![](\"http:\/\/pleograf.pl\/wp-content\/files\/PL\/Historia_Polskiego_Filmu\/KSIAZKI\/Obsession._Perversion._Rebellion._Twisted_Dreams_of_Central_European_Animation.jpg\")
<\/p>\n\n
\nObsession. Perversion. Rebellion. Twisted Dreams of Central European Animation <\/i>pod redakcj\u0105 Olgi i Micha\u0142a Bobrowskich, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Bia\u0142a\u2013Krak\u00f3w 2016<\/p>\n
<\/p>\n
Jak wskazuje Alan Cholodenko film mo\u017ce si\u0119 okre\u015bli\u0107 jako film tylko przez animacj\u0119. Animacja jest tym, co zosta\u0142o z filmu starte, tym, co usi\u0142uje zatai\u0107 to zatarcie, i tym, co pozwala filmowi by\u0107 filmem<\/i><\/a>[1]<\/a>. Dyskurs filmoznawczy bardzo cz\u0119sto marginalizuje jednak film animowany lub zwyczajnie go pomija. Wa\u017cne teorie filmowe takich autor\u00f3w, jak Andr\u00e9 Bazin, Siegfried Kracauer czy Gilles Deleuze nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 tej dziedziny sztuki \u2013 tak jakby s\u0142owo \u201efilm\u201d by\u0142o synonimem sformu\u0142owania \u201efilm aktorski\u201d. Nie lepiej jest r\u00f3wnie\u017c w polskim filmoznawstwie. Animacja bywa traktowana jako forma niefilmowa, kt\u00f3rej badaniem powinni zajmowa\u0107 si\u0119 historycy sztuki lub badacze nowych medi\u00f3w. Jest to najlepiej widoczne w programach polskich uczelni kszta\u0142c\u0105cych filmoznawc\u00f3w, gdzie film animowany zajmuje miejsce marginalne. Co wi\u0119cej, pomimo szerokiej gamy styl\u00f3w u\u017cywanych przez wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w animacji, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015bci podejmowanych temat\u00f3w nadal zbyt cz\u0119sto postrzega si\u0119 animacje jako medium odpowiednie tylko dla dzieci<\/a>[2]<\/a>. W XX wieku, kiedy film animowany \u2013 podobnie jak film aktorski \u2013 prze\u017cywa\u0142 wiele istotnych przemian, niewielu polskich autor\u00f3w interesowa\u0142o si\u0119 tym gatunkiem sztuki. Z tych nielicznych warto na pewno wymieni\u0107 Karola Irzykowskiego, Andrzeja Kossakowskiego, Jerzego Gi\u017cyckiego, Marcina Gi\u017cyckiego czy Jerzego Armat\u0119. Z pewno\u015bci\u0105 \u017cadnego z tych badaczy nie mo\u017cna jednak okre\u015bli\u0107 jako historyka filmu g\u0142\u00f3wnonurtowego. Ich przyk\u0142ad pokazuje, \u017ce zajmuj\u0105c si\u0119 filmem animowanym, pozostaje si\u0119 zwykle na uboczu w stosunku do dominuj\u0105cego dyskursu w filmoznawstwie. Obecnie zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna niewielkie o\u017cywienie w tej kwestii<\/a>[3]<\/a>, badaczy jest z pewno\u015bci\u0105 nieco wi\u0119cej, nadal jednak wiele publikacji skupia si\u0119 jedynie na produkcji rodzimej lub komercyjnych i wysokobud\u017cetowych filmach ameryka\u0144skich.<\/p>\n Tym bardziej cieszy pojawienie si\u0119 na polskich p\u00f3\u0142kach tomu zbiorowego Obsession. Perversion. Rebellion. Twisted Dreams of Central European Animation <\/i>pod redakcj\u0105 Olgi i Micha\u0142a Bobrowskich, kt\u00f3ra podejmuje pr\u00f3b\u0119 szerszego i g\u0142\u0119bszego spojrzenia na rozmaite zagadnienia zwi\u0105zane z t\u0105 dziedzin\u0105 sztuki. Publikacja powsta\u0142a w efekcie konferencji Pokr\u0119cone sny historii. Subwersywno\u015b\u0107 i deformacja w filmie animowanym z kraj\u00f3w wyszehradzkich<\/i> (Bielsko-Bia\u0142a 2015). Redaktorzy we wst\u0119pie wskazuj\u0105 g\u0142\u00f3wny temat ksi\u0105\u017cki: film animowany oraz do\u015bwiadczenie kulturowe kraj\u00f3w wyszehradzkich <\/i>(s. 11)<\/a>[4]<\/a>. Przedmiotem ich zainteresowa\u0144 s\u0105 modernistyczne oraz postmodernistyczne autorskie animacje dotykaj\u0105ce spraw nieobecnych w dyskursie g\u0142\u00f3wnego nurtu, poruszaj\u0105ce spo\u0142eczno-polityczne i ekonomiczne tabu, kt\u00f3rych forma i przes\u0142anie nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z wytworami kultury masowej. Wydaje si\u0119, \u017ce zaproponowany przez autor\u00f3w zakres jest niezwykle obszerny i wymaga\u0142by doprecyzowania. Pozwoli\u0142oby to na dok\u0142adniejsze zbadanie poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w w powojennym filmie animowanym kraj\u00f3w wyszehradzkich. Tymczasem zawarte w tomie artku\u0142y koncentruj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na polskiej i czeskiej animacji.<\/p>\n Ciekawym pomys\u0142em zapowiedzianym we wst\u0119pie jest konfrontacja tradycji animacji z kraj\u00f3w wyszehradzkich z animacj\u0105 w\u0142osk\u0105. Rozdzia\u0142 III, w kt\u00f3rym podj\u0119ty jest ten temat, skupia si\u0119 jednak jedynie na w\u0142oskiej animacji i w\u0142a\u015bciwie tylko artyku\u0142 Giuseppe Sedii podejmuje pr\u00f3b\u0119 por\u00f3wnania film\u00f3w z trzech r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w \u2013 Czechos\u0142owacji, Polski i W\u0142och. Zada\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pytanie, dlaczego akurat w\u0142oska animacja zosta\u0142a wybrana do konfrontacji z animacjami \u015brodkowoeuropejskimi? Wydaje si\u0119, \u017ce pewna wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107 oraz wzajemne oddzia\u0142ywanie \u2013 na kt\u00f3re wskazuj\u0105 autorzy \u2013 obu region\u00f3w Europy mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107 raczej w zestawieniu animacji z kraj\u00f3w wyszehradzkich z animacjami z pa\u0144stw ba\u0142ka\u0144skich. Kraje by\u0142ej Jugos\u0142awii mia\u0142y zbli\u017cone do\u015bwiadczenie do kraj\u00f3w komunistycznych, takich jak Polska, Czechos\u0142owacja czy W\u0119gry. Dodatkowo tw\u00f3rcy tzw. szko\u0142y zagrzebskiej \u2013 szczeg\u00f3lnie w latach 60. i 70. \u2013 bardzo ch\u0119tnie inspirowali si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 polskich czy te\u017c czeskich realizator\u00f3w. <\/i><\/p>\n Niew\u0105tpliw\u0105 zalet\u0105 publikacji jest zr\u00f3\u017cnicowana lista autor\u00f3w tekst\u00f3w, kt\u00f3rzy wywodz\u0105 si\u0119 z r\u00f3\u017cnych kr\u0119g\u00f3w kulturowych oraz s\u0105 przedstawicielami zar\u00f3wno o\u015brodk\u00f3w akademickich, festiwali filmowych, jak i \u015brodowisk tw\u00f3rczych. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie tylko pisze o animacji, ale tak\u017ce tworzy autorskie filmy. Z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna ich wi\u0119c okre\u015bli\u0107 jako sta\u0142ych uczestnik\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiatowego dyskursu o filmie animowanym. St\u0105d wynika obecno\u015b\u0107 w ksi\u0105\u017cce wielu zagadnie\u0144, kt\u00f3re w polskim filmoznawstwie s\u0105 rzadko badane. Z pewno\u015bci\u0105 nale\u017cy do tego, poruszany przez Chunning Guo, temat dokumentu animowanego \u2013 formy filmowej z wieloletni\u0105 tradycj\u0105, si\u0119gaj\u0105c\u0105 realizacji filmu Zatopienie Lusitanii <\/i>(Sinking of The Lusitania, <\/i>re\u017c. Winsor McCay, 1918), kt\u00f3ra dopiero w ostatnich latach doczeka\u0142a si\u0119 nale\u017cytej dyskusji<\/a>[5]<\/a>. Guo bardzo trafnie postrzega dokument animowany nie jako proste po\u0142\u0105czenie filmu animowanego i dokumentalnego, ale jako unikaln\u0105 form\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 u\u017cyta do badania tajemnic oraz z\u0142o\u017cono\u015bci pami\u0119ci<\/i> (s. 52) \u2013 artystyczne narz\u0119dzie do ukazywania historycznych wydarze\u0144, osobistych wspomnie\u0144 oraz sposob\u00f3w kszta\u0142towania pami\u0119ci.<\/p>\n Inn\u0105 ciekaw\u0105 perspektyw\u0119 w badaniach nad filmem animowanym przedstawia w artykule No Gods Land. Leszek Ko\u0142akowski\u2019s Philosophy in Polish Animated Film <\/i>Olga Bobrowska. Przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 punktom stycznym i wzajemnym powi\u0105zaniom mi\u0119dzy sztuk\u0105, animacj\u0105 a filozofi\u0105, badaczka analizuje dwa filmy \u2013 Wygnanie z raju <\/i>(re\u017c. Jerzy Zitzman, 1966) oraz Jak b\u00f3g Maior utraci\u0142 tron <\/i>(re\u017c. Piotr Muszalski i Pawe\u0142 Walicki, 1999) \u2013 kt\u00f3re s\u0105 pr\u00f3b\u0105 adaptacji tekst\u00f3w filozoficznych Leszka Ko\u0142akowskiego. Autorka poszukuje konkretnych figur filozoficznych Ko\u0142akowskiego nie tylko w tre\u015bci filmu czy w s\u0142owach lektora, ale te\u017c w formie: w sylwetowych, szkicowych i symbolicznych postaciach, kompozycji kadr\u00f3w, a tak\u017ce w u\u017cytych przez tw\u00f3rc\u00f3w technikach animacji. Rozwa\u017cania por\u00f3wnawcze staj\u0105 si\u0119 dla niej pretekstem do zastanowienia si\u0119 nad cechami technik animacji \u2013 okre\u015blenia ich charakteru oraz filozoficznego znaczenia. Bobrowska dostrzega, \u017ce zwi\u0105zek filozofii Ko\u0142akowskiego z animacj\u0105 widoczny jest ju\u017c w samej jej strukturze opartej na stanie ci\u0105g\u0142ego przep\u0142ywu<\/i> (s. 41). <\/i>Ruch, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnym czynnikiem kszta\u0142tuj\u0105cym film animowany, jest dla autorki elementem afirmuj\u0105cym niezale\u017cno\u015b\u0107 oraz krytyczne my\u015blenie. Artyku\u0142 Bobrowskiej z pewno\u015bci\u0105 otwiera drog\u0119 do innych tego typu rozwa\u017ca\u0144, kt\u00f3re na gruncie analizy polskiego filmu animowanego wydaj\u0105 si\u0119 o tyle wa\u017cne, \u017ce polska szko\u0142a animacji cz\u0119sto nazywana jest jedn\u0105 z najbardziej filozoficznych.<\/p>\n Trzecim wa\u017cnym zagadnieniem, kt\u00f3re rzadko pojawia si\u0119 w polskim dyskursie filmowym<\/a>[6]<\/a>, a jest obecne w tomie Obsession. Perversion. Rebellion<\/i>, jest pr\u00f3ba zbadania obecno\u015bci my\u015bli feministycznej w filmie animowanym. Paola Bristot w swoim artykule dokonuje przegl\u0105du film\u00f3w zrealizowanych przez wsp\u00f3\u0142czesne w\u0142oskie animatorki, kt\u00f3re dotykaj\u0105 osobistych kobiecych do\u015bwiadcze\u0144, takich jak ci\u0105\u017ca, macierzy\u0144stwo czy relacja z w\u0142asnym cia\u0142em. Autorka koncentruje si\u0119 na elementach wizualnych, kt\u00f3re odsy\u0142aj\u0105 do temat\u00f3w bardziej og\u00f3lnych, takich jak intymno\u015b\u0107, ci\u0105\u017ca, rozw\u00f3d czy aborcja. Wskazuje, \u017ce cierpliwa i drobiazgowa praca wykonywana przez animator\u00f3w cz\u0119sto prowadzi ich do koncentracji na w\u0142asnej intymno\u015bci, rodzinie albo wspomnieniach. Tak\u017ce Wiola Sowa w tek\u015bcie Women Approach the World<\/i> wskazuje na filmy, kt\u00f3re s\u0105 rodzajem kobiecych poszukiwa\u0144 emancypacyjnych, w kt\u00f3rych m\u00f3wi si\u0119 o \u201ekobiecych\u201d sprawach w spos\u00f3b niekonwencjonalny i z pomini\u0119ciem m\u0119skiego punktu widzenia. Sowa, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 polskiej bran\u017cy filmu animowanego, podkre\u015bla te\u017c, \u017ce w ostatnich latach kobiety zdominowa\u0142y kierunki zwi\u0105zane z animacj\u0105 na polskich uczelniach artystycznych, co \u015bwiadczy o ekspansji kobiet w dziedzinie produkcji filmowej<\/i> (s. 208).<\/p>\n Niekt\u00f3re artyku\u0142y \u2013 co warto doceni\u0107 \u2013 po\u015bwi\u0119cone s\u0105 mniej znanym re\u017cyserom. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Zdzis\u0142awa Kud\u0142y, opisywana przez Micha\u0142a Bobrowskiego w wielu publikacjach<\/a>[7]<\/a>, zwykle pozostaje przy\u0107miona przez innych animator\u00f3w, takich jak Jan Lenica, Walerian Borowczyk, Daniel Szczechura, Miros\u0142aw Kijowicz czy Kazimierz Urba\u0144ski. Bobrowski wykaza\u0142 si\u0119 niezwyk\u0142\u0105 wnikliwo\u015bci\u0105 analityczn\u0105, a wypracowane przez siebie tezy skonfrontowa\u0142 w rozmowie z samym tw\u00f3rc\u0105. Kud\u0142a uzupe\u0142nia je o s\u0142owo wieczno\u015b\u0107<\/i> (s. 83), kt\u00f3re prowokuje Bobrowskiego do kolejnych poszukiwa\u0144. Autor nakre\u015bla etapy artystycznego rozwoju animatora i osadza je w kontek\u015bcie dzia\u0142a\u0144 tw\u00f3rc\u00f3w polskiej szko\u0142y animacji oraz autor\u00f3w zagranicznych. Odnajduje tak\u017ce dominuj\u0105ce tematy, strategie tw\u00f3rcze oraz powracaj\u0105ce motywy. Wskazuje na konteksty spo\u0142eczno-kulturowe oraz polityczne obecne w jego filmach. Zdaniem Bobrowskiego obraz cz\u0142owieka w dziele Kud\u0142y przedstawiany jest w spos\u00f3b tragiczny i groteskowy \u2013 cywilizacja pomimo pe\u0142nej \u015bwiadomo\u015bci swojego destrukcyjnego charakteru nadal stacza si\u0119 po r\u00f3wni pochy\u0142ej w kierunku ekologicznej i humanitarnej katastrofy o rozmiarach apokaliptycznych <\/i>(s. 85).<\/p>\n Dope\u0142nieniem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci podj\u0119tych w tomie temat\u00f3w jest dodatek zawieraj\u0105cy trzy artyku\u0142y, kt\u00f3rych przedmiotem rozwa\u017ca\u0144 s\u0105 nowe \u015bcie\u017cki w polskim filmie animowanym. Szczeg\u00f3lnie ciekawe s\u0105 refleksje samych tw\u00f3rc\u00f3w \u2013 Wioli Sowy i Roberta Sowy. Wpisuj\u0105 si\u0119 one w jedno z za\u0142o\u017ce\u0144 animation studies, <\/i>w kt\u00f3rym przyjmuje si\u0119 perspektyw\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 aspekty teoretyczne z praktyczn\u0105 wiedz\u0105 na temat realizacji filmu animowanego. Jak wskazuje Paul Ward, animacja jest jednocze\u015bnie bogat\u0105, r\u00f3\u017cnorodn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105,<\/i> [\u2026] oraz intuicyjnym i magicznym procesem. Oba te wymiary okre\u015blaj\u0105 animacj\u0119 w perspektywie teoretycznej, pozwalaj\u0105cej zrozumie\u0107, co si\u0119 w niej dzieje i dlaczego \u2013 co jest niezwykle trudnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem<\/i><\/a>[8]<\/a>.<\/p>\n Z bogactwa podj\u0119tych w publikacji zagadnie\u0144 nie wy\u0142ania si\u0119 niestety sp\u00f3jna idea ksi\u0105\u017cki. R\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce nie podejmuje ona wszystkich zapowiadanych w\u0105tk\u00f3w \u2013 \u017caden z tekst\u00f3w nie zajmuje si\u0119 na przyk\u0142ad animacj\u0105 w\u0119giersk\u0105 czy te\u017c s\u0142owack\u0105 \u2013 kraj\u00f3w r\u00f3wnie\u017c nale\u017c\u0105cych do grupy wyszehradzkiej. Nie jest jasne, jak w og\u00f3le dobierane by\u0142y tematy artyku\u0142\u00f3w, co zapewne jest pok\u0142osiem konferencyjnej genezy publikacji. W efekcie wszystkie artyku\u0142y wpisuj\u0105 si\u0119, co prawda, w zaproponowany przez autor\u00f3w temat, jednak nie prowadz\u0105 czytelnika do konkluzji, kt\u00f3re odpowiada\u0142aby mi\u0119dzy innymi na postawione we wst\u0119pie pytanie: w jaki spos\u00f3b osobiste mitologie animator\u00f3w<\/i> ods\u0142aniaj\u0105 cechy zwykle t\u0142umione oraz zbiorow\u0105 dusz\u0119 narod\u00f3w Europy \u015arodkowej <\/i>(s. 8).<\/p>\n Ten brak sp\u00f3jno\u015bci nie przekre\u015bla jednak warto\u015bci poszczeg\u00f3lnych artyku\u0142\u00f3w, a z pewnego punktu widzenia mo\u017ce nawet zosta\u0107 uznany za atut tomu. Nie trzeba go bowiem czyta\u0107 w spos\u00f3b linearny, ale mo\u017cna swobodnie \u201eprzeskakiwa\u0107\u201d mi\u0119dzy tematami oraz zagadnieniami i wybiera\u0107 te najbardziej interesuj\u0105ce. Cho\u0107 zatem ksi\u0105\u017cka nie proponuje ca\u0142o\u015bciowego uj\u0119cia, to daje mozaik\u0119 istotnych zagadnie\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 inspiracj\u0105 dla innych autor\u00f3w. Pojawiaj\u0105ce si\u0119 w tomie wa\u017cne kategorie mog\u0105 by\u0107 zach\u0119t\u0105 dla badaczy, nieinteresuj\u0105cych si\u0119 do tej pory filmem animowanym, do pog\u0142\u0119bienia wiedzy w tej materii. Z kolei artyku\u0142y dotycz\u0105ce rzadko omawianych film\u00f3w czy animator\u00f3w sprawiaj\u0105, \u017ce w tomie znajd\u0105 co\u015b dla siebie tak\u017ce znawcy tematu. Najistotniejsze wydaje si\u0119 to, \u017ce artyku\u0142y zawarte w publikacji kieruj\u0105 uwag\u0119 czytelnik\u00f3w nie tylko na tre\u015b\u0107 i form\u0119 film\u00f3w, ale w toku rozwa\u017ca\u0144 teoretycznych podejmuj\u0105 te\u017c pr\u00f3b\u0119 przeformatowania my\u015blenia o filmie animowanym, kt\u00f3re narzuca klasyczny dyskurs filmoznawczy. Zdecydowanie obalaj\u0105 mit, \u017ce film animowany jest przeznaczony tylko dla dzieci, i dostrzegaj\u0105 w tej sztuce odr\u0119bn\u0105 form\u0119 filmow\u0105. Na koniec, warto doceni\u0107 r\u00f3wnie\u017c warstw\u0119 wizualn\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3r\u0105 tworz\u0105 kadry z omawianych film\u00f3w oraz prace Jacka Zi\u0119by-N\u0119cka. Wszystko to sprawia, \u017ce Obsession. Perversion. Rebellion <\/i>z powodzeniem wpisuje si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesne badania filmu animowanego.<\/p>\n <\/a>[1] A. Cholodenko, Usidlanie klatek w animacji<\/i>, t\u0142um. T. Rutkowska, \u201eKwartalnik Filmowy\u201d 1997\u20131998, nr 19\u201320, s. 68. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[2] Tendencja ta jest wyra\u017anie widoczna mi\u0119dzy innymi w r\u00f3\u017cnego rodzaju warsztatach animacji organizowanych przez domy kultury czy organizacje pozarz\u0105dowe, kt\u00f3re s\u0105 skierowane w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci do dzieci. W\u0142a\u015bciwie wyklucza si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107, by odbiorc\u0105 podobnych dzia\u0142a\u0144 mog\u0142a by\u0107 osoba doros\u0142a. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[3] Warto wspomnie\u0107 m.in. o trzech publikacjach Paw\u0142a Sitkiewicza: Ma\u0142e wielkie kino <\/i>(2009), Polska Szko\u0142a Animacji <\/i>(2011), Miki i myszy. Walt Disney i film rysunkowy w przedwojennej Polsce <\/i>(2012). <\/i>[powr\u00f3t] <\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[4] Je\u017celi nie podano inaczej, wszystkie teksty obcoj\u0119zyczne w t\u0142umaczeniu autora. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[5] Zob. A. Honess Roe, Animated Documentary<\/i>, Palgrave Macmillan, Basingstoke\u2013New York 2013; M. Hendrykowski, Animacja jako dokument. <\/i>Dokument jako animacja. Wok\u00f3\u0142 poetyki i antropologii ruchomych obraz\u00f3w<\/i>, \u201eKultura Wsp\u00f3\u0142czesna\u201d 2012, nr 3, s. 167\u2013183; M. Stasiowski, A jak animacja, A jak autentyzm<\/i>, \u201eEkrany\u201d 2015, nr 1, s. 20\u201323. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[6] Jednym z odosobnionych wydarze\u0144 w polskich rozwa\u017caniach nad my\u015bl\u0105 feministyczn\u0105 w filmie animowanym by\u0142a konferencja naukowa Film animowany kobiet. Problematyka i historia<\/i>, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 przy okazji 7. Mi\u0119dzynarodowego Festiwalu Film\u00f3w Animowanych \u201eAnimator\u201d (Pozna\u0144 2014). [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[7] Filmy Zdzis\u0142awa Kud\u0142y nie s\u0105 zawarte w wydanej przez Narodowy Instytut Audiowizualny Antologii polskiej animacji<\/i>, Antologii polskiej animacji dla dzieci<\/i> ani w Antologii polskiej animacji eksperymentalnej<\/i>. Jedynie sk\u0105pe informacje o tw\u00f3rcy mo\u017cna znale\u017a\u0107 w ksi\u0105\u017cce Polski film animowany<\/i> pod red. M. Gi\u017cyckiego i B. Zmudzi\u0144skiego oraz w Polska szko\u0142a animacji <\/i>P. Sitkiewicza. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n<\/div>\n <\/a>[8] P. Ward, Some Thoughts on Theory-Practice Relationships in Animation Studies<\/i>, \u201eAnimation. An Interdisciplinary Journal\u201d 2006 (November), s. 229. [powr\u00f3t]<\/a><\/p>\n Animation studies<\/i><\/b> na gruncie polskim<\/b><\/p>\n Recenzja tomu zbiorowego Obsession. Perversion. Rebellion. Twisted Dreams of Central European Animation<\/i> pod redakcj\u0105 Olgi i Micha\u0142a Bobrowskich, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Bia\u0142a\u2013Krak\u00f3w 2016<\/p>\n Animation studies<\/i><\/b> on Polish ground<\/b><\/p>\n Review of collective monograph Obsession. Perversion. Rebellion. Twisted Dreams of Central European Animation<\/i> edited by Olga and Micha\u0142 Bobrowski, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Bia\u0142a\u2013Krak\u00f3w 2016<\/p>\n S\u0142owa kluczowe<\/b>: film animowany, film animowany w Europie \u015arodkowej, kino animowane we W\u0142oszech, Zdzis\u0142aw Kud\u0142a<\/p>\n Micha\u0142 Mr\u00f3z<\/strong> \u2013 re\u017cyser, animator, grafik oraz historyk, teoretyk i popularyzator filmu animowanego. Absolwent kulturoznawstwa w ramach MISH UW oraz Warszawskiej Szko\u0142y Reklamy na kierunku grafika. Doktorant w Instytucie Kultury Polskiej UW, cz\u0142onek Zespo\u0142u Bada\u0144 nad Filmem w IKP UW. Przygotowuje prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat kina animowanego podczas II wojny \u015bwiatowej. Wyk\u0142adowca Warszawskiej Szko\u0142y Reklamy, Gimnazjum Filmowego przy Warszawskiej Szkole Filmowej, a tak\u017ce instruktor filmu animowanego w wielu projektach edukacyjnych dla dzieci i doros\u0142ych. Publikowa\u0142 m.in w \u201eKwartalniku Filmowym\u201d oraz \u201eEkranach\u201d. Wi\u0119cej: www.michalmroz.eu<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Obsession. Perversion. Rebellion. Twisted Dreams of Central European Animation pod redakcj\u0105 Olgi i Micha\u0142a Bobrowskich, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Bia\u0142a\u2013Krak\u00f3w 2016 Jak wskazuje Alan Cholodenko film mo\u017ce si\u0119 okre\u015bli\u0107 jako film tylko przez animacj\u0119. Animacja jest tym, co zosta\u0142o z filmu starte, tym, co usi\u0142uje zatai\u0107 to zatarcie, i tym, co pozwala filmowi by\u0107 filmem[1]. Dyskurs… Czytaj wi\u0119cej »Animation studies na gruncie polskim – recenzja ksi\u0105\u017cki „Obsession. Perversion. Rebellion. Twisted Dreams of Central European Animation”, red. Olga i Micha\u0142 Bobrowscy<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1680,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"categories":[5,11],"tags":[49,50,35,51,52],"ppma_author":[53],"class_list":["post-177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pleograf-kwartalnik-akademii-polskiego-filmu-nr-4-2016","category-recenzja","tag-animacja","tag-film-animowany","tag-gwiazda-filmowa","tag-polska-animacja","tag-zdzislaw-kudla"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
<\/p>\n
\n\n\n\n\n\n\n\n\n