{"id":158,"date":"2021-03-24T00:00:00","date_gmt":"2021-03-23T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/za-dokumentem-3-2017\/"},"modified":"2021-05-29T16:05:50","modified_gmt":"2021-05-29T15:05:50","slug":"za-dokumentem-3-2017","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/za-dokumentem-3-2017\/","title":{"rendered":"Za dokumentem 3\/2017"},"content":{"rendered":"\n
\"ok\u0142adka<\/figure>\n\n\n\n

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy,<\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy do lektury jesiennego wydania \u201ePleografu\u201d \u2013 tym razem o polskim kinie dokumentalnym. Ju\u017c ze wst\u0119pnego przegl\u0105du zawartych w najnowszym numerze kwartalnika artyku\u0142\u00f3w naukowych, wywiad\u00f3w i recenzji wynika, \u017ce kino dokumentalne jest bardzo istotne wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, o czym \u015bwiadcz\u0105 dokonania tw\u00f3rc\u00f3w, \u017cywa obecno\u015b\u0107 tradycji i zarazem otwarcie na eksperymenty, a wreszcie ogromne zainteresowanie publiczno\u015bci. Dokument filmowy to formu\u0142a bardzo niejednoznaczna, obejmuj\u0105ca r\u00f3\u017cne praktyki i narz\u0119dzia \u2013 i z tej niejednoznaczno\u015bci czerpi\u0105ca si\u0142\u0119. Pozwala on odbiorcom i samym tw\u00f3rcom na konfrontacj\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105, zdefiniowanie i unaocznienie jakiego\u015b jej wymiaru oraz zmierzenie si\u0119 z nim, nakre\u015blenie cho\u0107by szkicowej mapy. Przeprowadzana w kolejnych tekstach analiza wsp\u00f3\u0142czesnych i starszych utwor\u00f3w dokumentalnych umo\u017cliwia przyjrzenie si\u0119 temu, jak w r\u00f3\u017cnych momentach historycznych radzimy sobie z opisywaniem i porz\u0105dkowaniem \u015bwiata oraz jakie jego obrazy tworzymy.<\/p>\n\n\n\n

Polskie kino ma w dziedzinie dokumentu szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi. W otwieraj\u0105cym numer tek\u015bcie Katarzyny M\u0105ki-Malaty\u0144skiej<\/a> wsp\u00f3\u0142czesne filmy dokumentalne \u2013 Opera o Polsce <\/em>Piotra Stasika i Plica Polonica<\/em> Marcina Straucholda (oba z 2017 roku) \u2013 s\u0105 odczytywane w kontek\u015bcie inspiruj\u0105cej poszukiwania tw\u00f3rc\u00f3w tradycji polskiego dokumentu kreacyjnego, przede wszystkim za\u015b film\u00f3w Wojciecha Wiszniewskiego. Wiszniewski, autor przejmuj\u0105cego, trafnego, a zarazem g\u0142\u0119boko autorskiego obrazu rzeczywisto\u015bci PRL, to tak\u017ce tw\u00f3rca sposobu pokazywania i dyskutowania rzeczywisto\u015bci, p\u0142odnego r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie. M\u0142odym re\u017cyserom udaje si\u0119 rozpozna\u0107 histori\u0119 i zbudowa\u0107 z ni\u0105 produktywn\u0105 relacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Bardzo mocny zwrot ku wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci wyznaczaj\u0105 dwa artyku\u0142y po\u015bwi\u0119cone dokumentom interaktywnym. Pawe\u0142 So\u0142odki poddaje analizie powstaj\u0105ce w Polsce interaktywne dokumenty sieciowe,<\/a> zwracaj\u0105c uwag\u0119 na szczeg\u00f3lne uwarunkowania ich produkcji i dystrybucji. Agnieszka Zwiefka za\u015b, w zamieszczonym w ramach cyklu Z warsztatu<\/em> tek\u015bcie Gdzie jest autor? Kilka s\u0142\u00f3w o interaktywnych filmach dokumentalnych<\/a><\/em>, omawiaj\u0105c r\u00f3\u017cne modele kina interaktywnego, odwo\u0142uje si\u0119 do swojej perspektywy praktyka \u2013 przede wszystkim do prowadzonych na Uniwersytecie Wroc\u0142awskim zaj\u0119\u0107 ze studentami, na kt\u00f3rych powstaj\u0105 filmy interaktywne. Artyku\u0142y Zwiefki i So\u0142odkiego zape\u0142niaj\u0105 luk\u0119 w pi\u015bmiennictwie na temat polskiego dokumentu interaktywnego, kre\u015bl\u0105c wst\u0119pn\u0105 panoram\u0119 tego zjawiska.<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142y Micha\u0142a Dondzika i Justyny Jaworskiej si\u0119gaj\u0105 natomiast dalej w przesz\u0142o\u015b\u0107. Dondzik interpretuje kr\u00f3tkie, eksperymentalne filmy Grzegorza Kr\u00f3likiewicza, pochodz\u0105ce sprzed jego fabularnego debiutu w 1973 roku. Artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony tw\u00f3rczo\u015bci autora Na wylot<\/em><\/a> okaza\u0142 si\u0119 w nieoczekiwanie smutny spos\u00f3b aktualny: w czasie prac nad tym numerem \u201ePleografu\u201d dotar\u0142a do nas wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci re\u017cysera \u2013 21 wrze\u015bnia 2017 roku. Autor po\u015bwi\u0119ci\u0142 sw\u00f3j tekst pami\u0119ci tego niezwykle oryginalnego artysty, kt\u00f3rego prace nie mia\u0142y w polskim kinie \u017cadnych odpowiednik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei Jaworska w drobiazgowej i zarazem bardzo zajmuj\u0105cej analizie poddaje film Nasze znajome z \u0141odzi<\/em> Krystyny Grycze\u0142owskiej (1971).<\/a> Autorka, opisuj\u0105c tryby narracji w filmie Grycze\u0142owskiej, rekonstruuje spos\u00f3b, w jaki re\u017cyserka przedstawia\u0142a swoje bohaterki, i tym samym pozwala tak\u017ce czytelnikowi przenie\u015b\u0107 si\u0119 w realia \u017cycia kobiet w robotniczej \u0141odzi z pocz\u0105tku lat siedemdziesi\u0105tych.<\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy r\u00f3wnie\u017c do zaznajomienia si\u0119 z kolejn\u0105 ods\u0142on\u0105 cyklu W druku<\/em>, tym razem zawieraj\u0105c\u0105 fragment przygotowywanej przez Joann\u0119 Preizner ksi\u0105\u017cki Czas o\u0142owiany. Obrazy stanu wojennego w filmie fabularnym<\/em>. W publikowanym w \u201ePleografie\u201d rozdziale autorka analizuje film Krzysztofa Tch\u00f3rzewskiego Stan wewn\u0119trzny<\/em><\/a> \u2013 nakr\u0119cony w 1983 roku, a pokazany publiczno\u015bci dopiero siedem lat p\u00f3\u017aniej, w 1989. Cho\u0107 Stan wewn\u0119trzny<\/em> nie jest dokumentem, to jednak chwyta rzeczywisto\u015b\u0107 na gor\u0105co, mierz\u0105c si\u0119 nie tylko z konieczno\u015bci\u0105 ukazania los\u00f3w i dylemat\u00f3w Polak\u00f3w w okresie stanu wojennego, ale tak\u017ce kataloguj\u0105c i cz\u0119\u015bciowo ustanawiaj\u0105c jego ikonografi\u0119. Tym samym bardzo dobrze wsp\u00f3\u0142gra z tematem przewodnim, dope\u0142niaj\u0105c refleksj\u0119 nad r\u00f3\u017cnymi formami, w jakich polskie kino mierzy si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W najnowszym numerze \u201ePleografu\u201d piszemy tak\u017ce o ksi\u0105\u017ckach zwi\u0105zanych z kinem dokumentalnym. Artyku\u0142 Iwony Kurz Stan dokumentu<\/em>,<\/a> wychodz\u0105c od diagnozy szczeg\u00f3lnej wsp\u00f3\u0142czesnej popularno\u015bci kina dokumentalnego, przybli\u017ca najwa\u017cniejsze z opublikowanych w ostatnim czasie ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych polskiemu dokumentowi. Ten temat podejmuje r\u00f3wnie\u017c Dominik Wierski w recenzji ksi\u0105\u017cki Urszuli Tes, <\/a>analizuj\u0105cej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zas\u0142u\u017conej dokumentalistki Ireny Kamie\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie, szczeg\u00f3lnie istotne w tym numerze \u201ePleografu\u201d s\u0105 zamieszczone w nim wywiady. W dwudziest\u0105 pi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 realizacji z wielu wzgl\u0119d\u00f3w prze\u0142omowego dla polskiej kultury dokumentu Miejsce urodzenia <\/em>(1991) z jego tw\u00f3rc\u0105 Marcelem \u0141ozi\u0144skim rozmawia badacz reprezentacji Holokaustu Tomasz \u0141ysak<\/a>. Na festiwalu w Wenecji Ewa Szponar przeprowadzi\u0142a rozmow\u0119 z Elwir\u0105 Niewier\u0105 i Piotrem Roso\u0142owskim<\/a>, autorami nagrodzonego tam w kategorii najlepszy dokument o kinie Ksi\u0119cia i Dybuka <\/em>\u2013 opowie\u015bci o Michale Waszy\u0144skim, barwnej i zas\u0142u\u017conej, a zarazem wci\u0105\u017c s\u0142abo opisanej postaci polskiego kina. Natomiast re\u017cyserki wielokrotnie nagradzanych film\u00f3w Karolina Bielawska i Anna Zamecka opowiadaj\u0105 \u0141ukaszowi Maciejewskiemu<\/a> o swojej pracy, kobietach w kinie i o kondycji wsp\u00f3\u0142czesnego polskiego filmu dokumentalnego.<\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 Redakcyjny<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Tera\u017aniejsze momenty przesz\u0142o\u015bci \u2013 wsp\u00f3\u0142czesny dokument kreacyjny w dw\u00f3ch ods\u0142onach<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Katarzyna M\u0105ka-Malaty\u0144ska<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dokument i reporta\u017c interaktywny \u2013 polskie konteksty<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Pawe\u0142 So\u0142odki<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Z WARSZTATU: Gdzie jest Autor? Kilka s\u0142\u00f3w o interaktywnych filmach dokumentalnych<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Agnieszka Zwiefka<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Eksperymenty z filmow\u0105 form\u0105. O filmach kr\u00f3tkometra\u017cowych Grzegorza Kr\u00f3likiewicza<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Micha\u0142 Dondzik<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Urszula, Helena, Genowefa. Tryby narracji w „Naszych znajomych z \u0141odzi”<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Justyna Jaworska<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W DRUKU: Awaria samosteru. „Stan wewn\u0119trzny” Krzysztofa Tch\u00f3rzewskiego<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Joanna Preizner<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Stan dokumentu. Recenzje ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych polskiemu filmowi dokumentalnemu<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Iwona Kurz<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

RECENZJA: Przeciw bezradno\u015bci, z empati\u0105 wobec cz\u0142owieka \u2013 recenzja ksi\u0105\u017cki „Cz\u0142owiek, zbiorowo\u015b\u0107, pami\u0119\u0107 w filmach dokumentalnych Ireny Kamie\u0144skiej\u201d Urszuli Tes<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Dominik Wierski<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wydoby\u0107 skrywane historie. Z Paw\u0142em \u0141ozi\u0144skim o „Miejscu urodzenia” rozmawia Tomasz \u0141ysak<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Tomasz \u0141ysak<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Brzydka, gruba i w kapturze. Z Karolin\u0105 Bielawsk\u0105 i Ann\u0105 Zameck\u0105 rozmawia \u0141ukasz Maciejewski<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

\u0141ukasz Maciejewski<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Micha\u0142 Waszy\u0144ski \u2013 aktor i re\u017cyser w\u0142asnego \u017cycia. Z Elwir\u0105 Niewier\u0105 i Piotrem Roso\u0142owskim o filmie „Ksi\u0105\u017c\u0119 i dybuk” rozmawia Ewa Szponar<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Ewa Szponar<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy, Zapraszamy do lektury jesiennego wydania \u201ePleografu\u201d \u2013 tym razem o polskim kinie dokumentalnym. Ju\u017c ze wst\u0119pnego przegl\u0105du zawartych w najnowszym numerze kwartalnika artyku\u0142\u00f3w naukowych, wywiad\u00f3w i recenzji wynika, \u017ce kino dokumentalne jest bardzo istotne wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, o czym \u015bwiadcz\u0105 dokonania tw\u00f3rc\u00f3w, \u017cywa obecno\u015b\u0107 tradycji i zarazem otwarcie na eksperymenty, a wreszcie ogromne zainteresowanie publiczno\u015bci. Dokument filmowy to formu\u0142a… Czytaj wi\u0119cej »Za dokumentem 3\/2017<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"ppma_author":[2],"class_list":["post-158","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t