{"id":235,"date":"2020-04-26T00:00:00","date_gmt":"2020-04-25T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/2020\/04\/26\/z-warsztatu-edukacja-filmowa-na-wyciagniecie-reki\/"},"modified":"2021-05-29T14:14:36","modified_gmt":"2021-05-29T13:14:36","slug":"z-warsztatu-edukacja-filmowa-na-wyciagniecie-reki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/z-warsztatu-edukacja-filmowa-na-wyciagniecie-reki\/","title":{"rendered":"Edukacja filmowa na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki"},"content":{"rendered":"

Ponad sto dwadzie\u015bcia polskich film\u00f3w fabularnych, dokumentalnych i animowanych. Bogata baza materia\u0142\u00f3w dydaktycznych i kontekstowych. Og\u00f3lnopolska sie\u0107 nauczycieli i edukator\u00f3w filmowych. Setki warsztat\u00f3w i szkole\u0144 odbywaj\u0105cych si\u0119 w ci\u0105gu roku szkolnego stacjonarnie i online. Tysi\u0105ce uczni\u00f3w i nauczycieli z ca\u0142ego kraju, kt\u00f3rzy ogl\u0105daj\u0105, dyskutuj\u0105, tworz\u0105. Tak w has\u0142ach mo\u017cna stre\u015bci\u0107 to, czym Filmoteka Szkolna jest teraz. A zacz\u0119\u0142o si\u0119 od \u201epi\u0119knego pude\u0142ka z filmami\u201d<\/a>[1]<\/a>, chocia\u017c pocz\u0105tki wcale nie by\u0142y takie proste, jak by si\u0119 mog\u0142o wydawa\u0107. Legend\u0105 obros\u0142a ju\u017c historia, gdy \u00f3wczesna dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej Agnieszka Odorowicz zaproponowa\u0142a, \u017ceby zamkn\u0105\u0107 rad\u0119 programow\u0105 Filmoteki Szkolnej w jakim\u015b miejscu pod Warszaw\u0105 i tam doko\u0144czy\u0107 prace nad ostatecznym kszta\u0142tem planowanego pakietu<\/a>[2]<\/a>. Teraz \u015bmiejemy si\u0119, \u017ce by\u0142o to konklawe \u2013 i faktycznie grono naukowc\u00f3w opu\u015bci\u0142o o\u015brodek nad Zegrzem dopiero po opracowaniu dwudziestu sze\u015bciu temat\u00f3w spo\u015br\u00f3d blisko stu pocz\u0105tkowych propozycji. Pomys\u0142odawc\u0105 wyj\u015bcia od zagadnie\u0144 problemowych przy wyborze film\u00f3w by\u0142 Jerzy Sosnowski, ale sw\u00f3j ostateczny kszta\u0142t pakiet zawdzi\u0119cza zespo\u0142owi filmoznawc\u00f3w, kt\u00f3ry pracowa\u0142 pod kierunkiem profesor Eweliny Nurczy\u0144skiej-Fidelskiej z Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego. W merytoryczne przygotowanie poszczeg\u00f3lnych lekcji zaanga\u017cowani byli r\u00f3wnie\u017c profesor Tadeusz Lubelski z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i profesor Tadeusz Szczepa\u0144ski z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego wraz ze swoimi wsp\u00f3\u0142pracownikami naukowymi.\u00a0<\/p>\n

Obj\u0119cie powszechn\u0105 edukacj\u0105 filmow\u0105 wszystkich szk\u00f3\u0142 w Polsce \u2013 pocz\u0105wszy od tych, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w ma\u0142ych wsiach, przez te z miasteczek \u015bredniej wielko\u015bci, po plac\u00f3wki z du\u017cych aglomeracji miejskich \u2013 stanowi\u0142o kluczow\u0105 ide\u0119 Filmoteki Szkolnej. Przy ograniczonej liczbie kin z jednej strony i odg\u00f3rnie ustalanych limitach wyj\u015b\u0107 uczni\u00f3w do instytucji kultury z drugiej udost\u0119pnienie film\u00f3w bezpo\u015brednio szko\u0142om wydawa\u0142o si\u0119 jedynym s\u0142usznym rozwi\u0105zaniem. Mimo to has\u0142o \u201eedukacja filmowa w szkole\u201d brzmia\u0142o dla niekt\u00f3rych jak profanacja \u2013 filmy powinno si\u0119 przecie\u017c ogl\u0105da\u0107 na du\u017cym ekranie! Pojawia\u0142y si\u0119 te\u017c zarzuty, \u017ce odci\u0105gniemy widz\u00f3w od kin. Musia\u0142o up\u0142yn\u0105\u0107 troch\u0119 czasu, by wszyscy zrozumieli, \u017ce to w\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 Filmoteki Szkolnej w kinach z powrotem mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 widzowie, kt\u00f3rzy naucz\u0105 si\u0119 docenia\u0107 bardziej wymagaj\u0105ce produkcje. Filmoteka jako pierwsza otworzy\u0142a te\u017c drzwi zamkni\u0119te na g\u0142ucho na polskie filmy i zrobi\u0142a to z my\u015bl\u0105 o m\u0142odych ludziach \u2013 grupie, kt\u00f3rej rodzima kinematografia najcz\u0119\u015bciej niewiele m\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n

\"fot.<\/span><\/p>\n

fot. materia\u0142y promocyjne Filmoteki Szkolnej<\/span><\/p>\n

Gotowy pakiet ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne na prze\u0142omie 2008 i 2009 roku. Czy szko\u0142y by\u0142y ju\u017c wtedy gotowe na Filmotek\u0119 Szkoln\u0105? Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wielu nauczycieli czeka\u0142o na taki program z niecierpliwo\u015bci\u0105 i powita\u0142o go z ogromnym entuzjazmem, niemal od razu w\u0142\u0105czaj\u0105c filmy do lekcji z j\u0119zyka polskiego, historii czy podczas godzin wychowawczych. Dla grupy pedagog\u00f3w by\u0142 on jednak du\u017c\u0105 niewiadom\u0105. To zw\u0142aszcza z ich strony p\u0142yn\u0119\u0142y obawy zwi\u0105zane z doborem film\u00f3w, zbyt wyrafinowanym, by m\u00f3c je ogl\u0105da\u0107 z uczniami. Nawet dzi\u015b, jedena\u015bcie lat po premierze programu, wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania o to, dlaczego w Filmotece Szkolnej nie ma ekranizacji lektur szkolnych czy film\u00f3w o\u015bwiatowych. Nader optymistyczne okaza\u0142y si\u0119 za\u0142o\u017cenia, \u017ce udost\u0119pniaj\u0105c bezp\u0142atnie pakiet DVD i broszury filmoznawcze, usuniemy jedyne bariery stoj\u0105ce na drodze do prowadzenia filmowych lekcji. Jednak w sytuacji, gdy praktyczne przygotowanie do zawodu nauczyciela nie uwzgl\u0119dnia\u0142o wykorzystania metod, \u015brodk\u00f3w i narz\u0119dzi audiowizualnych, nie ka\u017cdy wiedzia\u0142, co z Filmotek\u0105 Szkoln\u0105 zrobi\u0107 podczas zaj\u0119\u0107 z uczniami. Potrzebne by\u0142y dodatkowo scenariusze lekcji oraz szkolenia metodyczne. Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c zaskakuj\u0105ce sytuacje, gdy pakiet l\u0105dowa\u0142 zamkni\u0119ty za witryn\u0105 w gabinecie dyrektora szko\u0142y \u2013 jako dobro zbyt cenne, by z niego korzysta\u0107 na co dzie\u0144 \u2013 albo, wr\u0119cz przeciwnie, nierozpakowany miesi\u0105cami tkwi\u0142 ukryty g\u0142\u0119boko w szafie. Wtedy to zrodzi\u0142a si\u0119 idea zabawy \u201eSKARB. Na tropie Filmoteki Szkolnej\u201d. Konkurs w formie quiz\u00f3w, zagadek i zada\u0144 mia\u0142 pom\u00f3c znale\u017a\u0107 pakiet i zapozna\u0107 si\u0119 z jego tre\u015bci\u0105. W ten spos\u00f3b po kolei \u2013 z dyrektorami, nauczycielami i uczniami \u2013 odkrywali\u015bmy box, jego zawarto\u015b\u0107 oraz mo\u017cliwo\u015bci edukacyjne, kt\u00f3re ni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105. Jak te\u017c pokaza\u0142a praktyka, pocz\u0105tkowy niepok\u00f3j zwi\u0105zany z odbiorem klasyki polskiego kina przez uczni\u00f3w w du\u017cej mierze wynika\u0142 z uprzedze\u0144 nauczycieli, braku wiary w m\u0142odzie\u017c. Czasem wystarczy\u0142o po prostu zacz\u0105\u0107 ogl\u0105da\u0107 i rozmawia\u0107. W rozbudzeniu zainteresowania Filmotek\u0105 Szkoln\u0105 du\u017c\u0105 rol\u0119 odegra\u0142o zach\u0119cenie nastolatk\u00f3w do r\u00f3\u017cnych form aktywno\u015bci. Kolejne inicjatywy, kt\u00f3re stworzyli\u015bmy wok\u00f3\u0142 programu \u2013 najpierw konkursy Nakr\u0119\u0107 si\u0119 i Skrytykuj.pl, a p\u00f3\u017aniej Olimpiada Wiedzy o Filmie i Komunikacji Spo\u0142ecznej \u2013 mia\u0142y nie tylko sk\u0142oni\u0107 do podejmowania w\u0142asnych pr\u00f3b tw\u00f3rczych i poznania kultury filmowej z wielu perspektyw, ale te\u017c umo\u017cliwi\u0107 uczniom zdobycie cennego do\u015bwiadczenia i prze\u017cycie niepowtarzalnej przygody.<\/p>\n

Ostatecznie to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki spotkaniom z realnymi lud\u017ami program zyska\u0142 formu\u0142\u0119, w kt\u00f3rej realizowany jest do dzisiaj. Filmoteka Szkolna w kr\u00f3tkim czasie sta\u0142a si\u0119 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko pomoc\u0105 dydaktyczn\u0105, konstytuuj\u0105c spo\u0142eczno\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 zaanga\u017cowanych w edukacj\u0119 filmow\u0105. Ten \u017cywy organizm tworz\u0105 zar\u00f3wno nauczyciele i edukatorzy, jak i uczniowie oraz rodzice. W poni\u017cszym artykule, z oczywistych powod\u00f3w, o swoich do\u015bwiadczeniach opowiada zaledwie garstka spo\u015br\u00f3d tych os\u00f3b.<\/p>\n

Filmoteka Szkolna \u2013 pocz\u0105tki<\/b><\/p>\n

Anna Karp (Liderka Filmoteki Szkolnej w wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim, nauczycielka w Zespole Szk\u00f3\u0142 Katolickich Diecezji Kieleckiej w Kielcach):<\/b> Najpierw dowiedzia\u0142am si\u0119 z Internetu o jakim\u015b nadzwyczajnym zestawie film\u00f3w, kt\u00f3ry ma by\u0107 w ka\u017cdej szkole. U\u015bmia\u0142am si\u0119 w duchu. Niemo\u017cliwe \u2013 pomy\u015bla\u0142am \u2013 \u017ceby to si\u0119 zdarzy\u0142o w mojej szkole: katolickiej i niepublicznej! O ile pami\u0119tam, trzeba by\u0142o na pocz\u0105tku zg\u0142osi\u0107 szko\u0142\u0119, dosta\u0107 jakie\u015b kody\u2026 Wpisa\u0107, potwierdzi\u0107\u2026 Wszystko to by\u0142o bardzo zawi\u0142e, nie mog\u0142am tego zrealizowa\u0107 i uzna\u0142am, \u017ce jest to kolejna \u201ekaczka edukacyjna\u201d i nic z tego nie b\u0119dzie. A\u017c tu nagle\u2026 Kiedy\u015b zajrza\u0142am do biblioteki szkolnej i tam na jej zapleczu ze zdumieniem zobaczy\u0142am le\u017c\u0105cy na p\u00f3\u0142ce bia\u0142y box z napisem Filmoteka Szkolna! Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie trzeba by\u0142o si\u0119 o zestaw specjalnie stara\u0107. Sam dotar\u0142 do szko\u0142y. W mojej pracy zawodowej edukacja filmowa przysz\u0142a w sam\u0105 por\u0119, gdy\u017c czeka\u0142o mnie wypalenie zawodowe. Gdyby nie wej\u015bcie w Filmotek\u0119 Szkoln\u0105, grozi\u0142oby mi to co Adasiowi Miauczy\u0144skiemu, kiedy odbiera swoj\u0105 pensj\u0119 nauczyciela po wielu latach pracy, czyli frustracja i brak poczucia sensu tego, co robi\u0119. Podobnie jak on jestem nauczycielk\u0105 polskiego i mam bliskie mu do\u015bwiadczenia w kszta\u0142ceniu i wychowywaniu m\u0142odych ludzi. Wymowna jest scena, kiedy bohater odkrywa przed uczniami pi\u0119kno Sonet\u00f3w krymskich<\/i> i odbija si\u0119 od \u015bciany oboj\u0119tno\u015bci uczniowskiej. Kt\u00f3\u017c z nas, nauczycieli, tego nie prze\u017cy\u0142? Potrzebowa\u0142am nowego impulsu, kt\u00f3ry rozpali\u0142by we mnie entuzjazm do dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n

\"fot.<\/p>\n

fot. Marlena Matuszak<\/span><\/p>\n

Magdalena Rudnicka (Liderka Filmoteki Szkolnej w wojew\u00f3dztwie warmi\u0144sko-mazurskim, nauczycielka w Zespole Szk\u00f3\u0142 im. K.C. Mrongowiusza w Olsztynku): <\/b>Od najm\u0142odszych lat \u201epo\u017cera\u0142am\u201d filmy. Ju\u017c jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego i wiedzy o kulturze zara\u017ca\u0142am t\u0105 pasj\u0105 uczni\u00f3w. Szuka\u0142am program\u00f3w czy projekt\u00f3w, do kt\u00f3rych mog\u0142abym do\u0142\u0105czy\u0107, ale to inni je tworzyli. Dzia\u0142a\u0142am intuicyjnie. Kiedy do\u0142\u0105czy\u0142am do pierwszego szkolenia Filmoteki Szkolnej, pomy\u015bla\u0142am, \u017ce to fajna sprawa, przypomnia\u0142am sobie o pakiecie film\u00f3w, kt\u00f3ry le\u017ca\u0142 gdzie\u015b tam na p\u00f3\u0142ce w bibliotece szkolnej. Min\u0119\u0142o kilka miesi\u0119cy i otrzyma\u0142am maila z Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej z zapytaniem, czy zechcia\u0142abym zosta\u0107 lokaln\u0105 Liderk\u0105 Filmoteki Szkolnej. Moj\u0105 pierwsz\u0105 reakcj\u0105 by\u0142o: \u201eOj, to chyba nikt inny z Mazur nie zg\u0142osi\u0142 si\u0119\u201d. Jednak pomy\u015bla\u0142am, dlaczego nie. I zacz\u0119\u0142o si\u0119…<\/p>\n

Pocz\u0105tek to \u201eburza m\u00f3zg\u00f3w\u201d: pomys\u0142y moje i m\u0142odzie\u017cy. Zacz\u0119li\u015bmy od pakietu i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest to \u015bwietny materia\u0142 na spotkania filmowe w ramach szkolnego DKF-u. Przyci\u0105gn\u0119li\u015bmy innych uczni\u00f3w, potem nauczycieli. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 szkolenia, warsztaty, ale te\u017c konkursy z wykorzystaniem materia\u0142\u00f3w z Filmoteki Szkolnej. Wzros\u0142o zainteresowanie stron\u0105 Filmoteki Szkolnej, szczeg\u00f3lnie scenariuszami lekcji. Coraz wi\u0119cej nauczycieli do\u0142\u0105cza\u0142o do zaj\u0119\u0107 \u2013 tworzy\u0142a si\u0119 grupa wspania\u0142ych ludzi. Konferencje organizowane z udzia\u0142em W\u0119druj\u0105cych Filmoznawc\u00f3w i ekspert\u00f3w dla nauczycieli w O\u015brodku Metodycznym w Olsztynie gromadzi\u0142y i gromadz\u0105 bardzo wielu ch\u0119tnych. Nauczyciele kontaktuj\u0105 si\u0119 ze mn\u0105, prosz\u0105c o zorganizowanie zaj\u0119\u0107 dla uczni\u00f3w, np. w Pracowni Filmoteki Szkolnej \u2013 zw\u0142aszcza nauczyciele ze szk\u00f3\u0142 \u015brednich, chc\u0105cy wykorzysta\u0107 film jako tekst kultur w kontek\u015bcie matury z j\u0119zyka polskiego.<\/p>\n

Kinga Dolatowska (Liderka Filmoteki Szkolnej w wojew\u00f3dztwie zachodniopomorskim, nauczycielka w Zespole Szk\u00f3\u0142 w Po\u0142czynie-Zdroju): <\/b>Filmoteka Szkolna w moim przypadku to rewolucja i prze\u0142om w rozwoju zawodowym. Podczas studi\u00f3w praktycznej edukacji filmowej w Warszawskiej Szkole Filmowej pozna\u0142am nauczycieli i Lider\u00f3w obracaj\u0105cych si\u0119 od lat w tej konkretnej przestrzeni edukacyjnej i za ich namow\u0105 po raz pierwszy pojecha\u0142am na konferencj\u0119 filmoznawcz\u0105 do Radziejowic. Tam Anna Sienkiewicz-Rogowska zapyta\u0142a, czy jest w sali osoba, kt\u00f3ra podj\u0119\u0142aby si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z Polskim Instytutem Sztuki Filmowej i Centrum Edukacji Obywatelskiej w ramach programu Filmoteka Szkolna na terenie wojew\u00f3dztwa zachodniopomorskiego. Jednym s\u0142owem: czy w sali jest Lider? Zdoby\u0142am si\u0119 na odwag\u0119 i od ponad sze\u015bciu lat jestem w filmotekowej dru\u017cynie. Wpad\u0142am po uszy!<\/p>\n

W 2013 roku wi\u0119kszo\u015b\u0107 nauczycieli, kt\u00f3rych spotka\u0142am podczas wsp\u00f3lnych regionalnych dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych i warsztatowych, nie mia\u0142o poj\u0119cia o tym, \u017ce ich szko\u0142y dysponuj\u0105 darmowymi pakietami Filmoteki Szkolnej na p\u0142ytach DVD \u2013 doskonale opracowanymi arcydzie\u0142ami polskiej kinematografii, kt\u00f3re same w sobie stanowi\u0105 fascynuj\u0105cy materia\u0142 do pracy z m\u0142odzie\u017c\u0105. Pakiety trafia\u0142y do gabinet\u00f3w dyrektor\u00f3w lub szkolnych bibliotek na tzw. wieczne zakurzenie. Nie ukrywam, \u017ce ja r\u00f3wnie\u017c nie mia\u0142am poj\u0119cia o tym, ile dobra mie\u015bci si\u0119 w tych boksach z filmami. Uczy\u0142am wtedy wiedzy o kulturze i tylko od czasu do czasu wybiera\u0142am kr\u00f3tki film na jedn\u0105 lekcj\u0119. S\u0105dz\u0119, \u017ce w wielu szko\u0142ach pakiet to by\u0142a darmowa wypo\u017cyczalnia na godzin\u0119 wychowawcz\u0105, na zast\u0119pstwo czy lekcj\u0119 biblioteczn\u0105. I nie ma w tym nic z\u0142ego, jednak czym innym jest \u015bwiadome si\u0119ganie do tych \u017ar\u00f3de\u0142, a czym innym korzystanie z ich w formie szybkiej, niezobowi\u0105zuj\u0105cej rozrywki dla zabicia czasu: bez wprowadzenia, bez kontekstu, bez om\u00f3wienia. I w tym momencie w naturalny spos\u00f3b tworzy si\u0119 przestrze\u0144 dzia\u0142ania dla Lidera, kt\u00f3ry mo\u017ce wskaza\u0107 uczniom, nauczycielom, dyrektorom szk\u00f3\u0142, jak wa\u017cne miejsce w ich wsp\u00f3lnych dzia\u0142aniach edukacyjnych i wychowawczych zajmuje film.<\/p>\n

Urszula Rychlik-Ko\u015bcielna (nauczycielka w Szkole Podstawowej im. \u015bw. Jana Paw\u0142a II w Rad\u0142owie i IV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym im. F. Chopina w Ostrowie Wielkopolskim): <\/b>Od pocz\u0105tku swojej pracy w szkole intuicyjnie wprowadza\u0142am film na lekcje i zaj\u0119cia dodatkowe. Gdy w naszej szkole pojawi\u0142 si\u0119 pakiet Filmoteka Szkolna, pomy\u015bla\u0142am, \u017ce kto\u015b wykona\u0142 kawa\u0142 dobrej roboty, przygotowuj\u0105c taki zestaw i tym samym daj\u0105c nauczycielom profesjonalne wsparcie oraz narz\u0119dzia do propagowania filmu z wy\u017cszej p\u00f3\u0142ki. Bez wahania wys\u0142a\u0142am zg\u0142oszenie do projektu, a p\u00f3\u017aniej to wszystko zacz\u0119\u0142o mnie coraz bardziej wci\u0105ga\u0107.<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo do filmu podchodzi\u0142am jak do gotowego dzie\u0142a, kt\u00f3re b\u0119dzie wsparciem w mojej nauczycielskiej pracy, otworzy oczy uczni\u00f3w na wa\u017cne tematy, da do my\u015blenia, stanie si\u0119 platform\u0105 porozumienia, cennej wymiany my\u015bli. W pewnym momencie postanowi\u0142am spr\u00f3bowa\u0107 zach\u0119ci\u0107 m\u0142odzie\u017c do w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144 z kamer\u0105. Zapisa\u0142am si\u0119 na dwuletni kurs filmowy dla nauczycieli, zacz\u0119li\u015bmy nagrywa\u0107 drobne rzeczy, spoty, wywiady, etiudy, animacje. Nadal zach\u0119cam dzieci i m\u0142odzie\u017c do zada\u0144 realizacyjnych, projektowych, ale priorytetem jest dla mnie wykorzystanie filmu jako wspania\u0142ego narz\u0119dzia do poznawania siebie i \u015bwiata, uczenia empatii i innych wa\u017cnych kompetencji.<\/p>\n

\"fot.
\n<\/b><\/p>\n

fot. materia\u0142y promocyjne Filmoteki Szkolnej<\/span><\/p>\n

Edukacja filmowa w szkole \u2013 cele, oczekiwania, inspiracje<\/b><\/b><\/p>\n

Dagmara Cioska (laureatka konkursu Skrytykuj.pl w 2016 roku i Olimpiady Wiedzy o Filmie i Komunikacji Spo\u0142ecznej w 2018 roku): <\/b>Edukacja filmowa jest potrzebna w szkole z wielu powod\u00f3w. Po pierwsze po to, by si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce film jako sztuka operuje konkretnymi \u015brodkami wyrazu. Tak jak czytaj\u0105c poezj\u0119, dobrze wiedzie\u0107, czym jest hiperbola czy oksymoron, tak ogl\u0105daj\u0105c film, spojrzymy na niego zupe\u0142nie inaczej, gdy b\u0119dziemy \u015bwiadomi, w jaki spos\u00f3b i w jakim celu operuje \u015bwiat\u0142em lub kadrem. Przyda si\u0119 to nie tylko do matury (by m\u00f3c swobodnie i fachowo analizowa\u0107 dzie\u0142a filmowe), ale i do bardziej \u015bwiadomych dyskusji poseansowych, czy po prostu \u2013 dla nas samych, jako widz\u00f3w, by\u015bmy wiedzieli, co nas porusza i dlaczego. Edukacja filmowa sprawia, \u017ce jeste\u015bmy bardziej \u015bwiadomymi odbiorcami sztuki, i to sztuki obecnie chyba najbardziej powszechnej i lubianej. Umo\u017cliwia nie tylko g\u0142\u0119bsze my\u015blenie o kinie, ale i wielowymiarowe czucie kina. By\u0107 mo\u017ce pozwoli nam odnale\u017a\u0107 w filmach bardzo subtelne emocje, by\u0107 mo\u017ce pomo\u017ce powi\u0105za\u0107 pewne tropy intertekstualne. Nadal nie rozumiem, dlaczego w podstaw\u00f3wkach uczy si\u0119 dzieci muzyki i plastyki, ale nie kina.<\/p>\n

Urszula Rychlik-Ko\u015bcielna: <\/b>To, \u017ce warto prowadzi\u0107 edukacj\u0119 filmow\u0105, nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci. Czy nam si\u0119 to podoba, czy nie \u2013 mamy do czynienia z pokoleniem obrazkowym i tego nie zmienimy. Mo\u017cemy jedynie poprzez swoje dzia\u0142ania ukierunkowa\u0107 m\u0142odych ludzi na warto\u015bciowe propozycje, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 tylko masow\u0105 papk\u0105, a pozostawi\u0105 po sobie jaki\u015b cenny \u015blad. M\u0142odzie\u017c dzi\u0119ki dzia\u0142aniom filmowym wyra\u017ca siebie, uczy si\u0119 pracy zespo\u0142owej, tworz\u0105 si\u0119 relacje, a to jest nie do przecenienia. Wsp\u00f3lnotowo\u015b\u0107 w prze\u017cywaniu dzie\u0142a filmowego to jest wspania\u0142e wzbogacaj\u0105ce do\u015bwiadczenie zar\u00f3wno dla m\u0142odych ludzi, jak i dla nas, nauczycieli.<\/p>\n

Wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce ,,je\u015bli chce si\u0119 zapala\u0107 innych, trzeba samemu p\u0142on\u0105\u0107\u2019\u2019. Filmoteka Szkolna od dziesi\u0119ciu lat jest dla mnie niewyczerpanym \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji do pracy z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105. Daje mi poczucie, \u017ce jako nauczyciel nie stoj\u0119 w miejscu, \u017ce dzi\u0119ki kolejnym inicjatywom, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie podejmujemy, mam dla swoich uczni\u00f3w niebanalne propozycje. Utwierdza mnie w przekonaniu, \u017ce na realizacji podstawy programowej nie ko\u0144czy si\u0119 moje zadanie jako nauczycielki. My\u015bl\u0119, \u017ce tym, co zawdzi\u0119czam Filmotece Szkolnej, jest tak\u017ce poznanie wielu fantastycznych os\u00f3b (organizator\u00f3w, Lider\u00f3w, edukator\u00f3w) skupionych wok\u00f3\u0142 programu, kt\u00f3re podobnie my\u015bl\u0105 o edukacji i zara\u017caj\u0105 si\u0119 nawzajem tw\u00f3rcz\u0105 energi\u0105. Ich entuzjazm daje power.<\/p>\n

\"fot.<\/p>\n

fot. Marlena Matuszak<\/span><\/p>\n

Kinga Dolatowska: <\/b>Uczniowie oczekuj\u0105, \u017ce podczas zaj\u0119\u0107 przedmiotu uzupe\u0142niaj\u0105cego w szkole \u015bredniej, jakim jest edukacja filmowa, b\u0119d\u0105 realizowa\u0107 w\u0142asne filmy, wyst\u0119powa\u0107, pisa\u0107 scenariusze, pracowa\u0107 z kamer\u0105. I nie ma w tym w zasadzie nic z\u0142ego. Uwa\u017cam, \u017ce jest czas na praktyczn\u0105 zabaw\u0119 z filmem oraz na jego analiz\u0119, poszukiwanie zale\u017cno\u015bci i zwi\u0105zk\u00f3w z innymi tekstami kultury. Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ka\u017cdy, kto raz spr\u00f3bowa\u0142 realizowa\u0107 nawet jednominutow\u0105 etiud\u0119 filmow\u0105, wie, jak d\u0142ugotrwa\u0142y, trudny, wyczerpuj\u0105cy i satysfakcjonuj\u0105cy zarazem jest to proces. Uczniowie nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce ta jedna minuta filmu to ogrom pracy i pr\u00f3buj\u0105c realizowa\u0107 swoje etiudy, cz\u0119sto si\u0119 zniech\u0119caj\u0105 ju\u017c na samym pocz\u0105tku. Moim sposobem na zaanga\u017cowanie uczni\u00f3w do pracy z kamer\u0105 jest wykorzystanie ich umiej\u0119tno\u015bci pracy na smartfonach. To one maj\u0105 im s\u0142u\u017cy\u0107 do rejestracji tego, co wok\u00f3\u0142 nich bliskie i ciekawe. Bardzo dobrze sprawdza si\u0119 \u0107wiczenie z filmem Gadaj\u0105<\/i>ce g<\/i>\u0142owy<\/i> (1980) Krzysztofa Kie\u015blowskiego, kt\u00f3ry jest inspiracj\u0105 do stworzenia w\u0142asnej wersji dokumentu filmowego nagranego we w\u0142asnej przestrzeni, w\u0142asn\u0105 kom\u00f3rk\u0105.<\/p>\n

Anna Pok\u0142osiewicz (W\u0119druj\u0105ca Filmoznawczyni, edukatorka): <\/b>Z programem Filmoteka Szkolna jestem zwi\u0105zana od jego pocz\u0105tk\u00f3w. Przez lata koordynowa\u0142am projekt Filmoteka Szkolna. Akcja!, organizuj\u0105c wiele dzia\u0142a\u0144, takich jak Filmowe Gry Miejskie czy Festiwal Filmoteki Szkolnej. Po kilku latach przerwy wr\u00f3ci\u0142am jako W\u0119druj\u0105ca Filmoznawczyni, co oznacza, \u017ce prowadz\u0119 zaj\u0119cia dla uczni\u00f3w i nauczycieli w ca\u0142ej Polsce. I tym, co z mojej perspektywy uleg\u0142o zmianie, jest na pewno podej\u015bcie do has\u0142a \u201eedukacja filmowa\u201d. Nie jest to ju\u017c co\u015b tak bardzo oryginalnego, nios\u0105cego w sobie skojarzenie z nowoczesno\u015bci\u0105, dost\u0119pem do atrakcyjnego, bogatego \u015bwiata \u2013 i pisz\u0119 o tym bez \u017calu. Z mojej perspektywy to has\u0142o sta\u0142o si\u0119 o wiele bardziej powszechne. Z rozm\u00f3w z nauczycielkami i nauczycielami wynika, \u017ce wielu z nich korzysta z element\u00f3w edukacji filmowej na co dzie\u0144, i to przy okazji nauczania bardzo r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w. Kiedy zaczynam zaj\u0119cia z nauczycielami i zadaj\u0119 im pytanie, przy jakiej okazji korzystaj\u0105 z filmu w swojej pracy, cz\u0119sto jestem mile zaskoczona, s\u0142uchaj\u0105c ich odpowiedzi. Film jest doskona\u0142ym narz\u0119dziem przy nauczaniu historii, wiedzy o spo\u0142ecze\u0144stwie, j\u0119zyka polskiego, ale r\u00f3wnie\u017c j\u0119zyka angielskiego czy ka\u017cdego innego j\u0119zyka obcego, bywa wykorzystywany na lekcjach plastyki, geografii czy muzyki. Nauczyciele opowiadaj\u0105 o swoich ulubionych tytu\u0142ach, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105, opisuj\u0105 \u0107wiczenia, jakie wykonuj\u0105 na lekcjach. Zawsze jestem pe\u0142na podziwu, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak ma\u0142o s\u0105 wspierani przez system i jak bardzo podstawa programowa utrudnia im wprowadzanie tego typu element\u00f3w. A jednak to robi\u0105!<\/p>\n

Zmieni\u0142o si\u0119 te\u017c zaplecze techniczne. Na pewno ci\u0105gle jest wiele szk\u00f3\u0142 borykaj\u0105cych si\u0119 z trudno\u015bciami w dost\u0119pie do dobrego sprz\u0119tu, jednak te, do kt\u00f3rych je\u017cd\u017c\u0119 (a s\u0105 to zwyczajne szko\u0142y z ca\u0142ej Polski, cz\u0119sto z bardzo ma\u0142ych miejscowo\u015bci), nie do\u015b\u0107, \u017ce s\u0105 naprawd\u0119 dobrze wyposa\u017cone, to w dodatku wyposa\u017cenie jest kompletne, to znaczy, \u017ce poza dobrym rzutnikiem, komputerem, g\u0142o\u015bnikami s\u0105 te\u017c rolety zaciemniaj\u0105ce, dzi\u0119ki czemu film czy jego fragment mo\u017cna obejrze\u0107 w naprawd\u0119 niez\u0142ych warunkach. Jedyna rzecz, kt\u00f3ra niestety nie zmieni\u0142a si\u0119 na przestrzeni lat, to utrudniony dost\u0119p do dobrej pracowni informatycznej, w kt\u00f3rej by\u0142by nawet najprostszy program do montowania. Uczniowie lubi\u0105 ogl\u0105da\u0107 filmy, nauczyciele lubi\u0105 je pokazywa\u0107 i komentowa\u0107, ale nic tak w nas nie zostaje, jak nauka przez do\u015bwiadczenie. Uczniowie z ch\u0119ci\u0105 kr\u0119ciliby swoje etiudy lub przemontowywali filmy ju\u017c dost\u0119pne, jednak nie maj\u0105 gdzie i na czym tego robi\u0107. Dost\u0119p do pracowni, w kt\u00f3rej s\u0105 dobre, szybkie komputery z niezb\u0119dnym oprogramowaniem, by\u0142by doskona\u0142ym wyj\u015bciem i okazj\u0105 do prowadzenia zaj\u0119\u0107 praktycznych, podczas kt\u00f3rych uczniowie poznawaliby rodzaje monta\u017cu czy znaczenie d\u017awi\u0119ku i muzyki w filmie. O funkcji tych element\u00f3w najlepiej dowiadujemy si\u0119, eksperymentuj\u0105c z form\u0105, a do tego niestety ci\u0105gle daleka droga.\u00a0<\/p>\n

Filmoteka Szkolna \u2013 metody i narz\u0119dzia edukacji filmowej<\/b><\/p>\n

Kinga Dolatowska: <\/b>Filmoteka Szkolna w wojew\u00f3dztwie zachodniopomorskim to przede wszystkim zaj\u0119cia z uczniami, spotkania z nauczycielami, wychowawcami \u015bwietlic, bibliotekarzami, dyrektorami szk\u00f3\u0142 i plac\u00f3wek o\u015bwiatowych. W terenie dzia\u0142a dwoje Lider\u00f3w \u2013 ja i Krzysztof Fortuna. Mamy zupe\u0142nie inne temperamenty, inne metody i inne umiej\u0119tno\u015bci, co za tym idzie \u2013 uzupe\u0142niamy si\u0119 w swoich dzia\u0142aniach, trafiamy do innych grup warsztatowych i funkcjonujemy w doskona\u0142ej symbiozie. Ja mam jedyn\u0105 w wojew\u00f3dztwie Pracowni\u0119 Filmoteki Szkolnej, Krzysiek \u2013 jedyne w wojew\u00f3dztwie minikino w szkole. Krzysiek ma lepszy kontakt z dyrektorami i nauczycielami ze szk\u00f3\u0142 podstawowych, ja \u2013 z wychowawcami, bibliotekarzami i nauczycielami pracuj\u0105cymi w szko\u0142ach \u015brednich. Krzysiek stawia cz\u0119\u015bciej na dzia\u0142ania praktyczne, ja \u2013 na metodyczne. I to jest super! Sama praca w naszym regionie wymaga\u0142a od nas sporego wysi\u0142ku i zaanga\u017cowania. Pami\u0119tam, kiedy na jednej z filmoznawczych konferencji zosta\u0142a pokazana mapa, na kt\u00f3rej wypunktowano o\u015brodki, fundacje, stowarzyszenia, plac\u00f3wki, osoby indywidualne dzia\u0142aj\u0105ce w obr\u0119bie edukacji filmowej. Mazowieckie \u2013 pe\u0142no czerwonych punkt\u00f3w, \u0142\u00f3dzkie \u2013 to samo, inne regiony Polski \u2013 troch\u0119 mniej, ale te\u017c nie\u017ale, no i zachodniopomorskie \u2013 prawie pusto. Pierwsz\u0105, najwa\u017cniejsz\u0105 zmian\u0105, jak\u0105 uda\u0142o si\u0119 wprowadzi\u0107 na terenie wojew\u00f3dztwa, by\u0142o przede wszystkim rozpoznanie marki Filmoteka Szkolna. Oczywi\u015bcie wp\u0142yw na to mia\u0142y dzia\u0142ania liderskie, ale tak\u017ce nawi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142pracy z o\u015brodkami doskonalenia nauczycieli. Moje ulubione spotkania z nauczycielami odbywaj\u0105 si\u0119 podczas targ\u00f3w edukacyjnych organizowanych przez Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie. Przychodz\u0105 tam wtedy nauczyciele z r\u00f3\u017cnych plac\u00f3wek, z r\u00f3\u017cnym do\u015bwiadczeniem i z r\u00f3\u017cnymi oczekiwaniami. Jest moc. Druga wa\u017cna zmiana to autorski program edukacji filmowej w szkole \u015bredniej i wprowadzenie jej jako przedmiotu uzupe\u0142niaj\u0105cego dla klas humanistycznych.<\/p>\n

\"fot.<\/p>\n

fot. Katarzyna Zab\u0142ocka<\/span><\/p>\n

Dodatkowo staram si\u0119 te\u017c konsekwentnie realizowa\u0107 swoje projekty i pomys\u0142y. Wiadomo, \u017ce najpi\u0119kniejszy \u015bwiat to taki, w kt\u00f3rym bazuje si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy, a nie na rywalizacji, dlatego do swoich dzia\u0142a\u0144 zapraszam nauczycieli przedmiot\u00f3w humanistycznych, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 na co dzie\u0144. Od kilku lat tworz\u0119 sie\u0107 nauczycieli, kt\u00f3rzy chc\u0105 dzia\u0142a\u0107, wymienia\u0107 si\u0119 do\u015bwiadczeniami, dobrymi praktykami, inspirowa\u0107 wzajemnie. Nie jeste\u015bmy du\u017c\u0105 grup\u0105, ale wszystko przed nami!<\/p>\n

Moim ulubionym projektem, realizowanym corocznie, jest \u201eMiesi\u0105c Filmowy w Staszicu\u201d \u2013 wydarzenia, podczas kt\u00f3rych uczniowie i nauczyciele ze szk\u00f3\u0142 w regionie spotykaj\u0105 si\u0119, aby promowa\u0107 film jako doskona\u0142e narz\u0119dzie dydaktyczne i wychowawcze. W Po\u0142czynie zdecydowali\u015bmy si\u0119 na pa\u017adziernik. Pow\u00f3d wyboru takiego terminu by\u0142 prozaiczny \u2013 tradycyjnie Dzie\u0144 Edukacji w szkole by\u0142 dniem wolnym od zaj\u0119\u0107, w kt\u00f3rym uczniowie i nauczyciele mogli wsp\u00f3lnie obejrze\u0107 film, wybra\u0107 si\u0119 do kina i nie prowadzili lekcji. To w\u0142a\u015bnie od tych wsp\u00f3lnych wyj\u015b\u0107 do kina doszli\u015bmy do dzisiejszej formu\u0142y miesi\u0105ca filmowego: seanse w kinie przerodzi\u0142y si\u0119 w szkolne noce filmowe, zabawne quizy ewoluowa\u0142y do powa\u017cnego Mi\u0119dzyszkolnego Turnieju Wiedzy o Polskim Filmie, zaj\u0119cia tw\u00f3rcze \u2013 do warsztat\u00f3w animacji poklatkowej i Mi\u0119dzyszkolnego Konkursu na Plakat Filmowy itd. I jeszcze gry filmowe! To jest absolutne wyzwanie organizacyjne. Schemat rozwoju podobny \u2013 najpierw zaczynali\u015bmy od nocnych gier w szkolnych piwnicach (ukochany przez m\u0142odzie\u017c i nauczycieli motyw zbrodni, tajemnicy, zagadek detektywistycznych), a potem przenie\u015bli\u015bmy nasze dzia\u0142ania na teren miasta, w najgor\u0119tszym momencie anga\u017cuj\u0105c w gr\u0119 oko\u0142o dwustu os\u00f3b.<\/p>\n

Dzi\u0119ki koordynatorom programu Filmoteka Szkolna i mo\u017cliwo\u015bciom technicznym Pracowni Filmoteki Szkolnej mog\u0119 zaprasza\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy filmoznawc\u00f3w z ca\u0142ej Polski, organizowa\u0107 konferencje filmoznawczo-metodyczne, warsztaty. Przez te lata w Pracowni go\u015bci\u0142o wiele os\u00f3b zwi\u0105zanych z edukacj\u0105 filmow\u0105, mi\u0119dzy innymi filmoznawcy i krytycy filmowi (dr Maciej Dowgiel, dr Karol Jachymek, dr Artur Majer, Kaja Klimek), operatorzy, tw\u00f3rcy filmowi (Maciej Cuske, Marcin Sauter, Micha\u0142 Baranowski), ale r\u00f3wnie\u017c Liderzy z innych wojew\u00f3dztw, kt\u00f3rzy zawsze ch\u0119tnie dziel\u0105 si\u0119 swoim do\u015bwiadczeniem pracy z filmem. Ka\u017cde takie spotkanie przybli\u017ca i uczni\u00f3w, i nauczycieli do rozwoju kompetencji filmowych. Ponadto ka\u017cdego roku zach\u0119cam m\u0142odzie\u017c do samodzielnego podejmowania filmowych wyzwa\u0144 \u2013 udzia\u0142u w Olimpiadzie Wiedzy o Filmie i Komunikacji Spo\u0142ecznej, konkursie Skrytykuj.pl, Wirtualnym Festiwalu Filmoteki Szkolnej. Dla nauczycieli organizuj\u0119 konferencje o tematyce filmowej. Staram si\u0119 tak\u017ce wyje\u017cd\u017ca\u0107 z m\u0142odzie\u017c\u0105 na festiwale, warsztaty, do czego zach\u0119cam te\u017c innych nauczycieli. I to dzia\u0142a.<\/p>\n

Urszula Rychlik-Ko\u015bcielna: <\/b>Ca\u0142y projekt jest bardzo warto\u015bciowy i ka\u017cdy mo\u017ce z niego wzi\u0105\u0107 to, czego akurat najbardziej potrzebuje. Dla mnie najcenniejsze s\u0105 aktywno\u015bci, jakie podejmuje Filmoteka Szkolna. Przyk\u0142adowo zaproszenie do udzia\u0142u w corocznym Festiwalu Filmoteki Szkolnej w Warszawie jest dla mnie i dla moich uczni\u00f3w z ma\u0142ych o\u015brodk\u00f3w olbrzymim prze\u017cyciem i inspiruj\u0105c\u0105 przygod\u0105. Zawsze z takich wyjazd\u00f3w powracamy zara\u017ceni dobr\u0105, tw\u00f3rcz\u0105 energi\u0105. Poza tym ch\u0119tnie bierzemy udzia\u0142 w konkursach, wirtualnych festiwalach, warsztatach filmowych. Gdyby\u015bmy nie byli w Filmotece Szkolnej, na pewno nigdy nie uczestniczyliby\u015bmy w Festiwalu Film\u00f3w Fabularnych w Gdyni, a tymczasem uda\u0142o nam si\u0119 ju\u017c dwukrotnie wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w tym \u015bwi\u0119cie polskiego kina. Warto\u015bciowy jest tak\u017ce projekt ,,W\u0119druj\u0105cy filmoznawca\u2019\u2019. Bardzo lubimy miejskie gry filmowe. Na co dzie\u0144 cz\u0119sto korzystam z opracowa\u0144 metodycznych zar\u00f3wno w formie tradycyjnych publikacji, jak i na stronie internetowej.<\/p>\n

Anna Karp:<\/b> Zacz\u0119\u0142am od k\u00f3\u0142 zainteresowa\u0144, ale z biegiem czasu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest coraz wi\u0119ksza liczba uczni\u00f3w ch\u0119tnych do udzia\u0142u, potrzebne s\u0105 te\u017c \u015bci\u015ble okre\u015blone ramy formalne zaj\u0119\u0107, formu\u0142a innowacji edukacyjnych sta\u0142a si\u0119 za ciasna. Przedstawi\u0142am spraw\u0119 dyrekcji i dosta\u0142am zgod\u0119 na realizacj\u0119 w\u0142asnego pomys\u0142u. Napisa\u0142am wi\u0119c dwa programy autorskie edukacji filmowej, kt\u00f3re realizowa\u0142am na zaj\u0119ciach artystycznych dla uczni\u00f3w w gimnazjum: \u201eFilmoteka Szkolna na zaj\u0119ciach artystycznych\u201d i w ramach odr\u0119bnego przedmiotu dla m\u0142odzie\u017cy w liceum \u201eWiedza o filmie i mediach\u201d.<\/p>\n

Dominika Suder (mama sze\u015bciolatki uczestnicz\u0105cej w zaj\u0119ciach Filmoteki Szkolnej):<\/b> Jako rodzic chcia\u0142abym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwa niezwyk\u0142e aspekty dotycz\u0105ce cyklicznych spotka\u0144 z serii \u201eRaz, dwa, trzy! Filmoteka Szkolna patrzy!\u201d. Po pierwsze, zaj\u0119cia sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z wyk\u0142adu, projekcji oraz warsztat\u00f3w przekazuj\u0105 podstawow\u0105 wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 historii filmu oraz warsztatu filmowego pokazuj\u0105cego od podstaw, jak zrobi\u0107 film. Drugim aspektem jest kwestia poczucia wsp\u00f3lnotowo\u015bci i sprawczo\u015bci, jakie daj\u0105 warsztaty zwi\u0105zane z powstawaniem filmu. Podczas kolejnych spotka\u0144, przez ca\u0142y rok szkolny, dzieci razem przygotowywa\u0142y scenografi\u0119, scenariusz, postacie, muzyk\u0119, nagrywa\u0142y dialogi, przez co zaznajamia\u0142y si\u0119 z zawodami bran\u017cy filmowej. Ogromn\u0105 rado\u015b\u0107 i emocje budzi\u0142 moment, kiedy ca\u0142a klasa na koniec roku szkolnego mog\u0142a zobaczy\u0107 w sali kinowej, na du\u017cym ekranie, wsp\u00f3lny film zrobiony pod opiek\u0105 edukatora\/animatora. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy zespo\u0142owej, w kt\u00f3rej ka\u017cdy mia\u0142 przydzielone zadanie, a przez to wp\u0142yw na ostateczny (audiowizualny) kszta\u0142t dzie\u0142a, daje znakomity kapita\u0142 spo\u0142eczny do wykorzystania w nast\u0119pnych latach edukacji.<\/p>\n

\"fot.<\/p>\n

fot. Pawe\u0142 Zakrzewski<\/span><\/p>\n

Najm\u0142odsi adepci sztuki filmowej zapoznali si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi estetykami plastycznymi wykorzystanymi w polskich filmach animowanych, poznali ich rodzaje, zobaczyli, jak wsp\u00f3\u0142czesnym sprz\u0119tem rejestracyjnym uzyska\u0107 iluzj\u0119 ruchu przedmiot\u00f3w, postaci. Historie opowiadane w filmach stanowi\u0105 baz\u0119 wiedzy odno\u015bnie do folkloru, legend, mitologii, a niespieszny p\u0142ynny styl narracji w omawianych filmach pozwala zauwa\u017cy\u0107, \u017ce istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne formy opowiadania od obecnie emitowanych na kana\u0142ach telewizyjnych dla najm\u0142odszych. My\u015bl\u0119, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestnictwa w kursach Filmoteki Szkolnej to najlepsza inwestycja w og\u00f3lnokulturowy rozw\u00f3j m\u0142odego cz\u0142owieka. Jako rodzic postuluj\u0119 o wpisanie takich zaj\u0119\u0107 w podstaw\u0119 programow\u0105 dla szk\u00f3\u0142 podstawowych, tak by m\u00f3c wychowa\u0107 \u015bwiadomego historii filmu i warsztatu widza.<\/p>\n

Filmoteka Szkolna \u2013 wobec kanonu<\/b><\/p>\n

Kinga Dolatowska: <\/b>Filmoteka Szkolna proponuje prac\u0119 na bardzo przemy\u015blanym pakiecie film\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 doskona\u0142y punkt wyj\u015bcia do rozm\u00f3w na tematy trudne dla wsp\u00f3\u0142czesnych m\u0142odych ludzi. Praca nauczyciela, kt\u00f3ry podejmuje wyzwanie i opiera si\u0119 na tych filmowych propozycjach, r\u00f3wnie\u017c nie nale\u017cy do \u0142atwych. Teraz bardzo uog\u00f3lni\u0119, ale m\u0142odzie\u017c, zazwyczaj s\u0142ysz\u0105c, \u017ce za moment obejrzy film z pocz\u0105tku lat 70., nie wiwatuje, nie wyra\u017ca entuzjazmu i chocia\u017c czasem jest ciekawa tego, co zobaczy na ekranie, raczej nie nastawia si\u0119 na superaktywno\u015b\u0107. W zasadzie ca\u0142a praca przygotowania tej filmowej podr\u00f3\u017cy polega na odpowiednim wprowadzeniu uczni\u00f3w w temat, zainteresowaniu ich kontekstem, sylwetk\u0105 aktora, re\u017cysera, mocn\u0105 anegdot\u0105, ciekawym rozwi\u0105zaniem technicznym, nawi\u0105zaniem do historii. Nie ma z\u0142otego \u015brodka, jednak dla mnie podstaw\u0105 do pokazania filmu jest odpowiednie wprowadzenie. Nie praktykuj\u0119 schematu: ogl\u0105damy film, a potem o nim rozmawiamy. Najpierw musimy si\u0119 do niego przygotowa\u0107, potem go obejrze\u0107, a nast\u0119pnie si\u0119 wypowiedzie\u0107, dyskutowa\u0107 o nim, podda\u0107 go krytyce. Wtedy jest \u0142atwiej i nam, i uczniom, dla kt\u00f3rych cho\u0107by Andrzej Munk to filmowa prehistoria. Sprawdza si\u0119 czasem metoda, kt\u00f3r\u0105 roboczo nazywam \u201eod ko\u0144ca\u201d, czyli pokazanie uczniom wsp\u00f3\u0142czesnych interpretacji, nawi\u0105za\u0144, inspiracji filmem, czyli tak zwanego komentarza subiektywnego dodatkowo umieszczonego w pakiecie Filmoteka Szkolna. Ale to dzia\u0142a w przypadku grup, z kt\u00f3rymi pracujemy d\u0142u\u017cej i znamy ich mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

Dagmara Cioska: <\/b>Nie oszukujmy si\u0119 \u2013 m\u0142odzi ludzie przewa\u017cnie nie lubi\u0105 starego kina, a do polskich produkcji s\u0105 wr\u0119cz uprzedzeni. Trudno si\u0119 jednak temu dziwi\u0107, je\u015bli dawniejsze kino odbiera si\u0119 po omacku, nie znaj\u0105c kontekst\u00f3w spo\u0142eczno-kulturowych czy historycznych. Podobnie jest ze starsz\u0105 literatur\u0105. Sama mia\u0142am ogromne szcz\u0119\u015bcie, bo uczy\u0142a mnie absolutnie niesamowita profesor Jolanta Toll, kt\u00f3ra nie tyle prowadzi\u0142a nas za r\u0119k\u0119, ile pokazywa\u0142a narz\u0119dzia, dzi\u0119ki kt\u00f3rym jeste\u015bmy w stanie czyta\u0107 sztuk\u0119, r\u00f3wnie\u017c t\u0119 dawniejsz\u0105. Bo jak mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 Dekalog<\/i> (1988) Kie\u015blowskiego bez znajomo\u015bci kontekstu metafizycznego czy filozofii egzystencjalnej? To mniej wi\u0119cej tak absurdalne, jak czytanie Nosa<\/i> i Szynelu<\/i> bez \u015bwiadomo\u015bci, czym jest groteska lub ogl\u0105danie prac Duchampa bez wiedzy o dadaizmie. Nie jest wi\u0119c chyba tak, \u017ce m\u0142odzi nie lubi\u0105 \u201estarych\u201d film\u00f3w z zasady. Po prostu nie wiedz\u0105, jak je czyta\u0107. Filmoteka Szkolna dostarcza takich narz\u0119dzi, na stronie dost\u0119pne s\u0105 bardzo ciekawe lekcje filmowe oraz \u2013 co dla mnie szczeg\u00f3lnie cenne \u2013 pytania do przemy\u015blenia czy dyskusji. Bo kino potrafi zadawa\u0107 te najwa\u017cniejsze i najtrudniejsze pytania, i to niekiedy zaskakuj\u0105cymi \u015brodkami \u2013 czasem nawet cisz\u0105 lub wymownym spojrzeniem bez s\u0142\u00f3w albo smutnym u\u015bmiechem.<\/p>\n

Drugim powodem, dla kt\u00f3rego m\u0142odzi ludzie bywaj\u0105 uprzedzeni do polskiego kina, mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce cz\u0119sto jedyny kontakt, jaki z nim maj\u0105, pochodzi ze szko\u0142y. Mam tu na my\u015bli obowi\u0105zkowe wycieczki do kina, podczas kt\u00f3rych niestety cz\u0119sto nauczyciele ograniczaj\u0105 repertuar do film\u00f3w historycznych czy patriotycznych, np. opowiadaj\u0105cych o powstaniach. Oczywi\u015bcie nie twierdz\u0119, \u017ce takie kino jest z zasady z\u0142e, ale decyduj\u0105c si\u0119 na seanse wy\u0142\u0105cznie z tego kr\u0119gu tematycznego, du\u017co si\u0119 uczniom zabiera. Pami\u0119tam sama, jak klasowo chcieli\u015bmy si\u0119 wybra\u0107 na Pokot<\/i> (2017) Agnieszki Holland i dyrekcja nie wyrazi\u0142a na to zgody, za to zaproponowa\u0142a kolejny film o powstaniu (swoj\u0105 drog\u0105 ciekawe, jak dzi\u015b zareagowa\u0142aby na t\u0119 propozycj\u0119, maj\u0105c na uwadze Nagrod\u0119 Nobla dla Olgi Tokarczuk). A przecie\u017c seans Pokotu<\/i> po\u0142\u0105czony z dyskusj\u0105 na temat etyki czy relacji ludzie \u2013 zwierz\u0119ta by\u0142by fascynuj\u0105cy i z pewno\u015bci\u0105 bardzo warto\u015bciowy!<\/p>\n

Filmoteka Szkolna \u2013 i co dalej?<\/b><\/p>\n

Kinga Dolatowska: <\/b>Edukacja filmowa to magnes przyci\u0105gaj\u0105cy uczni\u00f3w ciekawych \u015bwiata. Na pocz\u0105tku inspiruje, kszta\u0142tuje, wzbogaca i\u2026 czeka na efekty. Mam to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce z tak ma\u0142ego miasta [Po\u0142czyn-Zdr\u00f3j] wysz\u0142a w \u015bwiat ca\u0142kiem spora grupa m\u0142odych filmowc\u00f3w. Wojtek \u2013 obecnie pierwszy rok studi\u00f3w \u2013 w zasadzie od zawsze z kamer\u0105, za\u0142o\u017cy\u0142 we Wroc\u0142awiu w\u0142asne studio wideo, gdzie realizuje reklamy, teledyski i kr\u00f3tkie formy filmowe. Ania \u2013 ostatni rok produkcji filmowej w \u0141odzi \u2013 czasem pracuje jako kierownik planu, a na sta\u0142e w MX35 z Mateuszem Wajd\u0105 (rental sprz\u0119tu zdj\u0119ciowego i koprodukcja), robi te\u017c kurs filmu dokumentalnego Akcja Dokument. Agata \u2013 laureatka konkursu Skrytykuj.pl, a dzi\u0119ki wygranej jurorka na mi\u0119dzynarodowym festiwalu Ale Kino!. Sandra, Paulina, Patryk \u2013 finali\u015bci Olimpiady Wiedzy o Filmie i Komunikacji Spo\u0142ecznej. Blanka \u2013 absolwentka Przedszkola Filmowego w Szkole Wajdy i laureatka og\u00f3lnopolskiego konkursu na plakat filmowy. Asia \u2013 pracuj\u0105ca przy festiwalach filmowych (FPFF w Gdyni, Reykjavik Film Festival), wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka grupy Brokat Films, gdzie tworzy mokumenty, formy eksperymentalne i wizualne, prezentuje je w galeriach sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej i na festiwalach, w tym roku na przyk\u0142ad na HER Docs w Warszawie. Jest w\u0142a\u015bnie w trakcie przygotowania wystawy w K\u00f3pavogur na Islandii. I wielu fantastycznych m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy amatorsko tworz\u0105 w\u0142asne realizacje albo scenariusze LARP\u00f3w.<\/p>\n

\"fot.<\/p>\n

fot. Marlena Matuszak<\/span><\/p>\n

Anna Karp:<\/b> Profil filmowy wybierali uczniowie potrzebuj\u0105cy czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c sztampy szkolnej, dobrze si\u0119 razem bawili\u015bmy, realizuj\u0105c r\u00f3\u017cne projekty filmowe. To, co tworzyli, czasem wybija\u0142o si\u0119 ponad przeci\u0119tno\u015b\u0107, zdumiewa\u0142am si\u0119 ich kreatywno\u015bci\u0105 i pasj\u0105. Jednego roku z jedn\u0105 grup\u0105 jecha\u0142am na wr\u0119czenie nagrody do Cz\u0119stochowy, a na drugi dzie\u0144 z inn\u0105 do \u0141odzi. By\u0142 tw\u00f3rczy ferment, wiele si\u0119 dzia\u0142o, a to, co stworzyli, jest namacalne i zosta\u0142o. Z \u0142ezk\u0105 w oku ogl\u0105dam Latarnika<\/i> czy Zabaw\u0119 w klucz,<\/i> powa\u017cne filmy moich \u2013 zdawa\u0142oby si\u0119 \u2013 niepowa\u017cnych uczni\u00f3w. Wi\u0119c tak: \u017baklina i Dawid s\u0105 dziennikarzami telewizyjnymi (mam przyjemno\u015b\u0107 ogl\u0105da\u0107 ich reporta\u017ce); Ola jest kierownikiem produkcji w oddziale regionalnym TVP (wszystko trzyma\u0142a w gar\u015bci podczas nocy filmowych); Karol jest studentem aktorstwa w warszawskiej PWSFiT (czasem ogl\u0105dam go w serialach); Nikodem ko\u0144czy Warszawsk\u0105 Szko\u0142\u0119 Filmow\u0105 na kierunku operatorskim (jego Zbrodnia i kara<\/i> zrealizowana w liceum jest pokazem obowi\u0105zkowym dla kolejnych rocznik\u00f3w naszej szko\u0142y); Kamil B. jest na Wydziale Operatorskim \u0142\u00f3dzkiej Film\u00f3wki (za ka\u017cdy film dostawa\u0142 nagrod\u0119 w konkursach filmowych, kiedy b\u0119dzie odbiera\u0142 Oscara, ma mnie pozdrowi\u0107), a tegoroczny absolwent Kamil M. \u2013 na filmoznawstwie w \u0141odzi (nie posz\u0142o nam na olimpiadzie, ale posz\u0142a matura).<\/p>\n

Dagmara Cioska: <\/b>D\u0142ugo zastanawia\u0142am si\u0119 nad wyborem kierunku studi\u00f3w. Oczywi\u015bcie bra\u0142am pod uwag\u0119 filmoznawstwo (jako laureatka Olimpiady Wiedzy o Filmie i Komunikacji Spo\u0142ecznej mia\u0142am zapewniony indeks), jednak finalnie zdecydowa\u0142am si\u0119 na psychologi\u0119. Nie porzuci\u0142am jednak pasji do kina. Uzna\u0142am, \u017ce najciekawsze jest dla mnie uj\u0119cie interdyscyplinarne, dlatego postanowi\u0142am spr\u00f3bowa\u0107 pracowa\u0107 nad filmem z perspektywy psychologiczno-filozoficznej. I to by\u0142 strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119. W tym roku na przyk\u0142ad wraz z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 wyst\u0105pi\u0142am na kilku konferencjach oraz napisa\u0142am artyku\u0142 na temat spojrzenia psychologii poznawczej na problem wyzwa\u0144 w odbiorze slow cinema<\/i>. Powoli rozkr\u0119cam te\u017c kana\u0142 na YouTubie, na kt\u00f3rym chc\u0119 m\u00f3wi\u0107 o kinie w uj\u0119ciu psychologicznym. Gdyby nie edukacja filmowa, kt\u00f3r\u0105 odby\u0142am w liceum, prawdopodobnie taki temat nigdy nie przyszed\u0142by mi do g\u0142owy.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

S\u0142owa kluczowe:<\/b> edukacja filmowa, Filmoteka Szkolna, Filmoteka Narodowa \u2013 Instytut Audiowizualny, Olimpiada Wiedzy o Filmie i Komunikacji Spo\u0142ecznej<\/p>\n

\u00a0<\/b><\/p>\n


<\/p>\n
\n
\n

<\/a>[1]\u00a0Okre\u015blenie pochodzi z laudacji dla Filmoteki Szkolnej z okazji przyznania programowi nagrody Platynowe Kozio\u0142ki podczas 27. Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu Film\u00f3w M\u0142odego Widza \u201eAle Kino!\u201d. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[2]\u00a0Do 2016 roku za program Filmoteki Szkolnej odpowiedzialny by\u0142 Polski Instytut Sztuki Filmowej, od tego czasu jest on realizowany przez Filmotek\u0119 Narodow\u0105 \u2013 Instytut Audiowizualny. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ponad sto dwadzie\u015bcia polskich film\u00f3w fabularnych, dokumentalnych i animowanych. Bogata baza materia\u0142\u00f3w dydaktycznych i kontekstowych. Og\u00f3lnopolska sie\u0107 nauczycieli i edukator\u00f3w filmowych. Setki warsztat\u00f3w i szkole\u0144 odbywaj\u0105cych si\u0119 w ci\u0105gu roku szkolnego stacjonarnie i online. Tysi\u0105ce uczni\u00f3w i nauczycieli z ca\u0142ego kraju, kt\u00f3rzy ogl\u0105daj\u0105, dyskutuj\u0105, tworz\u0105. Tak w has\u0142ach mo\u017cna stre\u015bci\u0107 to, czym Filmoteka Szkolna jest… Czytaj wi\u0119cej »Edukacja filmowa na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":722,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[374,959],"tags":[379,275,375,376,377],"ppma_author":[378],"class_list":["post-235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-1-2020","category-z-warsztatu","tag-edukacja","tag-edukacja-filmowa","tag-filmoteka-narodowa-instytut-audiowizualny","tag-filmoteka-szkolna","tag-olimpiada-wiedzy-o-filmie-i-komunikacji-spolecznej"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t