{"id":159,"date":"2021-03-24T00:00:00","date_gmt":"2021-03-23T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/kinofilia-2-2017\/"},"modified":"2021-05-29T16:05:50","modified_gmt":"2021-05-29T15:05:50","slug":"kinofilia-2-2017","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/kinofilia-2-2017\/","title":{"rendered":"Kinofilia 2\/2017"},"content":{"rendered":"\n
\"ok\u0142adka<\/figure>\n\n\n\n

Drogie Czytelniczki, drodzy Czytelnicy,<\/p>\n\n\n\n

wakacyjny numer \u201ePleografu\u201d po\u015bwi\u0119cony jest kinofilii, czyli wszelkim historycznym i wsp\u00f3\u0142czesnym przejawom mi\u0142o\u015bci do kina. Letnie miesi\u0105ce to znakomity czas, by spojrze\u0107 na polskie kino nie tylko z perspektywy jego najwi\u0119kszych dokona\u0144 i najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w, lecz przede wszystkim emocji przez nie prowokowanych i wyzwalanych. Kinofilia \u2013 przechodz\u0105ca zw\u0142aszcza w drugiej po\u0142owie XX wieku g\u0142\u0119bok\u0105 ewolucj\u0119 \u2013 niezmiennie odnosi si\u0119 do takiego zestawu teorii i praktyk, zar\u00f3wno tw\u00f3rczych, jak i odbiorczych oraz krytycznych, kt\u00f3re okre\u015bli\u0107 mo\u017cna jako nadmiarowe, oparte na pragnieniach i afektach przekraczaj\u0105cych standardowe obcowanie z filmami. Mi\u0142o\u015b\u0107 do kina definiowana przez kategorie \u201ekinofilii\u201d, \u201ekinomanii\u201d czy szerokie zjawiska kultury fanowskiej oparta jest na kilku paradoksach. Po pierwsze, sk\u0142ada\u0107 si\u0119 mog\u0105 na ni\u0105 do\u015bwiadczenia \u015bci\u015ble indywidualne (kinofil jako samotny erudyta, kolekcjoner i poszukiwacz), ale te\u017c zbiorowe, wytwarzane w ramach konkretnych spo\u0142eczno\u015bci tw\u00f3rc\u00f3w i widz\u00f3w. Po drugie, kinofilia mo\u017ce przybiera\u0107 formy inkluzywne, zwi\u0105zane z pragnieniem obejrzenia jak najwi\u0119kszej liczby film\u00f3w, odkrycia s\u0142abo rozpoznanych \u015bcie\u017cek rozwoju kinematografii czy sta\u0142ego pot\u0119gowania emocjonalnego zaanga\u017cowania, ale r\u00f3wnie\u017c oparte na celowym samoograniczeniu i selekcji \u201eobiekt\u00f3w mi\u0142o\u015bci\u201d zgodnie z precyzyjniej czy swobodniej definiowanymi kryteriami doboru. Po trzecie, kinofilia ods\u0142ania napi\u0119cia mi\u0119dzy traktowaniem film\u00f3w w kategoriach nostalgicznych, zwi\u0105zanych z poczuciem nieuchronno\u015bci przemian estetycznych i technologicznych, a wychyleniem w przysz\u0142o\u015b\u0107 i pytaniem o to, czym kino dopiero mo\u017ce si\u0119 sta\u0107. Po czwarte wreszcie, ju\u017c w swoich najwcze\u015bniejszych wcieleniach mi\u0142o\u015bnik kina d\u0105\u017cy do przekroczenia i zintegrowania proces\u00f3w tw\u00f3rczych z odbiorczymi, co sprawia, \u017ce kinofilia ods\u0142ania sw\u00f3j, jak si\u0119 wydaje, niewyczerpany potencja\u0142 kreacyjny. Autorzy kolejnych tekst\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na ten numer proponuj\u0105 ka\u017cdorazowo inn\u0105 nieco definicj\u0119 kinofilii i badaj\u0105 odmienne obszary jej intensyfikacji, pytaj\u0105c jednocze\u015bnie o mo\u017cliw\u0105 lub niemo\u017cliw\u0105 do uchwycenia specyfik\u0119 tego zjawiska na gruncie polskiej kinematografii.     <\/p>\n\n\n\n

W tek\u015bcie otwieraj\u0105cym ten numer<\/a> Micha\u0142 Walkiewicz stawia pytanie o powszechno\u015b\u0107 praktyk kinofilskich w sytuacji, gdy wraz z rozwojem nowych medi\u00f3w i spo\u0142eczno\u015bci sieciowych radykalnie zmieni\u0142 si\u0119 dost\u0119p do film\u00f3w i spos\u00f3b obcowania z nimi. Autor proponuje jednak najpierw kr\u00f3tki rys historyczny, przybli\u017caj\u0105cy najwa\u017cniejsze spory dotycz\u0105ce istoty kinofilii \u2013 od awangardy lat 20. i jej zainteresowania ruchomym obrazem przez rozw\u00f3j Dyskusyjnych Klub\u00f3w Filmowych i sformu\u0142owanie podstaw polityki autorskiej w \u015brodowisku kinofilskiej francuskiej Nowej Fali, a\u017c po nostalgiczne strategie tw\u00f3rc\u00f3w ameryka\u0144skiego Kina Nowej Przygody i wyra\u017an\u0105 zmian\u0119, jak\u0105 z perspektywy tradycyjnego odbioru film\u00f3w stanowi\u0142o upowszechnienie kamer wideo i kaset VHS. Jednak prawdziw\u0105 rewolucj\u0119 w obszarze kinoflii przyni\u00f3s\u0142 Internet, a przede wszystkim popularno\u015b\u0107 serwisu YouTube oraz filmowych portali internetowych, umo\u017cliwiaj\u0105cych mi\u0142o\u015bnikom kina dzielenie si\u0119 wra\u017ceniami i opiniami na temat ogl\u0105danych film\u00f3w i kszta\u0142towanie masowych gust\u00f3w. Walkiewicz dowodzi, \u017ce niejawnym motorem nap\u0119dzaj\u0105cym, zw\u0142aszcza dzi\u015b, mi\u0142o\u015b\u0107 do kina jest kapita\u0142 i warunkowana wzgl\u0119dami ekonomicznymi struktura produkcji, dystrybucji i promocji film\u00f3w. Pojawia si\u0119 zatem pytanie, na ile wsp\u00f3\u0142czesny kinofil jest niezale\u017cny i samodzielny w swojej pasji, a na ile bywa ona definiowana i ograniczana przez przemys\u0142 filmowy.<\/p>\n\n\n\n

Zagadnienie mo\u017cliwych \u017ar\u00f3de\u0142 kinofilii na gruncie polskiej kinematografii rozpatruje Kamila Kuc w tek\u015bcie, kt\u00f3ry jest fragmentem jej ksi\u0105\u017cki<\/a> Visions of Avant-Garde Film: Polish Cinematic Experiments from Expressionism to Constructivism<\/em> (Indiana University Press, Bloomington 2016). Analizuj\u0105c wybrane teksty teoretyczne i pierwsze pr\u00f3by filmowe tw\u00f3rc\u00f3w polskiej awangardy w drugiej i trzeciej dekadzie XX wieku, autorka pokazuje, \u017ce wst\u0119pnym warunkiem akceptacji nowego medium \u2013 pocz\u0105tkowo atakowanego w \u015brodowiskach inteligencji za sprzyjanie najbardziej masowym gustom \u2013 by\u0142a obrona statusu kina jako pe\u0142noprawnego dzie\u0142a sztuki. W pismach m.in. Karola Irzykowskiego, pierwszego polskiego teoretyka filmu, ale te\u017c w pojedynczych wypowiedziach cho\u0107by Boles\u0142awa Prusa czy Stefana \u017beromskiego Kuc tropi \u015blady rodz\u0105cej si\u0119 pasji do kina, kt\u00f3ra jednak pocz\u0105tkowo uznawana by\u0142a za wstydliwy przejaw s\u0142abo\u015bci lub chwilow\u0105 mod\u0119. Zestawienie gor\u0105cych spor\u00f3w tocz\u0105cych si\u0119 w polskich czasopismach kulturalnych z podobnymi dyskusjami podejmowanymi we Francji, w Rosji czy Niemczech pozwala autorce ods\u0142oni\u0107 najwcze\u015bniejsze przejawy rodzimej kinofilii.<\/p>\n\n\n\n

Tematem tekstu Piotra Kletowskiego<\/a> jest bardzo szczeg\u00f3lny rodzaj kinofilii, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 udzia\u0142em najwa\u017cniejszych tw\u00f3rc\u00f3w polskiego kina drugiej po\u0142owy XX wieku. Autor wychodzi z za\u0142o\u017cenia, \u017ce najbardziej widocznym przejawem mi\u0142o\u015bci do kina jest czerpanie z dorobku poprzednik\u00f3w, \u015bwiadoma inspiracja i silna wi\u0119\u017a, jaka zawi\u0105zuje si\u0119 pomi\u0119dzy re\u017cyserem a wa\u017cnymi dla niego tw\u00f3rcami i dzie\u0142ami. Punktem wyj\u015bcia s\u0105 dla autora wybrane polskie filmy autotematyczne, kt\u00f3rych re\u017cyserzy wprost odkrywaj\u0105 swoje motywacje, emocje i pragnienia zwi\u0105zane z kinem, jak cho\u0107by w Kocham kino<\/em> Piotra \u0141azarkiewicza, Historii kina w Popielawach<\/em> Jana Jakuba Kolskiego czy Wszystko na sprzeda\u017c<\/em> Andrzeja Wajdy. To w\u0142a\u015bnie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 tego ostatniego poddana jest w tek\u015bcie bardziej szczeg\u00f3\u0142owej analizie pod k\u0105tem jawnych i ukrytych inspiracji i wp\u0142yw\u00f3w, kt\u00f3re Kletowski tropi zar\u00f3wno w samych filmach, jak i wypowiedziach Wajdy.<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 Ma\u0142gorzaty Radkiewicz<\/a> pozwala przekroczy\u0107 porz\u0105dek historyczny w refleksji o zmieniaj\u0105cych si\u0119 formach mi\u0142o\u015bci do kina. Autorka odkrywa przede wszystkim krytyczny potencja\u0142 kinofilskich teorii i praktyk, mog\u0105cych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie s\u0142u\u017cy\u0107 do refleksji o wczesnym kinie. Przyj\u0119t\u0105 przez siebie metod\u0119 badawcz\u0105 okre\u015bla mianem \u201ere-wizyjnej kinofilii\u201d, kt\u00f3ra umo\u017cliwia tw\u00f3rcz\u0105 prac\u0119 z archiwami kinematograficznymi i, potencjalnie, redefinicj\u0119 ustalonych kanon\u00f3w, ale te\u017c indywidualnych los\u00f3w tw\u00f3rc\u00f3w oraz tw\u00f3rczy\u0144 kina. Inspiracj\u0105 jest projekt artystek wizualnych Iai Filiberti i Debory Hirsch Framed <\/em>(2010), w ramach kt\u00f3rego stare fotosy niekiedy zapomnianych ju\u017c aktorek, gwiazd klasycznego kina hollywoodzkiego skonfrontowane zosta\u0142y z mniej znanymi faktami z ich \u017cycia. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe staje si\u0119 zdekonstruowanie ich wizerunk\u00f3w, cz\u0119sto ukszta\u0142towanych przez jedn\u0105 tylko, najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119, jak\u0105 dane im by\u0142o zagra\u0107. Radkiewicz powtarza ten zabieg w odniesieniu do polskich aktorek mi\u0119dzywojnia: Zofii Batyckiej, Tamary Wiszniewskiej i Heleny Gross\u00f3wny, ods\u0142aniaj\u0105c s\u0142abo rozpoznane do tej pory epizody ich karier i pytaj\u0105c jednocze\u015bnie o mechanizmy systemu gwiazdorskiego w Polsce lat 20. i 30., ale te\u017c o wsp\u00f3\u0142czesny stan wiedzy na temat roli kobiet w pocz\u0105tkowym okresie rozwoju polskiego kina.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawym uzupe\u0142nieniem projektu \u201ere-wizyjnej kinofilii\u201d jest kr\u00f3tki artyku\u0142 Micha\u0142a Pie\u0144kowskiego<\/a>, kt\u00f3ry odkrywa kulisy warsztatu filmografa. Historyk czy krytyk filmu zainteresowany wczesnym kinem \u2013 mimo post\u0119puj\u0105cej cyfryzacji i dost\u0119pno\u015bci archiw\u00f3w \u2013 wci\u0105\u017c skazany jest w swoich poszukiwaniach na ograniczony i nie zawsze dobrze opisany materia\u0142 badawczy. Dzi\u0119ki kinofilskiej pasji i pracy filmograf\u00f3w, kt\u00f3rzy badaj\u0105, uzupe\u0142niaj\u0105 i porz\u0105dkuj\u0105 archiwa, a przede wszystkim rekonstruuj\u0105 najstarsze, niekiedy niepe\u0142ne lub zniszczone zabytki polskiej kinematografii, mo\u017cliwe jest sta\u0142e poszerzanie i weryfikowanie wiedzy z zakresu historii kina. Praca ta ma zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u00f3w rewizyjny potencja\u0142 \u2013 por\u00f3wnywanie r\u00f3\u017cnych kopii tego samego filmu czy rozproszonych fragment\u00f3w i innych materia\u0142\u00f3w archiwalnych prowadzi niekiedy do odkry\u0107 g\u0142\u0119boko przekszta\u0142caj\u0105cych przyj\u0119te wcze\u015bniej rozpoznania dotycz\u0105ce cho\u0107by zagranicznej dystrybucji polskich film\u00f3w okresu mi\u0119dzywojnia.<\/p>\n\n\n\n

Dope\u0142nieniem tematyki kinofilskiej tego numeru jest wywiad \u0141ukasza Maciejewskiego z Kub\u0105 Czekajem<\/a>. Re\u017cyser Baby Bump<\/em> opowiada o pocz\u0105tkach swojego zainteresowania kinem, o pierwszych filmowych fascynacjach i wa\u017cnych dla jego tw\u00f3rczo\u015bci inspiracjach. Zastanawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad mo\u017cliwo\u015bciami, jakimi dysponuje wsp\u00f3\u0142czesny kinofil, ale te\u017c nad ograniczeniami czy wr\u0119cz s\u0142abo\u015bciami, kt\u00f3re ujawniaj\u0105 si\u0119 pod pozorem pe\u0142nej i nieograniczonej dost\u0119pno\u015bci film\u00f3w, jak\u0105 oferuje Internet. <\/p>\n\n\n\n

W tym numerze inicjujemy tak\u017ce nowy cykl, w ramach kt\u00f3rego prezentowa\u0107 b\u0119dziemy fragmenty najbardziej interesuj\u0105cych, dopiero powstaj\u0105cych ksi\u0105\u017cek filmoznawczych. Na pocz\u0105tek proponujemy esej analityczny Justyny Jaworskiej<\/a> po\u015bwi\u0119cony filmowi Rewizja osobista<\/em> Witolda Leszczy\u0144skiego i Andrzeja Kostenki z 1972 roku. Autorka interpretuje film w szerokim kontek\u015bcie spo\u0142eczno-polityczno-kulturowym, k\u0142ad\u0105c nacisk na wszelkie przejawy polskiego konsumeryzmu czas\u00f3w \u201ecudu gospodarczego\u201d Edwarda Gierka. W tej perspektywie Rewizja osobista<\/em> ujawnia sw\u00f3j krytyczny potencja\u0142 i m\u00f3wi wiele o niesp\u00f3jno\u015bciach i ambiwalencjach polskiego modelu socjalizmu lat 70. XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie na zako\u0144czenie prezentujemy recenzj\u0119 ksi\u0105\u017cki Ma\u0142gorzaty Kozubek Filmoterapia. Teoria i praktyka<\/em> autorstwa Ma\u0142gorzaty Jakubowskiej<\/a>. Monografia dotyczy s\u0142abo do tej pory zbadanego aspektu bada\u0144 nad filmem, czyli mo\u017cliwo\u015bci i sposob\u00f3w wykorzystania film\u00f3w w pracy terapeutycznej.  <\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 Redakcyjny<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wszyscy jeste\u015bmy kinofilami?<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Micha\u0142 Walkiewicz<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Odkrywanie swoisto\u015bci medium. Pierwsze polskie roszczenia filmu do miana sztuki<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Kamila Kuc<\/p>\n\n\n\n

Visions of Avant-Garde Film: Polish Cinematic Experiments from Expressionism to Constructivism<\/em>, Indiana University Press, Bloomington 2016<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Polskie kino jako przejaw kinofilii<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Piotr Kletowski<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Re-wizyjna kinofilia<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Radkiewicz<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Z warsztatu filmografa<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Micha\u0142 Pie\u0144kowski<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Pilot w folii. Z Kub\u0105 Czekajem rozmawia \u0141ukasz Maciejewski<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

\u0141ukasz Maciejewski<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

\u201ePi\u0119kne widoki panowie st\u0105d macie\u201d. Co wida\u0107 w „Rewizji osobistej”?<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Justyna Jaworska<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

RECENZJA: Film i terapia – recenzja ksi\u0105\u017cki „Filmoterapia. Teoria i praktyka” Ma\u0142gorzaty Kozubek<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Jakubowska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drogie Czytelniczki, drodzy Czytelnicy, wakacyjny numer \u201ePleografu\u201d po\u015bwi\u0119cony jest kinofilii, czyli wszelkim historycznym i wsp\u00f3\u0142czesnym przejawom mi\u0142o\u015bci do kina. Letnie miesi\u0105ce to znakomity czas, by spojrze\u0107 na polskie kino nie tylko z perspektywy jego najwi\u0119kszych dokona\u0144 i najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w, lecz przede wszystkim emocji przez nie prowokowanych i wyzwalanych. Kinofilia \u2013 przechodz\u0105ca zw\u0142aszcza w drugiej po\u0142owie XX wieku g\u0142\u0119bok\u0105 ewolucj\u0119 \u2013… Czytaj wi\u0119cej »Kinofilia 2\/2017<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"ppma_author":[2],"class_list":["post-159","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t