{"id":2171,"date":"2021-12-30T12:44:41","date_gmt":"2021-12-30T11:44:41","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/?p=2171"},"modified":"2022-09-27T13:06:40","modified_gmt":"2022-09-27T12:06:40","slug":"komentarz-do-kolaudacji-filmu-przypadek-krzysztofa-kieslowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/komentarz-do-kolaudacji-filmu-przypadek-krzysztofa-kieslowskiego\/","title":{"rendered":"Komentarz do kolaudacji filmu „Przypadek” Krzysztofa Kie\u015blowskiego"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Bogus\u0142aw Linda. Przypadek. <\/em>Autor: Sylwia Pakulska. Prawa: WFDiF \/po Studiu Filmowym „Tor”\/<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Publikowanie wybranych fragment\u00f3w dokumentacji filmowej ze zbior\u00f3w FINA wraz z komentarzem w nowo powsta\u0142ym dziale Archiwalia<\/em> ma przede wszystkim uzupe\u0142nia\u0107 wiod\u0105cy temat danego numeru \u201ePleografu\u201d o \u017ar\u00f3d\u0142a dokumentacyjne, a dodatkowo stwarza okazj\u0119 do zaprezentowania i scharakteryzowania kolekcji archiwalnych zgromadzonych w Filmotece Narodowej \u2013 Instytucie Audiowizualnym. Stenogram kolaudacji filmu Przypadek<\/em> Krzysztofa Kie\u015blowskiego jest cz\u0119\u015bci\u0105 kolekcji stenogram\u00f3w kolaudacyjnych film\u00f3w fabularnych, kt\u00f3rych liczba w zbiorach FINA przekracza 700 pozycji. Materia\u0142y te zosta\u0142y pozyskane i s\u0105 opracowywane przez pracownik\u00f3w biblioteki, a udost\u0119pniane \u2013 w czytelni FINA. To jedyne miejsce, poza dysponuj\u0105cym stosunkowo niewielk\u0105 liczb\u0105 stenogram\u00f3w Archiwum Akt Nowych, gdzie zachowa\u0142 si\u0119 ten unikatowy i jak\u017ce wa\u017cny dla historyk\u00f3w polskiego kina zbi\u00f3r archiwalny. <\/p>\n\n\n\n

Stenogramy oddaj\u0105 przebieg prac komisji kolaudacyjnych, kt\u00f3re, co warto podkre\u015bli\u0107, w okresie PRL by\u0142y zawsze zapisywane. Trudno jednak rozstrzygn\u0105\u0107, czy wiernie odwzorowuj\u0105 wypowiedzi i dyskusje w czasie obrad (bo przecie\u017c by\u0142y przygotowywane w ramach prac samego Naczelnego Zarz\u0105du Kinematografii), czy tak\u017ce przechodzi\u0142y swoist\u0105 cenzur\u0119? Stenogram z kolaudacji filmu Przes\u0142uchanie<\/em> [1<\/a>]<\/sup><\/sup> (re\u017c. Ryszard Bugajski, 1982) r\u00f3\u017cni si\u0119 od przebiegu tego posiedzenia, kt\u00f3re zosta\u0142o nagrane potajemnie przez tw\u00f3rc\u00f3w, spisane i opublikowane p\u00f3\u017aniej w ksi\u0105\u017cce Przes\u0142uchanie<\/em> [2<\/a>]<\/sup><\/sup> razem ze scenariuszem. By\u0107 mo\u017ce jednak przyk\u0142ad ten, ze wzgl\u0119du na wyj\u0105tkowy charakter samego filmu, nazywanego przecie\u017c \u201enajbardziej antysocjalistycznym\u201d, nie jest reprezentatywny. Szkoda, \u017ce nie zachowa\u0142y si\u0119 inne nagrania lub \u015bwiadectwa os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w obradach, na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cna by przeprowadzi\u0107 podobn\u0105 weryfikacj\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Komisja Kolaudacyjna Film\u00f3w Fabularnych, nazywana tak\u017ce Komisj\u0105 Ocen Fabularnych Film\u00f3w Kinowych, dzia\u0142a\u0142a w czasie rozpatrywania filmu Przypadek<\/em>, tj. 30 grudnia 1981 roku, na podstawie Zarz\u0105dzenia nr 48 Ministra Kultury i Sztuki z 11 grudnia 1978 roku. Zgodnie z tym zarz\u0105dzeniem komisja by\u0142a organem doradczym podsekretarza stanu kieruj\u0105cego Naczelnym Zarz\u0105dem Kinematografii w sprawie przyj\u0119cia filmu, przyznania odpowiedniej kategorii artystycznej, ustalenia sposobu rozpowszechniania, a tak\u017ce udzia\u0142u w festiwalach i imprezach filmowych. Kadencja Komisji by\u0142a zaplanowana na trzy lata. Zgodnie z zarz\u0105dzeniem przewodnicz\u0105cym komisji by\u0142 wiceminister kultury i sztuki \u2013 szef kinematografii, a wiceprzewodnicz\u0105cym \u2013 dyrektor Departamentu Programowego NZK. W sk\u0142ad komisji wchodzili dodatkowo: krytycy filmowi, literaci i publicy\u015bci, re\u017cyserzy filmowi, kierownicy artystyczni Zespo\u0142\u00f3w Filmowych, przedstawiciele MON, KC PZPR, MSW, dzia\u0142acze spo\u0142eczno-kulturalni, dyrektor PRF \u201eZespo\u0142y Filmowe\u201d, dyrektor Przedsi\u0119biorstwa Dystrybucji Film\u00f3w oraz przedstawiciel Okr\u0119gowego Urz\u0119du Kontroli Publikacji i Widowisk w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Kolaudacja Przypadku<\/em> mia\u0142a miejsce w sali kolaudacyjnej na Krakowskim Przedmie\u015bciu (w dzisiejszym kinie Rejs) 30 grudnia 1981 roku w szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach, bo 17 dni po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego. Scenariusz Przypadku<\/em> zosta\u0142 skierowany do produkcji w zespole Tor jeszcze w czasie tzw. karnawa\u0142u Solidarno\u015bci i nie by\u0142o problem\u00f3w z jego zatwierdzeniem przez Ministerstwo Kultury i Sztuki. Zespo\u0142y Filmowe, w ramach tocz\u0105cej si\u0119 w\u00f3wczas w \u015brodowisku filmowc\u00f3w dyskusji o samorz\u0105dno\u015bci i finansowaniu, bra\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 za kierowanie scenariuszy do realizacji. Rozpocz\u0119cie produkcji Przypadku<\/em> w 1981 roku wywo\u0142ywa\u0142o jednak mocne g\u0142osy sprzeciwu w Ministerstwie Spraw Wewn\u0119trznych, gdzie w notatce przygotowanej przez III departament poddano scenariusz ideologicznej krytyce: Ze wzgl\u0119du na niskie walory artystyczne PRZYPADKU oraz wyj\u0105tkowo negatywne tre\u015bci, jakie zawiera scenariusz (apologetyka KOR-u i \u015brodowisk niepodleg\u0142o\u015bciowych z nim zwi\u0105zanych, jednoznacznie antypa\u0144stwowa i antysocjalistyczna demagogia oraz antypartyjny charakter), tak\u017ce w zwi\u0105zku z autentycznymi przek\u0142amaniami i fa\u0142szowaniem rzeczywisto\u015bci, film ten nie powinien by\u0107 skierowany do produkcji<\/em> [3<\/a>]<\/sup><\/sup>. I cho\u0107 Przypadek<\/em> Krzysztofa Kie\u015blowskiego jest w du\u017cej mierze filmem o wyd\u017awi\u0119ku filozoficznym, a na pierwszy plan wysuwa si\u0119 w nim refleksja dotycz\u0105ca ludzkiego losu, to jednak pokazane w nim wydarzenia, m.in. brutalne potraktowanie bohatera przez milicj\u0119, a tak\u017ce wymowa filmu nie dawa\u0142y mu praktycznie \u017cadnych szans na ekranowy \u017cywot w nowych realiach po 13 grudnia 1981 roku. W stanie wojennym zawieszono dzia\u0142alno\u015b\u0107 m.in. Stowarzyszenia Filmowc\u00f3w Polskich oraz ograniczono dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zespo\u0142\u00f3w Filmowych. 12 grudnia 1981 roku wprowadzono te\u017c represyjne zarz\u0105dzenie Prezesa G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Kontroli Publikacji i Widowisk. W tamtym okresie \u015brodowisku filmowemu uda\u0142o si\u0119 jedynie uzyska\u0107 zgod\u0119 na uko\u0144czenie film\u00f3w b\u0119d\u0105cych ju\u017c w produkcji. Andrzej Wajda, jako \u00f3wczesny prezes SFP, wraz z wiceprezesem Markiem Nowickim uzyskali takie zapewnienie od Ministerstwa Kultury i Sztuki w pierwszych dniach stanu wojennego. Dotyczy\u0142o ono tak\u017ce filmu Przypadek<\/em>, kt\u00f3ry by\u0142 w\u00f3wczas na etapie ud\u017awi\u0119kowienia.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0142ad os\u00f3b przyby\u0142ych na posiedzenie komisji kolaudacyjnej rozpatruj\u0105cej Przypadek<\/em> by\u0142 nieliczny w por\u00f3wnaniu z praktyk\u0105 innych posiedze\u0144. W wykazie stenogramu podano osiem nazwisk, a zazwyczaj na podobnych posiedzeniach by\u0142o oko\u0142o 20 os\u00f3b reprezentuj\u0105cych r\u00f3\u017cne \u015brodowiska. Pocz\u0105wszy od pierwszej wypowiedzi, prof. Aleksandra Jackiewicza, kt\u00f3ry podkre\u015bla\u0142, \u017ce jest to film wybitny, m\u00f3wi\u0105cy o losach ludzi<\/em>, mo\u017cna by\u0142o wyczu\u0107 brak nadziei na skierowanie filmu do dystrybucji w nowych realiach: Ogl\u0105da\u0142em film z minionej epoki, przecie\u017c wszystko si\u0119 zmieni\u0142o, mo\u017ce nie ma sensu rozmawia\u0107 o tym filmie, je\u015bli temu filmowi nic nie mo\u017cemy pom\u00f3c<\/em>. W odniesieniu do Przypadku <\/em>pos\u0142u\u017cono si\u0119 nawet kategori\u0105 filmu historycznego, aby podkre\u015bli\u0107, \u017ce realia w nim pokazane nie dotyczy\u0142y wsp\u00f3\u0142czesnych wydarze\u0144. To by\u0142 pomys\u0142 na obron\u0119 tego filmu, bo w zamy\u015ble przyklejenie mu etykietki \u201efilm historyczny\u201d mia\u0142o podkre\u015bli\u0107, \u017ce Przypadek<\/em> nie lokuje si\u0119 w obecnym sporze politycznym.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tka wypowied\u017a Andrzeja Wajdy jest przede wszystkim jego osobist\u0105 deklaracj\u0105 polityczn\u0105 w stanie wojennym: To prawda, wszystko si\u0119 zmieni\u0142o, ale ja si\u0119 nie zmieni\u0142em<\/em>. Wajda dostrzeg\u0142 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 tego filmu na tle ca\u0142ej dotychczasowej produkcji. W filmie Przypadek <\/em>uda\u0142o si\u0119 wed\u0142ug niego pokaza\u0107 niezale\u017cnie od wydarze\u0144 politycznych los cz\u0142owieka, t\u0119 chwiejno\u015b\u0107, \u017ce \u017cyjemy w tak nieustabilizowanym systemie<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Warto\u015b\u0107 i niepowtarzalno\u015b\u0107 tego filmu s\u0105 tak\u017ce przywo\u0142ane w wypowiedzi profesora filozofii Henryka Jankowskiego, kt\u00f3ry dodatkowo mocno podkre\u015bla: jest to film prawdziwy<\/em>. Jednocze\u015bnie, jako badacz specjalizuj\u0105cy si\u0119 w etyce, zdecydowanie wzywa cz\u0142onk\u00f3w komisji do adekwatnej oceny: naszym zadaniem tutaj jest dawanie zgodnie z nasz\u0105 wiedz\u0105 i sumieniem ocen tych dzie\u0142 <\/em>(\u2026) jeste\u015bmy winni temu gronu i tw\u00f3rcy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Redaktor Les\u0142aw Bajer, poeta Ernest Bryll, a tak\u017ce redaktor Jacek Fuksiewicz w kr\u00f3tkich wypowiedziach bardzo entuzjastycznie wypowiadaj\u0105 si\u0119 o warto\u015bci filmu Kie\u015blowskiego, nie znajduj\u0105c w nim nawet najmniejszej skazy. Ten film du\u017co wyja\u015bnia z my\u015blenia pokolenia, kt\u00f3re jest po mnie<\/em> \u2013 podkre\u015bla\u0142 Ernest Bryll.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tadeusz \u0141omnicki i Zbigniew Zapasiewicz. Przypadek.<\/em> Autor: Romuald Pie\u0144kowski. Prawa: Filmoteka Narodowa \u2013 Instytut Audiowizualny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jerzy Jesionowski, pisarz nale\u017c\u0105cy do PZPR i reprezentuj\u0105cy na tej kolaudacji g\u0142os \u00f3wczesnej w\u0142adzy, niejako da\u0142 sygna\u0142 swoj\u0105 wypowiedzi\u0105, \u017ce nie by\u0142o w\u00f3wczas szans na pokazanie tego filmu: Istotny jest natomiast problem, jakie on ma szanse dotarcia do widowni. Jak nast\u0105pi pewne uspokojenie, to nie powinien mie\u0107 \u017cadnych przeszk\u00f3d w dotarciu do widowni<\/em>. Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce by\u0142o to stwierdzenie faktu, a nie postulat samego Jesionowskiego, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce komisja powinna przyj\u0105\u0107 film. Ton wypowiedzi Jesionowskiego na kolaudacji filmu Matka Kr\u00f3l\u00f3w<\/em>, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w pa\u017adzierniku 1982 roku, by\u0142 bardzo podobny. Jak wspomina Janusz Zaorski: Dy\u017curni partyjniacy \u2013 jak Kazimierz Ko\u017aniewski czy Jerzy Jesionowski \u2013 kr\u0119powali si\u0119 krytykowa\u0107 zbyt ostro i m\u00f3wili, \u017ce Polacy nie s\u0105 jeszcze na tego typu filmy gotowi<\/em> [4<\/a>]<\/sup><\/sup>. <\/sup><\/p>\n\n\n\n

Re\u017cyser filmu, Krzysztof Kie\u015blowski, w charakterystycznym dla siebie tonie racjonalisty, odnosz\u0105c si\u0119 do wcze\u015bniejszych g\u0142os\u00f3w, powiedzia\u0142: Zawsze robi\u0142em jakie\u015b filmy, filmy te funkcjonowa\u0142y i nie funkcjonowa\u0142y, i trzeba trzyma\u0107 si\u0119 tego dalej. Film nie funkcjonuje i z powrotem funkcjonuje<\/em>. <\/strong>T\u0105 wypowiedzi\u0105 nawi\u0105za\u0142 <\/strong>do faktu, \u017ce jego dwa filmy, tzw. p\u00f3\u0142kowniki: Murarz<\/em> (1973) i Spok\u00f3j<\/em> (1976), zosta\u0142y odblokowane w 1981 roku i zacz\u0119\u0142y funkcjonowa\u0107 w obiegu, ale paradoksalnie domy\u015bla\u0142 si\u0119, \u017ce przedostatniego dnia tego\u017c roku p\u00f3jdzie na p\u00f3\u0142k\u0119 jego najnowszy Przypadek<\/em>, podobnie jak Kr\u00f3tki dzie\u0144 pracy<\/em> (1981). Czy pr\u00f3bowa\u0142 jeszcze walczy\u0107 w tej sprawie? Krzysztof Zanussi wspomina, \u017ce w czasie stanu wojennego Kie\u015blowski, re\u017cyser zawsze bardzo aktywny na rzecz \u015brodowiska, spotka\u0142 si\u0119 te\u017c z Czes\u0142awem Kiszczakiem, \u00f3wczesnym szefem w Ministerstwie Spraw Wewn\u0119trznych oraz cz\u0142onkiem Biura Politycznego KC, ale nie chodzi\u0142o o film Przypadek<\/em> \u2013 Kie\u015blowski walczy\u0142 o wypuszczenie z wi\u0119zie\u0144 internowanych koleg\u00f3w filmowc\u00f3w [5<\/a>]<\/sup><\/sup>. W wyniku dzia\u0142alno\u015bci kontroli partyjnej w roku 1983 zesp\u00f3\u0142 Tor, podobnie jak zesp\u00f3\u0142 X i zesp\u00f3\u0142 Aneks, zosta\u0142 poddany krytyce, z powodu kt\u00f3rej m.in. Krzysztof Kie\u015blowski mia\u0142 zosta\u0107 usuni\u0119ty z kierownictwa Toru [6<\/a>]<\/sup><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

W sk\u0142adzie komisji kolaudacyjnej jest tak\u017ce wymieniony pu\u0142kownik Wac\u0142aw Lang, kt\u00f3ry nie zabiera\u0142 g\u0142osu. By\u0142 on obecny zazwyczaj wtedy, kiedy w filmie pojawia\u0142y si\u0119 w\u0105tki zwi\u0105zane z wojskiem. Cho\u0107 w Przypadku<\/em> w\u0105tk\u00f3w takich nie by\u0142o, to przecie\u017c w\u00f3wczas, na pocz\u0105tku stanu wojennego, wojskowi weszli wsz\u0119dzie i w tym kontek\u015bcie obecno\u015b\u0107 pu\u0142kownika nie mo\u017ce nikogo dziwi\u0107. Kr\u00f3tko wypowiedzia\u0142 si\u0119 te\u017c Edward \u017bebrowski, kt\u00f3ry nie zosta\u0142 wymieniony w sk\u0142adzie, bowiem zast\u0119powa\u0142 szefa zespo\u0142u Tor, Krzysztofa Zanussiego, przygotowuj\u0105cego si\u0119 w tym czasie do nakr\u0119cenia filmu Imperatyw<\/em> (1982) w RFN. <\/p>\n\n\n\n

Atmosfera w czasie kolaudacji nie by\u0142a jednak gor\u0105ca, poniewa\u017c zabrak\u0142o os\u00f3b, kt\u00f3re by zdecydowanie wypowiada\u0142y si\u0119 przeciwko filmowi. Zazwyczaj w przypadku film\u00f3w z jednej strony odkrywczych formalnie i nowatorskich w spojrzeniu, a z drugiej dotykaj\u0105cych temat\u00f3w politycznych spory by\u0142y d\u0142ugie i cz\u0119sto burzliwe. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce los Przypadku<\/em> zosta\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej przes\u0105dzony. W tym kontek\u015bcie najbardziej mo\u017ce dziwi\u0107 entuzjazm i pochwa\u0142a dla filmu wyra\u017cona przez przewodnicz\u0105cego Jerzego Passendorfera, kt\u00f3ry od listopada sprawowa\u0142 funkcj\u0119 szefa kinematografii, jak wspomina Edward Zaji\u010dek, \u201eprawem kaduka\u201d [7<\/a>]<\/sup><\/sup>. W ko\u0144cz\u0105cej kolaudacj\u0119 wypowiedzi Passendorfer stan\u0105\u0142 po stronie filmu: jest to film wybitny i uwagi typu kolaudacyjnego nie maj\u0105 racji bytu<\/em>. Warto tylko doda\u0107, \u017ce przewodnicz\u0105cym oraz szefem kinematografii Passendorfer nie by\u0142 d\u0142ugo, bo ju\u017c od stycznia 1982 roku zast\u0105pi\u0142 go Stanis\u0142aw Stefa\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Na kolaudacji nie by\u0142o przedstawiciela cenzury, co mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce ju\u017c wcze\u015bniej dosz\u0142o do pewnych ustale\u0144. Kolaudacja ta mo\u017ce by\u0107 przyk\u0142adem tego, w jak niewielkim stopniu dyskusje w czasie obrad komisji mia\u0142y wp\u0142yw na sam\u0105 decyzj\u0119 o skierowaniu do rozpowszechniania, zw\u0142aszcza w czasach stanu wojennego. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Decyzja o rozpowszechnianiu Przypadku<\/em>. \u0179r\u00f3d\u0142o: Archiwum FINA<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jakie by\u0142y dalsze losy filmu? Trafi\u0142 on na ekrany kin w Polsce w 1987 roku \u2013 odblokowano wtedy kilka film\u00f3w zatrzymanych w stanie wojennym, m.in. Matk\u0119 kr\u00f3l\u00f3w<\/em> i Wielki bieg<\/em>. Na indeksie pozosta\u0142o jeszcze Przes\u0142uchanie<\/em> Bugajskiego. Mimo \u017ce nast\u0119powa\u0142a ju\u017c powolna odwil\u017c, Przypadek<\/em> wszed\u0142 do kin dopiero po ocenzurowaniu dw\u00f3ch scen: pierwszej, w kt\u00f3rej Witek (w tej roli Bogus\u0142aw Linda) pa\u0142owany jest przez milicj\u0119, oraz drugiej \u2013 z krytyczn\u0105 dla systemu piosenk\u0105 Jacka Kaczmarskiego. Premiera zagraniczna odby\u0142a si\u0119 na festiwalu w Cannes w 1987 roku, ale nie w konkursie g\u0142\u00f3wnym. <\/p>\n\n\n\n

W 2013 roku w ramach rekonstrukcji cyfrowej podj\u0119to trud przywr\u00f3cenia wyci\u0119tych scen. Nie zachowa\u0142 si\u0119, niestety, fragment uj\u0119cia, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wny bohater zosta\u0142 brutalnie potraktowany przez milicj\u0119. W nowej wersji s\u0142yszymy w tym miejscu tylko \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105, kt\u00f3r\u0105 przechowywa\u0142 przez 30 lat autor d\u017awi\u0119ku, Micha\u0142 \u017barnecki, i kt\u00f3ra zosta\u0142a ponownie w\u0142\u0105czona do filmu.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

[1]<\/sup> Archiwum FINA, Zbi\u00f3r Archiwali\u00f3w, A-344 poz. 296<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/sup> R. Bugajski, Przes\u0142uchanie<\/em>, Niezale\u017cna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990, s. 108\u2013130.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/sup> S. Zawi\u015bli\u0144ski, Kie\u015blowski. Wa\u017cne, \u017ceby i\u015b\u0107\u2026<\/em>, Wydawnictwo Skorpion, Warszawa 2011, s. 220\u2013221.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/sup> \u201eMatka Kr\u00f3l\u00f3w\u201d w randze \u201ep\u00f3\u0142kownika\u201d, <\/em>wywiad z J. Zaorskim, rozmawiali M. Foks i K. Wichowska, https:\/\/przystanekhistoria.pl\/pa2\/tematy\/cenzura\/60246,Matka-Krolow-w-randze-polkownika.html<\/a> [dost\u0119p: 10.11.2021].<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/sup> B. Hollender, Z. Turowska, Zesp\u00f3\u0142 Tor<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 2000, s. 123.<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/sup> A. Misiak, Kinematograf kontrolowany. Cenzura filmowa w kraju socjalistycznym i demokratycznym (PRL i USA)<\/em>, Towarzystwo Autor\u00f3w i Wydawc\u00f3w Prac Naukowych Universitas, Krak\u00f3w 2006, s. 315.<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/sup> E. Zaji\u010dek, Poza ekranem. Kinematografia polska 1896\u20132005<\/em>, Stowarzyszenie Filmowc\u00f3w Polskich, Warszawa 2005, s. 280.<\/p>\n\n\n\n

Adam Wy\u017cy\u0144ski<\/strong> \u2013 filmoznawca, bibliotekarz, archiwista, historyk filmu; pracownik Filmoteki Narodowej \u2013 Instytutu Audiowizualnego. Wsp\u00f3\u0142redaktor ksi\u0105\u017cek: Potop Redivivus<\/em> i Od \u201eSodomy i Gomory\u201d do \u201eP\u00e9p\u00e9 le Moko\u201d: Film zachodnioeuropejski w polskiej prasie 1918\u20131939. Recenzje<\/em>. Autor tekst\u00f3w dotycz\u0105cych polskiego kina zamieszczanych w ksi\u0105\u017ckach, m.in.: Kino polskie: reinterpretacje. Historia \u2013 ideologia \u2013 polityka<\/em> (red. K. Klejsa i E. Nurczy\u0144ska-Fidelska), Katalog wzajemnych uprzedze\u0144 Polak\u00f3w i Rosjan<\/em> (red. A. de Lazari), Historia kina polskiego<\/em> (red. T. Lubelski i K.J. Zar\u0119bski) oraz w serii Polscy Krytycy Filmowi<\/em> pod red. B. Giza i P. Zwierzchowski, a tak\u017ce w czasopismach: \u201eKwartalnik Filmowy Iluzjon\u201d, \u201eKino\u201d, \u201eZeszyty Telewizyjne\u201d, \u201eFilm Pro\u201d, \u201eImages\u201d. W 2015 roku otrzyma\u0142 br\u0105zowy medal Zas\u0142u\u017cony Kulturze \u2013 Gloria Artis. Wsp\u00f3\u0142re\u017cyser i re\u017cyser film\u00f3w dokumentalnych: Piszczyk to ja, Piszczyk to Ty. Jerzy Stefan Stawi\u0144ski o sobie, Konwicki w Dolinie Issy, Irena Laskowska. Wyjd\u0119, kiedy zechc\u0119, Roman K\u0142osowski. Komik z \u0142ezk\u0105, Filmoteka \u2013 pami\u0119\u0107 kina. 60 lat Filmoteki Narodowej, Hen i wojna, Andrzej Mularczyk – czyim ja \u017cy\u0142em \u017cyciem<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Publikowanie wybranych fragment\u00f3w dokumentacji filmowej ze zbior\u00f3w FINA wraz z komentarzem w nowo powsta\u0142ym dziale Archiwalia ma przede wszystkim uzupe\u0142nia\u0107 wiod\u0105cy temat danego numeru \u201ePleografu\u201d o \u017ar\u00f3d\u0142a dokumentacyjne, a dodatkowo stwarza okazj\u0119 do zaprezentowania i scharakteryzowania kolekcji archiwalnych zgromadzonych w Filmotece Narodowej \u2013 Instytucie Audiowizualnym. Stenogram kolaudacji filmu Przypadek Krzysztofa Kie\u015blowskiego jest cz\u0119\u015bci\u0105 kolekcji stenogram\u00f3w… Czytaj wi\u0119cej »Komentarz do kolaudacji filmu „Przypadek” Krzysztofa Kie\u015blowskiego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":2366,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[1017,960],"tags":[56,1031],"ppma_author":[1032],"class_list":["post-2171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-historyczno-filmowy-kwartalnik-filmoteki-narodowej-nr-3-2021","category-z-archiwum","tag-krzysztof-kieslowski","tag-przypadek"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t