=\"#k48a\">[48]<\/a>. W\u0142oscy arty\u015bci pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 charakterystycznymi metodami pracy z archiwalnymi materia\u0142ami filmowymi: spowolnieniem obrazu, umo\u017cliwiaj\u0105cym wnikliwe studiowanie zarejestrowanych w archiwalnych materia\u0142ach twarzy, spojrze\u0144 i gest\u00f3w, nadaniem zaw\u0142aszczonym scenom odrealnionych kolor\u00f3w: \u017c\u00f3\u0142cieni, niebieskiego, czerwieni. Zabiegi kolorystyczne z archiwalnymi kliszami w tw\u00f3rczo\u015bci tego duetu Pawe\u0142 Mo\u015bcicki odczytuje jako sugesti\u0119, \u017ce <i>ogl\u0105damy czas zaprzesz\u0142y, wcze\u015bniejszy, pierwotniejszy ni\u017c ta przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 uzna\u0107 mo\u017cemy za swoje dziedzictwo<a name=\"k49\"><\/a><\/i><a href=\"#k49a\">[49]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Miriam De Rosa w tek\u015bcie <i>A Poetics of Care: Slowness, Ethic and Enchantment in Gianikian &amp; Ricci Lucchi\u2019s Oeuvre<\/i> zaznacza, \u017ce spowolnienie obrazu mo\u017cna z pewno\u015bci\u0105 uzna\u0107 za charakterystyczne dla film\u00f3w w\u0142oskich artyst\u00f3w, jednak odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do uj\u0119cia <i>slow ciemna<\/i> zaproponowanego przez Matthew Flanagana<a name=\"k50\"><\/a><a href=\"#k50a\">[50]<\/a>, zaznacza, \u017ce <i>nie jest <\/i>[ono \u2013 przyp. G.S.] <i>w pe\u0142ni zgodne z cechami formalnymi i tematycznymi, kt\u00f3re zazwyczaj klasyfikuje si\u0119 jako nale\u017c\u0105ce do \u201eslow ciemna\u201d<a name=\"k51\"><\/a><\/i><a href=\"#k51a\">[51]<\/a>. De Rosa za Flanaganem zwraca uwag\u0119, \u017ce estetyka <i>slow cinema <\/i>zwi\u0105zana jest ze <i>stosowaniem bardzo d\u0142ugich uj\u0119\u0107, z decentralizowanym i nienarzucaj\u0105cym si\u0119 trybem narracji i po\u0142o\u017ceniem wyra\u017anego nacisku na spok\u00f3j i codzienno\u015b\u0107<a name=\"k52\"><\/a><\/i><a href=\"#k52a\">[52]<\/a>. Badaczka zaznacza, \u017ce mechanizmy rz\u0105dz\u0105ce tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Gianikiana i Ricci Lucchi nie s\u0105 zwi\u0105zane z decentralizacj\u0105 narracji czy jej odrzuceniem. <i>Wydaje mi si\u0119, \u017ce ci arty\u015bci konstruuj\u0105 ka\u017cdy ze swoich film\u00f3w jako mo\u017cliwo\u015b\u0107 zanurzenia si\u0119 w czasie i opowiedzenia ich opowie\u015bci, kt\u00f3ra jest obramowana histori\u0105 i w zwi\u0105zku z tym jest tak\u017ce nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 opowie\u015bci\u0105.<\/i> (\u2026)<i> Utrzymywa\u0142abym raczej, \u017ce czasowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest nam tu przedstawiona, jest takiego typu, \u017ce umo\u017cliwia re-wizj\u0119 (czyli, literalnie, zobaczenie ponownie)<a name=\"k53\"><\/a><\/i><a href=\"#k53a\">[53]<\/a><i>. <\/i>Zaproponowane przez De Ros\u0119 uj\u0119cie sk\u0142ania do interpretacji zabiegu spowolnienia obraz\u00f3w jako podporz\u0105dkowanego nadrz\u0119dnemu celowi spojrzenia na nie ze wsp\u00f3\u0142czesnej perspektywy, umo\u017cliwienia ich dzisiejszej interpretacji, wypunktowanie relacji w\u0142adzy i ucisku, kt\u00f3re osobom trzymaj\u0105cym kamer\u0119 mog\u0142y wydawa\u0107 si\u0119 na tyle oczywiste, \u017ce by\u0107 mo\u017ce nie dostrzegali ich w rejestrowanych zdj\u0119ciach. (Re)konstrukcja \u015bwiata przedstawionego umo\u017cliwia Gianikianowi i Ricci Lucchi wydobycie postaci reprezentuj\u0105cych defaworyzowane grupy spo\u0142eczne i opowiedzenie ich historii ponownie, podkre\u015blaj\u0105c krzywdz\u0105ce mechanizmy, kt\u00f3rych do\u015bwiadczy\u0142y.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Pleograf\/NUDA\/e4543340-5a45-427a-8b4a-0d1e4559393a.jpg\" width=\"550\" height=\"439\"><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><i>Kadr z filmu Images d&#8217;Orient \u2013 Tourisme vandale<\/i>&nbsp;(2001), re\u017c.&nbsp;Yervant Gianikian i Angela Ricci Lucchi, \u017ar\u00f3d\u0142o: iffr.com<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Przywo\u0142anie rozpozna\u0144 dotycz\u0105cych film\u00f3w w\u0142oskich artyst\u00f3w pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 <i>found footage<\/i> jako metod\u0105 pracy tw\u00f3rczej, mo\u017ce rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na zabiegi zastosowane w filmie <i>Ja kinuj\u0119<\/i>. Odmiennie ni\u017c w filmach Gianikiana i Ricci Lucchi w realizacji Pucha\u0142y-Rojek nie mamy do czynienia z zabiegami ingeruj\u0105cymi w kadry zaw\u0142aszczonych film\u00f3w, jakimi s\u0105 pokolorowanie kliszy czy spowolnienie obrazu. Tw\u00f3rcy <i>Images d&#8217;Orient \u2013 Tourisme vandale <\/i>w swoich filmach zazwyczaj rezygnuj\u0105 z komentarza zza kadru. Inaczej jest w przypadku <i>Ja kinuj\u0119 <\/i>\u2013 to tekst literacki \u0141ozi\u0144skiego organizuje proces ponownego odczytania zaw\u0142aszczonych film\u00f3w polskiej fotografki.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tekst \u0141ozi\u0144skiego podkre\u015bla postaci pojawiaj\u0105ce si\u0119 w pami\u0119tnikach Chom\u0119towskiej spoza kr\u0119gu uprzywilejowanej przed wojn\u0105 grupy przyjaci\u00f3\u0142 i rodziny ich autorki \u2013 jak Anawa czy pojawiaj\u0105ca si\u0119 w kadrze s\u0142u\u017cba i ch\u0142opi w scenie gry w tenisa. Zabiegi te, odbywaj\u0105ce si\u0119 na poziomie autorskiej ingerencji w zaw\u0142aszczony obraz, s\u0105 z tego samego porz\u0105dku co przywo\u0142ane praktyki kolorowania kliszy czy zwolnienia tempa obrazu w filmach Gianikiana i Ricci Lucchi. S\u0105 mo\u017cliwe dzi\u0119ki \u201espowolnionemu\u201d, oddalonemu w czasie spojrzeniu na rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczno-polityczn\u0105, do kt\u00f3rej odsy\u0142aj\u0105. Ich celem jest re-wizja zaw\u0142aszczonych obraz\u00f3w i opowiedzenie historii, do kt\u00f3rej referuj\u0105 przywo\u0142ane obrazy, ponownie, ze wsp\u00f3\u0142czesnej perspektywy, dowarto\u015bciowuj\u0105c nieuprzywilejowanych.<\/p>\n<div>\n<hr width=\"33%\" size=\"1\" align=\"left\">\n<div>\n<p><a name=\"k1a\"><\/a>[1] Zacytowane w tytule pracy s\u0142owa pojawiaj\u0105 si\u0119 w filmie <i>Ja kinuj\u0119<\/i> w analizowanej w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu scenie gry w tenisa, w kt\u00f3rej asystuj\u0105 tak okre\u015blone osoby. Por.<i> Ja kinuj\u0119<\/i> [film], koncepcja: Karolina Pucha\u0142a-Rojek, tekst literacki: Miko\u0142aj \u0141ozi\u0144ski, Polska 2012, [online], <https: ninateka.pl=\"\" film=\"\" ja-kinuje-zofia-chometowska=\"\"> (dost\u0119p: 9.07.2019). <a href=\"#k1\">[powr\u00f3t]<\/a><\/https:><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k2a\"><\/a>[2] J. Majmurek, <i>Czym jest dzi\u015b owa awangarda?<\/i>, [w:] <i>Hipotezy awangardowe. Teksty i obrazy zebrane<\/i>, red. A. Szy\u0142ak, Muzeum Narodowe w Gda\u0144sku NOMUS, Gda\u0144sk 2017, s. 111.&nbsp;<a href=\"#k2\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k3a\"><\/a>[3] E. Borecka, <i>O Autorce dziennika\u2026,<\/i> [w:] Z. Chom\u0119towska, <i>Na wozie i pod wozem<\/i>, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Warszawa 2007, s. 26\u201327.&nbsp;<a href=\"#k3\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k4a\"><\/a>[4] Zofia Chom\u0119towska w pami\u0119tniku z czas\u00f3w wrze\u015bnia 1939 roku pisa\u0142a: <i>Przez ostatnie lata \u017cy\u0142am w tak szybkim tempie. Szczeg\u00f3lnie ostatnie miesi\u0105ce by\u0142y nader pracowite: wystawy indywidualne, wystawa \u201eWarszawa dzi\u015b i jutro\u201d, potem praca i rozjazdy fotograficzne dla Ministerstwa Komunikacji. Roboty z profesorem Anigsteinem w Instytucie Pasteura wyko\u0144czy\u0142y mnie do reszty. Ostatnio \u017cy\u0142am tylko nerwami, dzieciom ani domowi nie mog\u0142am po\u015bwi\u0119ci\u0107 ani chwili. Los sprawi\u0142, \u017ce to ja musia\u0142am zdoby\u0107 \u015brodki na utrzymanie\u2026<\/i> Por. Z. Chom\u0119towska, dz. cyt., s. 126.&nbsp;<a href=\"#k4\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k5a\"><\/a>[5] Por. E. Borecka, dz. cyt., s. 30.&nbsp;<a href=\"#k5\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k6a\"><\/a>[6] <i>Ja kinuj\u0119<\/i> [film], dz. cyt.&nbsp;<a href=\"#k6\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k7a\"><\/a>[7] Por. E. Borecka, dz. cyt., s. 28\u201331.&nbsp;<a href=\"#k7\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k8a\"><\/a>[8] Por. <i>Ja kinuj\u0119<\/i> [film], dz. cyt.&nbsp;<a href=\"#k8\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k9a\"><\/a>[9] J. Baron, <i>The Archive Effect: Found Footage and the Audiovisual Experience of History<\/i>, Routledge, London\u2013New York 2014, wyd. Kindle.&nbsp;<a href=\"#k9\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k10a\"><\/a>[10] G. Didi-Huberman, <i>Strategie obraz\u00f3w. Oko historii 1<\/i>, Korporacja Ha!art, Krak\u00f3w 2011, s. 41\u201342.&nbsp;<a href=\"#k10\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k11a\"><\/a>[11] M. Radkiewicz, <i>\u201eW\u0142adczynie spojrzenia\u201d. Teori<\/i><i>a<\/i><i> filmu a praktyk<\/i><i>i<\/i><i> re\u017cyserek i artystek<\/i>, Korporacja Ha!art, Krak\u00f3w 2010, s. 143.&nbsp;<a href=\"#k11\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k12a\"><\/a>[12] Ta\u017c, <i>Filmy z odzysku. O kinowych i artystycznych projektach found footage<\/i>, \u201eDialog\u201d 2012, nr 3, s. 154.&nbsp;<a href=\"#k12\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k13a\"><\/a>[13] P. Krajewski, <i>Obrazy z recyklingu, obrazy z odzysku. <\/i><i>Remiks, sampling, scratching\u2026 O kinie found footage<\/i>, [w:] <i>WIDOK. <\/i><i>WRO Media Art Reader 1. Od kina absolutnego do filmu przysz\u0142o\u015bci. Materia\u0142y z historii eksperymentu w sztuce ruchomego obrazu<\/i>, red. V. Kutlubasis-Krajewska, P. Krajewski, Fundacja WRO Centrum Sztuki Medi\u00f3w, Wroc\u0142aw 2009, s. 72.&nbsp;<a href=\"#k13\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k14a\"><\/a>[14] \u0141. Ronduda, <i>Strategie subwersywne w sztukach medialnych<\/i>, Rabid, Krak\u00f3w 2006, s. 16.&nbsp;<a href=\"#k14\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k15a\"><\/a>[15] Por. J. Leyda, <i>Films beget films: A study of the compilation film<\/i>, Hill and Wang, New York 1964, s. 13\u201314.&nbsp;<a href=\"#k15\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k16a\"><\/a>[16] Por. W.C. Wees, <i>Recycled Images: The Art and Politics of Found Footage Films<\/i>, Anthology Film Archives, New York City 1993, s. 4.&nbsp;<a href=\"#k16\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k17a\"><\/a>[17] Por. J. Baron, dz. cyt., wyd. Kindle, lokalizacja 16\u201347 ze 188.&nbsp;<a href=\"#k17\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k18a\"><\/a>[18] Tam\u017ce, s. 22 z 188.&nbsp;<a href=\"#k18\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k19a\"><\/a>[19] G. Didi-Huberman, dz. cyt., s. 41.&nbsp;<a href=\"#k19\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k20a\"><\/a>[20] Tam\u017ce, s. 42.&nbsp;<a href=\"#k20\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k21a\"><\/a>[21] Por. J. Baron. <i>The Archive Effect: Found Footage and the Audiovisual Experience of History<\/i>, dz. cyt., wyd. Kindle, lokalizacja 22 ze 188. Po\u0142o\u017cenie nacisku na praktyk\u0119 odbiorcz\u0105 w koncepcji Baron mo\u017cna odczyta\u0107 w kontek\u015bcie szerszych rozwa\u017ca\u0144 Jeana-Fran\u00e7ois Lyotarda o wsp\u00f3\u0142czesnych przeobra\u017ceniach idei wznios\u0142o\u015bci. <i>(\u2026) refleksja nad sztuk\u0105 nie dotyczy samego nadawcy dzie\u0142, kt\u00f3rego pozostawia si\u0119 samotno\u015bci geniuszu, lecz ich odbiorcy. Wypada teraz zaj\u0105\u0107 si\u0119 analiz\u0105 sposob\u00f3w dotykania uczuciowo\u015bci tego ostatniego oraz sposob\u00f3w jego recepcji i do\u015bwiadczania dzie\u0142, sposob\u00f3w ich os\u0105dzania. W ten spos\u00f3b estetyka, analiza uczu\u0107 amatora, zast\u0119puj\u0105 poetyk\u0119 i retoryk\u0119, b\u0119d\u0105ce dydaktykami przeznaczonymi dla artysty. Ju\u017c nie pytanie: jak robi\u0107 sztuk\u0119?, lecz: jak do\u015bwiadcza\u0107 sztuk\u0119?<\/i> J.-F. Lyotard, <i>Wznios\u0142o\u015b\u0107 i awangarda<\/i>, [w:] \u201eTeksty Drugie: teoria literatury, krytyka, interpretacja\u201d nr 2\/3 (38\/39), s. 173\u2013189.&nbsp;<a href=\"#k21\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k22a\"><\/a>[22] Por. R. Odin, <i>The Home Movie and Space of Communication<\/i>, [w:] <i>Amateur Filmmaking: The Home Movie, the Archive, the Web<\/i>, red. L. Rascaroli, Bloomsbury Publishing, wyd. Kindle, lokalizacja 587\u2013595 z 8812.&nbsp;<a href=\"#k22\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k23a\"><\/a>[23] Tam\u017ce, wyd. Kindle, lokalizacja 595 z 8812. Cytat z Georgesa Pereca podaj\u0119 w polskim t\u0142umaczeniu za Dariuszem Czaj\u0105. Por. D. Czaja, <i>\u017bycie<\/i><i>,<\/i><i> czyli nieprzejrzysto\u015b\u0107. Poza antropologi\u0119 \u2013 kultury<\/i>, \u201ePolska Sztuka Ludowa \u2013 Konteksty\u201d 2002, t. 56, z. 3\u20134, s. 17.&nbsp;<a href=\"#k23\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k24a\"><\/a>[24] R. Odin, dz. cyt., wyd. Kindle, lokalizacja 613 z 8812.&nbsp;<a href=\"#k24\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k25a\"><\/a>[25] <i>Ja kinuj\u0119 | Zofia Chom\u0119towska<\/i> [film], dz. cyt.&nbsp;<a href=\"#k25\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k26a\"><\/a>[26] Tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k26\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k27a\"><\/a>[27] Tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k27\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k28a\"><\/a>[28] Tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k28\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k29a\"><\/a>[29]<i> <\/i>Tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k29\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k30a\"><\/a>[30] P. Haratyk, \u201e<i>Kinowanie<\/i><i>\u201d<\/i><i>. Amatorska tw\u00f3rczo\u015b\u0107 filmowa Zofii Chom\u0119towskiej<\/i>, [w:] <i>(Nie)widzialne kobiety kina<\/i>, red. M. Radkiewicz, M. Talarczyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 2018, s. 16.&nbsp;<a href=\"#k30\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k31a\"><\/a>[31] Por. tam\u017ce, s. 39.&nbsp;<a href=\"#k31\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k32a\"><\/a>[32] Por. Karolina Pucha\u0142a-Rojek, <i>Zofia Chom\u0119towska. Albumy fotografki. Entuzjastka 1912<\/i><i>\u2013<\/i><i>1935<\/i>, Muzeum Warszawy i Fundacja Archeologia Fotografii, Warszawa 2016, s. 37.&nbsp;<a href=\"#k32\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k33a\"><\/a>[33] Por. tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k33\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k34a\"><\/a>[34] Por. G. Didi-Huberman, dz. cyt., s. 41\u201342.&nbsp;<a href=\"#k34\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k35a\"><\/a>[35] Por. P. Burke, <i>Naoczno\u015b\u0107. Materia\u0142y wizualne jako \u015bwiadectwa historyczne<\/i>, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 2012, s. 185.&nbsp;<a href=\"#k35\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k36a\"><\/a>[36] Por. G. Didi-Huberman, dz. cyt., s. 42.&nbsp;<a href=\"#k36\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k37a\"><\/a>[37] Por. P. Krajewski, s. 72.&nbsp;<a href=\"#k37\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k38a\"><\/a>[38] <i>Ja kinuj\u0119 | Zofia Chom\u0119towska<\/i> [film], dz. cyt.; Z. Chom\u0119towska, <i>Na wozie i pod wozem<\/i>, dz. cyt., s. 72\u201373.&nbsp;<a href=\"#k38\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k39a\"><\/a>[39] R. Drozdowski, M. Krajewski, <i>Za fotografi\u0119! W stron\u0119 radykalnego programu socjologii wizualnej<\/i>, Wydawca Nowej Kultury B\u0119c Zmiana, Warszawa 2010, s. 18.&nbsp;<a href=\"#k39\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k40a\"><\/a>[40] Tam\u017ce, s. 22.&nbsp;<a href=\"#k40\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k41a\"><\/a>[41] Tam\u017ce, s. 24\u201325.&nbsp;<a href=\"#k41\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k42a\"><\/a>[42] Tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k42\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k43a\"><\/a>[43] Tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k43\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k44a\"><\/a>[44] W ksi\u0105\u017cce <i>Zofia Chom\u0119towska. Albumy fotografki. Entuzjastka 1912\u20131935<\/i> czytamy: <i>Posiadanie kortu tenisowego nobilitowa\u0142o maj\u0105tek i czyni\u0142o go nowoczesnym w oczach towarzystwa. W\u015br\u00f3d najbli\u017cszych Chom\u0119towskiej \u201etenis\u201d znajdowa\u0142 si\u0119 w Mie\u0144kiewiczach Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, Przeworsku Lubomirskich, Ho\u0142ownicy Jadwigi z Druckich-Lubeckich Za\u0142\u0119skiej i przede wszystkim w Mianocicach Haller\u00f3w. Te ostatnie uwiecznione zosta\u0142y na filmie z 1929 roku, zachowanym w archiwum fotografki.<\/i> Karolina Pucha\u0142a-Rojek, <i>Zofia Chom\u0119towska<\/i>, dz. cyt., s. 57.&nbsp;<a href=\"#k44\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k45a\"><\/a>[45] <i>Ja kinuj\u0119 | Zofia Chom\u0119towska<\/i> [film], dz. cyt.&nbsp;<a href=\"#k45\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k46a\"><\/a>[46] Tam\u017ce.&nbsp;<a href=\"#k46\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k47a\"><\/a>[47] Por. R. Drozdowski, M. Krajewski, dz. cyt., s. 25.&nbsp;<a href=\"#k47\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k48a\"><\/a>[48] Por. P. Mo\u015bcicki, <i>Poza projekcj\u0105. Historia i empatia w filmach Yervanta Gianikiana i Angeli Ricci Lucchi<\/i>, \u201eWidok. Teorie i Praktyki Kultury Wizualnej\u201d 2017, nr 18 [online], <http: pismowidok.org=\"\" index.php=\"\" one=\"\" article=\"\" view=\"\" 530=\"\" 1034=\"\"> (dost\u0119p: 12.07.2019), s. 9\u201318.&nbsp;<a href=\"#k48\">[powr\u00f3t]<\/a><\/http:><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k49a\"><\/a>[49] Tam\u017ce, s. 5.&nbsp;<a href=\"#k49\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k50a\"><\/a>[50] Por. M. Flanagan, <i>Towards an aesthetics of slow contemporary cinema<\/i>, \u201e16\/9\u201d 2008, nr 29, [online], &lt; http:\/\/www.16-9.dk\/2008-11\/side11_inenglish.htm&gt;, (dost\u0119p: 12.07.2019).&nbsp;<a href=\"#k50\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k51a\"><\/a>[51] Por. M. De Rosa,<i> A Poetics of Care: Slowness, Ethic and Enchantment in Gianikian &amp; Ricci Lucchi\u2019s Oeuvre<\/i>, \u201eFound Footage Magazine\u201d 2017, nr 3, s. 31.&nbsp;<a href=\"#k51\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k52a\"><\/a>[52] Tam\u017ce; M. Flanagan, dz. cyt.&nbsp;<a href=\"#k52\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a name=\"k53a\"><\/a>[53] Por. M. De Rosa, dz. cyt., s. 31.&nbsp;<a href=\"#k53\">[powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>\u201eS\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi\u201d<i>. Found footage<\/i>&nbsp;jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie&nbsp;<i>Ja kinuj\u0119<\/i>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tekst jest analiz\u0105 i interpretacj\u0105 filmu&nbsp;<i>Ja kinuj\u0119<\/i>&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), w kt\u00f3rym zosta\u0142y wykorzystane ta\u015bmy film\u00f3w Zofii Chom\u0119towskiej z ko\u0144ca lat 20., jako przyk\u0142adu uruchamiania relacji czasowych w kinie&nbsp;<i>found footage<\/i>. Autorka stawia pytanie o mo\u017cliwo\u015bci tw\u00f3rczej wypowiedzi zwi\u0105zanej ze \u201espowolnionym\u201d spojrzeniem na kadry ukazuj\u0105ce rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 zarejestrowan\u0105 przez Chom\u0119towsk\u0105. Pokazuje, w jaki spos\u00f3b rejestracje codzienno\u015bci mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy historycznej. Metody pracy z archiwaliami zastosowane w filmie Pucha\u0142y-Rojek s\u0105 ukazane w kontek\u015bcie teorii&nbsp;<i>slow cinema<\/i>&nbsp;i pracy tw\u00f3rczej Yervanta Gianikiana i Angeli Ricci Lucchi, kt\u00f3rych filmy&nbsp;<i>found footage<\/i>&nbsp;cechuje spowolnienie obrazu. Autorka odwo\u0142uje si\u0119 do analizy relacji czasowych w filmach<i>&nbsp;found footage<\/i>&nbsp;zaproponowanych przez Jamie Baron i koncepcji trzech czasowo\u015bci zabieg\u00f3w kola\u017cowych Bertolta Brechta odczytanej przez Georgesa Didi-Hubermana.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>&#8222;The staff, the governess, the local peasants&#8221;<i>. Found footage<\/i>&nbsp;as a &#8222;slowed&#8221; look at Polish cultural and political reality on the example of Karolina Pucha\u0142a-Rojek\u2019s<i>&nbsp;Ja kinuj\u0119<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">The text is an analysis and interpretation of the movie&nbsp;<i>Ja kinuj\u0119<\/i>&nbsp;by Karolina Pucha\u0142a-Rojek (2012), in which Zofia Chom\u0119towska&#8217;s film tapes from the late 1920s are used. The text analyses temporal relations in&nbsp;<i>found footage<\/i>&nbsp;cinema. The author poses a question about the possibility of a creative expression related to the \u201cslow\u201d look at the film showing the social reality registered by Chom\u0119towska. It shows how recordings of everyday life can be a source of historical knowledge. Methods of working with archives used in Pucha\u0142a-Rojek\u2019s film are shown in the context of the theory of&nbsp;<i>slow cinema<\/i>&nbsp;and the creative work of Yervant Gianikian and Angela Ricci Lucchi, whose&nbsp;<i>found footage<\/i>&nbsp;films are characterized by a slowing down of image. The author refers to the analysis of the temporal relations in&nbsp;<i>found footage<\/i>&nbsp;film proposed by Jamie Baron and the concept of the three temporalities of the collage procedures of Bertold Brecht, as interpreted by Georges Didi-Huberman.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>S\u0142owa kluczowe:<\/b>&nbsp;<i>found footage<\/i>,&nbsp;<i>home movie<\/i>, film dokumentalny, czas,&nbsp;<i>slow cinema<\/i>, monta\u017c, codzienno\u015b\u0107, spowolnienie, Karolina Pucha\u0142a-Rojek, Zofia Chom\u0119towska<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><b>Gabriela Sitek<\/b>&nbsp;\u2013 doktorantka w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim i podyplomowych studi\u00f3w na kierunku wiedza o kulturze w Polskiej Akademii Nauk. Interesuje si\u0119 kinem dokumentalnym,&nbsp;<i>found footage<\/i>, autobiografizmem, perspektywami pami\u0119ci. W ramach wsp\u00f3\u0142pracy z Fundacj\u0105 Okonakino opracowa\u0142a koncepcj\u0119 cyklu projekcji i dyskusji projektu \u201eFound footage: o\u017cywianie archiw\u00f3w\u201d. Publikowa\u0142a teksty m.in. w \u201eKwartalniku Filmowym\u201d, \u201eEkranach\u201d, \u201eMediach \u2013 Kulturze \u2013 Komunikacji Spo\u0142ecznej\u201d, \u201eKulturze Liberalnej\u201d, \u201eRes Publice Nowej\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Ja kinuj\u0119&nbsp;Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105&nbsp; cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Czytaj wi\u0119cej &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\u0119&#8221; Karoliny Pucha\u0142y-Rojek<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":693,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[511],"tags":[533,534,124,535,536,537,969,220,527,548,229,538,539],"ppma_author":[540],"class_list":["post-272","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019","tag-codziennosc","tag-czas","tag-film-dokumentalny","tag-found-footage","tag-home-movie","tag-karolina-puchala-rojek","tag-marazm","tag-montaz","tag-nuda","tag-powolnosc","tag-slow-cinema","tag-spowolnienie","tag-zofia-chometowska"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.4 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Ja kinuj\u0119 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105 cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"fina\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.4\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"pleograf.pl -\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek - pleograf.pl\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Ja kinuj\u0119 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105 cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/PLEOGRAF.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/PLEOGRAF.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"568\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"567\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-09-14T23:00:00+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-25T13:19:42+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek - pleograf.pl\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Ja kinuj\u0119 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105 cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/PLEOGRAF.png\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#blogposting\",\"name\":\"S\\u0142u\\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\\u0142opi. Found footage jako \\u201espowolnione\\u201d spojrzenie na polsk\\u0105 rzeczywisto\\u015b\\u0107 kulturow\\u0105 i polityczn\\u0105 na przyk\\u0142adzie \\u201eJa kinuj\\u0119\\u201d Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek - pleograf.pl\",\"headline\":\"S\\u0142u\\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\\u0142opi. Found footage jako \\u201espowolnione\\u201d spojrzenie na polsk\\u0105 rzeczywisto\\u015b\\u0107 kulturow\\u0105 i polityczn\\u0105 na przyk\\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\\u0119&#8221; Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/author\\\/fina\\\/#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/2019_2_ja-kinuje.jpg\",\"width\":600,\"height\":507,\"caption\":\"Kadr z filmu \\\"Ja kinuj\\u0119\\\" Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek (2012)\"},\"datePublished\":\"2019-09-15T00:00:00+01:00\",\"dateModified\":\"2021-06-25T14:19:42+01:00\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#webpage\"},\"articleSection\":\"\\\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\\\", nr 2\\\/2019, codzienno\\u015b\\u0107, czas, film dokumentalny, found footage, home movie, Karolina Pucha\\u0142a-Rojek, marazm, monta\\u017c, nuda, powolno\\u015b\\u0107, slow cinema, spowolnienie, Zofia Chom\\u0119towska, Gabriela Sitek\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/category\\\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\\\/#listItem\",\"name\":\"\\\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\\\", nr 2\\\/2019\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/category\\\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"\\\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\\\", nr 2\\\/2019\",\"item\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/category\\\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#listItem\",\"name\":\"S\\u0142u\\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\\u0142opi. Found footage jako \\u201espowolnione\\u201d spojrzenie na polsk\\u0105 rzeczywisto\\u015b\\u0107 kulturow\\u0105 i polityczn\\u0105 na przyk\\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\\u0119&#8221; Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"S\\u0142u\\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\\u0142opi. Found footage jako \\u201espowolnione\\u201d spojrzenie na polsk\\u0105 rzeczywisto\\u015b\\u0107 kulturow\\u0105 i polityczn\\u0105 na przyk\\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\\u0119&#8221; Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/category\\\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\\\/#listItem\",\"name\":\"\\\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\\\", nr 2\\\/2019\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/#organization\",\"name\":\"pleograf.pl\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/PLEOGRAF.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#organizationLogo\",\"width\":568,\"height\":567},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/author\\\/fina\\\/#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/author\\\/fina\\\/\",\"name\":\"fina\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d959bade7bbdab6bc1d7d540869355bed0ae1fd21036cbe7ef820ca9e0284062?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"fina\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/\",\"name\":\"S\\u0142u\\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\\u0142opi. Found footage jako \\u201espowolnione\\u201d spojrzenie na polsk\\u0105 rzeczywisto\\u015b\\u0107 kulturow\\u0105 i polityczn\\u0105 na przyk\\u0142adzie \\u201eJa kinuj\\u0119\\u201d Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek - pleograf.pl\",\"description\":\"Ja kinuj\\u0119 Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek (2012), \\u017ar\\u00f3d\\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\\u015bcie Czym jest dzi\\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\\u00f3rczo\\u015b\\u0107 found footage jako przeciwstawn\\u0105 g\\u0142\\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\\u00f3ry okre\\u015blaj\\u0105 dzi\\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\\u00f3w, z drugiej ich szybko\\u015b\\u0107, wpisuj\\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\\u00f3re mog\\u0105 cechowa\\u0107: spowolnienie, powr\\u00f3t\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/author\\\/fina\\\/#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/author\\\/fina\\\/#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/2019_2_ja-kinuje.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#mainImage\",\"width\":600,\"height\":507,\"caption\":\"Kadr z filmu \\\"Ja kinuj\\u0119\\\" Karoliny Pucha\\u0142y-Rojek (2012)\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/index.php\\\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\\\/#mainImage\"},\"datePublished\":\"2019-09-15T00:00:00+01:00\",\"dateModified\":\"2021-06-25T14:19:42+01:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/\",\"name\":\"pleograf.pl\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pleograf.pl\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek - pleograf.pl","description":"Ja kinuj\u0119 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105 cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t","canonical_url":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#blogposting","name":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek - pleograf.pl","headline":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\u0119&#8221; Karoliny Pucha\u0142y-Rojek","author":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/author\/fina\/#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/2019_2_ja-kinuje.jpg","width":600,"height":507,"caption":"Kadr z filmu \"Ja kinuj\u0119\" Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012)"},"datePublished":"2019-09-15T00:00:00+01:00","dateModified":"2021-06-25T14:19:42+01:00","inLanguage":"pl-PL","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#webpage"},"articleSection":"\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\", nr 2\/2019, codzienno\u015b\u0107, czas, film dokumentalny, found footage, home movie, Karolina Pucha\u0142a-Rojek, marazm, monta\u017c, nuda, powolno\u015b\u0107, slow cinema, spowolnienie, Zofia Chom\u0119towska, Gabriela Sitek"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/pleograf.pl\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/category\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\/#listItem","name":"\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\", nr 2\/2019"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/category\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\/#listItem","position":2,"name":"\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\", nr 2\/2019","item":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/category\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#listItem","name":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\u0119&#8221; Karoliny Pucha\u0142y-Rojek"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#listItem","position":3,"name":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\u0119&#8221; Karoliny Pucha\u0142y-Rojek","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/category\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\/#listItem","name":"\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\", nr 2\/2019"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/#organization","name":"pleograf.pl","url":"https:\/\/pleograf.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/PLEOGRAF.png","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#organizationLogo","width":568,"height":567},"image":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/author\/fina\/#author","url":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/author\/fina\/","name":"fina","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d959bade7bbdab6bc1d7d540869355bed0ae1fd21036cbe7ef820ca9e0284062?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"fina"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#webpage","url":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/","name":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek - pleograf.pl","description":"Ja kinuj\u0119 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105 cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t","inLanguage":"pl-PL","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/author\/fina\/#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/author\/fina\/#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/2019_2_ja-kinuje.jpg","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#mainImage","width":600,"height":507,"caption":"Kadr z filmu \"Ja kinuj\u0119\" Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012)"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/#mainImage"},"datePublished":"2019-09-15T00:00:00+01:00","dateModified":"2021-06-25T14:19:42+01:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pleograf.pl\/#website","url":"https:\/\/pleograf.pl\/","name":"pleograf.pl","inLanguage":"pl-PL","publisher":{"@id":"https:\/\/pleograf.pl\/#organization"}}]},"og:locale":"pl_PL","og:site_name":"pleograf.pl -","og:type":"article","og:title":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek - pleograf.pl","og:description":"Ja kinuj\u0119 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105 cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t","og:url":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/","og:image":"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/PLEOGRAF.png","og:image:secure_url":"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/PLEOGRAF.png","og:image:width":568,"og:image:height":567,"article:published_time":"2019-09-14T23:00:00+00:00","article:modified_time":"2021-06-25T13:19:42+00:00","twitter:card":"summary_large_image","twitter:title":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek - pleograf.pl","twitter:description":"Ja kinuj\u0119 Karoliny Pucha\u0142y-Rojek (2012), \u017ar\u00f3d\u0142o: NINATEKA Jakub Majmurek w tek\u015bcie Czym jest dzi\u015b owa awangarda? opublikowanym w Hipotezach awangardowych opisuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 found footage jako przeciwstawn\u0105 g\u0142\u00f3wnemu nurtowi kina, kt\u00f3ry okre\u015blaj\u0105 dzi\u015b dwa czynniki: z jednej strony nadmiar wszechobecnych obraz\u00f3w, z drugiej ich szybko\u015b\u0107, wpisuj\u0105c found footage w strategie awangardowe, kt\u00f3re mog\u0105 cechowa\u0107: spowolnienie, powr\u00f3t","twitter:image":"https:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/PLEOGRAF.png"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"272","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2023-01-24 12:48:24","updated":"2025-06-04 18:45:04","seo_analyzer_scan_date":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/pleograf.pl\/\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/category\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\/\" title=\"\">\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\", nr 2\/2019<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tS\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie \u201eJa kinuj\u0119\u201d Karoliny Pucha\u0142y-Rojek\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/pleograf.pl\/"},{"label":"\"Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu\", nr 2\/2019","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/category\/pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-2-2019\/"},{"label":"S\u0142u\u017cba, guwernantka, okoliczni ch\u0142opi. Found footage jako \u201espowolnione\u201d spojrzenie na polsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 na przyk\u0142adzie &#8222;Ja kinuj\u0119&#8221; Karoliny Pucha\u0142y-Rojek","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/sluzba-guwernantka-okoliczni-chlopi-found-footage-jako-spowolnione-spojrzenie-na-polska-rzeczywistosc-kulturowa-i-polityczna-na-przykladzie-ja-kinuje-karoliny-puchaly-rojek\/"}],"authors":[{"term_id":540,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"gabriela-sitek","display_name":"Gabriela Sitek","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","user_url":"","last_name":"","first_name":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=272"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1765,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/272\/revisions\/1765"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=272"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}