Barbara Giza<\/b><\/p>\n
![\"ok\u0142adka](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/pleograf\/3_2019\/przygoda-kina-prace-dedykowane-profesorowi-tadeuszowi-lubelskiemu.jpg\")
<\/p>\n
Przygoda kina. Prace dedykowane Profesorowi Tadeuszowi Lubelskiemu<\/i>,
\nred. <\/i>Sebastian Jagielski i Magdalena Podsiad\u0142o, Universitas, Krak\u00f3w 2019<\/p>\n
\n
Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tadeusza Lubelskiego \u2013 g\u0142\u00f3wnego architekta historiografii kina polskiego \u2013 sta\u0142a si\u0119 spoiwem zbioru esej\u00f3w i artyku\u0142\u00f3w dedykowanych krakowskiemu historykowi kina z okazji jego 70. urodzin. Zgromadzone prace \u2013 podobnie jak kr\u0119gi na wodzie \u2013 oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 temat\u00f3w podejmowanych przez Jubilata, jednocze\u015bnie je rozwijaj\u0105c i interpretuj\u0105c<\/i> \u2013 czytamy na ok\u0142adce ksi\u0105\u017cki Przygoda kina. Prace dedykowane Profesorowi Tadeuszowi Lubelskiemu <\/i>pod redakcj\u0105 Sebastiana Jagielskiego i Magdaleny Podsiad\u0142o. Opis ten cytuj\u0119 celowo, b\u0119dzie bowiem stanowi\u0142 rodzaj wst\u0119pu do niniejszego szkicu. Cho\u0107 bowiem ka\u017cdy jubileusz przynosi satysfakcj\u0119, cz\u0119sto bywa tak\u017ce okazj\u0105 do refleksji, i tak jest niew\u0105tpliwie w przypadku jubileuszu Profesora Lubelskiego.<\/p>\n
Kino, podkre\u015blmy wyra\u017anie, kino polskie, to w przypadku Tadeusza Lubelskiego przygoda \u017cyciowa, intelektualna, inspiruj\u0105ca dla kolejnych pokole\u0144 widz\u00f3w, kinofil\u00f3w, kinoman\u00f3w, badaczy, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w, sympatyk\u00f3w kina, ale przecie\u017c tak\u017ce znacz\u0105ca dla samej Akademii i roli w niej filmoznawstwa jako dyscypliny naukowej. Ksi\u0105\u017cka budowana jest zatem z zamiarem sportretowania Jubilata jako cz\u0142owieka, naukowca, mi\u0142o\u015bnika i znawcy kina, ale tak\u017ce prowokuje do refleksji znacznie og\u00f3lniejszych, kt\u00f3re sformu\u0142uj\u0119 w dalszej cz\u0119\u015bci tej wypowiedzi.<\/p>\n
Przygoda kina<\/i> jest tomem jubileuszowym, co oznacza pewn\u0105 gatunkow\u0105 strategi\u0119. Autorzy decyduj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na podzia\u0142 tre\u015bci odpowiadaj\u0105cy zainteresowaniom naukowym bohatera ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re we wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki wyliczaj\u0105 nast\u0119puj\u0105co: \u015bwiadek i realizm, dokument i codzienno\u015b\u0107, kino autorskie (przeciw kinu popularnemu), Wajda i Konwicki, Andrzej Munk i Kazimierz Kutz, historia i mit, pami\u0119\u0107 i archiwa, wsp\u00f3lnota narodowa i wsp\u00f3lnota odbiorcza, autobiografia i inicjacja, Maciek Che\u0142micki i Zbyszek Cybulski, kanon i kinofilia, historia kina (przeciw teorii), druga wojna \u015bwiatowa i rok 1956, stan wojenny i Solidarno\u015b\u0107, Korczak i Szpilman\/Robinson (warszawski), \u015bwiat \u017cydowski i Holocaust, Szko\u0142a Polska i kino moralnego niepokoju, etyka odpowiedzialno\u015bci i zobowi\u0105zania, religijno\u015b\u0107 kina (ale tylko ukryta!) i historia nieby\u0142a, Krzysztof Kie\u015blowski i Agnieszka Holland<\/a><\/i>[1]<\/a>.<\/i> Zamieszczone w tomie teksty wychowank\u00f3w, przyjaci\u00f3\u0142, koleg\u00f3w Jubilata odnosz\u0105 si\u0119 do tych obszar\u00f3w w rozmaity spos\u00f3b, prezentuj\u0105c bogactwo dorobku wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego filmoznawstwa jako nauki i dyscypliny akademickiej, a tym samym jego \u015bwietn\u0105 kondycj\u0119 oraz potencja\u0142, polegaj\u0105cy na sta\u0142ym fermencie intelektualnym prowokuj\u0105cym do nieustannego poszukiwania ci\u0105gle nowych wyzwa\u0144. W tym tkwi najwi\u0119ksza warto\u015b\u0107 tej ksi\u0105\u017cki w sensie naukowym. Tom podzielono na siedem rozdzia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych pierwszy, Przypadki kinofila<\/i>, zawiera teksty o Jubilacie, napisane przez Jerzego Pilcha, Agnieszk\u0119 Holland, Krystyn\u0119 Zachwatowicz-Wajd\u0119, Krzysztofa Zanussiego, Marcina Kosza\u0142k\u0119, Andrzeja Wernera i Krzysztofa Gierata. Wypowiedzi te tworz\u0105 portret cz\u0142owieka, przyjaciela, kolegi, eksperta, odnosz\u0105 si\u0119 do Jego roli \u015brodowiskowej, ale tak\u017ce m\u00f3wi\u0105 o samym polskim filmoznawstwie (Andrzej Werner) i jego literaturoznawczej proweniencji oraz drodze, jak\u0105 pokona\u0142o w staraniach o w\u0142\u0105czenie do Akademii (w kt\u00f3rych to staraniach udzia\u0142 Lubelskiego by\u0142 przecie\u017c kluczowy). Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 wydaje si\u0119 zwraca\u0107 w tym kontek\u015bcie tekst profesora Wernera, gdzie pisze on o tym, \u017ce Lubelski zaczyna\u0142 prac\u0119 naukow\u0105 wtedy, kiedy filmoznawstwo kszta\u0142towa\u0142o si\u0119 dopiero jako dyscyplina akademicka.<\/p>\n Rozdzia\u0142 drugi, Pochwa\u0142a kina<\/i>, w kt\u00f3rym zamieszczono teksty Anny Szczepa\u0144skiej, Tadeusza Sobolewskiego, Jadwigi Hu\u010dkovej, Bo\u017ceny Janickiej oraz redakcji \u201eKwartalnika Filmowego\u201d, po\u015bwi\u0119cony jest Tadeuszowi Lubelskiemu jako mi\u0142o\u015bnikowi i propagatorowi kina, zw\u0142aszcza polskiego, uwa\u017cnemu widzowi oraz postaci wa\u017cnej w tak zwanym \u015brodowisku. Ta cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki u\u015bwiadamia, \u017ce kino w przypadku Profesora to nie tylko przedmiot akademickich bada\u0144, ale tak\u017ce obiekt osobistego zaanga\u017cowania, a mo\u017ce nawet g\u0142\u0119bokiego uczucia.<\/p>\n Rozdzia\u0142y kolejne: Powroty Konwickiego<\/i>, z tekstami Agnieszki Morstin, Marcina Marona i Przemys\u0142awa Kanieckiego, Wajda transnarodowy<\/i>, w kt\u00f3rych swoje teksty zamie\u015bcili Paul Coates, Tadeusz Szczepa\u0144ski i Joanna Wojnicka, rozbudowane Historie kina polskiego<\/i>, gdzie autorami opracowa\u0144 s\u0105 Iwona Kurz, Andrzej Gw\u00f3\u017ad\u017a, Piotr Zwierzchowski, Sebastian Jagielski, Marek Hendrykowski, Mariola Dopartowa oraz \u0141ukasz A. Plesnar, Kino polskie wobec metafizyki<\/i>, do kt\u00f3rego napisali Gra\u017cyna Stach\u00f3wna, Piotr Marecki, Waldemar Fr\u0105c, Krzysztof Loska i Iwona Kolasi\u0144ska, oraz Historia nieby\u0142a<\/i>, z opracowaniami autorstwa Leszka Kolankiewicza, Krzyszfota Kornackiego i Piotra \u015amia\u0142owskiego, odnosz\u0105 si\u0119 do zainteresowa\u0144 naukowych Tadeusza Lubelskiego i stanowi\u0105 z jednej strony do nich nawi\u0105zanie, z drugiej pr\u00f3b\u0119 tw\u00f3rczej interpretacji i rozwini\u0119cia, daj\u0105c wyraz ich inspiruj\u0105cej mocy. W ksi\u0105\u017cce zamieszczono ponadto bibliografi\u0119 prac Lubelskiego i spis wypromowanych przez Niego rozpraw doktorskich. Dodatki te, cenne z powod\u00f3w archiwistycznych, ukazuj\u0105 tak\u017ce ogrom Jego pracy naukowej i promotorskiej, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do kompletno\u015bci ukazanego w omawianej ksi\u0105\u017cce portretu, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142oby okre\u015bli\u0107 jako dynamiczny \u2013 mamy bowiem do czynienia z podsumowaniem, ale przecie\u017c wiemy, \u017ce bohater tej ksi\u0105\u017cki nadal aktywnie pracuje nad kolejnymi przedsi\u0119wzi\u0119ciami naukowymi.<\/p>\n prof. Tadeusz Lubelski, \u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum prywatne<\/span><\/p>\n Lektura Przygody kina<\/i>, ksi\u0105\u017cki niew\u0105tpliwie cennej naukowo, ale tak\u017ce \u2013 jak ju\u017c pisa\u0142am \u2013 wa\u017cnej dla polskiego filmoznawstwa, wywo\u0142uje co najmniej kilka refleksji, kt\u00f3re pozwol\u0119 sobie w tym miejscu przedstawi\u0107. Pierwsza odnosi si\u0119 do rozwa\u017ca\u0144 nad rol\u0105 autorytet\u00f3w w dzisiejszej kulturze akademickiej, ci\u0105gle, a mo\u017ce zw\u0142aszcza obecnie, bardzo znacz\u0105cych. Klasyk bada\u0144 nad tym zagadnieniem, profesor Janusz Go\u0107kowski, pisze nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n Ot\u00f3\u017c w spo\u0142ecze\u0144stwie nauki, kt\u00f3re funkcjonuje w warunkach normalnych, w\u00f3wczas ma miejsce kreowanie autorytet\u00f3w, je\u015bli uczony legitymuje si\u0119 jednym z nast\u0119puj\u0105cych walor\u00f3w: a) wytyczaniem nowych dr\u00f3g w my\u015bleniu i dzia\u0142aniu naukowym, zw\u0142aszcza za\u015b istotnie znacz\u0105cym udzia\u0142em w dokonaniu rewolucji naukowej; b) powa\u017cnymi osi\u0105gni\u0119ciami w zakresie tworzenia wiedzy naukowej, tzn. w budowaniu teorii lub doskonaleniu metody na gruncie uznanego kanonu my\u015blenia i dzia\u0142ania naukowego; c) mistrzostwem w prowadzeniu poszukiwa\u0144 i docieka\u0144, jak te\u017c znacz\u0105cymi sukcesami w tej mierze, lecz przede wszystkim wirtuozeri\u0105 w rozwi\u0105zywaniu konkretnych problem\u00f3w w toku wzorowo prowadzonych bada\u0144; d) mistrzostwem w kszta\u0142ceniu kadr pracownik\u00f3w nauki, b\u0119d\u0105cym r\u00f3wnocze\u015bnie: edukacj\u0105 fachow\u0105 personelu merytorycznego instytucji dzia\u0142alno\u015bci naukowej i wychowaniem pe\u0142nowarto\u015bciowych cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci zawodowych uczonych; e) mistrzostwem w organizacji pracy naukowej, polegaj\u0105cym na takim kierowaniu prac\u0105 zespo\u0142ow\u0105 w nauce, kt\u00f3re daje r\u00f3wnocze\u015bnie: znacz\u0105ce efekty badawcze i satysfakcj\u0119 osobist\u0105 cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u; f) wzorowym graniem roli reprezentanta i rzecznika racji nauki, kt\u00f3ry dobrze zna, prawid\u0142owo wyra\u017ca i umiej\u0119tnie broni interes\u00f3w nauki jako formacji socjokulturowej; g) autentyzmem i konsekwencj\u0105 w respektowaniu kanonu ethosu cechowego uczonych [\u2026]<\/a><\/i>[2]<\/a>.<\/p>\n Ten d\u0142ugi cytat jest tutaj konieczny, bowiem odnosi si\u0119 do istoty Przygody kina<\/i> w sensie pozanaukowym, jak\u0105 by\u0142o w moim odczuciu przedstawienie i opisanie niew\u0105tpliwego Autorytetu. Profesor Lubelski to autorytet grupotw\u00f3rczy, naukotw\u00f3rczy i wychowawczy, kt\u00f3ry, zn\u00f3w cytuj\u0105c prof. Go\u0107kowskiego, w ci\u0105gu wielu lat pracy sta\u0142 si\u0119 (\u2026) \u201eo\u015brodkiem\u201d krystalizuj\u0105cym kr\u0119gi os\u00f3b o wsp\u00f3lnych pogl\u0105dach naukowych i przekonaniach moralnych, daj\u0105cych temu wyraz w swej praktyce zawodowej, po drugie, jest tw\u00f3rc\u0105 dzie\u0142, kt\u00f3rych rzeczywiste znaczenie spo\u0142eczne mierzy\u0107 trzeba ich spo\u017cytkowaniem jako wk\u0142adu do systemu teorii i metody, czy te\u017c ich wp\u0142ywem na struktur\u0119 pola sytuacji problemowej, po trzecie, jest nauczycielem i mistrzem w zakresie przyswajania adeptom i kolegom norm i regu\u0142 wykonywania zawodu pracownika nauki, a [\u2026] tworzenie grupy, tworzenie nauki i wychowywanie ludzi uprawiaj\u0105cych j\u0105 zawodowo to tworzenie kultury w trojaki spos\u00f3b<\/a><\/i>[3]<\/a>.<\/p>\n Z tym wi\u0105\u017ce si\u0119 refleksja kolejna, odnosz\u0105ca si\u0119 do definicji i rozumienia pracy akademickiej. W ksi\u0105\u017cce Przygoda kina<\/i> stanowi ona obszar nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 zaanga\u017cowania, trudu, tytanicznej konsekwencji \u2013 bohater tej ksi\u0105\u017cki to cz\u0142owiek pracy systematycznej i konsekwentnej, stanowi\u0105cej nie tylko zatrudnienie, ale tak\u017ce wielk\u0105 \u017cyciow\u0105 pasj\u0119.<\/p>\n Trzecia refleksja dotyczy rozwa\u017ca\u0144 nad polskim filmoznawstwem i jego miejscem w Akademii, ale tak\u017ce na temat roli badacza i mi\u0142o\u015bnika filmu w \u017cyciu spo\u0142ecznym, w kulturze, w\u015br\u00f3d dziej\u0105cych si\u0119 aktualnie wydarze\u0144. Film \u2013 jak pokazuje praca Tadeusza Lubelskiego \u2013 nie jest jedynie dziedzin\u0105 bada\u0144, ale \u017cywym organizmem, obszarem tw\u00f3rczych zmaga\u0144, rodzi si\u0119 i dzieje na naszych oczach, szuka nowych rozwi\u0105za\u0144, zaskakuje wci\u0105\u017c nieodkrytymi faktami ze swojej przesz\u0142o\u015bci. Nie da si\u0119 go bada\u0107 jedynie \u201ezza biurka\u201d, trzeba w nim bra\u0107 udzia\u0142, rozumie\u0107 jego niewyczerpany potencja\u0142, kt\u00f3ry prowokuje do coraz nowszych poszukiwa\u0144 i odkry\u0107, oraz dawa\u0107 si\u0119 sprowokowa\u0107. Filmoznawca w pryzmacie postaci Jubilata to nie tylko badacz, ale tak\u017ce aktywny uczestnik filmowego \u017cycia.<\/p>\n Polskie filmoznawstwo jest dzisiaj w bardzo dobrej kondycji jako dyscyplina w ci\u0105g\u0142ym rozwoju, poszukuj\u0105ca, aktywna, stale poszerzaj\u0105ca swoje obszary badawcze. Polskie kino stanowi za\u015b nieustaj\u0105c\u0105 inspiracj\u0119 dla kolejnych pokole\u0144 badaczy, stale odkrywaj\u0105c przed nami nowe, niezbadane czy nieznane dot\u0105d fakty i ods\u0142aniaj\u0105c wci\u0105\u017c nowe sensy pod wp\u0142ywem badania rozmaitymi metodami. W tym tw\u00f3rczym fermencie z godn\u0105 podziwu konsekwencj\u0105 uczestniczy, stale go tak\u017ce pobudzaj\u0105c, Profesor Tadeusz Lubelski. Ksi\u0105\u017cka Przygoda kina <\/i>jest tego faktu \u015bwietnym zapisem.<\/p>\n \n <\/a>[1] Przygoda kina. Prace dedykowane Profesorowi Tadeuszowi Lubelskiemu<\/i>, red. S. Jagielski, M. Podsiad\u0142o, Universitas, Krak\u00f3w 2019, s. 18\u201319. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[2] Janusz Go\u0107kowski, Funkcje autorytet\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie nauki<\/i>, \u201eTeksty: teoria literatury, krytyka, interpretacja\u201d 1977, nr 1 (31), s. 21\u201340, http:\/\/bazhum.muzhp.pl\/<\/a>, (dost\u0119p 27.01.2020). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[3] Tam\u017ce. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n S\u0142owa kluczowe<\/b>: Tadeusz Lubelski, jubileusz, filmoznawstwo, nauka, autorytet<\/p>\n Barbara Giza<\/b> \u2013 profesor nadzwyczajny Uniwersytetu SWPS, pracuje w Katedrze Dziennikarstwa i Komunikacji Spo\u0142ecznej, filmoznawca i kulturoznawca, zainteresowana kulturoznawczymi aspektami filmu oraz pi\u015bmiennictwem filmowym i szeroko rozumianymi zwi\u0105zkami filmu z literatur\u0105. Pracownik Dzia\u0142u Bada\u0144 i Rozwoju w Filmotece Narodowej \u2013 Instytucie Audiowizualnym, badacz archiw\u00f3w filmowych i literackich. Wyda\u0142a m.in. Mi\u0119dzy literatur\u0105 a filmem. O scenariuszach filmowych Tadeusza Konwickiego<\/i> (2007), Do filmu trafi\u0142em przypadkiem. Z Jerzym Stefanem Stawi\u0144skim rozmawia Barbara Giza<\/i> (2007), Stawi\u0144ski i wojna. Podr\u00f3\u017c autobiograficzna jako reprezentacja do\u015bwiadczenia<\/i> (2012), jest wsp\u00f3\u0142redaktork\u0105 serii naukowej po\u015bwi\u0119conej polskim krytykom filmowym Konrad Eberhardt <\/i>(2013), Aleksander Jackiewicz<\/i> (2015), Krzysztof M\u0119trak<\/i> (2019), Maria Kornatowska<\/i> (w druku, 2020) oraz m.in. tom\u00f3w Polskie pi\u015bmiennictwo filmowe<\/i> (2014) i Archiwa we wsp\u00f3\u0142czesnych badaniach filmoznawczych<\/i> (w druku, 2020).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" „Pleograf. Kwartalnik Akademii Polskiego Filmu”, nr 4\/2019 Strategie autorskie Tadeusza Lubelskiego Barbara Giza Przygoda kina. Prace dedykowane Profesorowi Tadeuszowi Lubelskiemu, red. Sebastian Jagielski i Magdalena Podsiad\u0142o, Universitas, Krak\u00f3w 2019 Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tadeusza Lubelskiego \u2013 g\u0142\u00f3wnego architekta historiografii kina polskiego \u2013 sta\u0142a si\u0119 spoiwem zbioru esej\u00f3w i artyku\u0142\u00f3w dedykowanych krakowskiemu historykowi kina z okazji jego 70.… Czytaj wi\u0119cej »Strategie autorskie Tadeusza Lubelskiego \u2013 recenzja ksi\u0105\u017cki „Przygoda kina. Prace dedykowane Profesorowi Tadeuszowi Lubelskiemu” pod redakcj\u0105 Sebastiana Jagielskiego i Magdaleny Podsiad\u0142o<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1631,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[448,11],"tags":[968,12,451,452],"ppma_author":[453],"class_list":["post-257","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-4-2019","category-recenzja","tag-dzwiek-i-muzyka","tag-filmoznawstwo","tag-jubileusz","tag-tadeusz-lubelski"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t![\"Tadeusz](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/wykladowcy\/Tadeusz_Lubelski.jpg\")
<\/p>\n
\n