{"id":2180,"date":"2021-12-30T13:03:34","date_gmt":"2021-12-30T12:03:34","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/?p=2180"},"modified":"2021-12-31T17:39:17","modified_gmt":"2021-12-31T16:39:17","slug":"zdjecie-czyli-proba-rozpoznania-historii-zawodowego-debiutu-krzysztofa-kieslowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/zdjecie-czyli-proba-rozpoznania-historii-zawodowego-debiutu-krzysztofa-kieslowskiego\/","title":{"rendered":"„Zdj\u0119cie”, czyli pr\u00f3ba rozpoznania historii zawodowego debiutu Krzysztofa Kie\u015blowskiego"},"content":{"rendered":"\n

\u017beby wyobrazi\u0107 sobie, w jaki spos\u00f3b Krzysztof mnie zdobywa\u0142, najlepiej zobaczy\u0107 jego film \u201eZdj\u0119cie\u201d z 1968 roku. Jest tam reporterem, kt\u00f3ry szuka dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w ze starej fotografii. <\/em><\/p>

On w m\u0142odo\u015bci by\u0142 dok\u0142adnie taki jak w tym filmie. Uparty, nieust\u0119pliwy. \u0141aduje si\u0119 ludziom do mieszkania, nie prosi, nie t\u0142umaczy si\u0119, wk\u0142ada nog\u0119 w drzwi \u2013 m\u00f3wi Maria<\/em>.<\/p> [1<\/a>]<\/sup> Maria Kie\u015blowska<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Fotografia uobecniona w medium filmowym z pewno\u015bci\u0105 nie jest niczym nowym. W latach 60. tw\u00f3rcy film\u00f3w zar\u00f3wno fikcjonalnych (Powi\u0119kszenie<\/em>, re\u017c. Michelangelo Antonioni, 1966), jak i niefikcjonalnych (Rodzina cz\u0142owiecza,<\/em> re\u017c. W\u0142adys\u0142aw \u015alesicki, 1966) posi\u0142kowali si\u0119 nieruchomymi obrazami w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b i w rozmaitych celach. Lata 60. niew\u0105tpliwie uwydatniaj\u0105 wzmo\u017cone zainteresowanie fotografi\u0105. Filmowcy tworzyli w\u00f3wczas dzie\u0142a poruszaj\u0105ce traum\u0119 utrwalonej na kliszach II wojny \u015bwiatowej. Owa tematyka unaocznia\u0142a si\u0119 w polskim kinie dokumentalnym za spraw\u0105 np. film\u00f3w ikonograficznych (Album Fleischera,<\/em> re\u017c. Janusz Majewski, 1962; Powszedni dzie\u0144 gestapowca Schmidta,<\/em> re\u017c. Jerzy Ziarnik, 1963), kt\u00f3rych narracja \u2013 jak podkre\u015bla filmoznawca Miko\u0142aj Jazdon \u2013 w ca\u0142o\u015bci jest z\u0142o\u017cona z odpowiednio uporz\u0105dkowanych i sfilmowanych fotografii [2<\/a>]<\/sup>. Album Fleischera<\/em> to dokument powsta\u0142y z podarowanego re\u017cyserowi \u2013 przez Sylwestra Karczewskiego, przypadkowo spotkanego taks\u00f3wkarza \u2013 zbioru negatyw\u00f3w na ta\u015bmie Agfa autorstwa tytu\u0142owego funkcjonariusza Gestapo, fotoamatora. Nie ulega\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci<\/em> \u2013 opisuje Majewski \u2013 \u017ce to jest materia\u0142 na wspania\u0142y dokument, trzeba tylko jako\u015b o\u017cywi\u0107 nieruchome obrazki, tak w sensie<\/em> wizualnym, jak i w sensie przekazania widzowi zbornej my\u015bli o tym znalezisku<\/em> [3<\/a>]<\/sup>. Do dynamizacji negatyw\u00f3w przyczyni\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c lektor pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 narratora stawiaj\u0105cego pytania i t\u0142umacz\u0105cego widzowi histori\u0119 powstania zdj\u0119\u0107. Analogiczny <\/strong>spos\u00f3b realizacji zastosowa\u0142 w swoim filmie Jerzy Ziarnik, kt\u00f3ry za pomoc\u0105 najazd\u00f3w i odjazd\u00f3w kamery fotografuje wybrane fragmenty albumu, o\u017cywiaj\u0105c niemieckiego gestapowca i otaczaj\u0105c\u0105 go rzeczywisto\u015b\u0107, a lektor antypatycznym tonem odczytuje podpisy pod zdj\u0119ciami. Ziarnik przyj\u0105\u0142 postaw\u0119 obiektywnego, na ile to mo\u017cliwe, sprawozdawcy <\/em>(\u2026) Powstrzymuje si\u0119 od osobistych komentarzy, skupiaj\u0105c ca\u0142\u0105 uwag\u0119 widza na wiele m\u00f3wi\u0105cych fotografiach i napisach widniej\u0105cych tu\u017c pod nimi<\/em> [4<\/a>]<\/sup>. Wydaje si\u0119, \u017ce w opozycji do tego instrumentalnego traktowania fotografii znajduje si\u0119 film Zdj\u0119cie<\/em> Krzysztofa Kie\u015blowskiego, kt\u00f3ry o\u017cywia przesz\u0142o\u015b\u0107. Jest to interesuj\u0105ca pr\u00f3ba m\u0142odego w\u00f3wczas re\u017cysera, nadal pozostaj\u0105ca na marginesie jego tw\u00f3rczo\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
Kadr z filmu Zdj\u0119cie<\/em> (re\u017c. Krzysztof Kie\u015blowski, 1968), \u017ar\u00f3d\u0142o: TVP <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Stan bada\u0144 <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie<\/em> to pierwszy film Kie\u015blowskiego zrealizowany poza szko\u0142\u0105 filmow\u0105, nie powsta\u0142 bowiem w ramach szkolnych etiud, tylko na zlecenie Telewizji Polskiej. Mo\u017cna zatem stwierdzi\u0107, \u017ce jest to jego debiut dokumentalny, cho\u0107 zgodnie z konwencj\u0105 filmu raczej reporta\u017cowy. Niestety, \u00f3w film tylko pozornie obecny jest w tw\u00f3rczo\u015bci re\u017cysera, a je\u015bli ju\u017c jest opisywany, to bardzo pobie\u017cnie i z kardynalnymi b\u0142\u0119dami. Jak stwierdza autorka biografii Krzysztofa Kie\u015blowskiego, podczas dyskusji z okazji 80. urodzin re\u017cysera, Katarzyna Surmiak-Doma\u0144ska: Jednym z moich takich ulubionych jego dokument\u00f3w jest film \u201eZdj\u0119cie\u201d, on jest bardzo ciekawy, ma\u0142o znany, ale mo\u017cna go znale\u017a\u0107 w Internecie, bardzo pa\u0144stwu polecam. Chocia\u017cby dlatego, \u017ce tam gra sam Kie\u015blowski, bo to jest taki <\/em>dokument o tym, jak si\u0119 robi reporta\u017c<\/em><\/strong>. <\/em>Kie\u015blowski gra tam samego siebie<\/em><\/strong>, takiego reportera, kt\u00f3ry pr\u00f3buje odnale\u017a\u0107 ludzi z pewnego zdj\u0119cia zrobionego <\/em>w czasie<\/em><\/strong> <\/em>powstania warszawskiego <\/em><\/strong>(\u2026)[5<\/a>]<\/sup>. W b\u0142\u0105d wprowadzaj\u0105 widza r\u00f3wnie\u017c internetowe portale filmowe, takie jak FilmPolski czy Filmweb, zamieszczaj\u0105ce nast\u0119puj\u0105ce opisy: Dokument, w kt\u00f3rym dwaj m\u0119\u017cczy\u017ani b\u0119d\u0105cy bohaterami starej fotografii opowiadaj\u0105 o sobie<\/em> [6<\/a>]<\/sup>. Mi\u0119dzynarodowy portal IMDb datuje film na rok 1995 [7<\/a>]<\/sup>, a tymczasem w Historii polskiego filmu dokumentalnego (1945\u20132014)<\/em>, czyli publikacji, kt\u00f3ra powinna by\u0107 kompendium wiedzy o polskim dokumencie, jedyna informacja, jak\u0105 czytelnik uzyska, to: W telewizji swoje pierwsze filmy zawodowe nakr\u0119cili te\u017c dokumentali\u015bci \u201enowej zmiany\u201d: Krzysztof Kie\u015blowski (Zdj\u0119cie, 1968), Grzegorz Kr\u00f3likiewicz (List mordercy, 1971), Marcel \u0141ozi\u0144ski i Pawe\u0142 K\u0119dzierski (Widziane z do\u0142u, 1971)<\/em> [8<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

Podczas kwerendy trafi\u0142am na \u2013 z pewnych przyczyn sprzeczne \u2013 informacje zwi\u0105zane z histori\u0105 ta\u015bm filmowych, kt\u00f3re mog\u0105 t\u0142umaczy\u0107 taki stan bada\u0144. Film uwa\u017cany by\u0142 za zaginiony. Nie by\u0142o go u zleceniodawcy, czyli w archiwach TVP, sam Kie\u015blowski r\u00f3wnie\u017c go nie mia\u0142. Najpierw zagin\u0119\u0142y dwie kopie<\/em>, wspomina re\u017cyser, kt\u00f3re zosta\u0142y zrobione. A w tej chwili <\/em>\u2013 bo by\u0142em tam, chcia\u0142em odtworzy\u0107 ten film, za w\u0142asne pieni\u0105dze zrobi\u0107 sobie kopi\u0119 \u2013 w tej chwili nie ma negatywu. A jeszcze dwa lata temu by\u0142, dowiadywa\u0142em si\u0119\u2026<\/em>. [9<\/a>]<\/sup>To by\u0142 rok 1973. S\u0105dz\u0119<\/em>, nadmienia Miko\u0142aj Jazdon, \u017ce potem si\u0119 odnalaz\u0142. W 1989 roku Gra\u017cyna Banaszkiewicz nakr\u0119ci\u0142a film dokumentalny o Kie\u015blowskim pt.<\/em> \u201eZ rzeczywisto\u015bci\u201d<\/em> [10<\/a>]<\/sup>. Sk\u0142ada si\u0119 on z wypowiedzi wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Kie\u015blowskiego i krytyk\u00f3w, ale wa\u017cnym elementem w uk\u0142adzie ca\u0142o\u015bci s\u0105 cytaty ze \u201eZdj\u0119cia\u201d, kt\u00f3re Kie\u015blowski ogl\u0105da po latach i komentuje<\/em> [11<\/a>]<\/sup>. Zatem dokumentalistce jakim\u015b cudem ostatecznie uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do ud\u017awi\u0119kowionej wersji filmu, kt\u00f3rej w TVP w latach 90. nie by\u0142o. Kilka lat p\u00f3\u017aniej<\/em>, przywo\u0142uje Miko\u0142aj Jazdon, pozna\u0142em pani\u0105 Mari\u0119 Kie\u015blowsk\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce posiada ona w domu kaset\u0119 VHS z ud\u017awi\u0119kowionym \u201eZdj\u0119ciem\u201d. By\u0107 mo\u017ce kopia ta zosta\u0142a zrobiona wtedy, kiedy Banaszkiewicz realizowa\u0142a \u201eZ rzeczywisto\u015bci\u201d? Profesor Marek Hendrykowski zach\u0119ci\u0142 mnie, \u017cebym zdoby\u0142 kopi\u0119 od wdowy, aby mo\u017cna by\u0142o film pokaza\u0107 w tej wersji w programie TVP Kultura<\/em> [12<\/a>]<\/sup>. Maria Kie\u015blowska nie by\u0142a przychylna oddaniu VHS w r\u0119ce telewizji, kt\u00f3ra przecie\u017c wcze\u015bniej zgubi\u0142a ta\u015bmy z filmem jej m\u0119\u017ca. Ustali\u0142em wi\u0119c, \u017ce przyjad\u0119 do niej do domu, zgram sobie film, pod\u0142\u0105czaj\u0105c magnetowid do kamery cyfrowej mini-DV kablami. Tak te\u017c zrobi\u0142em<\/em> [13<\/a>]<\/sup>, t\u0142umaczy Miko\u0142aj Jazdon. Dzi\u0119ki \u017cyczliwo\u015bci pani Marii Kie\u015blowskiej oraz zaanga\u017cowaniu filmoznawc\u00f3w 12 marca 2011 roku o godzinie 15:10 [14<\/a>]<\/sup> na antenie TVP Kultura w programie Telekino<\/em> wyemitowano materia\u0142 po\u015bwi\u0119cony Zdj\u0119ciu<\/em> w ramach obchod\u00f3w 15. rocznicy \u015bmierci Krzysztofa Kie\u015blowskiego. W\u00f3wczas ekspert Marek Hendrykowski w rozmowie z Micha\u0142em Chaci\u0144skim stwierdzi\u0142: W\u0142a\u015bciwie nale\u017ca\u0142 do tych film\u00f3w, niezwyk\u0142e bo przecie\u017c to jest nie tak dawno temu, o kt\u00f3rych by\u0142o wiadomo, \u017ce Kie\u015blowski je zrealizowa\u0142 i jednocze\u015bnie, \u017ce nie mo\u017cemy ich pokaza\u0107, bo <\/em>\u2013 nazywaj\u0105c rzecz po imieniu <\/em>\u2013 ten film nie ma d\u017awi\u0119ku. Zagin\u0105\u0142 d\u017awi\u0119k<\/em> [15<\/a>]<\/sup>. W konsekwencji dwa pokolenia kinoman\u00f3w nie widzia\u0142y tego filmu [16<\/a>]<\/sup>. Dla zainteresowanych technik\u0105 filmow\u0105 profesor wyja\u015bnia dalej: Ten film zosta\u0142 zrobiony reportersk\u0105 16, kamer\u0105 16 mm, i w \u00f3wczesnej technice zdj\u0119ciowej by\u0142o zasad\u0105, \u017ce d\u017awi\u0119k jest rejestrowany na osobnej ta\u015bmie. W \u017cargonie filmowc\u00f3w ta ta\u015bma nazywa si\u0119 tonem. By\u0142a czym\u015b osobnym w stosunku do ta\u015bmy obrazu. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, d\u0142ugo by m\u00f3wi\u0107 dlaczego <\/em>(\u2026), \u017ce d\u017awi\u0119k do tego filmu przepad\u0142, zgin\u0105\u0142<\/em> [17<\/a>]<\/sup>. Ca\u0142a enigmatyczno\u015b\u0107 sytuacji polega na tym, \u017ce w 1996 roku na \u0142amach czasopisma \u201eFilm\u201d Tadeusz Sobolewski opisywa\u0142 fragment Zdj\u0119cia<\/em> dos\u0142ownie cytuj\u0105c wypowiedzi m\u0119\u017cczyzn z fotografii. Niech pan siada<\/em> \u2013<\/em> m\u00f3wi Kie\u015blowski<\/em>. \u2013<\/em> Mo\u017ce kawy?<\/em> \u2013<\/em> Przecie\u017c ja jestem u siebie!<\/em> \u2013<\/em> m\u00f3wi machinalnie cz\u0142owiek z fotografii<\/em> [18<\/a>]<\/sup>. Problem w tym, \u017ce takiego dialogu nie ma w kopii z 2011 roku, a podana wersja zmienia wyd\u017awi\u0119k sceny. R\u00f3wnie\u017c Miko\u0142aj Jazdon opisuje Zdj\u0119cie<\/em> w publikacji Dokumenty Kie\u015blowskiego<\/em> z 2002 roku. Zapytany o spraw\u0119 Jazdon przywo\u0142uje ponownie film Z rzeczywisto\u015bci<\/em>. W owym filmie dialogi ze Zdj\u0119cia<\/em> s\u0105 ze \u015bcie\u017ck\u0105 d\u017awi\u0119kow\u0105. I st\u0105d zna\u0142em ud\u017awi\u0119kowione fragmenty ja i pewnie Tadeusz Sobolewski<\/em> [19<\/a>]<\/sup>, wyjawia filmoznawca. Zatem w niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach najpierw film ca\u0142kowicie zagin\u0105\u0142, p\u00f3\u017aniej przepad\u0142a tzw. \u201eta\u015bma matka\u201d z d\u017awi\u0119kiem, nast\u0119pnie dokumentalistka Gra\u017cyna Banaszkiewicz zdoby\u0142a kopi\u0119, kt\u00f3rej fragmenty umie\u015bci\u0142a w swoim filmie, a\u017c w ko\u0144cu po 43 latach dochodzi do premiery na ekranie telewizora. Jednak w mi\u0119dzyczasie refleksja o filmie w szcz\u0105tkowej formie funkcjonowa\u0142a w opracowaniach filmoznawczych. Ca\u0142a sytuacja nadal pozostawia wi\u0119cej pyta\u0144 ni\u017c odpowiedzi, a wiedza na temat Zdj\u0119cia<\/em> jest raczej powierzchowna [20<\/a>]<\/sup>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Sprostowanie, czyli kilka fakt\u00f3w <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krzysztof Kie\u015blowski interesowa\u0142 si\u0119 fotografi\u0105 i to medium \u2013 zw\u0142aszcza we wczesnym etapie tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 by\u0142o mu bliskie. W 2007 roku w Muzeum Kinematografii w \u0141odzi odby\u0142a si\u0119 wystawa zdj\u0119\u0107 wykonanych przez Kie\u015blowskiego na pierwszym roku studi\u00f3w w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Teatralnej i Filmowej w \u0141odzi w roku 1965\/1966. Barbara Kurowska we wst\u0119pie do katalogu wystawy pisa\u0142a: Poruszaj\u0105, przywo\u0142uj\u0105 wspomnienia, budz\u0105 refleksje. Fotografie te s\u0105 z\u0142o\u017conym portretem miasta, przedstawionego przez pryzmat cz\u0142owieka, stanowi\u0105cego zawsze \u2013 jak pokaza\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 g\u0142\u00f3wny temat filmowych prac Kie\u015blowskiego<\/em> [21<\/a>]<\/sup>. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce owe zdj\u0119cia s\u0105 zapowiedzi\u0105 metody, jak\u0105 praktykowa\u0142 b\u0119dzie w swoim filmie Kie\u015blowski. W 1968 roku zrealizowa\u0142 Zdj\u0119cie<\/em>, w kt\u00f3rym z tw\u00f3rcz\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 wykorzysta\u0142 procesy psychologiczne, jakie wywo\u0142a\u0142a fotografia wykonana w dniu wyzwolenia Warszawy w czasie II wojny \u015bwiatowej. Dla Kie\u015blowskiego zdj\u0119cie jest punktem wyj\u015bcia, a w istocie interesuje go cz\u0142owiek, zawsze interesowa\u0142. Wspomniany ju\u017c film TV<\/em> \u201eZdj\u0119cie\u201d<\/em> (r\u0119czna, d\u017awi\u0119koszczelna szesnastka),<\/em> podkre\u015bla re\u017cyser, opowiada\u0142 o losach dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w z powojennej fotografii. Ale przy tym opowiada\u0142 te\u017c o ekipie szukaj\u0105cej tych ch\u0142opc\u00f3w, demonstrowa\u0142 j\u0105 b\u0142\u0105dz\u0105c\u0105, odnajduj\u0105c\u0105 i gubi\u0105c\u0105 niewyra\u017any \u015blad, wreszcie z ulg\u0105 docieraj\u0105c\u0105 do swoich bohater\u00f3w<\/em> [22<\/a>]<\/sup>. Zdj\u0119cie<\/em> to niebanalny film o poznawaniu historii, o mo\u017cliwo\u015bci jej poznania i o ludzkiej pami\u0119ci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Niezb\u0119dne do zrozumienia funkcji fotografii w Zdj\u0119ciu<\/em> jest przedstawienie nast\u0119puj\u0105cych po sobie zdarze\u0144. Film w formacie 4:3 rozpoczyna si\u0119 plansz\u0105 tytu\u0142ow\u0105 wy\u015bwietlan\u0105 na fragmencie zdj\u0119cia, na nogach jeszcze anonimowych ch\u0142opc\u00f3w trzymaj\u0105cych bro\u0144, po czym nast\u0119puje jazda kamery w g\u00f3r\u0119, na ich roze\u015bmiane twarze. W ca\u0142y kontekst wprowadza widza narracja Kie\u015blowskiego z offu: To zdj\u0119cie ujrzeli\u015bmy po raz pierwszy na wystawie prac J\u00f3zefa Rybickiego, \u017co\u0142nierza 4 dywizji, I armii wojska polskiego, fotoamatora. Powsta\u0142o ono na Pradze, na podw\u00f3rzu dopiero co opuszczonego przez Niemc\u00f3w domu<\/em> [23<\/a>]<\/sup>. Nast\u0119pnie sam fotograf opowiada o okoliczno\u015bciach powstania zdj\u0119cia, wskazuje r\u00f3wnie\u017c dok\u0142adny adres \u2013 Brzesk\u0105 5. Wej\u015bciu na opustosza\u0142e podw\u00f3rko towarzyszy szum, kt\u00f3ry mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce w tym miejscu nadal brakuje \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej. Pierwszy nagabywany przez Kie\u015blowskiego cz\u0142owiek jest malarzem i nie ma zbyt wiele wsp\u00f3lnego z miejscem powstania fotografii. R\u00f3wnie\u017c kolejna osoba \u2013 starsza kobieta, kt\u00f3rej reporter zakr\u0119ca kran z wod\u0105 \u2013 nie wnosi do sprawy nic nowego. Kie\u015blowski opresyjnie podchodzi do spotkanych na podw\u00f3rku mieszka\u0144c\u00f3w, zadaj\u0105c im nieraz osobiste pytania. Gdy re\u017cyser wyci\u0105ga star\u0105 odbitk\u0119, nagle na pustej dot\u0105d Brzeskiej 5 pojawiaj\u0105 si\u0119 ludzie i pierwsze domniemania, emocje, wspomnienia. Przy okazji poszukiwa\u0144 wy\u0142ania si\u0119 portret spo\u0142ecze\u0144stwa drugiej po\u0142owy lat 60., dla kt\u00f3rego dzia\u0142ania telewizji to co\u015b nadrz\u0119dnego, istotnego. (\u2026) ale \u2013 m\u00f3wi jedna z mieszkanek \u2013 \u017ceby w tym dniu takie co\u015b by\u0142o, to nie. \u2013 Mamo, ale musi co\u015b by\u0107, je\u015bli pan jest<\/em> [24<\/a>]<\/sup>. Co wi\u0119cej, widok reportera z ekip\u0105 najwyra\u017aniej wzbudza zaufanie mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy bez wi\u0119kszego problemu wpuszczaj\u0105 Kie\u015blowskiego do swoich dom\u00f3w, a raczej nie zg\u0142aszaj\u0105 protestu, gdy filmowcy wkraczaj\u0105 w prywatno\u015b\u0107 ich mieszka\u0144. Ta relacja jest trudna do uchwycenia, poniewa\u017c re\u017cyser w jednej chwili zachowuje si\u0119 opresyjnie, niczym milicjant, kt\u00f3ry z dyscyplin\u0105 w postaci kamery wchodzi do ludzkich dom\u00f3w, a w drugiej niczym ich dawny, godny zaufania przyjaciel. Uwydatnia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnica pokole\u0144 i do\u015bwiadcze\u0144. U os\u00f3b starszych zdj\u0119cie wywo\u0142ywa\u0142o co\u015b w rodzaju smutku i nostalgii. M\u0142odzie\u017c by\u0142a zainteresowana pojawieniem si\u0119 telewizji, kt\u00f3ra wzbudzi\u0142a niema\u0142\u0105 sensacj\u0119. Pani zamieszkuj\u0105ca budynek od 1939 roku na widok fotografii wzrusza si\u0119. Kie\u015blowski pyta: \u2013<\/em> Czyje to s\u0105 dzieci?<\/em> \u2013<\/em> Polskie dzieci, nasze dzieci<\/em> [25<\/a>]<\/sup> \u2013<\/em> odpowiada kobieta. Mimo emocji widniej\u0105cych na jej twarzy reporter dalej dopytuje o traumatyczne wydarzenia przywodz\u0105ce na my\u015bl wojn\u0119. Uj\u0119cia portretowe mieszka\u0144c\u00f3w Pragi unaoczniaj\u0105 to, \u017ce dzi\u0119ki wzajemnej stymulacji pami\u0119\u0107 lepiej funkcjonuje w grupie. W ko\u0144cu jeden z m\u0119\u017cczyzn rozpoznaje ch\u0142opc\u00f3w i podaje nazwisko Janczewskich, co otwiera kolejne pok\u0142ady pami\u0119ci w umys\u0142ach reszty uczestnik\u00f3w wydarzenia. S\u0105siedzi kieruj\u0105 trop na pana Micha\u0142owskiego, kt\u00f3rego Kie\u015blowski nachodzi w domu. M\u0119\u017cczyzna jest wyra\u017anie zaskoczony obecno\u015bci\u0105 kamer, mimo to wyjawia re\u017cyserowi miejsce pobytu swojego brata, kt\u00f3ry rzekomo przed laty utrzymywa\u0142 bli\u017csze relacje z poszukiwan\u0105 rodzin\u0105. Odnale\u017ali go, ale niestety to fa\u0142szywy trop, m\u0119\u017cczyzna niczego nie pami\u0119ta. Kie\u015blowski udaje si\u0119 do urz\u0119du, w kt\u00f3rym uprzejma kobieta znajduje dla niego w domowej ksi\u0119dze meldunkowej adres Jerzego i Tadeusza Janczewskich. 15 lipca 1947 roku wymeldowali si\u0119 do wsi D\u0119binki. Tam w kolejnym urz\u0119dzie w ksi\u0119dze meldunkowej wychodz\u0105 na jaw ich dalsze losy. W 1948 roku wr\u00f3cili do Warszawy i zamieszkali na ul. Komorskiej 44. Reporter puka do drzwi, po czym rozlega si\u0119 g\u0142o\u015bne: \u2013 Prosz\u0119. Gdy w drzwiach kobiety \u2013 \u017cony Tadeusza \u2013 staje Kie\u015blowski, zdaje si\u0119, \u017ce nie jest ona jego obecno\u015bci\u0105 zaskoczona ani nawet szczeg\u00f3lnie zainteresowana. Nawet nie podchodzi do drzwi, tylko rozmawia z nim z g\u0142\u0119bi pokoju. W ko\u0144cu reporter prosi j\u0105 o podej\u015bcie i dopiero wtedy, gdy re\u017cyser chce wej\u015b\u0107 do jej domu, kobieta jest zak\u0142opotana. Prosz\u0119 bardzo, tylko nie wiem, nie rozumiem, co to w og\u00f3le za naj\u015bcie<\/em> [26<\/a>]<\/sup>. Kie\u015blowski pokazuje kobiecie zdj\u0119cie \u2013 Sk\u0105d pan to ma?! \u2013 Znale\u017ali\u015bmy takie zdj\u0119cie<\/em> [27<\/a>]<\/sup>. \u017bona Tadeusza opowiada o okoliczno\u015bciach, w jakich pierwszy raz zobaczy\u0142a fotografi\u0119, w jakich pozna\u0142a m\u0119\u017ca oraz o bracie, Jurku, o jego miejscu zamieszkania i zawodzie. Do pomieszczenia wchodzi pierwszy bohater ze zdj\u0119cia, Tadeusz, zaskoczony obecno\u015bci\u0105 telewizji. \u2013 Niech pan siada, prosz\u0119 bardzo. \u2013 Dzi\u0119kuj\u0119. \u2013 Ja pana zapraszam jak u siebie, ale troszeczk\u0119 \u017ce\u015bmy si\u0119 tutaj rozgo\u015bcili<\/em> [28<\/a>]<\/sup>. M\u0119\u017cczyzna postawiony w tak niespodziewanej sytuacji w og\u00f3le nie zwraca uwagi na s\u0142owa Kie\u015blowskiego. Tadeusz proszony jest o powr\u00f3cenie wspomnieniami do momentu, w kt\u00f3rym zrobiono zdj\u0119cie. Mia\u0142 5 lat, pami\u0119ta sytuacj\u0119, ale kontekstu ju\u017c nie. Zatem Kie\u015blowski wraca do poszukiwa\u0144 starszego brata. Na podw\u00f3rku spotyka Barbar\u0119 Janczewsk\u0105, ma\u0142\u0105 c\u00f3reczk\u0119 Jerzego. M\u0119\u017cczyzna pracuje jako kierowca w Warszawiance na Grochowie, jest uczesany na je\u017ca i je\u017adzi samochodem, bia\u0142\u0105 Warszaw\u0105. Re\u017cyser udaje si\u0119 do zak\u0142adu, w kt\u00f3rym pracuje Janczewski. Odnajduje m\u0119\u017cczyzn\u0119. Jerzy doskonale pami\u0119ta kontekst powstania zdj\u0119cia, mia\u0142 w\u00f3wczas 8 lat i jest to dla niego wydarzenie traumatyczne. W tym dniu w wyniku bombardowania zgin\u0119\u0142a jego matka. Po wzruszaj\u0105cej opowie\u015bci Kie\u015blowski powraca do rozmowy z Tadeuszem, kt\u00f3ry wspomina z rozrzewnieniem histori\u0119 poznania \u017cony. Na koniec filmu znowu brakuje d\u017awi\u0119ku, s\u0142ycha\u0107 tylko szum. Podejrzewam,<\/em> t\u0142umaczy Miko\u0142aj Jazdon, \u017ce istnia\u0142a jeszcze jedna szpula z muzyk\u0105, kt\u00f3ra najpewniej rozbrzmiewa\u0142a w podk\u0142adzie na pocz\u0105tku i ko\u0144cu filmu, ale to tylko przypuszczenia<\/em> [29<\/a>]<\/sup> (w ty\u0142\u00f3wce filmu figuruje nazwisko Andrzeja Trybu\u0142y jako osoby odpowiedzialnej za opracowanie muzyczne, zatem ewidentnie film nadal nie jest kompletny pod wzgl\u0119dem d\u017awi\u0119ku). W ostatniej scenie pracownicy stoj\u0105 w grupie i patrz\u0105 na zdj\u0119cie Jerzego i jego brata, Tadeusza. Napisy ko\u0144cowe wy\u015bwietlaj\u0105 si\u0119 na twarzach ch\u0142opc\u00f3w \u2013 teraz ju\u017c odnalezionych, a nie anonimowych m\u0119\u017cczyzn.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"Obraz
Kadr z filmu Zdj\u0119cie<\/em> (re\u017c. Krzysztof Kie\u015blowski, 1968), \u017ar\u00f3d\u0142o: TVP <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie<\/em> w szerszym kontek\u015bcie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie to przyczynek do dzia\u0142ania Kie\u015blowskiego. Jest ono pretekstowe. Podobnie jak w Powi\u0119kszeniu<\/em>, kt\u00f3rego tematem jest w\u0142a\u015bnie fotografia. Owo medium pos\u0142u\u017cy\u0142o Antonioniemu do ukazania g\u0142\u0119bszego sensu, czyli braku sposobno\u015bci do uchwycenia prawdy, stwierdzenia, czym jest obiektywna rzeczywisto\u015b\u0107 i czy w og\u00f3le ona istnieje. <\/strong>\u201ePowi\u0119kszenie\u201d,<\/em> jak wskazuje Adam Garbicz, widziane od tej strony okazuje si\u0119 autotematycznym filmem o niemo\u017cno\u015bci uchwycenia jednoznacznego obrazu \u015bwiata przez fotografi\u0119, tak\u017ce ruchom\u0105: bo to nie kszta\u0142t rzeczy decyduje, lecz sfera duchowa<\/em> [30<\/a>]<\/sup>. Niew\u0105tpliwie w drugiej po\u0142owie lat 60. ten film sta\u0142 si\u0119 inspiracj\u0105 na skal\u0119 og\u00f3lno\u015bwiatow\u0105. To jest rok 1968<\/em>, zauwa\u017ca Marek Hendrykowski, i ja widz\u0119 co\u015b takiego, co z \u00f3wczesnego powietrza filmowego musia\u0142o pochodzi\u0107. Mianowicie Kie\u015blowski jest jako autor tego filmu najwyra\u017aniej zafascynowany \u201ePowi\u0119kszeniem\u201d Antonioniego<\/em> [31<\/a>]<\/sup>. Badacz wskazuje na wyra\u017ane zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy dzie\u0142ami nie tylko na p\u0142aszczy\u017anie zainteresowania samym no\u015bnikiem, jakim jest fotografia, lecz r\u00f3wnie\u017c w ch\u0119ci prowadzenia \u015bledztwa jako takiego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Zdj\u0119cie<\/em> zrealizowane zosta\u0142o w konwencji reporta\u017cu telewizyjnego. Stanowi to przejaw pewnych \u00f3wczesnych tendencji w debiutanckich filmach zawodowych m\u0142odych filmowc\u00f3w, w tym Kie\u015blowskiego. To jest jego zderzenie z materi\u0105 telewizyjn\u0105. Jego spos\u00f3b na reporta\u017c telewizyjny w takim najbardziej gor\u0105cym tego s\u0142owa znaczeniu. Ta formu\u0142a by\u0142a uprawiana w polskiej telewizji i to by\u0142a \u015bwietna formu\u0142a przedmiotu czy te\u017c w\u0105tku znalezionego, za kt\u00f3rym reporter pod\u0105\u017ca z kamer\u0105 i mikrofonem<\/em> [32<\/a>]<\/sup>. W owej formule powsta\u0142 zawodowy debiut Grzegorza Kr\u00f3likiewicza List mordercy<\/em>, kt\u00f3ry skupia si\u0119 przede wszystkim na problemie winy i kary, zbrodni i (nie)mo\u017cno\u015bci jej wybaczenia, szczero\u015bci skruchy oprawcy i dylemat\u00f3w moralnych ofiar. Re\u017cyser traktuje zatem o poszukiwaniu prawdy analogicznie do tego, co robi Kie\u015blowski w Zdj\u0119ciu<\/em>. Inspiracj\u0105<\/em>, wyja\u015bnia filmoznawca Micha\u0142 Dondzik, do powstania filmu \u201eList mordercy\u201d<\/em> (1971)<\/em> by\u0142 list skruszonego funkcjonariusza Gestapo wys\u0142any z Niemiec w 1969 roku do Rady Miejskiej w Radomiu<\/em> [33<\/a>]<\/sup>. Re\u017cyser stara si\u0119 dotrze\u0107 do ludzi, o kt\u00f3rych bohater pisze, zdarzenia przedstawione s\u0105 w manierze reporta\u017cu telewizyjnego. Nie ma fotografii, jak u Kie\u015blowskiego, ale jest element pobudzaj\u0105cy do \u015bledztwa \u2013 tytu\u0142owy list mordercy. Autor listu opisa\u0142 sw\u00f3j nienawistny stosunek do polskiej spo\u0142eczno\u015bci oraz pope\u0142nione na niej zbrodnie. M\u0119\u017cczyzna nie szcz\u0119dzi opis\u00f3w pope\u0142nionych przez siebie morderstw i tortur, stwierdza, \u017ce cieszy\u0142 go widok konaj\u0105cych ofiar. Dlaczego napisa\u0142 list? To jedno z pyta\u0144, na kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 odpowiedzie\u0107 bohaterowie filmu<\/em> [34<\/a>]<\/sup>. Kr\u00f3likiewicz jedzie do miasta, wys\u0142uchuje opowie\u015bci ludzi i tworzy portret mordercy, odkrywaj\u0105c jego to\u017csamo\u015b\u0107. Na g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dokumentu sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wypowiedzi os\u00f3b do\u015bwiadczonych przez II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 \u2013 niekt\u00f3re zna\u0142y tytu\u0142owego morderc\u0119<\/em> [35<\/a>]<\/sup>. R\u00f3wnie\u017c Kie\u015blowski, wypytuj\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w Brzeskiej 5, dociera do bohater\u00f3w fotografii. Z racji masowego zasi\u0119gu telewizji \u201eList mordercy\u201d pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 integruj\u0105c\u0105 osoby do\u015bwiadczone najwi\u0119kszym konfliktem w dziejach ludzko\u015bci<\/em> [36<\/a>]<\/sup>. Oba filmy zrealizowane na zlecenie TVP w istocie przepracowuj\u0105 traum\u0119 II wojny \u015bwiatowej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"Obraz
Zaskoczony Tadeusz Janczewski wchodzi do swojego mieszkania, w kt\u00f3rym czeka na niego ekipa filmowa, kadr z filmu Zdj\u0119cie<\/em> (re\u017c. Krzysztof Kie\u015blowski, 1968), \u017ar\u00f3d\u0142o: TVP <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"Obraz
Krzysztof Kie\u015blowski i Jerzy Janczewski, kadr z filmu Zdj\u0119cie <\/em>(re\u017c. Krzysztof Kie\u015blowski, 1968), \u017ar\u00f3d\u0142o: TVP <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nowa perspektywa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie<\/em> to dzie\u0142o wa\u017cne w ca\u0142okszta\u0142cie tw\u00f3rczo\u015bci re\u017cysera. Sam Kie\u015blowski przez lata uwa\u017ca\u0142, \u017ce to najlepszy film, jaki dane mu by\u0142o zrealizowa\u0107 [37<\/a>]<\/sup>. Pokazuje w nim si\u0142\u0119 fotografii, kt\u00f3ra staje si\u0119 jego paszportem, przepustk\u0105 do serc i zaufania ludzi postawionych przed kamer\u0105. By\u0142em dumny \u2013 wspomina po latach \u2013 \u017ce uda\u0142 mi si\u0119 film. Ale dzi\u015b ju\u017c bym czego\u015b takiego nie zrobi\u0142. Nie wdziera\u0142bym si\u0119 z butami i kamer\u0105 ludziom do mieszka\u0144, nie filmowa\u0142abym ich bez uprzedzenia<\/em> [38<\/a>]<\/sup>. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o, \u017ce jest to film zrealizowany w manierze telewizyjnej, od kt\u00f3rej re\u017cyser faktycznie odszed\u0142 w najbardziej znanych dzie\u0142ach dokumentalnych. Film ma fascynuj\u0105c\u0105 i wci\u0105\u017c nieodkryt\u0105 histori\u0119 rozpowszechniania, kt\u00f3ra oczekuje na wyja\u015bnienie (w jaki spos\u00f3b poszczeg\u00f3lne kopie gin\u0119\u0142y i jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej odnajdywa\u0142y?). Opisanie zaginionego filmu by\u0142 niemo\u017cliwe, co wyja\u015bnia b\u0142\u0119dy w pojawiaj\u0105cych si\u0119 na jego temat publikacjach. Miko\u0142aj Jazdon, pisz\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 o dokumentalnej tw\u00f3rczo\u015bci Kie\u015blowskiego, korzysta\u0142 z niemej wersji tego filmu [39<\/a>]<\/sup>, zatem wizualna warstwa dzie\u0142a funkcjonowa\u0142a w dyskursie filmoznawczym, a nawet w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci. 13 marca 2018 roku film po rekonstrukcji zosta\u0142 oficjalnie wydany jako jedna z pozycji w pakiecie dzie\u0142 Krzysztof Kie\u015blowski: Antologia Filmowa<\/em> [40<\/a>]<\/sup>. W ko\u0144cu, po p\u00f3\u0142wieczu, jego pierwszy zawodowy film mo\u017ce dotrze\u0107 do szerszej widowni, kt\u00f3rej przybli\u017cy sylwetk\u0119 m\u0142odego w\u00f3wczas dokumentalisty.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"Obraz
Kadr z filmu Zdj\u0119cie <\/em>(re\u017c. Krzysztof Kie\u015blowski, 1968), \u017ar\u00f3d\u0142o: TVP <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

[1]<\/sup> K. Surmiak-Doma\u0144ska, Kie\u015blowski.<\/em> Zbli\u017cenie<\/em>, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2018, s. 114.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/sup> M. Jazdon, Fotografie w roli g\u0142\u00f3wnej. O polskim filmie ikonograficznym ze zdj\u0119\u0107<\/em>, \u201eKwartalnik Filmowy\u201d 2006, nr. 54\u201355, s. 212.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/sup> J. Majewski, Retrospektywa<\/em>, Warszawskie Wydawnictwo Literackie, Warszawa 2001, s. 232.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/sup> W. Otto, Obserwacje \u017cycia i peregrynacje historii<\/em>, [w:] Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945\u20132014)<\/em>, red. M. Hendrykowska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Pozna\u0144 2015, s. 203.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/sup> Kie\u015blowski \u2013 kiedy\u015b i dzi\u015b. Dyskusja z okazji 80. urodzin Krzysztofa Kie\u015blowskiego<\/em>, https:\/\/ninateka.pl\/vod\/rozmowy\/kieslowski-kiedys-i-dzis-dyskusja-z-okazji-80-urodzin-krzysztofa-kieslowskiego\/<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/sup> Opis filmu Zdj\u0119cie<\/em> z portalu Filmweb, https:\/\/www.filmweb.pl\/film\/Zdj%C4%99cie-1968-11975<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/sup> Strona po\u015bwi\u0119cona filmowi Zdj\u0119cie <\/em>na portalu IMDb, https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt0163915\/<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[8]<\/sup> M. Jazdon, P. P\u0142awuszewski, Polski film dokumentalny lat siedemdziesi\u0105tych. Nic o nas bez nas<\/em>, [w:] Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945\u20132014)<\/em>, red. M. Hendrykowska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Pozna\u0144 2015, s. 266.<\/p>\n\n\n\n

[9]<\/sup> Wywiad nie do druku<\/em> (14.12.1973), z Krzysztofem Kie\u015blowskim rozmawia\u0142 Andrzej Ko\u0142ody\u0144ski, \u201eKino\u201d, 1996, nr 5, s. 4\u2013<\/em>7.<\/p>\n\n\n\n

[10]<\/sup> Obraz \u201eZ rzeczywisto\u015bci\u201d wykorzystuje szkolny dokument Kie\u015blowskiego pt. \u201eZdj\u0119cie\u201d (jest on kanw\u0105 tej realizacji), i podobnie jak on histori\u0119 bohatera swojego filmu, odtwarza biografi\u0119 re\u017cysera<\/em>, https:\/\/filmpolski.pl\/fp\/index.php?film=4222880<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[11]<\/sup> E-mail Miko\u0142aja Jazdona do autorki, 16.11.2021.<\/p>\n\n\n\n

[12]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[13]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[14]<\/sup> Kie\u015blowski w TVP, <\/em>http:\/\/www.polishdocs.pl\/pl\/aktualnosci\/617\/kieslowski_w_tvp<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[15]<\/sup> Wst\u0119p Marka Hendrykowskiego w programie Telekino<\/em>, TVP Kultura, 12.03.2011. W e-mailu do autorki Marek Hendrykowski wyja\u015bnia: To intryguj\u0105ca sprawa. Film istnia\u0142 przez lata, ale bez d\u017awi\u0119ku. Ton, jak nie raz bywa\u0142o, gdzie\u015b si\u0119 zawieruszy\u0142. Wcze\u015bniej oczywi\u015bcie istnia\u0142. Ponownie \u201eud\u017awi\u0119kowienie\u201d, czyli odtworzenie zapisu d\u017awi\u0119ku do \u201eZdj\u0119cia\u201d, nast\u0105pi\u0142o po odnalezieniu w 2011 ta\u015bmy VHS w prywatnych zbiorach re\u017cysera<\/em>, 14.11.2021.<\/p>\n\n\n\n

[16]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[17]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[18]<\/sup> T. Sobolewski, \u201eZdj\u0119cie\u201d i \u201eAmator\u201d: o niewystarczalno\u015bci sztuki,<\/em> \u201eFilm\u201d, 1996, nr 5, s. 115.<\/p>\n\n\n\n

[19]<\/sup> E-mail Miko\u0142aja Jazdona, dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

[20]<\/sup> Margarete Wach w publikacji Czas balsamowany. O roli fotografii w kinie Kie\u015blowskiego<\/em>, [w:] Kino Kie\u015blowskiego, kino po Kie\u015blowskim<\/em>, red. A. Gw\u00f3\u017ad\u017a, Wydawnictwo Skorpion, Warszawa 2006, 159\u2013170, autorka wspomina o filmie, streszczaj\u0105c jego fabu\u0142\u0119, aczkolwiek myli dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn, bohater\u00f3w ze zdj\u0119cia. Nawet przy okazji najnowszego projektu pt. Kie\u015blowski 2.0 <\/em>\u2013 Nauka o filmie poprzez tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Krzysztofa Kie\u015blowskiego<\/em> nie pojawi\u0142a si\u0119 wzmianka o Zdj\u0119ciu,<\/em> https:\/\/www.facebook.com\/kieslowski2.0\/<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[21]<\/sup> B. Kurowska, Krzysztof Kie\u015blowski. Fotografie z miasta \u0141odzi<\/em>, Muzeum Kinematografii w \u0141odzi, 2007.<\/p>\n\n\n\n

[22]<\/sup> K. Kie\u015blowski, Film dokumentalny a rzeczywisto\u015b\u0107<\/em>, [w:] Teoria praktyki<\/em>, red. Katarzyna M\u0105ka-Malaty\u0144ska PWSFTviT, \u0141\u00f3d\u017a 2019, s. 22.<\/p>\n\n\n\n

[23]<\/sup> Cytat pochodzi z filmu Zdj\u0119cie<\/em> (re\u017c. Krzysztof Kie\u015blowski, 1968).<\/p>\n\n\n\n

[24]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[25]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[26]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[27]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[28]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[29]<\/sup> E-mail Miko\u0142aja Jazdona, dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

[30]<\/sup> A. Garbicz, Kino, wehiku\u0142 magiczny. Przewodnik osi\u0105gni\u0119\u0107 filmu fabularnego. Podr\u00f3\u017c trzecia 1960\u20131966<\/em>, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 1996, s. 439.<\/p>\n\n\n\n

[31]<\/sup> Wst\u0119p Marka Hendrykowskiego, dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

[32]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[33]<\/sup> M. Dondzik, Eksperymenty z filmow\u0105 form\u0105. O filmach kr\u00f3tkometra\u017cowych Grzegorza Kr\u00f3likiewicza,<\/em> \u201ePleograf\u201d 2017, nr 3, http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/eksperymenty-z-filmowa-forma-o-filmach-krotkometrazowych-grzegorza-krolikiewicza\/<\/a><\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[34]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[35]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[36]<\/sup> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

[37]<\/sup> Wypowied\u017a Krzysztofa Kie\u015blowskiego: Pierwszy film, to najlepszy, jaki do tej pory uda\u0142o mi si\u0119 zrobi\u0107. By\u0142 to film dla telewizji \u2013 \u201eZdj\u0119cie\u201d \u2013 kt\u00f3ry w tym momencie nie istnieje<\/em>, Wywiad nie do druku,<\/em> dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

[38]<\/sup> K. Wierzbicki, Jak powstawa\u0142 pierwszy film Kie\u015blowskiego<\/em>,\u201eGazeta Wyborcza\u201d 2011, https:\/\/wyborcza.pl\/7,75410,9234516,jak-powstawal-pierwszy-film-kieslowskiego.html<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[39]<\/sup> E-mail Miko\u0142aja Jazdona, dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

[40]<\/sup> Majestatyczne wydanie podsumowuj\u0105ce dorobek Krzysztofa Kie\u015blowskiego. Zawiera filmy fabularne, telewizyjne, dokumentalne i kr\u00f3tkometra\u017cowe oraz serial telewizyjny \u201eDekalog\u201d. \u0141\u0105cznie 47 obowi\u0105zkowych pozycji obrazuj\u0105cych tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Re\u017cysera. Ca\u0142o\u015b\u0107 dope\u0142niaj\u0105 filmy dokumentalne o samym Krzysztofie Kie\u015blowskim, M. R., http:\/\/www.galapagos.com.pl\/news,2975,Kielowski,Antologia,filmowa,Wydanie,Kolekcjonerskie,36,DVD.html<\/a> [dost\u0119p: 17.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Anna Krakowiak<\/strong> \u2013 studentka 3 roku filmoznawstwa na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim. Interesuje si\u0119 kinem polskim, w szczeg\u00f3lno\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 dokumentaln\u0105. Pisze prac\u0119 licencjack\u0105 o trylogii Witajcie w\u2026<\/em> Henryka Dederki.<\/p>\n\n\n\n

Streszczenie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest Zdj\u0119ciu<\/em> (1968), dokumentalnemu debiutowi Krzysztofa Kie\u015blowskiego, kt\u00f3ry pozostaj\u0105ce na marginesie jego tw\u00f3rczo\u015bci. Autorka analizuje dotychczasowe badania nad filmem, rekonstruuj\u0105c przy tym aspekty historii nieporuszane dot\u0105d w publikacjach wzmiankuj\u0105cych o filmie. <\/strong>Konfrontuje sprzeczne informacje powsta\u0142e w wyniku niewyja\u015bnionego zagini\u0119cia ta\u015bm z nagranym obrazem i d\u017awi\u0119kiem. Poza okoliczno\u015bciami niedosz\u0142ej dystrybucji badaczka skupia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na analizie dzie\u0142a. Tekst umo\u017cliwia spojrzenie na Zdj\u0119cie<\/em> Krzysztofa Kie\u015blowskiego z nowej perspektywy. <\/p>\n\n\n\n

The article is dedicated to The Photograph<\/em> (1968), the documentary debut by Krzysztof Kie\u015blowski which remained on the verge of his creativeness. The author analyzes the hitherto research on the film while reconstructing aspects of the story which haven\u2019t been yet covered in publications mentioning the film. She confronts the contradictory information created by the unexplained disappearance of the tapes with image and sound. Besides the circumstances of the would-be distribution, the researcher also focuses on the analysis of the work. The text makes it possible to look at Krzysztof Kie\u015blowski\u2019s The Photograph<\/em> from a new perspective. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017beby wyobrazi\u0107 sobie, w jaki spos\u00f3b Krzysztof mnie zdobywa\u0142, najlepiej zobaczy\u0107 jego film \u201eZdj\u0119cie\u201d z 1968 roku. Jest tam reporterem, kt\u00f3ry szuka dw\u00f3ch ch\u0142opc\u00f3w ze starej fotografii. On w m\u0142odo\u015bci by\u0142 dok\u0142adnie taki jak w tym filmie. Uparty, nieust\u0119pliwy. \u0141aduje si\u0119 ludziom do mieszkania, nie prosi, nie t\u0142umaczy si\u0119, wk\u0142ada nog\u0119 w drzwi \u2013 m\u00f3wi… Czytaj wi\u0119cej »„Zdj\u0119cie”, czyli pr\u00f3ba rozpoznania historii zawodowego debiutu Krzysztofa Kie\u015blowskiego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":2468,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[1017],"tags":[1025,1036,56,1037],"ppma_author":[1038],"class_list":["post-2180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-historyczno-filmowy-kwartalnik-filmoteki-narodowej-nr-3-2021","tag-dokumenty-kieslowskiego","tag-fotografia-w-filmie","tag-krzysztof-kieslowski","tag-zdjecie"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t