{"id":150,"date":"2021-03-24T00:00:00","date_gmt":"2021-03-23T23:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pleograf.pl\/index.php\/polskie-kino-kobiet-3-2019\/"},"modified":"2021-05-29T16:05:49","modified_gmt":"2021-05-29T15:05:49","slug":"polskie-kino-kobiet-3-2019","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pleograf.pl\/index.php\/polskie-kino-kobiet-3-2019\/","title":{"rendered":"Polskie kino kobiet 3\/2019"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Drogie Czytelniczki, drodzy Czytelnicy,<\/p>\n\n\n\n

przed Pa\u0144stwem numer \u201ePleografu\u201d po\u015bwi\u0119cony kinu kobiet. Otwiera on przestrze\u0144 prezentacji r\u00f3\u017cnorodnej kobiecej pracy tw\u00f3rczej w kinie polskim i jej mo\u017cliwych uj\u0119\u0107 teoretycznych. W numerze znajd\u0105 Pa\u0144stwo teksty po\u015bwi\u0119cone re\u017cyserkom wsp\u00f3\u0142czesnym i dawniejszym, kinu fabularnemu i pracom wideo, animacji i sztuce operatorskiej.<\/p>\n\n\n\n

W otwieraj\u0105cym numer artykule Magdalena Podsiad\u0142o<\/a> poddaje analizie trzy filmy wyre\u017cyserowane przez kobiety: Dzikie r\u00f3\u017ce<\/em> Anny Jadowskiej (2017), Wysp\u0119<\/em> Katarzyny Klimkiewicz i Domingi Sotomayor (2013) oraz Wie\u017c\u0119. Jasny dzie\u0144<\/em> Jagody Szelc (2017), eksploruj\u0105c podstawowy dla nich temat relacji mi\u0119dzy kobieco\u015bci\u0105 a natur\u0105. Relacj\u0119 tak\u0105 w historii kultury podejmowano wielokrotnie, jednak refleksja autorki na temat instancji autorskiej, kobiecych bohaterek film\u00f3w i przyrody jako bohaterki ukazuje zasadnicze zmiany w percepcji rzeczywisto\u015bci, wydobywaj\u0105c widoczny w filmach splot wra\u017cliwo\u015bci feministycznej i ekologicznej<\/em>. W swoim tek\u015bcie Podsiad\u0142o udowadnia, \u017ce najnowsze polskie kino, pytaj\u0105c o problematyczn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 kulturow\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych kobiet i o ekologi\u0119, pyta tak\u017ce o mo\u017cliwo\u015b\u0107 nowego spojrzenia na rzeczywisto\u015b\u0107 w og\u00f3le \u2013 tym samym staje si\u0119 kinem kryzysu antropocenu, podejmuj\u0105cym najwa\u017cniejsze zagadnienia epoki.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesnego kina kobiet w Polsce dotyczy tak\u017ce tekst El\u017cbiety Durys, po\u015bwi\u0119cony Sztuce kochania <\/em>Marii Sadowskiej (2017)<\/a>. Biografia s\u0142ynnej lekarki i edukatorki seksualnej Michaliny Wis\u0142ockiej przedstawiona zostaje jako wa\u017cna z punktu widzenia odzyskiwania dla kina historii kobiet i dyskusji o nich, ich losach i dokonaniach. Natomiast Pawe\u0142 Bili\u0144ski w artykule Znale\u017a\u0107 b\u0142\u0105d. \u201eHistoria niemoralna\u201d Barbary Sass<\/em> <\/a>si\u0119ga do niedawnej co prawda historii: do zrealizowanego w 1990 roku autotematycznego dzie\u0142a, ukazuj\u0105cego portret artystki w \u2013 co charakterystyczne dla tego rodzaju kina \u2013 tw\u00f3rczym i \u017cyciowym kryzysie. Bili\u0144ski analizuje skomplikowan\u0105, pi\u0119trow\u0105 konstrukcj\u0119 filmu Sass, dowodz\u0105c, \u017ce niezale\u017cnie od opowiadanej przeze\u0144 jednostkowej historii jest to r\u00f3wnie\u017c dzie\u0142o o kinie kobiet jako takim<\/em>. Chwyt wyznaczaj\u0105cy wa\u017cn\u0105 o\u015b filmowego przedstawienia \u2013 niewidoczno\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnej bohaterki filmu, re\u017cyserki \u2013 ma wymiar symboliczny.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny artyku\u0142 w oddawanym w r\u0119ce czytelnik\u00f3w numerze \u201ePleografu\u201d dotyczy praktyk na pograniczu kina i sztuk wizualnych, jest to bowiem analiza prac wideo Anny Baumgart, kt\u00f3r\u0105 Ma\u0142gorzata Radkiewicz nazywa poetk\u0105 opozycyjnej wyobra\u017ani<\/em><\/a>. Ponownie jest to tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u201ekobieca\u201d w takim rozumieniu, w jakim ka\u017ce ona podda\u0107 analizie i przedefiniowa\u0107 tradycyjne kinowe sposoby przedstawienia. Rzeczywisto\u015b\u0107 w pracach Baumgart ukazywana jest od strony funkcjonuj\u0105cych w niej kobiet, ich perspektywy, ich dzia\u0142a\u0144. Tekst Katarzyny Taras stawia na wst\u0119pie pytanie o autorsko\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 filmowych<\/a>: analizuj\u0105c prac\u0119 operatorsk\u0105 Jolanty Dylewskiej, autorki zdj\u0119\u0107 mi\u0119dzy innymi do Pokotu<\/em> Agnieszki Holland (2017) i Ajki<\/em> Siergieja Dworcewoja (2018), Taras pyta, czy istnieje swoisto\u015b\u0107 jej stylu. Pozornie tak nie jest: sama Dylewska twierdzi, \u017ce zawsze robi sw\u00f3j pierwszy film<\/em>, staraj\u0105c si\u0119 wyrazi\u0107 nie sam\u0105 siebie, lecz przekaz danego utworu. Zarazem jednak autorka artyku\u0142u odnajduje w analizowanych zdj\u0119ciach cechy swoiste, \u015bwiadcz\u0105ce nie tyle o koncentrowaniu si\u0119 operatorki na w\u0142asnej wra\u017cliwo\u015bci czy ulubionych chwytach, ile na mistrzostwie panowania nad wzrokiem widza i umiej\u0119tno\u015bci wgl\u0105du w psychik\u0119 bohater\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne dwa teksty: Zofia O\u0142dak \u2013 w\u0142adczyni przedmiot\u00f3w<\/em> Karola Jachymka<\/a> i zamieszczony w dziale \u201eZ perspektywy\u201d artyku\u0142 Klary Cykorz Przypominane lalki<\/em><\/a> przenios\u0105 czytelniczk\u0119 w zupe\u0142nie inne rejony, pozornie marginalne i mniej istotne; w\u0142a\u015bnie tak, jak przez dziesi\u0119ciolecia marginalizowane by\u0142y re\u017cyserki polskiego kina. Jachymek rekonstruuje w swoim artykule biografi\u0119 artystyczn\u0105 Zofii O\u0142dak, tw\u00f3rczyni pami\u0119tnego Pieska w kratk\u0119<\/em> czy Plastusiowego pami\u0119tnika<\/em>, kt\u00f3ra nie planowa\u0142a \u2013 jako studentka \u0142\u00f3dzkiej Film\u00f3wki \u2013 zajmowa\u0107 si\u0119 kinem dla dzieci. By\u0142 to jednak obszar pracy \u0142atwiej dost\u0119pny dla kobiety, kt\u00f3ra w dodatku interesuje si\u0119 animacj\u0105 i eksperymentem filmowym. Artyku\u0142 Klary Cykorz tak\u017ce skupia si\u0119 na re\u017cyserkach kina dzieci\u0119cego, a zarazem w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b odwraca wspomniany wy\u017cej w\u0105tek. Cykorz przywo\u0142uje w\u0142asne wspomnienia: dziewczynki bawi\u0105cej si\u0119 lalkami, ogl\u0105daj\u0105cej Bu\u0142eczk\u0119<\/em> Anny Soko\u0142owskiej (1973), Kr\u00f3la Maciusia I<\/em> Wandy Jakubowskiej (1957) i kresk\u00f3wki Hanny-Barbery, przekonanej, \u017ce re\u017cyseria filmowa jest spraw\u0105 z zasady kobiec\u0105. Powsta\u0142a z b\u0142\u0119du w dzieci\u0119cej percepcji wizja pomaga wyobrazi\u0107 sobie alternatywn\u0105, \u201ekobiec\u0105\u201d histori\u0119 kina, w kt\u00f3rej re\u017cyserki nie tylko mog\u0105 da\u0107 uj\u015bcie opisywanej przez Baumgart \u201eopozycyjnej wyobra\u017ani\u201d, ale te\u017c sta\u0107 si\u0119 przewodniczkami duchowymi nowych pokole\u0144. Bowiem przestrze\u0144 pokoju dzieci\u0119cego, kt\u00f3ra staje si\u0119 widowni\u0105 (i scen\u0105) pierwszych re\u017cyserskich do\u015bwiadcze\u0144, to zarazem przecie\u017c pierwsze miejsce kszta\u0142towania si\u0119 to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cnym uzupe\u0142nieniem numeru jest rozmowa Zofii Krawiec z Renat\u0105 Czarnkowsk\u0105-Listo\u015b, liderk\u0105 inicjatywy Kobiety Filmu<\/a>, producentk\u0105 mi\u0119dzy innymi Papuszy <\/em>Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauzego (2013) oraz Wa\u0142\u0119sy. Cz\u0142owieka z nadziei<\/em> Andrzeja Wajdy (2013). Powsta\u0142a na fali Strajku Kobiet z pa\u017adziernika 2016 roku inicjatywa zabiega mi\u0119dzy innymi o wprowadzenie parytet\u00f3w do komisji eksperckich, podejmuj\u0105cych decyzje w sprawach takich jak podzia\u0142 \u015brodk\u00f3w finansowych na produkcj\u0119 filmow\u0105. O tym, jak bardzo potrzebne s\u0105 takie dzia\u0142ania, \u015bwiadcz\u0105 r\u00f3wnie\u017c teksty pomieszczone w tym numerze \u201ePleografu\u201d, opisuj\u0105ce niew\u0105tpliwe dokonania, ale i trudno\u015bci napotykane przez kobiety pracuj\u0105ce w zawodach filmowych.<\/p>\n\n\n\n

Najnowszy numer \u201ePleografu\u201d zamykaj\u0105 dwa teksty niezwi\u0105zane z jego g\u0142\u00f3wnym tematem: wywiad Ewy Szponar z Bartoszem Bieleni\u0105, odtw\u00f3rc\u0105 g\u0142\u00f3wnej roli w Bo\u017cym ciele<\/em> Jana Komasy (2019)<\/a>, oraz recenzja ksi\u0105\u017cki Justyny Jaworskiej \u201ePi\u0119kne widoki, panowie, st\u0105d macie\u201d. O kinie polskiego sockonsumpcjonizmu<\/em> pi\u00f3ra Karola Jachymka<\/a>. Odkrywaj\u0105ca mniej oczywiste sposoby ogl\u0105dania i opisywania polskiego kina publikacja zosta\u0142a w\u0142a\u015bnie wyr\u00f3\u017cniona Nagrod\u0105 im. Boles\u0142awa Micha\u0142ka dla najlepszej ksi\u0105\u017cki filmowej wydanej w latach 2018\u20132019, czego Justynie Jaworskiej \u2013 tak\u017ce autorce \u201ePleografu\u201d \u2013 serdecznie gratulujemy!<\/p>\n\n\n\n

Teksty zamieszczone w tym numerze \u201ePleografu\u201d w \u017cadnym razie nie wyczerpuj\u0105 problemu polskiego kina kobiet. Pokazuj\u0105 jednak jego fundamentalne znaczenie. Podejmowanie w kinie w\u0105tk\u00f3w kobiecych \u2013 ich biografii, historii zmagania si\u0119 z niesprawiedliwo\u015bci\u0105 i opresj\u0105, historii emancypacji, pr\u00f3b odnalezienia alternatywnych \u015brodk\u00f3w do opisania do\u015bwiadczenia innego ni\u017c domy\u015blnie m\u0119skie, umo\u017cliwiaj\u0105 poszerzenie wra\u017cliwo\u015bci. Ono za\u015b jest zawsze potrzebne \u2013 zar\u00f3wno w kinie, jak i w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 Redakcyjny<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ekokrytyczny tr\u00f3jg\u0142os w kinie polskich re\u017cyserek filmowych<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Magdalena Podsiad\u0142o<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W nurcie polskiego kina kobiet: „Sztuka kochania” Marii Sadowskiej<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

El\u017cbieta Durys<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

„Znale\u017a\u0107 b\u0142\u0105d”. P\u0142aszczyzna autotematyczna w „Historii niemoralnej” Barbary Sass<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Pawe\u0142 Bili\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

„Opozycyjna wyobra\u017ania” w sztuce wideo Anny Baumgart<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Radkiewicz<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Jolanta Dylewska \u2013 zdj\u0119cia musz\u0105 by\u0107 m\u0105dre<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Katarzyna Taras<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Zofia O\u0142dak \u2013 w\u0142adczyni przedmiot\u00f3w<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Karol Jachymek<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Z PERSPEKTYWY: Przypomniane lalki<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Klara Cykorz<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

To by\u0142o po prostu konieczne. Z Renat\u0105 Czarnkowsk\u0105-Listo\u015b, liderk\u0105 inicjatywy Kobiety Filmu, rozmawia Zofia Krawiec<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Zofia Krawiec<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

W dobrej wierze. Z Bartoszem Bieleni\u0105 rozmawia Ewa Szponar<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Ewa Szponar<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

RECENZJA: \u201eA wi\u0119c widoki i perspektywy s\u0105 wielkie przed nami\u201d \u2013 recenzja ksi\u0105\u017cki „Pi\u0119kne widoki, panowe, st\u0105d macie. O kinie polskiego sockonsumpcjonizmu” Justyny Jaworskiej<\/strong><\/a><\/h4>\n\n\n\n

Karol Jachymek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drogie Czytelniczki, drodzy Czytelnicy, przed Pa\u0144stwem numer \u201ePleografu\u201d po\u015bwi\u0119cony kinu kobiet. Otwiera on przestrze\u0144 prezentacji r\u00f3\u017cnorodnej kobiecej pracy tw\u00f3rczej w kinie polskim i jej mo\u017cliwych uj\u0119\u0107 teoretycznych. W numerze znajd\u0105 Pa\u0144stwo teksty po\u015bwi\u0119cone re\u017cyserkom wsp\u00f3\u0142czesnym i dawniejszym, kinu fabularnemu i pracom wideo, animacji i sztuce operatorskiej. W otwieraj\u0105cym numer artykule Magdalena Podsiad\u0142o poddaje analizie trzy filmy wyre\u017cyserowane przez kobiety: Dzikie r\u00f3\u017ce… Czytaj wi\u0119cej »Polskie kino kobiet 3\/2019<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":"","_ppma_block_editor_authors":""},"ppma_author":[2],"class_list":["post-150","page","type-page","status-publish","hentry"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t