![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/SFU_STILLS_4.png\")
<\/b><\/p>\n<\/b><\/p>\n
kadr z filmu Symfonia fabryki Ursus, <\/em>2018 r., re\u017c. Ja\u015bmina W\u00f3jcik, \u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum prywatne artystki<\/span><\/p>\n Krzysztof Marciniak:<\/b> Film nosi tytu\u0142<\/b> Symfonia fabryki Ursus<\/i> \u2013 czy to faktycznie jest symfonia? Wyobra\u017cacie sobie wykonanie takiej symfonii na festiwalu muzycznym?<\/b><\/p>\n Dominik Strycharski<\/b>: Tak, to jest symfonia i mo\u017cemy powiedzie\u0107 jasno, \u017ce ju\u017c znale\u017ali\u015bmy si\u0119 z t\u0105 muzyk\u0105 na dw\u00f3ch festiwalach. Krakowski Unsound zaprosi\u0142 nas na jeden ze swoich fina\u0142owych koncert\u00f3w, zagrali\u015bmy tam ca\u0142\u0105 t\u0119 muzyk\u0119 na \u017cywo wsp\u00f3lnie z orkiestr\u0105 d\u0119t\u0105 (by\u0142\u0105 orkiestr\u0105 d\u0119t\u0105 fabryki Ursus). W przysz\u0142ym roku planujemy tras\u0119 i mamy ju\u017c zaproszenia na kolejne festiwale. Ten utw\u00f3r absolutnie nadaje si\u0119 do tego, \u017ceby go gra\u0107 na \u017cywo.<\/p>\n Ja\u015bmina W\u00f3jcik<\/b>: A z mojej perspektywy ten film jest symfoni\u0105, bo w fabryce wszyscy pracuj\u0105 i ka\u017cdy jest takim ma\u0142ym trybikiem w maszynie \u2013 ale jest te\u017c podobny do muzyka w orkiestrze. Ka\u017cdy gra swoje, robi swoje i dzi\u0119ki temu ca\u0142o\u015b\u0107 wybrzmiewa. Bez jednego elementu wszystko kuleje.<\/p>\n Czyli w\u0142a\u015bciwie fabryka, film, muzyka i ca\u0142y ten wielki proces z dawnymi pracownikami Ursusa, kt\u00f3ry prowadzicie od\u2026 ilu lat?<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Ja w Ursusie pracuj\u0119 od 2011 roku.<\/p>\n Dominik pojawi\u0142 si\u0119 w tym projekcie dopiero wtedy, gdy zacz\u0119li\u015bcie robi\u0107 film?<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Tak, ja zacz\u0119\u0142am dzia\u0142a\u0107 w Ursusie sama, ale po paru latach do\u0142\u0105czy\u0142y do mnie kolejne osoby i ta praca zawsze by\u0142a prac\u0105 w grupie, zawsze by\u0142a prac\u0105 ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105. Nasza artystyczna droga w Ursusie nie zasadza si\u0119 na zatrudnianiu kogo\u015b na chwil\u0119, tylko na do\u0142\u0105czaniu kolejnych os\u00f3b do procesu. Dominik jest z nami od 2015 roku i ten film by\u0142 naszym bardzo wsp\u00f3lnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem \u2013 mam na my\u015bli zesp\u00f3\u0142 tw\u00f3rc\u00f3w, ale te\u017c bohater\u00f3w i bohaterki, kt\u00f3rzy razem z nami w tym byli. To nie jest tak, \u017ce tylko my\u015bmy sobie co\u015b wymy\u015blali, my te\u017c brali\u015bmy od nich, uczyli\u015bmy si\u0119 nawzajem.<\/p>\n Jaka to jest przygoda dla kompozytora do\u0142\u0105czy\u0107 do takiego d\u0142ugiego procesu? Do czego\u015b tak silnie zaanga\u017cowanego w lokalny kontekst i niekoniecznie przecie\u017c muzycznego?<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Kontekst spo\u0142eczny nie jest mi ca\u0142kiem obcy. Prowadz\u0119 od kilkunastu lat warsztaty wokalne dla amator\u00f3w, kt\u00f3re oczywi\u015bcie s\u0105 nastawione na muzyk\u0119, ale i na spo\u0142eczny cel budowania demokracji oraz wsp\u00f3lnoty na poziomie lokalnym. To s\u0105 dla mnie bardzo wa\u017cne tematy i te\u017c dlatego \u2013 jak my\u015bl\u0119 \u2013 zosta\u0142em zaanga\u017cowany do tego filmu. Nie jestem kompozytorem zamkni\u0119tym w czterech \u015bcianach, kt\u00f3ry ma swoje muzyczne wizje. Wprost przeciwnie, wychodz\u0119 do ludzi. Dla mnie to by\u0142o pewnego rodzaju zwie\u0144czenie dwudziestu lat pracy w teatrze. Oczywi\u015bcie te\u017c tworzenie muzyki w tak z\u0142o\u017conym dwuletnim procesie nie jest \u0142atwe.<\/p>\n Bo m\u00f3wimy jednak o kilkudziesi\u0119ciominutowym utworze.<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Te 40 minut to jest w zasadzie d\u0142ugo\u015b\u0107 du\u017cej symfonii klasycznej. To jest ogromna rzecz do sklejenia z obrazem, m\u00f3wi\u0119 o samej technologii tworzenia. Bardzo d\u0142ugo dochodzili\u015bmy do decyzji, szczeg\u00f3lnie z monta\u017cystk\u0105 Aleksandr\u0105 Gowin, co powinno by\u0107 punktem wyj\u015bcia do tworzenia filmu: czy obraz, czy muzyka. Finalnie mamy tu trzy odcinki, w kt\u00f3rych jest zupe\u0142nie inna technologia pracy. Do gotowych fragment\u00f3w monta\u017cu musia\u0142em stworzy\u0107 muzyk\u0119 praktycznie na \u017cywo i \u017ceby to si\u0119 wszystko po\u0142\u0105czy\u0142o, jej cz\u0119\u015b\u0107 nagra\u0142em po prostu live. Odwrotnie jest na ko\u0144cu filmu, gdzie z kolei musia\u0142em stworzy\u0107 pewn\u0105 d\u017awi\u0119kow\u0105 ram\u0119, do kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o dopiero zacz\u0105\u0107 cokolwiek dopasowywa\u0107. I wreszcie jest trzecia cz\u0119\u015b\u0107 filmu \u2013 \u201esen o fabryce\u201d, faktycznie spacer po hali odlewni ASMET \u2013 tu praca by\u0142a takim totalnym przep\u0142ywem my\u015bli mi\u0119dzy mn\u0105 a Ja\u015bmin\u0105.<\/p>\n A mo\u017cna by si\u0119 doszuka\u0107 czego\u015b na kszta\u0142t partytury tej ursuskiej Symfonii<\/i>?<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Kluczowym aspektem w pracy nad filmem okaza\u0142o si\u0119 to, \u017ce wszyscy byli\u015bmy obecni razem na planie. Dzi\u0119ki temu wiedzia\u0142em, co b\u0119dziemy robi\u0107, cho\u0107 nie do ko\u0144ca mia\u0142em jeszcze pewno\u015b\u0107, jak to si\u0119 przedstawi w obrazie… Wreszcie w pewnym momencie nagra\u0142em na \u017cywo rodzaj \u201epilota\u201d \u2013 d\u017awi\u0119kowego pilota do idei filmu \u2013 i nagle poczu\u0142em ca\u0142y ten temat. Jestem mocno zanurzony w industrialnej muzyce, lubi\u0119 noise. To nam wszystkim u\u0142atwi\u0142o robot\u0119, ale te\u017c mnie uwolni\u0142o, bo wiedzia\u0142em ju\u017c, od czego mam si\u0119 odbi\u0107.<\/p>\n Ja\u015bmina W\u00f3jcik, fot. Witek Orski, \u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum prywatne artystki<\/span><\/p>\n Mam wra\u017cenie, \u017ce trudno o film, w kt\u00f3rym tw\u00f3rczyni czy tw\u00f3rca muzyki byliby bardziej zaanga\u017cowani w tworzenie ca\u0142o\u015bci dzie\u0142a.<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Przede wszystkim nie wyobra\u017cam sobie, \u017ce zapraszam na chwil\u0119 kogo\u015b, kto si\u0119 nie zanurza w ten proces. Bo jednak wszelkie dzia\u0142ania w Ursusie s\u0105 w g\u0142\u0119bokim procesie i w przypadku filmu mieli\u015bmy wreszcie trzy lata na skupienie si\u0119 ca\u0142o\u015bciowo tylko i wy\u0142\u0105cznie na tym zadaniu. Na samym pocz\u0105tku zaprosili\u015bmy wszystkich ch\u0119tnych pracownik\u00f3w i pracownice Ursusa do rozmowy z nami: to znaczy ze mn\u0105 (re\u017cyserk\u0105 i wsp\u00f3\u0142scenarzystk\u0105), z Igorem Stokfiszewskim (wsp\u00f3\u0142scenarzyst\u0105), Dominikiem (kompozytorem) i Rafa\u0142em Urbackim (choreografem). Jakub Wr\u00f3blewski i Kacper Czubak nagrywali te rozmowy, podczas kt\u00f3rych osoby, kt\u00f3re przysz\u0142y na casting, opowiada\u0142y nam o swojej pracy w fabryce, umieszcza\u0142y swoje zdj\u0119cia na mapie zak\u0142adu z lat 70. P\u00f3\u017aniej przez kilka miesi\u0119cy przegl\u0105dali\u015bmy ten materia\u0142 wiele razy, wychwytywali\u015bmy kolejne historie, przeplatali\u015bmy je ze sob\u0105.<\/p>\n Potem ten materia\u0142 z wywiad\u00f3w zosta\u0142 wykorzystany w filmie?<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Tak, ca\u0142a historia m\u00f3wiona, te wszystkie opowie\u015bci, kt\u00f3re si\u0119 potem pojawiaj\u0105 w filmie, to s\u0105 wypowiedzi z castingu.<\/p>\n No w\u0142a\u015bnie, bo to jednak nie jest tylko symfonia, ale te\u017c s\u0142uchowisko!<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Film si\u0119 zaczyna tak Karabaszowsko, czyli klasycznym dokumentem, kt\u00f3ry my stopniowo rozmontowujemy i ostatecznie ca\u0142o\u015b\u0107 staje si\u0119 esejem audiowizualnym. Po rozmowach wybrali\u015bmy szesna\u015bcioro bohaterek i bohater\u00f3w, napisali\u015bmy z Igorem Stokfiszewskim szkic scenariusza, po czym przyst\u0105pili\u015bmy ju\u017c do warsztat\u00f3w z choreografem Rafa\u0142em Urbackim i kompozytorem, czyli z Dominikiem. Te warsztaty trwa\u0142y dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy, konsultowali\u015bmy scenariusz, pokazywali\u015bmy go bohaterom; gdy co\u015b si\u0119 pojawia\u0142o w trakcie warsztat\u00f3w, w\u0142\u0105czali\u015bmy to do scenariusza. Idea filmu narodzi\u0142a si\u0119 podczas moich pierwszych rozm\u00f3w z lud\u017ami w 2011\u20132012 roku, przy nagrywaniu rodzaju \u201es\u0142uchowiska\u201d, jak to nazywasz. Wtedy dawni pracownicy Ursusa, opowiadaj\u0105c mi o swojej pracy, cz\u0119sto t\u0119 prac\u0119 pokazywali: pami\u0119\u0107 cia\u0142, d\u017awi\u0119k\u00f3w maszyn. Teraz Dominik wydobywa\u0142 z nich te d\u017awi\u0119ki, a Rafa\u0142 pomaga\u0142 o\u017cywi\u0107 pami\u0119\u0107 ruchu.<\/p>\n Podkre\u015blmy, \u017ce tych maszyn ju\u017c nie ma. Fabryka jest zr\u00f3wnana z ziemi\u0105, zosta\u0142y strz\u0119py hal, ruiny. \u017beby to mog\u0142o o\u017cy\u0107, potrzebni byli ludzie, kt\u00f3rych pami\u0119\u0107 pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 \u201enagra\u0144\u201d d\u017awi\u0119ku i \u201ezapisu\u201d ruchu. Tylko \u017ce wydobycie tego z siebie to te\u017c nie jest \u0142atwa sztuka, nie ka\u017cdy jest w stanie tak otwarcie to przedstawi\u0107.<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Na tym w\u0142a\u015bnie polega\u0142y warsztaty. Prowadzi\u0142em je przede wszystkim z my\u015bl\u0105 o prze\u0142amaniu tego potwornego l\u0119ku, polegaj\u0105cego na tym, \u017ce jakikolwiek d\u017awi\u0119k wydobyty publicznie, nieb\u0119d\u0105cy mow\u0105, jest obarczony wstydem. Na\u015bladowanie tych brzmie\u0144 by\u0142o dla uczestnik\u00f3w warsztat\u00f3w czym\u015b tak nieznanym, jak dla mnie by\u0142oby mo\u017ce zosta\u0107 szefem kuchni. W naszej kulturze \u015bpiewanie nie jest czym\u015b naturalnym, ludzie boj\u0105 si\u0119 swojego g\u0142osu, my\u015bl\u0105, \u017ce fa\u0142szuj\u0105, \u017ce to jest brzydkie, okropne. Musieli\u015bmy wypracowa\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej grupa dawnych pracownik\u00f3w Ursusa nagle traktuje jako norm\u0119 to, \u017ce brz\u0119cz\u0105, hucz\u0105, sycz\u0105, szumi\u0105, bulgocz\u0105.<\/p>\n Dominik Strycharski, fot. Karolina J\u00f3\u017awiak, \u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum prywatne artystki<\/span><\/p>\n Jak\u0105 technik\u0105 si\u0119 pos\u0142u\u017cy\u0142e\u015b?<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: <\/b>Moje warsztaty \u2013 Rafa\u0142a zreszt\u0105 te\u017c \u2013 polega\u0142y na tym, \u017ce wprowadzali\u015bmy ludzi przede wszystkim w proces grupowego dzia\u0142ania. Najpierw t\u0142umaczy\u0142em podstawy emisji g\u0142osu, wyja\u015bnia\u0142em te\u017c, \u017ce to, co robimy, ma d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnej muzyce, to budowa\u0142o pewne zaufanie. Potem grupowo wydobywali\u015bmy r\u00f3\u017cne d\u017awi\u0119ki. Ca\u0142a ta praca polega\u0142a na zbudowaniu mostu mi\u0119dzy pami\u0119ci\u0105 a g\u0142osem, kt\u00f3rego cz\u0119sto po prostu nie ma, g\u0142os jest odci\u0119ty od \u015bwiadomego nim operowania.<\/p>\n J.W.<\/b>: Jednak warsztaty to nie by\u0142a tylko praca. Spotykali\u015bmy si\u0119, wsp\u00f3lnie jedli\u015bmy przyniesione ciasta, pili\u015bmy nalewki, to by\u0142 ca\u0142y splot rozm\u00f3w, relacji. Rafa\u0142 Urbacki pracowa\u0142 z cia\u0142ami i to te\u017c bywa\u0142o trudne \u2013 przyk\u0142adowo, gdy w parze warsztatowej spotykali si\u0119 dawny szef i pracownik, musieli po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 r\u0119koma, przenosi\u0107 si\u0119, przerzuca\u0107. Na pocz\u0105tku by\u0142o to niezwykle kr\u0119puj\u0105ce, ale i my sami w tym wszystkim uczestniczyli\u015bmy.<\/p>\n D.S.<\/b>: I dowcip by\u0142 wa\u017cny. To nie mog\u0142o by\u0107 nigdy na powa\u017cnie.<\/p>\n J.W.<\/b>: \u017beby to by\u0142a zabawa!<\/p>\n M\u00f3wimy o tym, bo to jest absolutnie formotw\u00f3rczy element: bez tych warsztat\u00f3w, otwarcia pami\u0119ci, cia\u0142 i g\u0142os\u00f3w nie by\u0142oby wcale filmu. Wiem, \u017ce poszukiwali\u015bcie r\u00f3\u017cnych nagra\u0144 autentycznych d\u017awi\u0119k\u00f3w Ursusa, i to si\u0119 nie uda\u0142o.<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Niestety, nie dotarli\u015bmy ani do d\u017awi\u0119ku wielkiego m\u0142ota w ku\u017ani fabryki, ani do d\u017cingla radiow\u0119z\u0142a, kt\u00f3ry pojawia\u0142 si\u0119 w wielu wypowiedziach.<\/p>\n Wi\u0119c \u017ceby odtworzy\u0107 w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej odg\u0142osy fabryki, musieli\u015bcie wydoby\u0107 ten pejza\u017c d\u017awi\u0119kowy z pami\u0119ci dawnych robotnik\u00f3w\u2026<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Tak. Ogromne znaczenie maj\u0105 te\u017c same traktory z ich brzmieniem. Film opowiada o tym, \u017ce bohaterowie wracaj\u0105 na swoje dawne miejsca pracy, odtwarzaj\u0105 t\u0119 prac\u0119, to budzi traktory, kt\u00f3re jednocze\u015bnie przyje\u017cd\u017caj\u0105 im na ratunek i \u017ceby wsp\u00f3lnie zata\u0144czy\u0107 dzi\u0119kczynny taniec.<\/p>\n Czyli jedynym \u201eautentycznym\u201d brzmieniem dawnego Ursusa, kt\u00f3re w og\u00f3le pojawia si\u0119 w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej filmu, jest brzmienie samych traktor\u00f3w?<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Fabryki nie ma, zosta\u0142a tylko pami\u0119\u0107, wi\u0119c to \u015bpiewamy. Oczywi\u015bcie muzycznie to wzbogacam, bo bez tego by\u0142oby trudno poczu\u0107 ogrom Ursusa, ten ha\u0142as, o kt\u00f3rym m\u00f3wili wielokrotnie pracownicy. Ha\u0142as, od kt\u00f3rego ludzie g\u0142uchli. Hale, w kt\u00f3rych jednocze\u015bnie pracowa\u0142y setki os\u00f3b i maszyn.<\/p>\n W szeroko rozumianej warstwie d\u017awi\u0119kowej filmu pojawiaj\u0105 si\u0119 nie tylko brzmienia, kt\u00f3re pracownicy na\u015bladuj\u0105 w\u0142asnymi cia\u0142ami i aparatami mowy, ale te\u017c opowie\u015bci o d\u017awi\u0119ku.<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Oczywi\u015bcie. Na warsztatach by\u0142o nawet wi\u0119cej opowie\u015bci o d\u017awi\u0119ku \u2013 cz\u0119\u015bci tych d\u017awi\u0119k\u00f3w nie byli\u015bmy w stanie za\u015bpiewa\u0107. Nie da\u0142o si\u0119 za\u015bpiewa\u0107 tego monstrualnego fabrycznego m\u0142ota. On rozbrzmiewa w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej, ale jest ju\u017c zrobiony przeze mnie. Pan Ryszard go w swojej scenie wytupuje i \u015bpiewa \u201ebum, bum, bum\u201d. Zaczerpn\u0105\u0142em te\u017c z tych opowie\u015bci ogromn\u0105 inspiracj\u0119.<\/p>\n Ta opowie\u015b\u0107 o trz\u0119s\u0105cym si\u0119 \u017cyrandolu w mieszkaniu, gdy pracowa\u0142a ku\u017ania!<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: No w\u0142a\u015bnie, tego nie za\u015bpiewasz.<\/p>\n J.W.<\/b>: To jest o tyle ciekawe, \u017ce my, podobnie jak widzowie, nie znamy dzia\u0142aj\u0105cej fabryki. Oni nam opowiadaj\u0105, nasza wyobra\u017ania pracuje i staramy si\u0119 przedstawi\u0107 to dalej w filmie.<\/p>\n W filmie jest scena, w kt\u00f3rej wchodzicie do jeszcze czynnego fragmentu dawnej fabryki\u2026<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: <\/b>Odlewnia ASMET, kt\u00f3rej te\u017c ju\u017c dzi\u015b nie ma!<\/p>\n J.W.<\/b>: Nazywamy to \u201esnem pana Jerzego\u201d, on tylko otwiera drzwi, kamera sama przelatuje przez t\u0119 hal\u0119, wraca do niego i on zamyka drzwi. Nie mogli\u015bmy si\u0119 oprze\u0107 i koniecznie chcieli\u015bmy to miejsce udokumentowa\u0107. ASMET sta\u0142a si\u0119 ostatnim miejscem dawnego Ursusa, w kt\u00f3rym ludzie pracowali jak w tybeta\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni. Ka\u017cdy z nich by\u0142 skupiony na swojej czynno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 bardzo dok\u0142adnie wykonywa\u0142 \u2013 wlewanie do form p\u0142ynnego aluminium, przetapianie itd. To zupe\u0142nie nie przypomina\u0142o fabryki takiej, jak\u0105 sobie wyobra\u017camy, to by\u0142o skupienie i jednostkowa praca.<\/p>\n Brzmie\u0144 ASMET-u wcale jednak nie ma w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej!<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Nagrali\u015bmy trzy godziny d\u017awi\u0119k\u00f3w ASMET-u, lecz nie wykorzystali\u015bmy ich. To interesuj\u0105ce, ale nie wszystkie d\u017awi\u0119ki zebrane na miejscu maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 si\u0142\u0119 muzyczn\u0105 jak d\u017awi\u0119ki, kt\u00f3re pokazuj\u0105 jak\u0105\u015b ide\u0119. Od kilkunastu lat wykorzystuj\u0119 d\u017awi\u0119ki, nazwijmy to, \u201eindustrialnopodobne\u201d w mojej muzyce. Gdybym nie mia\u0142 tej wra\u017cliwo\u015bci i do\u015bwiadczenia, to pewnie bym stworzy\u0142 rodzaj \u015brodowiska d\u017awi\u0119kowego z d\u017awi\u0119k\u00f3w ASMET-u. Ale fabryka jest niebywale inspiruj\u0105ca, gdy s\u0142yszymy j\u0105 na \u017cywo, tymczasem w nagraniu to jest w\u0142a\u015bciwie wielki szum, przedzielany stukami, kt\u00f3ry nie ma \u2013 o dziwo \u2013 waloru basowego. Wi\u0119c stwierdzi\u0142em, \u017ce ja te d\u017awi\u0119ki tak dobrze ju\u017c rozumiem, tak one we mnie siedz\u0105, \u017ce w filmie wol\u0119 je zasymulowa\u0107 muzycznie. Dlatego w tym \u201e\u015bnie pana Jerzego\u201d nie ma \u017cadnego brzmienia ASMET-u. To jest jednak sen, a we \u015bnie jest zawsze jakie\u015b przetworzenie.<\/p>\n kadr z filmu Symfonia fabryki Ursus, 2018 r., re\u017c. Ja\u015bmina W\u00f3jcik, \u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum prywatne artystki<\/span><\/p>\n Mamy zatem w filmie d\u017awi\u0119k fabryki w postaci brzmienia jej produkt\u00f3w (traktor\u00f3w), dalej historyczny d\u017awi\u0119k zapami\u0119tany i odtwarzany przez bohater\u00f3w, s\u0105 tak\u017ce opowie\u015bci o d\u017awi\u0119ku i wreszcie s\u0105 d\u017awi\u0119ki dzisiejszego Ursusa. Jest przecie\u017c w filmie udokumentowana ta najwa\u017cniejsza trauma d\u017awi\u0119kowa dzisiejszej dzielnicy, jak\u0105 s\u0105 przelatuj\u0105ce nisko samoloty\u2026<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: <\/b>Dla mnie praca w Ursusie jest naznaczona tym przera\u017caj\u0105cym do\u015bwiadczeniem samolot\u00f3w, kt\u00f3re ci\u0105gle przelatuj\u0105 nad g\u0142ow\u0105. Na pocz\u0105tku za ka\u017cdym razem podrywa\u0142am wzrok i patrzy\u0142am na samoloty, a ludzie wok\u00f3\u0142 mnie wcale tego nie zauwa\u017cali. Ursusiacy s\u0105 do tego przyzwyczajeni. Samoloty maj\u0105 swoj\u0105 specjaln\u0105 funkcj\u0119 w filmie. To z jednej strony oko puszczone do ludzi mieszkaj\u0105cych w Ursusie, natomiast dla zwyk\u0142ego widza to jest tylko rodzaj symbolu. Dla mnie osobi\u015bcie by\u0142o bardzo wa\u017cne, \u017ceby samoloty si\u0119 pojawi\u0142y.<\/p>\n Ja tego filmu przy kt\u00f3rym\u015b odtworzeniu ju\u017c wy\u0142\u0105cznie s\u0142ucha\u0142em, potraktowa\u0142em go jako kompozycj\u0119 muzyczn\u0105. I w tej \u201es\u0142uchowiskowej\u201d fazie w pierwszych dwudziestu minutach uderza, jak skrupulatnie zosta\u0142 udokumentowany ten dzisiejszy pejza\u017c d\u017awi\u0119kowy Ursusa.<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: <\/b>I to, poza prac\u0105 Marcina Lenarczyka, kt\u00f3ry by\u0142 naszym producentem d\u017awi\u0119ku, by\u0142a \u015bwietna praca Marcina \u201eBary\u2019ego\u201d Pop\u0142awskiego i Anny Rok, kt\u00f3rzy zbierali d\u017awi\u0119ki i zabezpieczali, co tylko si\u0119 da\u0142o, na planie w trakcie kr\u0119cenia.<\/p>\n J.W.<\/b>: Zbierali\u015bmy absolutnie wszystko i to by\u0142o dla nas niezwykle wa\u017cne od samego pocz\u0105tku, \u017ceby d\u017awi\u0119ki by\u0142y bardzo mocne.<\/p>\n D.S.<\/b>: Natomiast cz\u0119\u015b\u0107 d\u017awi\u0119k\u00f3w w tym dokumencie to te\u017c jest foley room albo nagrania zrobione p\u00f3\u017aniej w podobnej lokalizacji w Ursusie \u2013 wszystko wykonane wspaniale przez Marcina Lenarczyka. Natomiast dla mnie kluczowy d\u017awi\u0119kowy sens w tym filmie by\u0142 taki: skoro w dalszej cz\u0119\u015bci mamy przywali\u0107 muzyk\u0105 \u2013 ale te\u017c tworzy\u0107 t\u0119 muzyk\u0119 na zasadzie snu, pewnej przestrzeni umys\u0142owej, nie tylko bezpo\u015bredniej \u2013 to musi koniecznie nast\u0105pi\u0107 \u201eodbicie\u201d od d\u017awi\u0119ku naturalnego. S\u0142ysza\u0142em to, zanim film tak naprawd\u0119 powsta\u0142. Te pierwsze 20 minut mia\u0142o by\u0107 jak najbardziej mi\u0119siste, organiczne. Kierowali\u015bmy Marcina tak, \u017ceby to by\u0142o namacalne. Przecie\u017c mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 d\u017awi\u0119k typowy dla dokumentu: co\u015b tam brz\u0119czy, kto\u015b m\u00f3wi i si\u0119 do tego nie przywi\u0105zujesz. A tutaj chodzi\u0142o o ka\u017cdy trzask, oddech\u2026<\/p>\n \u2026 mieszanie herbaty w fili\u017cance!<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Dla mnie szczeg\u00f3lnym symbolem Ursusa s\u0105 bzycz\u0105ce s\u0142upy elektryczne. To taki d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy ca\u0142\u0105 przestrze\u0144 osiedla robotniczego Nied\u017awiadek. Pami\u0119tam, \u017ce od dziecka uwielbia\u0142am przesiadywa\u0107 na \u0142awce pod tymi s\u0142upami i ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119, jak one bzycz\u0105. To bzyczenie te\u017c \u0142\u0105czy bohater\u00f3w, spina ich.<\/p>\n Chcia\u0142bym was dopyta\u0107 bardziej szczeg\u00f3\u0142owo o jeszcze jeden element d\u017awi\u0119kowy filmu \u2013 wspominali\u015bmy o tym na pocz\u0105tku \u2013 o dawn\u0105 orkiestr\u0119 d\u0119t\u0105 Ursusa. Ona nie pojawia si\u0119 zbyt cz\u0119sto w filmie, ale jej brzmienie przenika Symfoni\u0119<\/i>. Mo\u017cecie o tym opowiedzie\u0107?<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: To dawna orkiestra zak\u0142adowa, kt\u00f3ra nie mo\u017ce ju\u017c \u0107wiczy\u0107 w Ursusie i przenios\u0142a si\u0119 na Targ\u00f3wek. Nazywa si\u0119 teraz Praska Orkiestra D\u0119ta. S\u0105 to starsi panowie, w kt\u00f3rych Dominik tchn\u0105\u0142 nowe \u017cycie w trakcie kilku tygodni warsztat\u00f3w.<\/p>\n Bez ich fanfar ten film z pewno\u015bci\u0105 nie nabra\u0142by tego pot\u0119\u017cnego, monumentalnego brzmienia!<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Oni na co dzie\u0144 graj\u0105 r\u00f3\u017cne marsze, ale maj\u0105 te\u017c pot\u0119\u017cny dryg do muzyki i jest to ich ogromna pasja. Robi\u0142em z nimi warsztaty z otwartej formy i oni pod moj\u0105 dyrekcj\u0105 improwizuj\u0105 po prostu muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Panowie na pocz\u0105tku reagowali na to troch\u0119 \u015bmiechem. Wszystko, co wykracza\u0142o poza przyswojone przez nich konwencje, zaraz nazywali \u201eWarszawsk\u0105 Jesieni\u0105\u201d. Czyli gdy na przyk\u0142ad polecenie brzmia\u0142o: \u201eGrajcie d\u0142ugi d\u017awi\u0119k, tylko niech ka\u017cdy wybierze inn\u0105 wysoko\u015b\u0107\u201d, i powstawa\u0142 z tego pewnego rodzaju dysonans \u2013 oni zaraz m\u00f3wili: \u201eAha \u2013 Warszawska Jesie\u0144!\u201d.<\/p>\n Funkcja orkiestry p\u00f3\u017aniej w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej filmu jest te\u017c bardzo istotna. Jak wyobra\u017ca\u0142e\u015b sobie jej rol\u0119 w kompozycji?<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: Wyobra\u017amy to sobie \u2013 na tle funkcjonuj\u0105cej fabryki traktor\u00f3w nagle masz orkiestr\u0119, kt\u00f3ra gra w trakcie rozmaitych uroczysto\u015bci. I w g\u0142owach tych ludzi wci\u0105\u017c funkcjonuje swoisty dwusuw: czyli z jednej strony m\u0142oty, traktory, odpalanie silnik\u00f3w, smo\u0142a, metal, a w dni wolne rytmiczne papparara\u2026 Wyobra\u017cam to sobie jako zderzenie orkiestry d\u0119tej ze skrajnym noise\u2019em, i to jest bardzo intryguj\u0105ce. Przeprowadzili\u015bmy warsztaty i wreszcie na par\u0119 dni weszli\u015bmy do studia, w kt\u00f3rym nagrali\u015bmy ca\u0142\u0105 mas\u0119 sampli. P\u00f3\u017aniej w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej wykorzysta\u0142em te nagrane frazy i d\u017awi\u0119ki, pracuj\u0105c na tych pr\u00f3bkach.<\/p>\n kadr z filmu Symfonia fabryki Ursus<\/em>, 2018 r., re\u017c. Ja\u015bmina W\u00f3jcik, \u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum prywatne artystki<\/span><\/p>\n Zaryzykowa\u0142bym tez\u0119, \u017ce Symfonia fabryki Ursus<\/i> \u2013 od strony d\u017awi\u0119kowej \u2013 to jest w Polsce najbardziej zaanga\u017cowana politycznie kompozycja ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 dekady; stworzona w \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 by\u0142ych pracownik\u00f3w fabryki zamkni\u0119tej po przemianach ustrojowych i piel\u0119gnuj\u0105ca robotnicz\u0105 pami\u0119\u0107.<\/b><\/p>\n J.W.<\/b>: Nasze do\u015bwiadczenie jest takie, \u017ce pracujemy z lud\u017ami, kt\u00f3rzy zostali zepchni\u0119ci na \u015bmietnik historii razem z niewygodnym PRL-em. To jest marginalizowane, tymczasem to, z czym ja si\u0119 zetkn\u0119\u0142am w Ursusie ju\u017c na samym pocz\u0105tku dzia\u0142a\u0144, to jest wspania\u0142y etos wsp\u00f3\u0142pracy, wsp\u00f3lnoty, dobrze wykonanej roboty \u2013 i ten etos przetrwa\u0142 tam do dzi\u015b. Wszystkie wi\u0119zi i dziedzictwo ca\u0142ej dzielnicy jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z fabryk\u0105. Tymczasem ten dorobek si\u0119 bagatelizuje. I to jest rzeczywisto\u015b\u0107, jak\u0105 napotyka\u0142am w Polsce wsz\u0119dzie, gdzie je\u017adzi\u0142am, a gdzie wcze\u015bniej by\u0142 przemys\u0142: to samo poczucie osamotnienia, odrzucenia, ale te\u017c etos dobrej pracy! Nasz film jest oczywi\u015bcie bardzo mocno zaanga\u017cowany politycznie. Zwraca honor i godno\u015b\u0107 tym osobom, kt\u00f3re tej godno\u015bci zosta\u0142y w aktualnym systemie kompletnie pozbawione.<\/p>\n Na koniec, czy w tym wymiarze d\u017awi\u0119kowym potrafiliby\u015bcie wskaza\u0107 w Polsce jakie\u015b przedsi\u0119wzi\u0119cia, kt\u00f3re by\u0142yby podobne do procesu prowadzonego przez was w Ursusie? Dla mnie ten film jest r\u00f3wnocze\u015bnie doskona\u0142ym przyk\u0142adem, jak mo\u017cna w spos\u00f3b politycznie zaanga\u017cowany komponowa\u0107 muzyk\u0119.<\/b><\/p>\n D.S.<\/b>: W og\u00f3le tak nie my\u015bl\u0119. My\u015bl\u0119 zawsze od strony muzyki i spotkania z drugim cz\u0142owiekiem. Wi\u0119c polityczno\u015b\u0107 jest tutaj rzecz\u0105 trzeciorz\u0119dn\u0105, bo wszystko, co polityczne, jest po prostu ludzkie, zatem wiem, \u017ce i tak tego dotkn\u0119. S\u0105 takie projekty w Polsce, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 w innej estetyce, ale koncepcja pozostaje podobna. Marta G\u00f3rnicka w Ch\u00f3rze Kobiet pracuje z amatorkami i amatorami, poruszaj\u0105c wa\u017cne zagadnienia. Jest znakomity zesp\u00f3\u0142 perkusyjny Remont Pomp, kt\u00f3ry anga\u017cuje osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wreszcie jest Teatr 21 pod kierownictwem Justyny Sobczyk, gdzie aktorami s\u0105 osoby z zespo\u0142em Downa i autyzmem, kt\u00f3ry porusza ca\u0142e spektrum k\u0142uj\u0105cych temat\u00f3w zwi\u0105zanych z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105. To inicjatywy, kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 tej polityczno\u015bci dotykaj\u0105.<\/p>\n \n \n S\u0142owa kluczowe: <\/b>Symfonia fabryki Ursus<\/em>, warsztaty d\u017awi\u0119kowe, polityczno\u015b\u0107 sztuki, film dokumentalny<\/p>\n Krzysztof Marciniak<\/b> \u2013 warszawski muzykolog, krytyk, ekolog akustyczny. Cz\u0142onek kolektywu redakcyjnego magazynu o muzyce wsp\u00f3\u0142czesnej \u201eGlissando\u201d. Czynnie marzy o strojeniu \u015bwiata.<\/span><\/p>\n Ja\u015bmina W\u00f3jcik<\/b> \u2013 artywistka, artystka wizualna, re\u017cyserka, pedago\u017cka akademicka i przedszkolna. Autorka i inicjatorka realizowanego od 2011 r. wielodyscyplinarnego przedsi\u0119wzi\u0119cia z by\u0142ymi pracownikami i pracownicami fabryki ci\u0105gnik\u00f3w Ursus. Zajmuje si\u0119 w\u0142\u0105czaniem i oddawaniem podmiotowo\u015bci spo\u0142eczno\u015bciom pozbawionym widzialno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci wypowiedzi. Zaanga\u017cowana w edukacj\u0119 alternatywn\u0105 poprzez opracowywanie autorskich praktyk kreacji artystycznej wypowiedzi dzieci. W swojej praktyce artystycznej stara si\u0119 otwiera\u0107 instytucje kultury i sztuki na interakcje z odwiedzaj\u0105cymi (traktuj\u0105c ich jako wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w i rozm\u00f3wc\u00f3w w dialogu).<\/p>\n Dominik Strycharski \u2013 <\/b>kompozytor, flecista, wokalista, improwizator, performer i publicysta. Jako kompozytor zajmuje si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 muzyk\u0105 elektroakustyczn\u0105, korzystaj\u0105c\u0105 z nieortodoksyjnych technik i stylistycznych po\u0142\u0105cze\u0144. Intensywnie rozwija wsp\u00f3\u0142czesny j\u0119zyk fletu prostego oraz ludzkiego g\u0142osu \u0142\u0105czonego z elektronik\u0105. Gra i komponuje wsp\u00f3\u0142czesny jazz w wielu ods\u0142onach, muzyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, elektroniczn\u0105, post hip-hop, noise, a tak\u017ce r\u00f3\u017cne odmiany muzyki improwizowanej. Jako tw\u00f3rca teatralny skomponowa\u0142 r\u00f3\u017cnorodn\u0105 stylistycznie muzyk\u0119 do przesz\u0142o osiemdziesi\u0119ciu spektakli, kt\u00f3re grane s\u0105 w Polsce i za granic\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" kadr z filmu Symfonia fabryki Ursus, 2018 r., re\u017c. Ja\u015bmina W\u00f3jcik, \u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum prywatne artystki Krzysztof Marciniak: Film nosi tytu\u0142 Symfonia fabryki Ursus \u2013 czy to faktycznie jest symfonia? Wyobra\u017cacie sobie wykonanie takiej symfonii na festiwalu muzycznym? Dominik Strycharski: Tak, to jest symfonia i mo\u017cemy powiedzie\u0107 jasno, \u017ce ju\u017c znale\u017ali\u015bmy si\u0119 z t\u0105 muzyk\u0105 na dw\u00f3ch… Czytaj wi\u0119cej »Zosta\u0142a tylko pami\u0119\u0107, wi\u0119c to \u015bpiewamy. Z Ja\u015bmin\u0105 W\u00f3jcik i Dominikiem Strycharskim rozmawia Krzysztof Marciniak<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[448],"tags":[968,124,461,462,463],"ppma_author":[464],"class_list":["post-259","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-4-2019","tag-dzwiek-i-muzyka","tag-film-dokumentalny","tag-politycznosc-sztuki","tag-symfonia-fabryki-ursus","tag-warsztaty-dzwiekowe"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/Jamina_Wojcik_fot._Witek_Orski.jpg\")
<\/span><\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/Dominik_Strycharski_druk_1.jpg\")
<\/b><\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/SFU_STILLS_86.png\")
<\/b><\/p>\n![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/SFU_STILLS_39.png\")
<\/b><\/p>\n